การควบคุมพืชด้วยการวางแผนการให้น้ำกัญชา

วิธีคำนวณปริมาตรวัสดุปลูก

สำหรับร็อควูลแบบก้อน ให้คำนวณปริมาตรโดยคูณความยาว x กว้าง x สูง:

ขนาดร็อควูล = 46.5 ซม. x 46.5 ซม. x 46.5 ซม. ≈ 10000 ลบ.ซม.

ปริมาตรรวม ≈ 10000 ลบ.ซม. ≈ 10000 มล. = 10 ลิตร

สำหรับวัสดุปลูกอย่างดินหรือมะพร้าวสับ โดยทั่วไปหากปลูกในกระถาง 10 ลิตรอยู่แล้ว คุณจะทราบปริมาตรกระถางโดยไม่ต้องคำนวณเพิ่ม

เมื่อได้รับข้อมูลเหล่านี้แล้ว ก็ถึงเวลาสำหรับคำนวณปริมาณน้ำที่ใช้รด ซึ่งง่ายมาก เพียงแค่คูณปริมาตรวัสดุปลูกกับเปอร์เซ็นต์ที่ต้องการให้น้ำ

คำนวณปริมาณน้ำสำหรับช่วงเจริญใบ

ปริมาตรวัสดุปลูก = 10 ลิตร

ปริมาณน้ำที่ต้องการรดแต่ละวันสำหรับเจริญใบ = 3% ของปริมาตรวัสดุปลูก

ปริมาณน้ำตอนเจริญใบ = 10 ลิตร = 10000 มล. x 0.03 = 300 มล.

ปริมาณน้ำช่วงออกดอกก็เพียงแค่ใช้เปอร์เซ็นต์ของช่วงออกดอก (4 - 8%) มาคำนวณเหมือนกัน

คำนวณปริมาณน้ำช่วงออกดอก

ปริมาตรวัสดุปลูก = 10 ลิตร

ปริมาณน้ำที่ต้องการช่วงออกดอก = 8% ของปริมาตร

ปริมาณน้ำช่วงออกดอก = 10 ลิตร = 10000 มล. x 0.08 = 800 มล.

ดังที่กล่าวในตอนที่ 1 ปริมาณน้ำในแต่ละวันคือน้ำ (หรือสารละลายธาตุอาหารรวม) ที่คุณจะให้กับต้นพืช เพื่อใช้เทคนิคนี้อย่างถูกต้อง จำเป็นต้องให้น้ำตามปริมาณข้างต้นแบ่ง 3 - 9+ ครั้งต่อวันเมื่อเปิดไฟ/มีแสง 

สรุปตารางปริมาณน้ำ

การจัดการแผนการให้น้ำประจำวันเป็นสิ่งสำคัญหากต้องการควบคุมพืชสู่ผลลัพธ์ที่คาดหวัง โดยการวัดปริมาณน้ำที่ไหลทิ้ง, สถานะโซนราก, ปริมาณน้ำในวัสดุปลูก, และค่าการนำไฟฟ้า (EC) คุณสามารถปรับแผนให้น้ำสำหรับแต่ละต้น และควบคุมสวนให้ได้ผลอย่างที่ต้องการ

4. แผนให้น้ำประจำวัน

สิ่งเหล่านี้ทั้งหมดจะช่วยให้คุณควบคุมผลผลิตได้ดังใจเมื่อรวมเข้ากับแผนการให้น้ำอย่างเป็นระบบ คุณสามารถกำหนดวิธีให้น้ำได้เองแต่กำหนดเวลาหลายช่วง (multi-phase irrigation schedule) มักให้ผลดีที่สุด 

ระบบให้น้ำกัญชาแบบหลายช่วงประกอบด้วย 4 เฟสของการให้น้ำในแต่ละวันช่วงที่มีแสง โดยแต่ละเฟสดังนี้

เฟส 0: เปิดไฟถึงให้น้ำครั้งแรก

เฟส 0 ของแผนให้น้ำนี้จะเริ่มต้นเมื่อไฟในห้องปลูกเปิดและพืชเริ่มคายน้ำ ก่อนจะให้น้ำครั้งแรกของวัน ควรตรวจสอบว่าพืชคายน้ำแล้ว โดยดูปริมาณน้ำในวัสดุปลูก เพราะเมื่อพืชดูดน้ำออกไป ปริมาณน้ำในวัสดุปลูกจะลดลง

ตารางเฟสการให้น้ำ

เปอร์เซ็นต์แห้งคืนก่อนให้น้ำครั้งแรกของวันจะขึ้นอยู่กับประเภทการเจริญเติบโตที่อยากได้ โดยต้องควบคุมเปอร์เซ็นต์การแห้งคืนที่1-4% สำหรับเจริญใบ และ 4-6% สำหรับออกดอก เมื่อถึงเกณฑ์นี้จึงเริ่มเฟส 1 ได้

