Τι είναι το VPD (Έλλειμμα Πίεσης Ατμών) και Πώς να το Υπολογίσετε

• 1. Τι είναι η Διαπνοή;
• 2. Τι είναι το vpd;
• 3. Πώς το vpd επηρεάζει τα φυτά κάνναβης
• 3. a. Άνοιγμα στομάτων
• 3. b. Λήψη co2
• 3. c. Διαπνοή
• 3. d. Απορρόφηση θρεπτικών στη ρίζα
• 3. e. Στρες φυτού
• 4. Πώς να υπολογίσετε το vpd - Πίνακας vpd
• 5. Ιδανικό vpd για τα Στάδια Ανάπτυξης του Φυτού
• 5. a. Ιδανικό vpd για Μοσχεύματα
• 5. b. Ιδανικό vpd για το Βλαστικό Στάδιο
• 5. c. Ιδανικό vpd για το Στάδιο Ανθοφορίας
• 6. Πώς να Αλλάξετε το vpd
• 6. a. Θερμοκρασία
• 6. b. Υγρασία
• 6. c. Ένταση φωτός
• 7. Έλλειμμα Πίεσης Ατμών - Συχνές Ερωτήσεις
• 8. Συμπέρασμα

Καλλιεργώντας σπόρους κάνναβης σε εσωτερικό χώρο, ελέγχετε ουσιαστικά κάθε πτυχή των συνθηκών καλλιέργειας, όπως τη σχετική υγρασία και τη θερμοκρασία. Αυτά τα στοιχεία μπορούν να επηρεάσουν το πώς τα φυτά σας εκτελούν τις βασικές τους διαδικασίες, και εδώ έρχεται το VPD. Το έλλειμμα πίεσης ατμών είναι μια τεχνική που χρησιμοποιείται για την προσαρμογή της θερμοκρασίας και της υγρασίας στις βέλτιστες τιμές, ενισχύοντας την απόδοση των φυτών σας και επιτυγχάνοντας μέγιστη ανάπτυξη.

Υπάρχει μια συνηθισμένη παρανόηση ότι ο ρυθμός διαπνοής μιας εσωτερικής καλλιέργειας κάνναβης (ή οποιασδήποτε καλλιέργειας) μπορεί να έχει άμεση επίδραση στη σχετική υγρασία του χώρου. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο – όταν μπορούμε να ελέγξουμε πλήρως τις περιβαλλοντικές συνθήκες του χώρου μας, μπορούμε να ελέγξουμε και το ρυθμό διαπνοής των φυτών. Αυτό που μπορούμε να πούμε με σιγουριά είναι ότι η διαπνοή των φυτών έχει άμεσο αντίκτυπο στην ανάπτυξη, και το VPD έχει άμεση επίδραση στον ρυθμό διαπνοής του φυτού. 

Σε έναν ιδανικό κόσμο, θα μπορούσαμε να διατηρούμε σταθερές τη θερμοκρασία και την υγρασία του χώρου μας ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει εντός του δωματίου. Δυστυχώς, δεν ζούμε σε έναν τέλειο κόσμο, αλλά υπάρχουν συστήματα στην αγορά που βοηθούν στον αυτόματο έλεγχο του περιβάλλοντος της καλλιεργητικής αίθουσας. Αλλά οι πραγματικές ερωτήσεις είναι: τι είναι η διαπνοή, τι είναι το VPD και πώς επηρεάζει την ανάπτυξη και την ποιότητα της σοδειάς κάνναβης.

1. Τι είναι η Διαπνοή;

Η κίνηση του νερού στο εσωτερικό συστήματος ενός φυτού κάνναβης καθορίζεται από τον ρυθμό εξάτμισης του νερού στην επιφάνεια των φύλλων. Αυτή η εξάτμιση ονομάζεται διαπνοή. Οι τρεις κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν τον ρυθμό διαπνοής είναι η RH (σχετική υγρασία), το VPD (έλλειμμα πίεσης ατμών), και η θερμοκρασία του χώρου στο ύψος της κόμης (και ως ένα βαθμό λίγο ψηλότερα). Το νερό (και όλα τα θρεπτικά συστατικά που περιέχει) μετακινείται προς τα πάνω στο φυτό αρχικά μέσω του ριζικού συστήματος, και στη συνέχεια μέσω του ξυλώματος.

