Γιατί Αντιλαμβανόμαστε τον Χρόνο Πιο Αργά Όταν Είμαστε Χαλαρωμένοι;

• 1. Κάνναβη και Παράταση του Χρόνου: Τι Λέει η Επιστήμη;
• 1. a. Το Πείραμα
• 1. b. Αποτελέσματα
• 2. Οκ, Άρα η Κάνναβη Επεκτείνει τον Χρόνο, Αλλά Γιατί;
• 3. Επίδραση της thc στον Εγκέφαλο και την Αντίληψη του Χρόνου
• 4. Τι Γνωρίζουμε Μέχρι Τώρα;
• 5. Τελικό Συμπέρασμα

Όλοι το έχουμε ζήσει: καπνίσαμε ένα και ξαφνικά ο χρόνος έμοιαζε να κυλάει πιο αργά. Βέβαια, ο χρόνος είναι μια τεχνητή κατασκευή που δημιουργήθηκε από τους ανθρώπους για να οργανώνουμε τη ζωή μας, που σημαίνει ότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχει χρόνος, αλλά απλώς καθιερωμένες μονάδες στις οποίες έχουμε όλοι συμφωνήσει. Όμως η αντίληψη είναι πραγματική, και τα λεπτά φαίνεται να απλώνονται όταν είμαστε φτιαγμένοι. 

Ίσως έχετε προσέξει ότι νιώθουμε ότι κινούμαστε πολύ γρήγορα όταν οδηγούμε ή κυκλοφορούμε στους δρόμους, ενώ στην πραγματικότητα κινούμαστε με τον ρυθμό ενός μυρμηγκιού. Είναι αστείο — αν και δεν προτείνεται να οδηγείτε φτιαγμένοι — ο πραγματικός μεγάλος κίνδυνος είναι να φτάσετε στον προορισμό σας σε απίστευτα αργό ρυθμό, καθώς πηγαίνετε με 20 χλμ/ώρα. 

Αφού όλοι οι φαν της κάνναβης συμφωνούν σε αυτό το φαινόμενο της αργής ροής του χρόνου υπό την επήρεια μαριχουάνας, τι λέει η επιστήμη για αυτό; Πώς εξηγείται επιστημονικά αυτή η αλλοιωμένη αντίληψη του χρόνου όταν είμαστε φτιαγμένοι;

1. Κάνναβη και Παράταση του Χρόνου: Τι Λέει η Επιστήμη;

Σύμφωνα με μια ομάδα ερευνητών που διενήργησαν μελέτη το 2012 σχετικά με την κάνναβη και τις επιπτώσεις της στην αντίληψη του χρόνου, το 70% των ανθρώπων που καταναλώνουν μαριχουάνα βιώνουν επέκταση της αίσθησης του χρόνου: όσες και αν ήταν οι πραγματικές λεπτά που πέρασαν, στους χρήστες φαινόταν ότι ήταν λιγότερα από όσα ένιωθαν ή αντιλαμβάνονταν. ¹ Ωστόσο, δεν μπορούμε να βασιζόμαστε μόνο σε αυτές τις μελέτες, καθώς έχουν μερικά σοβαρά ζητήματα: δεν λαμβάνουν υπόψη αν τα άτομα είχαν καταναλώσει κάνναβη πριν από τη μελέτη ή όχι.

Γι’ αυτό, μια άλλη ομάδα ερευνητών αποφάσισε να ξαναλύσει αυτό το μυστήριο δύο χρόνια αργότερα, το 2014. Η μελέτη περιλάμβανε 44 εθελοντές που ολοκλήρωσαν δοκιμές σχετικά με την επιμήκυνση του χρόνου πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την κατανάλωση διαφορετικών ποσοτήτων THC: μία ομάδα με 0,015 mg THC ανά κιλό, άλλη μία με 0,05 mg ανά κιλό και μια ομάδα ελέγχου (placebo). ²

Το Πείραμα

Το πρώτο μέρος της μελέτης ήταν απλό· οι χρήστες έπρεπε να εκτιμήσουν πόσα λεπτά είχαν περάσει πραγματοποιώντας ένα καθήκον με σκοπό να τους αποσπάσει την προσοχή. Η πραγματική διάρκεια κυμαινόταν μεταξύ 5 έως 30 δευτερολέπτων. 

Στη συνέχεια, το δεύτερο μέρος αφορούσε μια δοκιμή παραγωγής χρόνου, όπου οι συμμετέχοντες έπρεπε να εκτιμήσουν τη διάρκεια καθώς εκτελούσαν επίσης μία αποσπαστική εργασία. Επιπλέον, έπρεπε να κρατούν πατημένο ένα πλήκτρο στον υπολογιστή για να μετρήσουν την ακριβή χρονική διάρκεια. 

Αποτελέσματα

Μετά την ανάλυση των αποτελεσμάτων, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα πως οι χρήστες που ήταν φτιαγμένοι βίωσαν μια παράταση του χρόνου έως και 25%, ενώ τον υποεκτίμησαν περίπου κατά 15% σε σύγκριση με τους νηφάλιους. 

