Πώς να παράγετε σπόρους κάνναβης

• 1. Φωτοπεριοδική Κάνναβη
• 1. a. Κανονική Φωτοπεριοδική Κάνναβη
• 1. b. Φωτοπεριοδική Θηλυκοποιημένη Κάνναβη
• 2. Αυτομάτως Ανθοφόρα Κάνναβη
• 3. Πώς να Φτιάξετε τους Δικούς σας Σπόρους
• 3. a. Κανονικοί Φωτοπεριοδικοί Σπόροι
• 3. b. Φωτοπεριοδικοί Θηλυκοποιημένοι Σπόροι
• 3. c. Αυτόματοι Θηλυκοποιημένοι και Κανονικοί Σπόροι
• 4. Συλλογή και Αποθήκευση Γύρης & Τεχνικές Ορθής Επικονίασης
• 5. Συμπεράσματα

Όπως και πολλά άλλα φυτά που ίσως απολαμβάνετε να καλλιεργείτε στον κήπο σας, συμπεριλαμβανομένων μιας πληθώρας από διάφορα λαχανικά και λουλούδια, οι σπόροι κάνναβης προσφέρονται επίσης σε πολλές διαφορετικές ποικιλίες. Γνωστές ως καλλιεργούμενες ποικιλίες ή strains, κάθε τύπος έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά, όπως το πώς ανθίζει, το μέγεθος και το σχήμα του, ακόμα και τις επιδράσεις του. Υπάρχουν χιλιάδες ποικιλίες κάνναβης διαθέσιμες. Όλες όμως ανήκουν σε τρεις βασικές κατηγορίες, ανάλογα με τον τρόπο άνθισης και το φύλο που εμφανίζουν. Όταν μιλάμε για φυτά κάνναβης, οι θηλυκοί (feminized) σπόροι είναι οι πιο γνωστοί. Ξέρετε όμως τι σημαίνει auto και regular;

Bαθύτερα παρακάτω θα μάθετε τα πάντα για αυτές τις ομάδες σπόρων κάνναβης. Έπειτα θα προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα και θα σας δείξουμε πώς να δημιουργήσετε τους δικούς σας σπόρους στο σπίτι. Μέχρι να φτάσετε στο τέλος της σελίδας, θα ξέρετε όλα τα βασικά της διασταύρωσης κάνναβης. Ξεκινάμε.

1. Φωτοπεριοδική Κάνναβη

Ο φωτοπεριοδισμός δεν είναι μοναδικός στα φυτά κάνναβης· πολλά ανθοφόρα φυτά αντιλαμβάνονται τις αλλαγές στη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας και τις χρησιμοποιούν ως σήμα για το πότε να ανθίσουν. Σκεφτείτε το αυτό. Τα φυτά πρέπει να κατανοούν τι συμβαίνει στο περιβάλλον τους για να επιβιώσουν. Ενώ κάποια είδη αντέχουν το κρύο και τους παγετούς, η κάνναβη δεν ανέχεται τέτοιες ακραίες συνθήκες. Για να εξασφαλίσουν ότι η ανάπτυξη και η αναπαραγωγή θα γίνουν εγκαίρως πριν έρθει ο χειμώνας, τα φυτά μπορούν να ανιχνεύσουν εποχιακές αλλαγές στο φως· συγχρονίζουν την άνθιση ώστε να διασπείρουν σπόρους πριν χαθούν. 

Τα φωτοπεριοδικά φυτά κάνναβης λειτουργούν έτσι, αντιδρούν δηλαδή στις αλλαγές του κύκλου φωτός. Καθώς οι νύχτες μεγαλώνουν στην αρχή του φθινοπώρου (στη φύση) ή όταν μεταφέρετε το πρόγραμμα φωτισμού σε 12/12 σε σκηνή καλλιέργειας, το φυτό λαμβάνει περισσότερες ώρες σκοταδιού. Αυτό οδηγεί το φυτό να καταλάβει ότι ο κύκλος ζωής του πλησιάζει στο τέλος και αρχίζει να ανθίζει (τα θηλυκά) ή να παράγει γύρη (τα αρσενικά) για να αναπαραχθεί πριν τον χειμώνα.

