A Shkakton Kanabisi Humbje të Kujtesës?
- 1. E ndërlikuar edhe para se kanabisi të hyjë në skenë
- 2. A shkakton humbje të kujtesës intoksikimi nga kanabisi?
- 2. a. Kujtesa punëtorë
- 2. b. Kujtesa verbale
- 2. c. Kujtesa prospektive
- 2. d. Roli i ibuprofenit dhe nsaid-ve të tjerë
- 2. e. Kanabisi dhe konsolidimi i kujtesës gjatë gjumit
- 3. A Është e mundur që marihuana përmirëson kujtesën?
- 4. Në përfundim
Mjafton ta pish një herë kanabisin për të vërejtur se ai ndikon në kujtesën tënde. Ky efekt është aq i dukshëm sa që ekziston edhe një varietet kanabisi i quajtur Memory Loss. Pra, askush nuk do ta mohojë lidhjen mes marihuanës dhe kujtesës. Pyetja është sa shumë ndikon kjo substancë në format e ndryshme të kujtesës dhe nëse efektet janë të kthyeshme.
Hulumtimet mbi kanabisin dhe humbjen e kujtesës konfirmojnë se substanca prish kujtesën, kryesisht afatshkurtër, por edhe formimin e kujtesës afatgjatë. Disa gjetje sugjerojnë se përdoruesit e rregullt përshtaten me këto efekte dhe se mungesat janë të kthyeshme pas ndërprerjes së përdorimit. Edhe ekspozimi ndaj dozave të ulëta të marihuanës përmirëson kujtesën, të paktën te minjtë. Kështu që, nëse keni dyshime në lidhje me përdorimin e marihuanës mjekësore sepse ‘shkatërron kujtesën’, ndoshta provat në dispozicion do t’ju japin qetësi. E njëjta vlen edhe për përdorim të rregullt rekreativ: para se të vendosni se marihuana ka shkatërruar kujtesën tuaj përgjithmonë, shikoni çfarë thotë shkenca.
E Ndërlikuar Edhe Para se Kanabisi të Hyjë në Skenë
Jemi aq të mësuar me mënyrën si funksionon kujtesa jonë sa që e marrim të mirëqenë. Megjithatë, është një rrjet procesesh jashtëzakonisht të ndërlikuara. Kujtesa mund të ndahet në këto tre faza kryesore:
- Kodimi. Informacioni merret dhe përpunohet.
- Ruajtja. Informacioni ruhet për përdorim të menjëhershëm (kujtesa afatshkurtër) ose për më vonë (kujtesa afatgjatë).
- Rikthimi. Procesi i rikujtimit ose, me fjalë të tjera, aksesimi i informacionit të depozituar në trurin tonë.

Kjo tingëllon e thjeshtë, por është vetëm një përshkrim shumë i përafërt, dhe procesi përfshin shumë zona të trurit, shumica e të cilave kanë një numër të madh receptorësh kanabinoid. THC dhe kanabinoidë të tjerë me efekt ndryshues të mendjes në marihuanë lidhen me këta receptorë dhe kështu ndikojnë në mënyrën si truri dhe kujtesa jonë funksionojnë.
Një çështje tjetër është ndikimi i marihuanës në trurin në zhvillim. Ashtu siç truri si tërësi ka evoluar gradualisht tek paraardhësit tanë njerëzorë dhe jo-njerëzorë, njësoj edhe truri ynë individual 'evoluon' në kafkën tonë. Ky proces zgjat shumë ngadalë dhe vazhdon deri në mesin e të 20-ave.

Studimet e reja neuroimazherike tregojnë se truri i tymuesve të kanabisit duket ndryshe krahasuar me ata që nuk përdorin, veçanërisht kur fillojnë ta përdorin në moshë të re. Jo, nuk tregohet asnjë formë bong-u në kokën tënde në skanime, dhe nuk do ta quajmë këtë “dëmtim të trurit”, siç thonë disa media sensacionale. Sidoqoftë, ndryshimi në masën dhe trashësinë e materies gri dhe të bardhë në disa zona të trurit është real. Të gjitha këto nuk mund të mos ndikojnë një pjesë kaq të rëndësishme të njohjes sonë si kujtesa dhe kërkojnë vëmendje.
A Shkakton Humbje të Kujtesës Intoksikimi nga Kanabisi?
Kur themi ‘humbje të kujtesës’, zakonisht mendojmë dicka të vazhdueshme dhe afatgjatë dhe dyshojmë se do ta gjejmë tek tymuese të rregullt të marihuanës. Dhe natyrisht, kjo temë është studiuar shumë herë. Me rezultate të paqarta.