Το ξύλωμα είναι ο αγγειακός ιστός του φυτού, και αποτελείται από εξειδικευμένα κύτταρα που μεταφέρουν νερό, γνωστά ως τραχειακά στοιχεία. Το ξύλωμα μεταφέρει το νερό στα κύτταρα των φύλλων. Αφότου φτάσει στα φύλλα, το νερό διαπνέεται αργά αλλά σταθερά από τα στόματα των φύλλων, γνωστά ως στομάτια. Αυτή η διαδικασία είναι απαραίτητη στον μεταβολισμό των φυτών κάνναβης, καθώς το άνοιγμα των στομάτων επιτρέπει και την απελευθέρωση παραπροϊόντων της φωτοσύνθεσης, με κύριο το CO2. Μέχρι και το 97% του νερού που λαμβάνει το φυτό από τις ρίζες χάνεται ξανά μέσω της διαπνοής ή μιας άλλης διαδικασίας γνωστής ως αποβολή σταγόνων (guttation), όπου το φυτό αποβάλλει πλήρεις σταγόνες νερού. 

2. Τι είναι το VPD;

Το VPD σημαίνει έλλειμμα πίεσης ατμών και αναφέρεται στην ποσότητα νερού με τη μορφή ατμού στον αέρα. Όπως ίσως γνωρίζετε, ο αέρας αποτελείται από πολλά αέρια, όπως (περίπου) 78% άζωτο, 21% οξυγόνο και 1% άλλα αέρια. Ένα από αυτά τα άλλα αέρια είναι ο υδρατμός, γνωστός ως πίεση ατμού.

Ο αέρας μπορεί να συγκρατήσει μία συγκεκριμένη ποσότητα υδρατμών σε κάθε θερμοκρασία, προτού αρχίσει το νερό να μετατρέπεται ξανά σε υγρή μορφή (όπως για παράδειγμα όταν βρέχει). Αυτή η μέγιστη ποσότητα υδρατμών που μπορεί να συγκρατήσει ο αέρας λέγεται SVP ή πίεση κορεσμένου ατμού, και όσο η θερμοκρασία αυξάνεται, τόσο αυξάνεται και η SVP. Όταν ο αέρας ψύχεται, η SVP μειώνεται, που σημαίνει ότι ο αέρας δεν μπορεί να συγκρατήσει τόσους υδρατμούς όσο πριν. Γι’ αυτό, για παράδειγμα, εμφανίζεται δροσιά το πρωί: επειδή η θερμοκρασία πέφτει και ο αέρας δεν μπορεί πλέον να κρατήσει το ίδιο ποσοστό υγρασίας. 

3. Πώς το VPD επηρεάζει τα φυτά κάνναβης

Αν ψάχνατε αυτό το άρθρο, τότε πιθανότατα γνωρίζετε ήδη ότι το VPD είναι σημαντικό στην εσωτερική καλλιέργεια. Επειδή έχετε έλεγχο των συνθηκών καλλιέργειας, μπορείτε να παρέχετε σχεδόν τέλειες συνθήκες για την ανάπτυξη των φυτών σας και να έχετε καλύτερα συνολικά αποτελέσματα — ή ακόμη και αρνητικές συνέπειες αν δεν το χρησιμοποιήσετε σωστά...  πώς λοιπόν επηρεάζει το VPD τα φυτά κάνναβης;

Άνοιγμα στομάτων

Όσο αυξάνεται το VPD, τα στομάτια του φυτού μικραίνουν διότι προσπαθούν να μειώσουν την απώλεια νερού. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα πεθάνουν από αφυδάτωση λόγω υπερβολικής διαπνοής, αλλά η φωτοσύνθεση ίσως επιβραδυνθεί.

Λήψη CO2

Καθώς τα στομάτια μικραίνουν, απορροφούν λιγότερο CO2. Αντίθετα, όταν το VPD μειώνεται και τα στομάτια ανοίγουν, απορροφούν περισσότερο CO2. Αυτή η διαδικασία σας επιτρέπει να ελέγχετε πόσο CO2 λαμβάνουν τα φυτά σας για σωστή φωτοσύνθεση.

Διαπνοή

Με βάση τις ιδιότητες του νερού, τείνει να διαχέεται από περιοχές με υψηλή συγκέντρωση υγρασίας προς περιοχές με χαμηλότερη συγκέντρωση. Όσο αυξάνεται το VPD, τα φυτά σας διαπνέουν γρηγορότερα λόγω της διαφοράς πίεσης ατμών μεταξύ φύλλου και αέρα. 

Απορρόφηση θρεπτικών στη ρίζα

Επιπρόσθετα, όσο αυξάνεται το VPD και η διαπνοή, οι ρίζες θα μπορούν να απορροφούν περισσότερα θρεπτικά συστατικά.