เฟส 1: ให้น้ำครั้งแรกถึงมีน้ำไหลทิ้ง

เมื่อพืชคายน้ำมากพอ ก็ถึงเวลาสำหรับการให้น้ำครั้งแรกของวันและเริ่มเฟส 1 จุดประสงค์คือต้องเพิ่มปริมาณน้ำในวัสดุปลูก (เพื่อให้พืชคายน้ำได้ดี) และเกิด runoff 1-3 ชั่วโมงหลังให้น้ำ

จำนวนครั้งในการให้น้ำเพื่อให้เกิด runoff จะขึ้นอยู่กับปริมาณน้ำ ความถี่ในการให้น้ำ และปริมาณน้ำเดิมในวัสดุปลูก แต่ไม่ว่าจะอย่างไร สิ่งสำคัญคือให้แต่ละรอบมีเปอร์เซ็นต์แห้งคืนอย่างน้อย 1% เพื่อไม่ให้ runoff เร็วเกินไป หากเป้าหมายคือออกดอกและปริมาณน้ำในแต่ละรอบเกิน 6% ควรมีเปอร์เซ็นต์แห้งคืน 2-3% ระหว่างแต่ละครั้งเพื่อหลีกเลี่ยงวัสดุปลูกอิ่มตัวและ runoff มากเกินไป

เฟส 2: น้ำไหลทิ้งถึงให้น้ำสุดท้าย

ในเฟส 2 จุดประสงค์คือลดค่า EC ให้น้อยที่สุด ในขณะที่แสงและอุณหภูมิสูงสุด มักจะกลางวันช่วงพืชทำงานหนักที่สุด

เมื่อเฟส 1 ได้ปริมาณน้ำและระบายน้ำเรียบร้อยแล้ว เฟส 2 จะปรับปริมาณน้ำและความถี่ให้คงที่ โดยการลดปริมาณน้ำแต่ละรอบและปรับเปอร์เซ็นต์แห้งคืนห่างแต่ละรอบ; หากต้องการเจริญใบให้แห้งคืน 1-3% ระหว่างแต่ละรอบ สำหรับออกดอกให้ตั้งเป้า 3-6%

เฟส 3: ให้น้ำสุดท้ายถึงเปิดไฟ

เฟส 3 จะเป็นรอบสุดท้ายก่อนปิดไฟ สำคัญมากเพื่อเว้นช่วงให้วัสดุปลูกได้แห้งคืนข้ามคืนอย่างพอเหมาะ; โดยเป้าคือให้แห้งคืน 2-6% ระหว่างให้น้ำรอบสุดท้ายจนปิดไฟ

เมื่อปิดไฟถือเป็นจบวันแต่ยังต้องให้ต้นได้รับเปอร์เซ็นต์การแห้งคืนข้ามคืนที่เหมาะสมคือราว 10-15% สำหรับเจริญใบ และ 20-30% (หรือมากกว่า) สำหรับออกดอก เพื่อให้เริ่มวันใหม่ด้วยสภาพเหมือนเริ่มต้นใหม่และวนซ้ำขั้นตอนได้โดยไม่มีปัญหาเกี่ยวกับน้ำในวัสดุปลูก อย่าลืมว่านี่เป็นแค่หนึ่งในหลาย ๆ วิธีการให้น้ำ crop และควรปรับแผนให้เหมาะกับสายพันธุ์และสภาพการปลูกจริง แต่สามารถใช้แผนแบบหลายเฟสนี้เป็นพื้นฐานปรับใช้เองได้

5. ความสำคัญของการควบคุมพืช (Crop Steering)

เมื่อพูดถึงเรื่องการให้อาหารแต่ละstrain จะมีความต้องการเฉพาะของตนเอง ดังนั้นการควบคุมพืชจึงสำคัญสุด ๆ โดยเฉพาะสำหรับผู้ปลูกในเชิงพาณิชย์ การใช้ crop steering ช่วยให้ต้นพืชเจริญเติบโตเต็มศักยภาพและดึงศักยภาพสูงสุดออกมา งานวิจัยในเชิงพาณิชย์พบว่า crop steering สามารถเพิ่มปริมาณ terpene, THC และ cannabinoid ได้ เมื่อถึงระดับน้ำและการแห้งคืนที่เหมาะสม แม้จะยากแต่การอัตโนมัติช่วยให้ควบคุมเซ็ตติ้งแต่ละสายพันธุ์ได้เต็มที่ ดังนั้นการเดินไปมาระหว่างโหมดเจริญใบกับออกดอกจะช่วยให้ต้นไม่ออกใบมากเกินไปแต่ให้ดอกคุณภาพดีและปริมาณสูงสุด