Vërtet, ata që abuzojnë me marihuanën dalin pak më dobët në testet e kujtesës se ata që nuk përdorin. Mund të kenë vështirësi të mësojnë gjëra të reja dhe të rikujtojnë çfarë dinë, krahasuar me jo-përdoruesit. Megjithatë, studiuesit i përshkruajnë këto mungesa të kujtesës si modeste dhe pranojnë se edhe ato mund të jenë pasojë e efekteve akute dhe jo afatgjata. Me fjalë të thjeshta, tipat mund të jenë thjesht të dehur gjatë testit. Ashtu si shumë përdorues të shumtë çdo kohë.
Një paralajmërim: Me “tymosje” nënkuptojmë çfarëdo forme përdorimi, përfshirë marihuanën medicinale si vaji i kanabisit apo edibles.
Nëse ke filluar të pish në moshë të re, është më e mundshme që efekte të zgjatura negative në kujtesë të vijojnë edhe pasi pushon së përdoruri.
Përqindja e Rënies së IQ-së e Lidhur me Përdorimin e Kanabisit
| Përqendrimi i Përdorimit | N | % Meshkuj | IQ Gjithëpërfshirës | |
|---|---|---|---|---|
| Mosha 7-13 | Mosha 38 | |||
| Asnjëherë nuk ka përdorur | 242 | 38.84 | 99.84 | 100.64 |
| Ka përdorur, por jo rregullisht | 508 | 50.59 | 102.27 | 101.24 |
| Ka përdorur rregullisht në 1 valë | 47 | 72.34 | 101.42 | 98.45 |
| Ka përdorur rregullisht në 2 valë | 36 | 63.89 | 95.28 | 93.26 |
| Ka përdorur rregullisht në 3+ valë | 41 | 78.05 | 96.00 | 90.77 |
Për të përmbledhur: mundësia e dëmtimit të vërtetë të kujtesës nga tymosja e përditshme dhe për shumë vite e kanabisit apo zhvillimi i ndonjë çrregullimi të kujtesës është ndoshta një mit. Të paktën, deri tani nuk ka të dhëna shkencore që ta mbështesin këtë ide. Kujtesa e keqe gjatë intoksikimit nga marihuana është krejt histori tjetër.
Kujtesa Punëtorë
Mënyra më e zakonshme si marihuana shkakton probleme me kujtesën është efekti në kujtesën punëtore. Nuk duam të hyjmë në hollësi këtu, ndaj le të themi që kujtesa punëtore është e njëjtë me kujtesën afatshkurtër. Na lejon të përqendrohemi në një detyrë dhe të mos harrojmë çfarë po bëjmë… …Ok, për çfarë po flisnim?

Eksperimentet si tek njerëzit dhe tek kafshët kanë treguar që kanabisi e prish kujtesën punëtore. Por jo aq shumë tek përdoruesit e përditshëm të rregullt. Arsyeja është se toleranca ndaj THC dhe efekteve të tij na lejon të përshtatemi dhe të përjetojmë më pak mungesa në kujtesën punëtore.
Shumë prej jush ndoshta keni pasur një përvojë tjetër — nuk mund t’i kujtoni të gjitha ato ide të shkëlqyera që ju dukeshin të qarta kur ishit high. Kjo ndoshta nuk lidhet me kujtesën vetë, por me mbingarkesën njohëse. Thjesht nuk mund të përballosh me mijëra ide në sekondë që kalojnë në kokën tënde dhe nuk ke qartësi të mjaftueshme për t’i ndjekur.

