Τι Είναι Το Λανθάνον Ιοί Της Λυκίσκου (HpLVd) και Πώς Να Το Αντιμετωπίσετε

• 1. Τι Είναι Το Λανθάνον Ιός Της Λυκίσκου;
• 2. Πώς Μεταδίδεται Ο Λανθάνον Ιός Της Λυκίσκου;
• 3. Πώς Επηρεάζει Το hplvd Τα Φυτά Κάνναβης;
• 4. Τι Να Κάνετε Αν Τα Φυτά Σας Έχουν Την “Νόσο dudding”;
• 5. Εναλλακτική Αντιμετώπιση
• 6. Extra tips
• 7. Εν Κατακλείδι

Αν η καλλιέργειά σας φαίνεται καθυστερημένη ή αδύναμη και έχετε δοκιμάσει να ρυθμίσετε τα επίπεδα θρεπτικών συστατικών, νερού και φωτός, είναι πιθανό να υπάρχει κάτι πιο σοβαρό. Τα τελευταία χρόνια, οι επαγγελματίες καλλιεργητές αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα χωρίς ελπίδα, αλλά πρόσφατα, ερευνητές ανακάλυψαν ότι μπορεί να ευθύνεται το HpLVd. Το λανθάνον ιό της λυκίσκου είναι ένας ιός που μεταδίδεται μέσω ψαλιδιών ή νυστεριών κατά το κλάδεμα ή τον πολλαπλασιασμό των θηλυκοποιημένων σπόρων και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα αδύναμη ανάπτυξη στα φυτά. Αυτό το παθογόνο είναι ένα παράδειγμα του τι αντιμετωπίζουν οι καλλιεργητές κάνναβης. Εκτός αν είστε ιδιαίτερα τυχεροί, είναι σπάνιο να καλλιεργείτε κάνναβη για πολλά χρόνια χωρίς να αντιμετωπίσετε κάποιο παράσιτο ή ασθένεια. Υπάρχουν πολλοί οργανισμοί που έχουν «όρεξη» για ιστό κάνναβης – από μύκητες και ιούς έως έντομα και ακόμα και μεγάλα θηλαστικά. Ως καλλιεργητές κάνναβης, είναι σημαντικό να αναπτύσσετε ένα ευρύ φάσμα δεξιοτήτων.

Φυσικά, πρέπει να γνωρίζετε πώς να ποτίζετε και να παρέχετε στο φυτό μακροθρεπτικά και μικροθρεπτικά στοιχεία. Χρειάζεται επίσης να γνωρίζετε τον φωτισμό, την ένταση και τον κύκλο του φωτός. Βοηθά πολύ να είστε εξοικειωμένοι με τη βιολογία και τη χημεία του εδάφους, ώστε να παράγετε τα υγιέστερα φυτά. Εξίσου σημαντικό όμως είναι να ξέρετε πώς να προστατεύσετε τα φυτά σας από ασθένειες που μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση της παραγωγής και απώλειες στη σοδειά. Δεν αρκεί να γνωρίζετε την πρόληψη, αλλά και το πώς να αντιμετωπίσετε αυτές τις προσβολές όταν εμφανιστούν. Παρακάτω θα μάθετε για το λανθάνον ιό της λυκίσκου και πώς να προστατεύσετε την καλλιέργεια κάνναβης από αυτό το παθογόνο.

1. Τι Είναι Το Λανθάνον Ιός Της Λυκίσκου;

Το HpLVd είναι ένα μολυσματικό παθογόνο που μπορεί να προκαλέσει το φαινόμενο “dudding” ή “νόσος dudding” στα φυτά κάνναβης. Αυτή η ασθένεια μπορεί να εμφανίσει ή να μην εμφανίσει συμπτώματα, ή ακόμα και να παραμείνει ανενεργή για χρόνια πριν εκδηλώσει συμπτώματα. Τα πρώτα σημάδια αυτής της ασθένειας εντοπίστηκαν το 2018, αλλά επιβεβαιώθηκαν μόλις το 2019 όταν έγιναν περισσότερες έρευνες.

Χάρη στις έρευνες αυτές, έχει εξακριβωθεί ότι στις ΗΠΑ και τον Καναδά, κάθε σοδειά που εξετάστηκε ήταν μολυσμένη με τον λανθάνον ιό της λυκίσκου, με ποσοστό μόλυνσης περίπου 25-30%, που σημαίνει ότι αν ένα άρρωστο φυτό τοποθετηθεί σε έναν κήπο με 100 φυτά, έως και 30 φυτά θα μολυνθούν και θα μπορούσαν να προκαλέσουν ζημίες αξίας εκατομμυρίων δολαρίων σε δημιουργούς γενετικών (breeders) και επαγγελματίες παραγωγούς.