Κανονική Φωτοπεριοδική Κάνναβη

Εκτός από τις παρεμβάσεις του ανθρώπου μέσω διασταυρώσεων, η κάνναβη είναι δίοικο φυτό, δηλαδή τα αρσενικά και τα θηλυκά άνθη εμφανίζονται σε ξεχωριστά φυτά. Αντίθετα, τα μόνοικα φυτά, όπως τα αγγούρια και οι πιπεριές, έχουν αρσενικά και θηλυκά αναπαραγωγικά όργανα στο ίδιο φυτό. Η κανονική κάνναβη είναι φωτοπεριοδική και παράγει τόσο αρσενικά όσο και θηλυκά φυτά. Ονομάζονται «κανονικοί» σπόροι επειδή παράγονται με τον “φυσικό τρόπο”: η γύρη από το αρσενικό φυτό επικονιάζει το θηλυκό, παράγοντας σπόρους. Παλαιότερα ο μόνος τρόπος να καλλιεργήσεις κάνναβη ήταν με κανονικούς σπόρους, και έτσι προέκυπταν μισά αρσενικά και μισά θηλυκά φυτά. Υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ αρσενικών και θηλυκών, καθώς τα θηλυκά παράγουν ανθούς (buds), ενώ τα αρσενικά μόνο σακούλες με γύρη. 

Στη φύση οι σακούλες με γύρη στα αρσενικά φυτά κάνναβης ανοίγουν και απελευθερώνουν γύρη ώστε να γονιμοποιήσουν τα θηλυκά άνθη, έτσι παράγονται οι σπόροι. Όμως οι περισσότεροι καλλιεργητές που παράγουν κάνναβη για εμπορική ή προσωπική χρήση θέλουν μόνο ανθούς, και αν επιτρέψουν στα αρσενικά να επικονιάσουν τα buds, θα καταστρέψουν τη σοδειά τους επειδή η επικονίαση μειώνει τη σοδειά, οπότε κυνηγούν τα θηλυκά φυτά. Η καλλιέργεια κανονικών φυτών έχει και πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Για τους οικιακούς παραγωγούς που θέλουν μόνο υψηλής ποιότητας άνθη, τα αρσενικά μπορούν να περάσουν απαρατήρητα και να επικονιάσουν θηλυκά φυτά. Αυτό οδηγεί τα buds να γεμίσουν σπόρους, μειώνοντας την παραγωγή ρητίνης και κανναβινοειδών. Ωστόσο, όσοι ενδιαφέρονται για διασταυρώσεις στηρίζονται στους κανονικούς σπόρους για την ύπαρξη αρσενικών φυτών και τη συλλογή πολύτιμης γύρης. 

Φωτοπεριοδική Θηλυκοποιημένη Κάνναβη

Για να αποφευχθεί εντελώς η τυχαία επικονίαση και τα προβλήματα από τα αρσενικά, δημιουργήθηκαν οι θηλυκοποιημένοι σπόροι. Οι θηλυκοποιημένοι σπόροι προκύπτουν από τη διασταύρωση δύο θηλυκών φυτών, το ένα εκ των οποίων στρεσάρεται ώστε να παράγει σακούλες γύρης, οι οποίες επικονιάζουν το άλλο θηλυκό. Καλλιεργώντας θηλυκοποιημένους σπόρους, οι απόγονοι είναι μόνο θηλυκά φυτά. Αυτό διευκολύνει τη διαδικασία και μειώνει τα περιττά προβλήματα από τα αρσενικά που δεν χρειάζονται. Από τότε που εμφανίστηκαν οι θηλυκοποιημένοι σπόροι γύρω στο 1998, οι παραγωγοί σταμάτησαν να αγοράζουν κανονικούς σπόρους. Πλέον οι περισσότερες τράπεζες σπόρων δεν πουλάνε καν κανονικούς σπόρους. Με τόσο μεγάλη έμφαση στους θηλυκοποιημένους σπόρους, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι κανονικοί σπόροι είναι απαραίτητοι για τη δημιουργία νέων strains.

