Şili'de Ot: Kenevirin Yasal Durumu Rehberi

• 1. Kişisel tüketim ve yetiştiriciliğe tolerans
• 1. a. Yasalar ve cezalar
• 2. Şili'de tıbbi kenevir
• 3. Şili'de cbd yasal mı?
• 4. Şili'de kenevir tohumu satın alınabilir mi?
• 5. İstatistikler
• 6. Tarih, siyaset ve gelecek
• 7. Şili'yi ziyaret edecek ot tutkunlarına İpuçları
• 8. Son söz

Şili'yi ziyaret ettiğinizde, bir kenevir tutkunu kendini cennete gelmiş gibi hissedebilir. Sık sık sokaklarda ot kokusu alabilir veya insanların joint sardığını ve içtiğini görebilirsiniz, büyük şehirlerde ve küçük kasabalarda growshop'lar göze çarpıyor. Kenevirin Şili'de tamamen yasal olduğu izlenimine kapılabilirsiniz; ancak dikkatli olun, çünkü bu maddeyi kokain ve eroinle aynı şekilde değerlendiren yasalar hâlâ yürürlükte ve kamusal alanda ot içmek hâlâ başınızı belaya sokabilir.

Kişisel Tüketim ve Yetiştiriciliğe Tolerans

Onlarca yıl boyunca Şili, komşu Peru ve Paraguay gibi ülkelerden kaçak olarak getirilen otu kullandı; ancak son yıllarda, giderek daha fazla Şililinin kendi ihtiyacını kapalı kapılar ardında yetiştirmesiyle durum değişiyor.

Bu amaçla hazırlanan bir yasa tasarısı 2015'te Kongre'den geçti. Tasarı, kişisel kullanım için evde yetiştirme, bulundurma ve tabii ki tüketimin tamamen suç olmaktan çıkarılmasını hedefliyordu. Fakat yasanın yürürlüğe girmesi için Senato'dan da onay alması gerekiyordu, bu ise hiç gerçekleşmedi. Tüm girişim askıda kaldı ve Şili'de kişisel kenevir tüketimi yasal olarak hâlâ yasak olmaya devam ediyor.

Yine de, yaygın kullanım ve daha liberal kenevir politikalarına yönelik güçlü kamu desteği, kişisel yetiştiricilik ve tüketime tolerans gösterilmesine yol açtı. Şili'deyken 'bana yakın growshoplar' diye aratırsanız ne kadar yaygın olduğunu hemen göreceksiniz.

Yasalar ve Cezalar

Üzerinizde az miktarda kenevirle yakalansanız bile başınız belaya girebilir. “Mikro ticaret” suçlamaları bile söz konusu olabilir. 2005 tarihli Ley de drogas'a göre, uyuşturucunun “kişisel ve derhal kullanım amacıyla” olduğuna dair gerekçe varsa, cezaî takibat yapılmaz. Eleştirmenler bu ifadenin kullanıcılar için yeterli hukuki koruma sağlamayacak kadar belirsiz olduğunu söylüyor. Aktivistlerin bir diğer endişesi ise, bir grupla birlikte kullanımın ağırlaştırıcı bir neden sayılması; insanın sosyal bir varlık olduğunu öne sürerek bunun insan doğasına aykırı olduğunu savunuyorlar.

Şili'de Tıbbi Kenevir

Ülke, tıbbi kenevirin yasallaşması konusunda Latin Amerika'da öne çıkan ilk ülkelerden biri oldu. 2015'te, tedavi amaçlı kenevir üretimi ve satışı yasal hale getirildi. Aynı yasa, belirli koşulları taşıyan ve doktor reçetesi olan hastaların kullanımına da izin veriyor.

2016'da ülke, kıtanın en büyük tıbbi kenevir çiftliğine ev sahipliği yapmaya başladı. Tarım ve Hayvancılık Servisi'nin (Şili'nin tarım düzenleyicisi) gözetiminde olan çiftlikte, yılda 7.000 bitkiye kadar yetiştiricilik yapıldığı bildirildi; fakat büyük ölçekli üretim hâlâ kısıtlı ve sadece birkaç şirket gerekli yetkilere sahip.

Yerli üretim ürünlerin yanı sıra, yetkili tıbbi hastalar Kanada (özellikle Tilray firması) ve diğer ülkelerden ithal ilaçlar da alabiliyor. Genellikle onaylı ilaçlar (ör. Sativex) oldukça pahalı ve maliyeti karşılanmıyor. Buna rağmen 2017'de ülke, Latin Amerika'da ilk kez eczanelerde kenevir-bazlı ilaçların satışına başladı ve şimdi 500'den fazla eczane tıbbi kenevir hastalarına hizmet veriyor.

Hekimlerin hastalarına kenevir ya da kenevir türevi ilaç reçete etmeleri için pek teşvik yok. Maddeyi yeterli gerekçe olmaksızın reçete ettiği tespit edilen doktorlar, 5 ila 15 yıl arasında hapis cezası ve 2.000-28.000 dolar arası para cezasıyla karşı karşıya. İlacı izin olmadan bir hastaya satanlar ise aynı cezaların yanı sıra işinin de tamamen kapatılması riskiyle karşılaşır.

Tüm ticari kısıtlamalar ve hastaların yaşadığı zorluklar göz önünde bulundurulduğunda, Şilili aktivistler hastalar arasında kişisel yetiştiriciliği teşvik ediyor. Örneğin, 2017'de geniş yankı uyandıran bir etkinlikte, kenevir yanlısı Daya Vakfı hastalara kenevir yetiştiriciliği sanatı öğreten bir atölye düzenledi.