2. Πώς Μεταδίδεται Ο Λανθάνον Ιός Της Λυκίσκου;

Λόγω των τρεχουσών κανονισμών για την κάνναβη, η έρευνα για αυτό το παθογόνο συνεχίζεται, αλλά είναι γνωστό ότι ο ιός μπορεί να μεταδοθεί με επαφή (π.χ. κλάδεμα ενός μολυσμένου φυτού και μετά ενός υγιούς) μέσω ψαλιδιών, νυστεριών, λεπίδων ή παρόμοιων εργαλείων, οπότε είναι εξαιρετικά σημαντικό να τα απολυμαίνετε πριν ακουμπήσετε ένα καινούριο φυτό.

Αυτός ο ιός μπορεί επίσης να μεταδοθεί μέσω του σπόρου ενός άρρωστου φυτού, αν και η έρευνα εξετάζει το πώς ακριβώς συμβαίνει και σε τι ποσοστά. Όπως προαναφέρθηκε, είναι σχεδόν αδύνατον να ταυτοποιήσετε ένα μολυσμένο φυτό, διότι υπάρχουν ασυμπτωματικά φυτά που φαίνονται υγιή αλλά διασπείρουν ενεργά τον ιό σε όλη την καλλιέργεια. Γι’ αυτό είναι απαραίτητο να λαμβάνετε μέτρα ασφαλείας.

3. Πώς Επηρεάζει Το HpLVd Τα Φυτά Κάνναβης;

Υπάρχουν ακόμη πολλά να μάθουμε για το λανθάνον ιό της λυκίσκου, την εξέλιξη και τη μετάδοσή του, αλλά οι ερευνητές θεωρούν πλέον ότι ο ιός μεταδίδεται κυρίως από φυτό σε φυτό μέσω μηχανικής μετάδοσης, δηλαδή ότι το μολυσμένο φυτό πρέπει να έρθει σε άμεση ή έμμεση επαφή με ένα υγιές. Επίσης, έχει βρεθεί ότι το HpLVd έχει ήδη εξαπλωθεί σε εκατοντάδες ή χιλιάδες φυτά παγκοσμίως, αλλά καθώς εντοπίστηκε πρόσφατα, οι περισσότεροι καλλιεργητές δεν γνωρίζουν ότι τα φυτά τους είναι μολυσμένα ή δεν γνωρίζουν ότι τα συμπτώματα προκαλούνται από αυτό τον ιό.

Ένας σημαντικός παράγοντας που δυσκολεύει την αναγνώριση του λανθάνοντος ιού της λυκίσκου είναι ότι τείνει να παραμένει ανενεργός – τα φυτά μπορεί να είναι μολυσμένα αλλά να μην εμφανίζουν συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό σημαίνει ότι ο ιός μπορεί να εξαπλωθεί σιωπηλά και να “ξυπνήσει” μόνο σε περιόδους στρες, όπως στρες από ζέστη, διατροφικό στρες ή επιδρομή εντόμων, γι’ αυτό και είναι τόσο δύσκολη η ταυτοποίηση χωρίς κατάλληλο τεστ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα κλωνοποιημένα φυτά από μια μητέρα είναι πιο ευάλωτα στην ασθένεια, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρά συμπτώματα στο 10-30% των μολυσμένων κλώνων.

Αυτή η ασθένεια δεν θα σκοτώσει τα φυτά σας κι ίσως να μη φανεί καν ξεκάθαρα ότι είναι άρρωστα, όμως σίγουρα θα δείτε διακριτικά συμπτώματα, καθώς ο ιός μειώνει την ποιότητα και ποσότητα της συγκομιδής.

Συνηθισμένα Συμπτώματα του HpLVd Κατά το Στάδιο Βλάστησης

Κατά το βλαστικό στάδιο, τα φυτά κάνναβης συνήθως εμφανίζουν τα εξής συμπτώματα:

• Μικρότερες αποστάσεις μεταξύ των κόμβων·
• Μικρότερα φύλλα·
• Και αναπτύσσονται κοντύτερα από το κανονικό.