Συμπερασματικά, η μελέτη διαπίστωσε ότι η κάνναβη επεκτείνει τον χρόνο, ακόμη και διπλασιάζοντας την αντίληψή του. Όταν κάποιος είναι φτιαγμένος, 5 λεπτά μπορούν να μοιάζουν με 10. Γιατί; Επειδή οι χρήστες που είχαν λάβει THC αντιλαμβάνονταν ότι το εσωτερικό τους ρολόι επιταχυνόταν, με αποτέλεσμα να νιώθουν ότι ο εξωτερικός, αντικειμενικός χρόνος κυλάει πιο αργά. 

Συνοψίζοντας, οι καταναλωτές κάνναβης βιώνουν αυτό το φαινόμενο επειδή το εσωτερικό ρολόι του σώματος επιταχύνεται, προκαλώντας την αίσθηση ότι ο εξωτερικός χρόνος κυλάει πιο αργά. Όταν υποχωρούν τα αποτελέσματα του φτιαξίματος, εξαφανίζεται και η αλλοιωμένη αντίληψη του χρόνου. 

Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα μετά τη μελέτη ήταν ότι αυτοί που θεωρούσαν δυσάρεστες τις επιδράσεις της κάνναβης επίσης αντιλαμβάνονταν την παράταση των λεπτών και γενικά βίωναν τη συνολική εμπειρία ως λιγότερο ευχάριστη. 

2. Οκ, Άρα η Κάνναβη Επεκτείνει τον Χρόνο, Αλλά Γιατί;

Αφού διαπιστώσαμε μέσω προηγούμενων ερευνών ότι οι χρήστες κάνναβης πράγματι αντιλαμβάνονται μια πιο αργή εκδοχή του χρόνου, μένει να κατανοήσουμε γιατί συμβαίνει αυτό. 

Μία θεωρία είναι πως, εφόσον η μαριχουάνα μας χαλαρώνει και μας κάνει να ξεχνάμε τα καθημερινά άγχη, μας αφήνει σε μία υπνωτική κατάσταση και οι ώρες παύουν να μετράνε όταν είμαστε φτιαγμένοι. Όμως, δεν κυλάει ο χρόνος πιο γρήγορα όταν διασκεδάζουμε και δεν τον σκεφτόμαστε καθόλου;

Ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι επηρεάζεται η βραχυπρόθεσμη μνήμη υπό την επήρεια μαριχουάνας, οπότε ξεχνάμε τι μόλις συνέβη και αλλοιώνεται η αντίληψη του χρόνου. 

Ας Πειραματιστούμε

Πάμε να παίξουμε ένα παιχνίδι: άναψε ένα, βάλε χρονόμετρο και προσπάθησε να μαντέψεις πόσα λεπτά πέρασαν! Ήσουν κοντά στη σωστή απάντηση; 

Μια άλλη θεωρία για το γιατί η κάνναβη μπορεί να δίνει αυτή τη μακροχρόνια αίσθηση είναι η περίφημη 'θεωρία της αντίληψης' που υποστηρίζει πως η ροή του χρόνου σχετίζεται άμεσα με την ποσότητα της πληροφορίας που επεξεργάζεται ο νους· όσο περισσότερη πληροφορία λαμβάνει, τόσο πιο αργά εκλαμβάνει τον χρόνο. 

Ένα καλό παράδειγμα είναι τα παιδιά: σχεδόν τα πάντα είναι καινούρια γι' αυτά, κι έτσι όλα φαίνονται πιο αργά. Όσο μεγαλώνουμε, συνηθίζουμε στις πληροφορίες γύρω μας και όλα κυλούν γρηγορότερα. Εφόσον η κάνναβη μας βάζει σε μια πιο αθώα ή παιδική διάθεση και πράγματα που ήταν βαρετά ξαφνικά μας ενθουσιάζουν, ίσως γι' αυτό μας φαίνονται μεγαλύτερες οι ώρες.

3. Επίδραση της THC στον Εγκέφαλο και την Αντίληψη του Χρόνου

Μια μελέτη του 2014 ενδέχεται να εξηγεί το φαινόμενο αυτό. Εντόπισε ότι το δίκτυο του εγκεφάλου γνωστό ως θαλαμο-κορτικο-στριατιακό κύκλωμα παίζει σημαντικό ρόλο στην αντίληψη του χρόνου. Σε αυτή την περιοχή του εγκεφάλου βρίσκονται πολλά υποδοχέα κανναβινοειδών. Έτσι, όταν η THC φτάσει σε αυτούς τους υποδοχείς, διακόπτει τη συνήθη λειτουργία τους, προκαλώντας μεταβολή στην αντίληψη του χρόνου. ³

Αυτό συνδέεται άμεσα και με τη συχνότητα κατανάλωσης κάνναβης. Για τον λόγο αυτό δεν μπορούσαμε να βασιστούμε ολοκληρωτικά στα αρχικά συμπεράσματα της πρώτης μελέτης, επειδή δεν έλαβε υπόψη αυτόν τον παράγοντα. Η δεύτερη όμως το έκανε και αυτά ήταν τα αποτελέσματα.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι πιο έντονες μεταβολές στην αντίληψη του χρόνου συνέβησαν σε άτομα που σπάνια καταναλώνουν κάνναβη. Εκείνοι που χρησιμοποιούν κάνναβη τουλάχιστον 2-3 φορές την εβδομάδα είχαν πολύ μικρότερες αλλαγές στη χρονική αντίληψη, ανεξάρτητα από τις ποσότητες THC στον οργανισμό τους. 