แต่ละstrain มีสมดุลระหว่างการเติบโตของใบกับดอกที่ดีที่สุดของตน สำหรับรอบปลูก 12 สัปดาห์ สำคัญมากต้องควบคุม 3 สัปดาห์แรกของการเติบโตเพื่อตั้งต้นให้ดีใน 9 สัปดาห์ถัดไป เพราะช่วงสามสัปดาห์แรกสำคัญมาก หากพลาดช่วงนี้จะแก้ภายหลังลำบาก โปรดจำไว้ว่ามีขอบเขตและห้ามกดต้นพืชแรงเกินไป หากรู้ว่าเริ่มหนักเกินไปให้ลดค่า EC หรือความถี่ในการรดน้ำลง จนเจอจุดที่เหมาะสม

ต้องมีการทดลองเพื่อหาสมดุลที่ดีที่สุดสำหรับสายพันธุ์กัญชาแต่ละสาย หมายความว่าคุณอาจต้องใช้หลากหลายรอบปลูกจนกว่าจะเข้าใจว่าพืชต้องการอะไรเพื่อได้คุณภาพสูงสุดและ yield สูงสุดโดยจำกัดแค่ศักยภาพทางพันธุกรรม อย่างไรก็ดีต้องเริ่มจากพันธุกรรมที่ดี เพราะบางสายพันธุ์อาจได้ดอกคุณภาพแต่ yield ไม่มาก หรือ yield สูงแต่ cannabinoid และ terpene ต่ำก็มี

6. การให้ปุ๋ยทางใบ - ตัวช่วยเร่งโตทันใจ

นี่คือข้อมูลทุกอย่างที่ควรทราบเกี่ยวกับแผนการให้น้ำสำหรับสวนกัญชา ไม่ว่าจะขนาดไหน แต่อีกเรื่องที่ยังไม่ได้พูดถึงคือการให้ปุ๋ยทางใบ ให้อาหารทางใบ?  ใช่เลย! วิธีนี้เป็นตัวเสริมที่ดีและมักถูกมองข้ามโดยเกษตรกรมือสมัครเล่น แล้วมันคืออะไรกันแน่?

การให้ปุ๋ยทางใบคือการฉีดพ่นปุ๋ยหรือธาตุอาหารลงบนใบและลำต้นแทนที่จะให้ผ่านทางดินเพียงอย่างเดียว วิธีนี้นิยมใช้เมื่อต้นพืชต้องการอาหารเร่งด่วน หรืออยากกระตุ้นการเติบโตในช่วงต่าง ๆ ของวัฏจักร พืชจะดูดซึมสารอาหารตรงผ่านใบ วิธีนี้ช่วยเพิ่ม yield และสุขภาพโดยรวมของพืช หากคุณอ่านมาถึงตรงนี้ น่าจะทราบดีว่าธาตุอาหารบางชนิดเคลื่อนย้ายได้สูงในต้นพืช แต่บางตัวแทบไม่ขยับเลย

นั่นหมายความว่าการให้ปุ๋ยทางใบจะมีประโยชน์โดยเฉพาะเมื่อพืชขาดธาตุที่เคลื่อนย้ายได้น้อยหรือติดขัด เช่นขาดแมงกานีสหรือเหล็ก ซึ่งกระทบ yield ถ้าเพียงแต่เติมสองตัวนี้ในสารละลายรากอาจไม่พอ เพราะทั้งคู่ไม่หมุนเวียนทั่วต้นพืชอย่างเพียงพอ การฉีดพ่นใบสามารถพาอาหารตรงไปยังส่วนที่ขาดได้

นอกจากนี้ยังสามารถใช้ให้ปุ๋ยทางใบเพื่อบูสต์อาหารโดยรวม หรือเสริมวิธีให้อาหารผ่านราก โดยปกติให้ทางใบประมาณสัปดาห์ละครั้ง แล้วจะเริ่มยังไงดี?  ง่ายมาก แค่ใช้สเปรย์ที่ผสมปุ๋ยหรือธาตุอาหารให้เจือจางพ่นลงบนใบ ง่าย ๆ เช่นนั้นแหละ ...แต่จริง ๆ ก็มีรายละเอียดตรงจุดที่ต้องฉีดขึ้นกับความสมบูรณ์ของต้น สามารถฉีดทั่วต้นตั้งแต่ระยะต้นกล้าและเจริญใบ แต่เมื่อเริ่มสร้างดอกต้องระวังไม่ให้โดนดอกมากเกินไป

เพราะอะไร?  ไม่สำคัญนักในช่วงแรกของการสร้างดอก แต่คุณไม่ควรราดปุ๋ยหรือธาตุอาหารลงดอกโดยตรง เพราะจุดรับอาหารในดอกต่ำมาก และมีความเสี่ยงทำให้เกิดพวกดอกเน่า หรือดอกไหม้จากธาตุอาหาร ควรเน้นฉีดใบและลำต้นใกล้ดอก โดยให้ความสำคัญกับด้านใต้ใบ

