Lúxemborg: Fyrsta landið í Evrópu til að lögleiða ræktun kannabis heima

Lúxemborg leyfir nú öllum sem eru 18 ára eða eldri að rækta og eiga kannabis ef efnið er ætlað til persónulegra nota. Að taka meira en 3 grömm með sér utan frá eigin heimili eða að reykja opinberlega er þó enn ólöglegt.

Ákvörðun stjórnar Lúxemborgar um að lina höft á ræktun er fyrsta skrefið í víðtækari umbótum sem miða að því að minnka svarta markaðinn. Yfirvöld telja ólöglega eiturlyfjasölu vera alvarlegt samfélagsvandamál og kannabis skilar glæpagengjum talsverðum tekjum.

Bæði leyfilegt að rækta inni og úti

Lúxemborg var fyrsta landið í Evrópu til að aflétta margra áratuga banni við ræktun kannabisplöntunnar. Þó sést gras á svalir og verönd í Spáni er það aðeins umburðarlyndi, ekki lögleidd ræktun. Ef einhver sér eða finnur lykt af plöntunum frá götu og kvartar má leiða til brothafs og hárrar stjórnvaldsektar.

Því til samanburðar geta fullorðnir íbúar Lúxemborgar ræktað kannabis opinskátt, bæði í innirækt og úti í görðum. Og þeir þurfa ekki lengur að óttast forvitna eða leiðinlega nágranna. Einnig hefur verið dregið verulega úr hömlum á opinbera notkun og eignarhald. Nú er aðeins um minniháttarbrot að ræða ef þú ert með lítið magn á þér – allt að 3 grömm.

Sektirnar – ef þú ert gripinn – eru nú lægri: aðeins 25 evrur í stað fyrri 250–2500 evra. En ef þú gengur um göturnar með meira en 3 grömm á þér telst þú enn seljandi og átt yfir höfði þér alvarlegar ákærur. Fyrir ökumenn hefur engu verið breytt, umferðareglurnar varðandi kannabis eru áfram með núll umburðarlyndi.

Viðurkenning á misheppnaðri stefnu fyrri tíma

Samsteypustjórnin, skipuð Frjálslyndum, Jafnaðarmönnum og Græningjum, gerði samkomulag fyrir tveimur árum um að gera kannabislögin frjálslegri. Áætlanirnar voru þó settar í bið eftir heimsfaraldurinn og allt tjónið sem honum fylgdi. Nú er kominn tími til að framkvæma sumt af þessu, og lögleiðing heima ræktunar og neyslu er aðeins fyrsta skrefið.

Stjórnvöld hyggjast síðar koma á regluverki um framleiðslu og dreifingu kannabis. En það er ekki ábatinn sem knýr áfram breytinguna. Skatttekjur af löglegri sölu munu aðallega renna í forvarnir gegn vímuefnavanda, auk menntunar og heilbrigðisþjónustu.

Aðalhvatinn fyrir yfirvöld að halda áfram með umbæturnar er að binda enda á ólöglega sölu og allt ógæfuna sem henni fylgir. Eftir áratugi banni er orðið ljóst að stríð gegn fíkniefnum skilaði hvorki árangri í að slá á svarta markaðinn né minnka neyslu á kannabis. Vonast er til að nýja stefnan þjóni samfélaginu betur.