Απλά, οι αυθεντικοί φαν της κάνναβης δεν επηρεάζονται πλέον τόσο από τις αλλοιώσεις στην αντίληψη του χρόνου όσο οι νέοι χρήστες. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η συχνή χρήση THC ενδέχεται να εξασθενεί τις ψυχοδραστικές επιδράσεις των κανναβινοειδών, με αποτέλεσμα οι υποδοχείς μας να γίνονται λιγότερο ευαίσθητοι όταν αναπτύξουμε αντοχή στη δράση της.  

Όσοι καταναλώνουν συχνά κάνναβη είναι πλέον εξοικειωμένοι με τα συνήθη αποτελέσματα που προσφέρει το φυτό, οπότε δεν εκπλήσσονται πια και μαθαίνουν να τα εξισορροπούν και να τα θεωρούν φυσιολογικά. Αν θέλεις να πειραματιστείς με αυτά τα εφέ αλλαγής του χρόνου, ίσως πρέπει να κάνεις ένα διάλειμμα αντοχής για να επανεκκινήσεις την αντοχή του οργανισμού σου στα κανναβινοειδή της κάνναβης και να μπορέσεις να νιώσεις ξανά τις διαφορές. 

Μάθε τα πάντα για τα διαλείμματα αντοχής στην κάνναβη στο παραπάνω άρθρο. 

3. Τι Γνωρίζουμε Μέχρι Τώρα;

Ας συνοψίσουμε όλες τις θεωρίες για τις οποίες έχουμε μιλήσει σχετικά με τη mary jane και την επιμήκυνση του χρόνου:

• Η αιτία πίσω από αυτήν την παράταση του χρόνου είναι το πιο γνωστό κανναβινοειδές της κάνναβης, η THC, και η σχέση της με το μέρος του εγκεφάλου που διαχειρίζεται την αντίληψη του χρόνου.
• Όσο πιο συχνά καταναλώνουμε μαριχουάνα, τόσο πιο πολύ συνηθίζουμε τα αποτελέσματά της και τόσο λιγότερο αντιλαμβανόμαστε συγχύσεις στη χρονική αντίληψη.
• Η ενίσχυση των αισθήσεών μας από την κατανάλωση κάνναβης μπορεί να προκαλεί την αίσθηση παρατεταμένων ωρών όταν είμαστε φτιαγμένοι. 

Ωστόσο, αφού αυτό είναι ακόμη ένα μυστήριο και απροσδιόριστο φαινόμενο της ζωής, ίσως ανακαλύψουμε κι άλλες εξηγήσεις για το πώς και γιατί η κάνναβη μας αλλάζει την αντίληψη του χρόνου. 

4. Τελικό Συμπέρασμα

Ο χρόνος είναι αβέβαιος και, στην πραγματικότητα, τεχνητά δημιουργημένος από τον άνθρωπο. Γι’ αυτό, το να κατανοήσουμε απόλυτα γιατί μπορεί να τον αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά υπό την επήρεια κάνναβης παραμένει, και ίσως πάντα παραμείνει, ένα μυστήριο που πρέπει να αποκαλυφθεί. 

Όσο κι αν η επιστήμη ή ο οποιοσδήποτε προσπαθεί να μας πείσει ότι αυτός ή εκείνος είναι ο λόγος, η αλήθεια είναι πως όταν προσπαθούμε να αποδείξουμε κάτι, συνήθως καθοδηγούμε την ερμηνεία προς τις πεποιθήσεις μας. Έτσι, η επιστήμη πάντα θα βρίσκει μία απάντηση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αυτή είναι και η απόλυτη αλήθεια. 

Στην πραγματικότητα, θα προτιμούσαμε να ακούσουμε τις θεωρίες των φτιαγμένων για το γιατί η κάνναβη κάνει τις ώρες να μοιάζουν μακρύτερες — ίσως είναι οι πιο ενδιαφέρουσες, διασκεδαστικές και δημιουργικές!

ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

1. "The effect of cannabis on perception of time: a critical review" Zerrin Atakan, Paul Morrison, Matthijs G. Bossong, Rocio Martin-Santos, και Jose A. Crippa. 2012. 
2. "Acute Effects of THC on Time Perception in Frequent and Infrequent Cannabis Users" R. Andrew Sewell, Ashley Schnakenberg, Jacqueline Elander, Rajiv Radhakrishnan, Ashley Williams, Patrick D. Skosnik, Brian Pittman, Mohini Ranganathan, και D. Cyril D’Souza. 2014. 
3. "Obsessive-compulsive disorder: an integrative genetic and neurobiological perspective" David L. Pauls, Amitai Abramovitch, Scott L. Rauch, και Daniel A. Geller. Ιούνιος 2014.