2. Αυτομάτως Ανθοφόρα Κάνναβη

Πιθανώς ήδη γνωρίζετε ότι το βασικό χαρακτηριστικό που κάνει ένα φυτό autoflowering είναι ότι δεν χρειάζεται αλλαγή κύκλου φωτός για να αρχίσει να ανθίζει. Όπως λέει το όνομά τους, τα autoflower ανθίζουν αυτόματα ανάλογα με την ηλικία, σε αντίθεση με τα κανονικά και τα θηλυκοποιημένα φυτά που χρειάζονται αλλαγή κύκλου φωτός. Τα αυτόματα χρειάζονται μόνο χρόνο για να αρχίσουν να παράγουν buds.

Αυτό το χαρακτηριστικό δεν εμφανίστηκε τυχαία, αλλά ως προσαρμογή στις σκληρές συνθήκες του περιβάλλοντος. Πιθανόν να έχετε ακούσει για την Cannabis Indica και την Sativa... το αυτοάνθισμα προέρχεται από την Cannabis Ruderalis. Η Ruderalis προσαρμόστηκε στα πολύ ψυχρά και σκληρά κλίματα της Ασίας, Ευρώπης και Ρωσίας. Αυτές οι περιοχές έχουν σύντομες θερμές περιόδους και χαμηλές θερμοκρασίες. Έτσι, η Ruderalis άρχισε να μεταλλάσσεται από φωτοπεριοδικό σε αυτοάνθισμα φυτό, για να εξασφαλίσει την αναπαραγωγή της πριν πιάσουν τα κρύα. Χάρη σε αυτή την προσαρμογή, υπάρχουν σήμερα αυτοάνθιστα που θέλουν σημαντικά λιγότερο χρόνο από σπόρο σε συγκομιδή.

3. Πώς να Φτιάξετε τους Δικούς σας Σπόρους

Η παραγωγή των δικών σας σπόρων είναι σχετικά απλή αν έχετε ό,τι χρειάζεται, όμως δεν σημαίνει ότι θα καταλήξετε με τέλειο strain. Τα καλύτερα strains ή “IBLs” που διαθέτουν οι τράπεζες είναι ποικιλίες που έχουν εξελιχθεί και σταθεροποιηθεί για χρόνια και βρίσκονται στην τρίτη ή τέταρτη γενιά. IBL ή σταθεροποιημένο strain σημαίνει ότι οι απόγονοι έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά σταθερά. Όταν διασταυρώνετε για πρώτη φορά δύο strains, οι απόγονοι μπορεί να παρουσιάσουν αμέτρητα φαινότυπα, κάτι το οποίο δεν είναι καλό για εμπορική παραγωγή.

Μην απογοητεύεστε! Αν είστε αρχάριος στο breeding, το να δημιουργήσετε τους δικούς σας σπόρους και να τους μεγαλώσετε είναι από μόνο του ικανοποιητικό. Τα αποτελέσματα ωστόσο ποικίλλουν πολύ. Αυτή τη στιγμή η αγορά σπόρων είναι γεμάτη πολυυβρίδια (strains που είναι απόγονοι δύο διαφορετικών υβριδίων). Αν διασταυρώσετε τέτοιες ποικιλίες, οι σπόροι σας θα παράγουν φυτά με πλήθος διαφορετικών χαρακτηριστικών και υψηλή γενετική ποικιλότητα. Καθώς θα εξελίσσετε τις τεχνικές σας, πολλοί breeders ξεκινούν με ό,τι σπόρους βρουν για το πρώτο τους cross.