Kujtesa Verbale
Kujtesa verbale është një formë e kujtesës punëtore, por ka të bëjë vetëm me të mbajturit mend fjalë, terma dhe emra. Nëse s’po kujton dot asnjë artikull nga lista e ushqimeve, ndoshta s’duhej ta kishe tymosur atë gotën shtesë para se të dilje për blerje. Sepse po, marijuana vërtet shkakton probleme me kujtesën verbale dhe përdoruesit e rregullt aktualë dalin dobët në testet njohëse me fjalë.
Megjithatë, ish-përdoruesit janë mirë, që do të thotë se humbja e kujtesës verbale është e kthyeshme dhe sapo ndaloni përdorimin, rikuperimi është i shpejtë. Kjo u vërtetua nga një studim tjetër i vogël ku adoleshentë dhe të rinj u paguan për të pushuar së tymosuri për një muaj. Dhe para se të zhdukej simptoma e tërheqjes, re ndë kujtesës u pastrua. Një javë pas ndalimit të kanabisit, subjektet dolën shumë më mirë në teste me fjalë.
Kujtesa Prospektive
“Do të bëja dashuri me ty,
Por pastaj u deha…”
Një formë tjetër e kujtesës afatshkurtër, kujtesa prospektive na ndihmon të mos harrojmë daljen tonë në rrugë apo të kujtojmë planet për më vonë. Interesant është që një studim zbuloi se të rinjtë përdorues të marihuanës nuk mendojnë se harrojnë ndonjëherë qëllimet e tyre, por kur testohen, shfaqin probleme me kujtesën prospektive gjithsesi.
Roli i Ibuprofenit dhe NSAID-ve të Tjerë
Lajmi i mirë është se efektet negative të menjëhershme të kanabisit te kujtesa dhe njohja mund të zbuten nga ibuprofeni dhe ilaçe të tjera anti-inflamatore jo-steroidale. Një studim me minj gjeti që THC rrit nivelin e një enzime të quajtur COX-2 (që shkakton dëmtim), ndërsa ibuprofeni e ul atë. Sipas gjasave, kjo i ndihmon minjtë të mos harrojnë.
Por para se të vendosësh të shtosh një shishe ibuprofen apo NSAID tjetër te 'rezerva' jote sekrete, lexo për efektet anësore. Sipas Dr. Gundry, këto farmaceutikë pa recetë nuk janë dhe aq të padëmshëm.
Kanabisi dhe Konsolidimi i Kujtesës gjatë Gjumit
Ndikimi negativ i kanabisit te kujtesa nuk ndalet vetëm në fazën afatshkurtër. Ndërsa harrojmë shumicën e informatave nga kujtesa punëtore kur nuk na duhen më, disa janë aq të vlefshme sa transferohen në kujtesën afatgjatë. Kjo quhet konsolidim i kujtesës dhe shkencëtarët besojnë se shumica ndodh gjatë gjumit.
Kanabisi është i njohur për shtypjen e fazës së gjumit me lëvizje të shpejtë të syve (REM). Prandaj bëjmë gjumë të thellë dhe nuk i kujtojmë ëndrrat pas një 'bowl' në mbrëmje. Hulumtimet më parë tregonin që REM është faza më e rëndësishme—madje e vetme —që ndikon në formimin e kujtesës afatgjatë. Sidoqoftë, studimet e fundit hedhin dyshime tek kjo. Ka shumë mundësi që faza me valë të ngadalta—ajo që e bën gjumin me kanabis aq të ëmbël—ka rol po ashtu të rëndësishëm. Por, pa REM, konsolidimi i kujtesës nuk është i plotë, dhe tymosja para gjumit nuk do ju bëjë Funesin e Kujtesës.
A Është e Mundur Që Marihuana Përmirëson Kujtesën?
Disa entuziastë të bimës realisht mendojnë se marihuana përmirëson kujtesën. Ndoshta kanë të drejtë, pasi një studim me minj arriti në këtë përfundim. Rezultatet ishin mahnitëse sepse pas 30 ditësh dhënie të dozave të ulëta të THC tek minjtë e vjetër, disa nga funksionet e tyre njohëse, përfshirë kujtesën dhe aftësinë për të mësuar, u përmirësuan thuajse në nivelin e minjve të rinj. Fatkeqësisht, ndodhi e kundërta tek minjtë e rinj—funksionet e tyre njohëse u dëmtuan nga THC.

Nuk dihet ende nëse e njëjta ndodh tek njerëzit. Por nëse marihuana mund të ndihmojë kujtesën tek të moshuarit, ndoshta ndihmon duke rindërtuar trurin plak që ka ngecur. Dhe një gjë tjetër: nëse po kërkoni varietet kanabisi për kujtesën, zgjidhni ata me nivele të ulëta të THC dhe përmbajtje të lartë CBD.
Dozat e ulëta të THC mund të ulin gjithashtu shprehjen e kujtesës traumatike tek pacientët me PTSD dhe ankthin që shkakton rikujtimi i gjërave të këqija. Këtu marihuana në fakt e ndalon kujtesën, jo e përforcon, por më e rëndësishmja është se kjo e përmirëson shëndetin tonë mendor. Edhe këtu, varietetet me pak THC dhe shumë CBD janë më të dobishmet.
Në Përfundim
Para kërkimeve të kohëve të fundit besonim se vetëm CBD ishte kanabinoidi me vlera mjekësore, por sot studiuesit kanë zbuluar që edhe THC mund të jetë një mënyrë e mirë për të mbajtur shëndetin mendor në kontroll. Pavarësisht ndalimit ligjor, është vërtetuar se THC mund të trajtojë PTSD-në dhe ankthin mes shumë simptomave të tjera, dhe shumë shpejt kushdo që ka nevojë do mund ta ketë këtë produkt, deri atëherë, të shpresojmë për më të mirën.
Referenca të Jashtme
- Efekti i përdorimit të kanabisit në funksionin e kujtesës: një përditësim, Substance Abuse and Rehabilitation, 2013
- Performanca e kujtesës verbale dhe trashësia e reduktuar kortikale e zonave të trurit përgjatë Uncinate Fasciculus tek të rinjtë përdorues të kanabisit, Nina Levar et al., Cannabis and Cannabinoid Research, 2018
- A ndikon përdorimi i kanabisit në kujtesën prospektive tek të rinjtë?, Janice Bartholomew et al., Journal of Psychopharmacology, Shkurt 2010
Comments