Συνηθισμένα Συμπτώματα του HpLVd Κατά το Στάδιο Ανθοφορίας

Αντίθετα, κατά το στάδιο ανθοφορίας, τα μολυσμένα φυτά συνήθως:

• Παράγουν μικρότερα και πιο αραιά άνθη·
• Παράγουν λιγότερα τριχόμες·
• Και μερικές φορές μειώνουν το περιεχόμενο κανναβινοειδών έως και 50%.

Όπως βλέπετε, αυτά τα συμπτώματα μπορούν εύκολα να συγχυστούν με κακή γενετική ή μη ιδανικές συνθήκες καλλιέργειας, αλλά αν έχετε καλλιεργήσει την ίδια ποικιλία στο παρελθόν και τα αποτελέσματα είναι πολύ χειρότερα, τα φυτά σας μπορεί να είναι μολυσμένα. Επομένως, αν δείτε τα παραπάνω συμπτώματα και έχετε ήδη ελέγξει άλλες παραμέτρους, υπάρχει πιθανότητα να έχουν μολυνθεί.

4. Τι Να Κάνετε Αν Τα Φυτά Σας Έχουν Την “Νόσο dudding”;

Αν υποψιάζεστε ότι τα φυτά σας είναι μολυσμένα με το HpLVd, το πρώτο βήμα είναι να διαπιστώσετε αν συμβαίνει όντως αυτό, οπότε θα χρειαστεί να κάνετε ένα τεστ. 

Τεστ ανίχνευσης

Δεν θα εμφανίσουν όλα τα φυτά ξεκάθαρα συμπτώματα ή θα μοιάζουν μολυσμένα, συνεπώς ο γρηγορότερος τρόπος να εντοπιστεί είναι ένα τεστ ανίχνευσης, όπως το qPCR. Μπορεί όμως να μην είναι εύκολα διαθέσιμο ανάλογα με τη χώρα ή το budget σας, γι’ αυτό συνίσταται περισσότερο για επαγγελματίες παραγωγούς.

Λάβετε υπόψη ότι μπορείτε επίσης να κάνετε έλεγχο σε μητρικά φυτά και κλώνους με το τεστ qPCR για να βεβαιωθείτε πως είναι απαλλαγμένα από ιούς, όμως το κόστος μπορεί να είναι υψηλό, οπότε πάντα να λαμβάνετε μέτρα ασφαλείας.

Απομόνωση 

Αν τα αποτελέσματα είναι θετικά, όλα τα μολυσμένα φυτά πρέπει να αφαιρεθούν από τον χώρο ανάπτυξης το συντομότερο δυνατό και να καταστραφούν. Επίσης, όλα τα φυτά που ήρθαν σε άμεση επαφή πρέπει να απομονωθούν και να ελεγχθούν αν είναι δυνατόν.

Καλλιέργεια Ιστών 

Αν όλα τα φυτά ή μια ειδική μητέρα έχουν μολυνθεί, ο ευκολότερος τρόπος για να απαλλαγείτε από το HpLVd είναι η καλλιέργεια ιστών. Η διαδικασία αυτή χρησιμοποιεί συγκεκριμένη αγωγή που εξαλείφει τον ιό, έτσι το νέο φυτό μεγαλώνει 100% υγιές και ελεύθερο ασθενειών.

Συμβουλές Ασφαλείας

Ο καλύτερος τρόπος πρόληψης του ιού είναι να απολυμαίνετε τον εξοπλισμό πριν εργαστείτε σε νέο φυτό, ενώ συνίσταται επίσης να πλένετε τα χέρια σας και να αλλάζετε σε νέο ζευγάρι γάντια προτού αγγίξετε νέο φυτό. Πάντα να τηρείτε καλή υγιεινή πριν μπείτε στο χώρο καλλιέργειας για να μειώσετε τις πιθανότητες μετάδοσης ασθενειών. Μην φέρνετε υλικό φυτών απ’ έξω αν δεν έχει ελεγχθεί και αποφύγετε να μπείτε στη σκηνή ανάπτυξης με παπούτσια που φοράγατε εκτός σπιτιού.

Παράσιτα μπορούν επίσης να μεταφέρουν κάποιες ασθένειες, γι’ αυτό βάλτε σίτες εντόμων όπου νομίζετε ότι υπάρχει είσοδος εχθρών. Αν δεν θέλετε να χάσετε χρόνο και χρήματα, φροντίστε να παίρνετε όλα τα προληπτικά μέτρα!