Κανονικοί Φωτοπεριοδικοί Σπόροι

Όταν μιλάμε για κάνναβη, εύκολα ξεχνάμε τα αρσενικά φυτά. Οι περισσότεροι πλέον έχουν συνηθίσει στα όμορφα άνθη που όλοι αγαπάμε, ωστόσο τα αρσενικά είναι εξίσου σημαντικά με τα θηλυκά. Τα αρσενικά φυτά κάνναβης παράγουν γύρη και είναι απαραίτητα για τη δημιουργία νέων φυτών κάνναβης. Αυτή η γύρη είναι εξαιρετικά σημαντική στις διασταυρώσεις κάνναβης επειδή επιτρέπει στους breeders να κάνουν διασταυρώσεις με γενετικά από διαφορετικά φυτά και να φτιάχνουν τους δικούς τους σπόρους. Για την παραγωγή σπόρων χρειάζεστε μόνο γύρη και άνθη. Η γύρη κάνναβης δεν διαφέρει από των υπολοίπων φυτών - είναι μια λεπτή σκόνη, συνήθως χρυσοκίτρινη, που βγαίνει από τους σάκους γύρης στα αρσενικά φυτά.

Η συλλογή γύρης είναι εύκολη. Καταλαβαίνετε πότε είναι έτοιμη όταν οι σάκοι ανοίγουν και βλέπετε τη γύρη να αιωρείται ή να κάθεται στα κοντινά φύλλα. Όταν συμβεί αυτό, μπορείτε να βγάλετε προσεκτικά τους σάκους και να τους αποθηκεύσετε σε σακουλάκι ziplock. Όταν είστε έτοιμοι για επικονίαση, απλά απελευθερώστε τη γύρη στα άνθη. Εναλλακτικά μπορείτε να τινάξετε ελαφρώς τα αρσενικά φυτά κοντά στα θηλυκά, ώστε η γύρη να κολλήσει στα buds. Η γύρη χρησιμοποιείται για να γονιμοποιήσει θηλυκά φυτά και να παραχθούν σπόροι. Στη φύση τα θηλυκά φυτά γονιμοποιούνται από τον άνεμο που μεταφέρει τη γύρη. Οι σπόροι κάνναβης αναπτύσσονται μέσα στα buds περίπου 4-6 εβδομάδες μετά την επικονίαση και θα δείτε τα κάλυκες να φουσκώνουν επειδή μέσα τους έχουν σπόρους.

Τα επικονιασμένα buds διαφέρουν αρκετά από τα συνηθισμένα buds. Συνήθως έχουν λιγότερα τριχώματα, είναι μικρότερα και σαφώς πιο φουσκωμένα. 4 εβδομάδες μετά την επικονίαση, μπορείτε να αρχίσετε να ελέγχετε αν οι σπόροι είναι έτοιμοι για συγκομιδή, αφαιρώντας προσεκτικά μερικούς σπόρους από το bud. Οι ώριμοι σπόροι έχουν σκληρό περίβλημα, είναι σκούροι καφέ και μπορεί να έχουν ραβδώσεις στο εξωτερικό τους.

Φωτοπεριοδικοί Θηλυκοποιημένοι Σπόροι

Κανονικά, ένα αρσενικό φυτό κάνναβης πρέπει να επικονιάσει ένα θηλυκό φυτό για να παραχθούν σπόροι. Οι κανονικοί σπόροι θα βγάλουν μισά αρσενικά και μισά θηλυκά φυτά. Η διαδικασία παραγωγής θηλυκοποιημένων σπόρων είναι παρόμοια αλλά αντί να συλλέγετε γύρη από αρσενικό, οι breeders στρεσάρουν ή ψεκάζουν άνθη με κολλοειδή άργυρο, για παράδειγμα. Έτσι εξαναγκάζουν τα θηλυκά φυτά να γίνουν ερμαφρόδιτα και να δημιουργήσουν σάκους γύρης. Τα ερμαφρόδιτα είναι θηλυκά που έχουν μετατραπεί ημιτελώς σε αρσενικά, οπότε έχουν και σάκους γύρης (αρσενικά χαρακτηριστικά) και buds (θηλυκά χαρακτηριστικά).