Στρες φυτού

Από την άλλη πλευρά, όσο το VPD αυξάνεται, περισσότερες δυνάμεις ασκούνται σε ολόκληρο το φυτό (από τις ρίζες μέχρι τα φύλλα) οπότε το φυτό θα βιώσει περισσότερο στρες. Όπως βλέπετε, το VPD μπορεί να έχει και αρνητικές συνέπειες αν δεν χρησιμοποιηθεί σωστά. Είναι ένα ισχυρό εργαλείο που πρέπει να προσαρμόζεται σε κάθε στάδιο ανάπτυξης. Ίσως νομίζετε ότι βελτιώνετε τη σοδειά σας αλλά στην πραγματικότητα, ίσως να μην είναι έτσι.

4. Πώς να υπολογίσετε το VPD - Πίνακας VPD

Ο υπολογισμός του VPD στον χώρο καλλιέργειας είναι αρκετά απλός, αρκεί να γνωρίζετε τη θερμοκρασία, τη σχετική υγρασία και την πίεση κορεσμένου ατμού (SVP) για τη θερμοκρασία. Εδώ είναι ένας πίνακας VPD που δείχνει τη σχέση θερμοκρασίας και SVP.

Αφού συγκεντρώσετε τις απαραίτητες πληροφορίες, πρέπει να τις εφαρμόσετε στον παρακάτω τύπο:

VPD= ((100-RH) ÷ 100) * SVP

Για παράδειγμα, αν η θερμοκρασία στον χώρο καλλιέργειάς σας είναι 26°C πρέπει να εντοπίσετε την τιμή SVP στον παραπάνω πίνακα, δηλαδή για τους 26°C η SVP είναι 3361. Αφού έχετε την πίεση κορεσμένου ατμού, χρειάζεστε και τη σχετική υγρασία. Στο παράδειγμά μας αυτή θα είναι 65%, οπότε πλέον είναι θέμα μαθηματικών.

VPD= ((100-65) ÷ 100) * SVP

VPD= (35/100) * 3361

VPD= 0.35 * 3361 

VPD= 1176.35 Pascals

Τώρα που έχετε την τιμή σε Pascal, πρέπει να τη μετατρέψετε σε κιλοπασκάλ, που είναι πανεύκολο: απλώς διαιρέστε με το 1000, οπότε:

1176.35 Pascals ÷ 1000 ≈ 1.18 κιλοπασκάλ

5. Ιδανικό VPD για τα Στάδια Ανάπτυξης του Φυτού

Τώρα που ξέρετε πώς να υπολογίσετε το VPD και πώς μπορεί να επηρεάσει τα φυτά σας, ήρθε η ώρα να μάθετε το ιδανικό VPD. Γενικά, το ιδανικό VPD είναι μεταξύ 0.5-1.4kPa (5-14 hPa). Όπως ήδη γνωρίζετε, τα φυτά κάνναβης έχουν διαφορετικά στάδια ανάπτυξης, οπότε για την τέλεια ανάπτυξη είναι σημαντικό να προσαρμόζετε τις συνθήκες ώστε να πετύχετε το καλύτερο VPD για κάθε στάδιο.

Να έχετε κατά νου ότι συνιστάται να δοκιμάσετε τις συνθήκες πριν τις εφαρμόσετε σε όλη την καλλιεργητική αίθουσα για να αποφύγετε προβλήματα και αυτός ο πίνακας VPD έχει τροποποιηθεί για θερμοκρασίες έως 28 °C. Μπορείτε να βρείτε τον πλήρη πίνακα VPD διαδικτυακά.

Σε αυτόν τον πίνακα VPD, το ανοιχτό ροζ δείχνει λιγότερο ιδανικές τιμές, το σκούρο ροζ βέλτιστες τιμές για Πολλαπλασιασμό/Πρώιμο veg, το πράσινο βέλτιστες τιμές για Αργό veg/Πρώιμη ανθοφορία και το πορτοκαλί για Μεσοπρόθεσμη/Ύστερη ανθοφορία.

Ιδανικό VPD για Μοσχεύματα

Επειδή τα μοσχεύματα είναι νεαρά φυτά, δεν αντέχουν πολύ στρες καθώς δεν έχουν ακόμα πλήρως αναπτυγμένες ρίζες, οπότε πρέπει να στοχεύετε σε υψηλή υγρασία και VPD όσο το δυνατόν πιο κοντά στο 0.5 - 0.7 kPa.