Şili'de CBD Yasal mı?

CBD, psikotropik etkisi olmayan bir kannabinoid olmasına rağmen, genel olarak tıbbi kenevirle aynı yasal kurallara tabi. Yani CBD yağı veya benzeri bir ürün almanın tek yasal yolu, nitelikli bir hasta olup doktor reçetesi almak ve bunu ruhsatlı bir eczaneden temin etmektir.

Şili'de Kenevir Tohumu Satın Alınabilir Mi?

Evet, grow shoplarda kenevir tohumları paketler halinde açıkça sergileniyor, yani favori tohum çeşitlerinizi – regülardan feminizelere, autoflowering tohumlara – fiziksel mağazadan çevrimiçi alışveriş kadar kolayca satın alabilirsiniz.

İstatistikler

Andrés Bello Üniversitesi ve Londra Üniversitesi'nin 2017 yılında 9 Latin Amerika ülkesinde yaptığı bir araştırmada, Şili'de tüketim oranlarının en yüksek, risk algısının ise en düşük olduğu ortaya çıktı. Araştırmacılara göre Şilililerin %40'ı hayatında en az bir kez marihuana kullanmış. Ayrıca, katılımcıların neredeyse yarısı kenevir yasallaştırmasını destekliyor; destek, İnsani Gelişme Endeksi'nde yüksek skora sahip olmakla ilişkili.

2021'de yayımlanan bir başka çalışma, 2013'te eğlence amaçlı keneviri yasallaştıran Uruguay ile Şili'yi karşılaştırdı; zira bu iki ülke Latin Amerika'nın en yüksek marihuana kullanım oranlarına sahip ve son 20 yıldır kullanımı sürekli artıyor. Çalışmanın yazarları, 2011'den bu yana Şili'de ergen kenevir kullananların oranının iki kattan fazla arttığını da belirtiyor.

Tarih, Siyaset ve Gelecek

Kenevir, Şili'de köklü bir tarihe sahip ve ilk olarak 1545'te Quillota Vadisi'nde kenevir üretimiyle ülkeye girdi. Başlangıçta ordu ve denizcilik sektörünü destekleyecek lif üretimi için yetiştiriliyordu ve Şili, Yeni Dünya'da kenevir üretiminin geliştiği ender yerlerden biri oldu. Bu ilk endüstri, hem askeri hem denizcilik için gereken malzemelerin üretilmesiyle ülkenin ekonomisine önemli bir katkı sağladı. Zamanla kenevir tarımı genişledi ve fazla lifler Lima, Peru gibi bölgelere ihraç edildi.

20. yüzyılın ortalarında Amerikan denizcilerinin Şili liman şehirlerinde marihuana kullanmaya başlamasıyla, yerel topluluklarda da kullanımı hızla arttı. 1960'lar ve 70'lerde, yabancı denizcilerden ve sonrasında Amerika ve başka Latin Amerika ülkelerinden gelen hippilerin etkisiyle kenevir tüketiminde ciddi bir artış yaşandı.

Son yıllarda Şili, kenevir politikalarını da ilgilendiren önemli sosyo-politik değişimlere tanıklık etti. 2019 ve 2020'de ülkeyi saran protestolar, nihayetinde Pinochet diktatörlüğünden kalan mevcut anayasayı değiştirmek için bir kurucu meclis toplanması kararıyla sonuçlandı. Bu adım, kenevir yasallaştırmasını destekleyenler arasında umut yarattı çünkü birçok delege, kişisel yetiştiriciliğin ve kenevirin suç olmaktan çıkarılmasını desteklediğini belirtti.

Ancak, tüm bu umut verici gelişmelere rağmen, yeni anayasa referandumu nihayetinde çoğunluğun olumsuz oyuyla sonuçlandı ve eski anayasa şimdilik yürürlükte kaldı. Bu sonuç, ilerici kenevir politikalarının savunucuları açısından bir geri adım olsa da, Şili'de kenevirin yasallaştırılması etrafında süren tartışmaların ve değişen tutumların altını çiziyor.

Şili'yi Ziyaret Edecek Ot Tutkunlarına İpuçları

• Kenevir kullanımı kamuya açık alanlarda hâlâ yasa dışı olduğu için dikkatli olun, para cezası alabilirsiniz
• Kişisel yetiştiricilik ve tüketim tolerans görse de, yasal değildir
• Tıbbi kenevir yasaldır ancak doktor reçetesi ve ruhsatlı eczaneden satın alma zorunludur
• CBD ürünleri de tıbbi kenevirle aynı kurallara tabidir ve reçete gerektirir
• Kenevir tohumları growshoplardan satın alınabilir, fakat yetiştiricilik sadece kişisel kullanım için hoşgörülüyor

Son Söz

Şili'yi ziyaret ederken, kenevir burada “hiç sorun değilmiş” ve “herkes kullanıyor” diye düşünebilirsiniz ve büyük ihtimalle haklısınız. Ülke, gevşek politikaları ve yaygın kamuoyu desteği sayesinde maddeye oldukça toleranslı. Ancak, dikkat edin: Uyuşturucuya karşı savaş döneminin pek çok kısıtlayıcı yasası hâlâ yürürlükte; bu yüzden abartmayın. Kenevir kullanıyorsanız, başkalarını rahatsız etmeden ve dikkat çekmeden, kısaca her yerde olduğu gibi tüketin. Şili ziyaretinizin keyifli, dolu dolu ve güvenli geçmesini dileriz!