แนะนำให้เริ่มวิธีนี้ด้วยน้ำยาที่ผสมให้เจือจางราว 25% ของสูตรปกติควบคู่กับโปรแกรมการให้อาหารพื้นฐาน ไม่ควรผสมเข้มข้นเพราะอาจเกิดปัญหา overfeeding ได้ จะเพิ่มความเข้มข้นภายหลังเมื่อชำนาญแล้วก็ได้ ควรเริ่มแบบอ่อนที่สุดดูก่อน ทั้งนี้อย่าฉีดปุ๋ยทางใบขณะกลางแดดหรือเปิดไฟอยู่

มิฉะนั้นน้ำยาอาจระเหยเร็วเกินไปและอันตรายกับต้นพืช ฉีดปุ๋ยทางใบขณะเปิดไฟหรือแดดแรงจะทำให้ใบแห้งไหม้ เวลาที่ดีที่สุดคือก่อนจะเปิดไฟ 2 ชั่วโมงเพราะเป็นช่วงที่ปากใบเปิดรับอาหารได้ดี การให้ปุ๋ยทางใบช่วยเสริมการให้อาหารรากโดยเฉพาะเมื่อเจอปัญหาขาดอาหาร ลองฝึกสักนิดคุณจะทำได้คล่องในไม่ช้า

ยี่ห้อธาตุอาหารที่เหมาะกับกัญชาที่สุด

เมื่อกัญชาทางการแพทย์และสันทนาการได้รับการยอมรับทั่วโลก ก็ทำให้มีแบรนด์ปุ๋ยธาตุอาหารเฉพาะสำหรับกัญชาให้เลือกมากขึ้น หากคุณเน้นปลูก organic อาจไม่จำเป็นนักแต่ถ้าปลูกใน coco-coir หรือ ไฮโดรโปนิกส์ล้วน ต้องเลือกปุ๋ยสำหรับกัญชาโดยเฉพาะ เพื่อเพิ่ม yield และความเข้มข้นของผลผลิตให้มากที่สุด

แม้จะมีแบรนด์ใหม่ ๆ เพิ่มขึ้นตลอดเวลา ปกติเราแนะนำให้เลือกแบรนด์ใหญ่ที่มีชื่อเสียง เพราะนอกจากสูตรจะผ่านการทดสอบแล้วยังมีเสียงตอบรับจากผู้ปลูกจริงมานาน หลายแบรนด์ที่เราชอบ เช่น:

• Advanced Nutrients - รางวัลธาตุอาหารกัญชายอดเยี่ยมในงาน Spannabis 2022
• Canna
• House and Garden
• Botanicare
• Fox Farm
• General Hydroponics (GHE)
• GrowMore
• Humboldt Nutrients
• MaxiGro
• Lotus Nutrients
• PLAGRON
• Atami
• Hesi
• B.A.C

แบรนด์ข้างต้นล้วนไว้ใจได้และให้ทุกอย่างกับพืชที่คุณต้องการ อย่ายึดติดกับแบรนด์ใดแบรนด์เดียว ควรศึกษาข้อมูลและเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะกับวิธีการปลูกของคุณที่สุด

7. สรุป

การวางแผนให้น้ำสำหรับเกษตรกรมือใหม่อาจดูยากแต่โชคดีที่ปัจจุบันมีอุปกรณ์ช่วยมากมาย สิ่งสำคัญของการควบคุมพืชคือต้องบริหารจัดการโซนรากโดยผสมผสานการให้ธาตุอาหาร ความถี่และปริมาณน้ำที่เหมาะสม รวมถึงการควบคุมเปอร์เซ็นต์แห้งคืน ซึ่งความถี่และจังหวะในการให้อาหารสำคัญมาก และแม้ไม่ได้ใช้อุปกรณ์ไฮเทคก็ยังทำได้ แต่ถ้าปลูกเชิงพาณิชย์หรือแปลงใหญ่ ระบบอัตโนมัติช่วยให้ควบคุมแผนให้น้ำได้สำเร็จตามเป้า

หากคุณมีประสบการณ์ด้าน crop steering และมีเคล็ดลับดี ๆ สามารถแบ่งปันให้ชุมชนผู้ปลูกได้ที่คอมเมนต์ด้านล่างนี้เลย!

แหล่งอ้างอิงภายนอก

1. Growers guide to crop steering - Trym
2. Estimation of Irrigation Water Requirement of Young Pomegranate Plants under Drip Irrigation - Wubs, Jasper & van Heusden, Tom & Melchers, Pauline & Bezemer, T.m. (2019)
3. Irrigation facilities for drip irrigation of soil in inter-rows of wood and fruit plants - Shtanko, A. & Shkura, V.. (2021)