Αν μαζέψετε τους σάκους γύρης και χρησιμοποιήσετε τη γύρη από το ερμαφρόδιτο φυτό σε ένα άλλο θηλυκό, θα έχετε μόνο θηλυκά γονίδια επειδή δεν υπάρχει "πατέρας". Έτσι προκύπτουν θηλυκοποιημένοι σπόροι και όλα τα φυτά θα είναι 100% θηλυκά.

Αυτόματοι Θηλυκοποιημένοι και Κανονικοί Σπόροι

Κανονικοί Αυτόματοι Σπόροι

Συνήθως θα βρείτε κανονικούς και θηλυκοποιημένους σπόρους, και αυτό ισχύει και για τους αυτομάτως ανθοφόρους σπόρους. Αυτό σημαίνει ότι μπορείτε να βρείτε αρσενικά και θηλυκά autoflower, ανάλογα με το είδος σπόρου που αγοράζετε (κανονικοί = 50% αρσενικά, 50% θηλυκά, θηλυκοποιημένοι = 100% θηλυκά). Δυστυχώς η μεγάλη αύξηση στην παραγωγή θηλυκοποιημένων σπόρων επηρέασε και τα αυτόματα. Παρότι δεν είναι συχνό να βρείτε κανονικούς auto σπόρους σήμερα, υπάρχουν ακόμα. Για την παραγωγή κανονικών αυτοανθοφόρων σπόρων χρειάζεται γύρη από αρσενικό και θηλυκά buds, όπως και στους φωτοπεριοδικούς κανονικούς σπόρους. Η διαδικασία είναι ουσιαστικά ίδια, συλλέγετε τη γύρη από το αρσενικό και τη μεταφέρετε στα buds, που θα παράγουν κανονικούς αυτοανθοφόρους σπόρους.

Θηλυκοποιημένοι Αυτόματοι Σπόροι

Η διαδικασία παραγωγής θηλυκοποιημένων αυτοανθοφόρων σπόρων είναι σχεδόν ίδια, απλά αντί για ένα θηλυκό και ένα αρσενικό χρειάζεστε δύο θηλυκά autoflower. Θα πρέπει να αναγκάσετε το ένα θηλυκό autoflower να παράγει γύρη μέσω στρες ή ψεκασμού με κολλοειδή άργυρο και να επικονιάσετε το άλλο θηλυκό. Έτσι προκύπτουν 100% θηλυκά αυτόματα φυτά.

4. Συλλογή και Αποθήκευση Γύρης & Τεχνικές Ορθής Επικονίασης

Η συλλογή γύρης από αρσενικό ή ερμαφρόδιτο φυτό κάνναβης είναι παιχνιδάκι, αλλά χρειάζεται προσοχή εάν έχετε θηλυκά φυτά κοντά. Ένα αρσενικό ή ερμαφρόδιτο φυτό μπορεί να επικονιάσει όλη την καλλιέργεια αν δεν προσέξετε σε τι στάδιο βρίσκονται οι σάκοι γύρης, επομένως πάντα να κρατάτε τα φυτά που παράγουν γύρη καλά απομονωμένα από τα υπόλοιπα θηλυκά που θέλετε να μην κάνουν σπόρια. Ο καλύτερος τρόπος συλλογής είναι να αφαιρέσετε προσεκτικά το άνθος-σάκο όλης της γύρης, να το αφήσετε να στεγνώσει για μερικές ημέρες έως μία εβδομάδα και να το μεταφέρετε σε αεροστεγές δοχείο ή σακούλα ziplock. Όταν τοποθετηθεί στο δοχείο, μπορείτε να το τινάξετε ώστε η γύρη να αποκολληθεί. Για την αποθήκευση, δώστε έμφαση στη θερμοκρασία και την υγρασία. Ο δοκιμασμένος τρόπος αποθήκευσης στο σπίτι είναι:

• Συλλέξτε τη γύρη και τοποθετήστε τη σε κλειστό δοχείο ή σακούλα ziplock.
• Προσθέστε απλό αλεύρι - περίπου διπλάσιο σε βάρος από τη γύρη. Δεν χρειάζεται να είναι ακριβές, αλλά βοηθά στην απορρόφηση υγρασίας και απλώνει καλύτερα τη γύρη.
• Τοποθετήστε το δοχείο ή τη σακούλα στην κατάψυξη· διατηρείται έως και έναν χρόνο.
• Η γύρη μισεί τις διακυμάνσεις θερμοκρασίας, οπότε αφήστε την στην ησυχία της μέχρι να τη χρειαστείτε.