5. Εναλλακτική Αντιμετώπιση 

Όπως αναφέρθηκε, αυτός ο ιός είναι σχετικά νέος στην κάνναβη αλλά ήδη πολλοί επαγγελματίες παραγωγοί με τεράστιους χώρους δοκιμάζουν εναλλακτικές θεραπείες για να εξοικονομήσουν χρήματα και να προλάβουν τις μολύνσεις. Δείτε μια απλή συνταγή για να σώσετε τα μολυσμένα φυτά σας.

Θυμηθείτε πως ίσως να μην δουλέψει σε όλες τις περιπτώσεις, ανάλογα με τα προϊόντα που χρησιμοποιείτε και το πώς το κάνετε, αλλά αν γίνει σωστά υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να εξαλειφθεί το “dudding”, επομένως φροντίστε να το δοκιμάσετε πριν προχωρήσετε σε πιο ακραία μέτρα.

• Αναμείξτε 8ml ενός ευρέος φάσματος βακτηριοκτόνου/μυκητοκτόνου όπως το OxiDate 2.0 (ή Zerotol) ανά λίτρο νερού·
• Βυθίστε τον φρέσκο κλώνο (αμέσως μετά την κοπή) για 2-3 λεπτά και συνεχίστε τη διαδικασία αφήνοντας το μόσχευμα να ριζώσει ως συνήθως·
• Όταν ριζώσει, βυθίστε τον κλώνο σε διάλυμα 0.5ml βακτηριοκτόνου/μυκητοκτόνου (όπως OxiDate 2.0) ανά λίτρο νερού.

6. Extra Tips

Δεν χρειάζεται πάντα να καθαρίσετε το φυτό στο σύνολό του, καθώς μερικές φορές μπορείτε να έχετε θετικό αποτέλεσμα από τη βάση του φυτού και αρνητικό από την κορυφή, οπότε ακολουθούν μερικές συμβουλές για να σας διευκολύνουν:

• Πάντα να παίρνετε κλώνους από την κορυφή του φυτού καθώς ο κορυφαίος βλαστός είναι συνήθως υγιέστερος·
• Έχετε διαφορετικό ψαλίδι και ξυράφι για κάθε φυτό·
• Αλλάζετε το διάλυμα ριζοβολίας ανάμεσα σε κάθε φυτό·
• Να θυμάστε ότι βακτηριοκτόνα και παρόμοια προϊόντα καθυστερούν την ανάπτυξη ριζών, οπότε κάντε υπομονή!

7. Εν Κατακλείδι

Αν και δεν φαίνεται ιδιαίτερα επικίνδυνος αρχικά, ο λανθάνον ιός της λυκίσκου (γνωστός και ως “νόσος dudding”) είναι κάτι που πρέπει να προσέχετε γιατί μπορεί να μολύνει όλη την καλλιέργειά σας, και παρόλο που δεν είναι τόσο καταστρεπτικός όσο άλλα παθογόνα, θα βλάψει τα φυτά σας, ειδικά αν είστε επαγγελματίας παραγωγός. Όπως ειπώθηκε, το κλειδί είναι η υγιεινή! Σιγουρευτείτε ότι πάντα καθαρίζετε τα εργαλεία σας πριν ασχοληθείτε με νέο φυτό και να δίνετε σημασία σε κάθε παράξενη ανάπτυξη, ειδικά αν αυτή η ποικιλία μεγαλώνει κανονικά και ξαφνικά υποφέρει. Ίσως να μη φαίνεται μεγάλο πρόβλημα αν δεν είστε breeder ή επαγγελματίας, όμως σίγουρα θα δείτε διαφορά στην ποιότητα, ποσότητα και τη συνολική υγεία/ανάπτυξη του φυτού – γι’ αυτό να παίρνετε όλα τα απαραίτητα μέτρα.

Αν έχετε αντιμετωπίσει τον λανθάνον ιό της λυκίσκου και έχετε συμβουλές για άλλους καλλιεργητές, μην διστάσετε να γράψετε σχόλιο παρακάτω!

Εξωτερικές αναφορές

1. The molecular structure of hop latent viroid (HLV), a new viroid occurring worldwide in hops. - Puchta, Holger & Ramm, Karla & Sänger, Heinz. (1988). 
2. The control of Hop Latent Viroid in UK hops. - Adams, A.N. & Barbara, D.J. & Morton, A. & Darby, P. & Green, C.P.. (1995). 
3. The occurrence of Hop latent viroid causing disease in Cannabis sativa in California. - Warren, Jeremy & Mercado, Jennifer & Grace, Dan. (2019).