Όταν είστε έτοιμοι να επικονιάσετε το φυτό σας, η διαδικασία είναι και πάλι πανεύκολη, απλώς προσέξτε να μην διασκορπιστεί γύρη όπου δεν θέλετε. Είναι λίγο δύσκολο αν τα φυτά είναι φυτευμένα απευθείας στο χώμα, αλλά αν είναι σε γλάστρες, το πράγμα γίνεται πολύ πιο ασφαλές.

Απλώς μετακινήστε το θηλυκό φυτό που θέλετε να παράγει σπόρους σε μέρος μακριά από τα υπόλοιπα φυτά. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι να επικονιάσετε το φυτό, αλλά η αγαπημένη μας μέθοδος είναι η εξής:

• Περιμένετε μέχρι το θηλυκό φυτό να μπει στη 2η ή 3η εβδομάδα της ανθοφορίας. Εκείνη τη στιγμή θα δείτε τα πιστίλια (τα μικρά λευκά τριχίδια) να έχουν σχηματιστεί πλήρως.
• Βγάλτε τη γύρη από την κατάψυξη και αφήστε τη να έρθει σε θερμοκρασία δωματίου για μερικές ώρες.
• Βουτήξτε ένα μικρό, λεπτό πινέλο ζωγραφικής ή Q-tip στη γύρη και εφαρμόστε τη απαλά στα πιστίλια των θέσεων άνθισης που θέλετε να παράγουν σπόρους.
• Συστήνουμε να εστιάσετε στις θέσεις άνθισης στα χαμηλότερα κλαδιά – στα buds χαμηλής ποιότητας (popcorn buds). Αυτά τα buds είναι πιο χαμηλής ποιότητας ως προς την κάπνιση και τα τριχώματα, γι’ αυτό είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται για σπόρους!
• Οι σπόροι χρειάζονται περίπου 4-5 εβδομάδες για να ωριμάσουν πλήρως. Ένας ώριμος σπόρος κάνναβης είναι καφέ με ρίγες σαν τίγρη και σκληρό εξωτερικό περίβλημα. 

Συχνή ερώτηση είναι -  πόσους σπόρους παράγει μια θέση άνθισης; Δεν υπάρχει σαφής απάντηση, καθώς εξαρτάται από το strain και το μέγεθος της θέσης άνθισης. Όμως, ένα πλήρως επικονιασμένο φυτό μπορεί να παράγει ΠΟΛΛΟΥΣ σπόρους.

5. Συμπεράσματα

Παρόλο που είναι σχετικά εύκολο να παράγετε σπόρους, συστήνουμε να έχετε κάποια εμπειρία πριν το δοκιμάσετε. Προτείνουμε strains που είναι εύκολα στην καλλιέργεια όπως το Z Auto για να αποκτήσετε εμπειρία πριν μπείτε στις διασταυρώσεις.

Η διαδικασία breeding χρειάζεται πολλή προσοχή, γιατί ακόμη και λίγη γύρη μπορεί να καταστρέψει όλη σας τη σοδειά. Θυμηθείτε, πάντα να αγοράζετε σπόρους από αξιόπιστη τράπεζα σπόρων. Αν αγοράσετε κακούς σπόρους, τα φυτά σας μπορεί να μετατραπούν εύκολα σε ερμαφρόδιτα και αυτό που αρχικά φαίνεται οικονομικό μπορεί να καταλήξει πολύ ακριβό.