Ιδανικό VPD για το Βλαστικό Στάδιο

Στο βλαστικό στάδιο, τα φυτά κάνναβης σας θα είναι μεγαλύτερα και πιο ανθεκτικά, άρα μπορείτε να μειώσετε λίγο την υγρασία για να αυξήσετε το VPD. Με αυτό τον τρόπο θα αυξήσετε την απορρόφηση νερού και θρεπτικών, απλώς βεβαιωθείτε ότι δεν αυξάνετε υπερβολικά το VPD γιατί τα stomata θα κλείσουν και τα φυτά θα απορροφούν λιγότερο CO2, που είναι πολύ σημαντικό σε αυτό το στάδιο.

Αυτό συμβαίνει επειδή είναι ένα από τα βασικά συστατικά για τις ενώσεις που σχηματίζουν τα δομικά μέρη των φυτών σας, οπότε το ιδανικό VPD για το βλαστικό στάδιο είναι περίπου 0.7 - 1.0kPa.

Ιδανικό VPD για το Στάδιο Ανθοφορίας

Μόλις τα φυτά μπουν στο στάδιο ανθοφορίας, είναι αρκετά δυνατά ώστε να αντέξουν υψηλότερο VPD, αλλά τα άνθη είναι αρκετά ευαίσθητα, οπότε πρέπει να αποφεύγετε την υψηλή υγρασία ενώ αυξάνετε σταδιακά το VPD. Το ιδανικό VPD για την ανθοφορία είναι περίπου 1.0-1.4kPa.

6. Πώς να Αλλάξετε το VPD

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι να αλλάξετε το VPD, όπως να τροποποιήσετε:

• Τη θερμοκρασία;
• Την υγρασία
• Ή την ένταση του φωτός.

Δείτε μερικούς εύκολους τρόπους για να το πετύχετε!

Θερμοκρασία

Αύξηση VPD: Χρησιμοποιώντας θερμάστρα ή μειώνοντας το κλιματιστικό, αυξάνετε το VPD επειδή ο αέρας θερμαίνεται και μπορεί να συγκρατήσει περισσότερους υδρατμούς.

Μείωση VPD: Η λειτουργία του κλιματιστικού μειώνει το VPD επειδή ο αέρας κρυώνει και δεν μπορεί να κρατήσει τόσους υδρατμούς.

Υγρασία

Αύξηση VPD: Η χρήση υγραντήρα μειώνει το VPD επειδή αυξάνει την ποσότητα υδρατμών στον αέρα.

Μείωση VPD: Η χρήση αφυγραντήρα αυξάνει το VPD επειδή μειώνεται η ποσότητα υδρατμών στον αέρα.

Ένταση φωτός

Αύξηση VPD: Η αύξηση της έντασης είτε με κατέβασμα των φώτων είτε με προσθήκη περισσότερων αυξάνει τη θερμοκρασία του φύλλου και επομένως το VPD.

Μείωση VPD: Η μείωση της έντασης φωτός είτε απομακρύνοντας τα φώτα είτε αφαιρώντας φωτιστικά μειώνει τη θερμοκρασία των φύλλων και συνεπώς το VPD.

7. Έλλειμμα Πίεσης Ατμών - Συχνές Ερωτήσεις

Αυτά είναι όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το VPD και πώς επηρεάζει τα φυτά σας. Ανεξάρτητα όμως από το πόσο σε βάθος καλύπτουμε ένα θέμα, πάντα θα υπάρχουν καλλιεργητές με περισσότερες απορίες. Ας δούμε γρήγορα τις πιο συνηθισμένες ερωτήσεις για το VPD κλείνοντας το θέμα.

Ποια η διαφορά μεταξύ VPD και σχετικής υγρασίας;

Το VPD είναι η διαφορά πίεσης ατμών μεταξύ του φυτού και του αέρα. Η σχετική υγρασία, από την άλλη, είναι απλά το ποσοστό των υδρατμών που υπάρχουν στον αέρα σε σχέση με το μέγιστο που μπορεί να συγκρατήσει.

Πρέπει να ανησυχούν όντως οι οικιακοί καλλιεργητές για το VPD;

Αυτό εξαρτάται από το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αν θέλετε να μεγιστοποιήσετε την ποιότητα και την απόδοση της σοδειάς, τότε ναι. Αν είστε απλώς ένας καλλιεργητής που ενδιαφέρεται να διατηρεί τα φυτά υγιή, ίσως να μην χρειάζεται να κάνετε καμία προσαρμογή. Θυμηθείτε ότι το VPD είναι σχετικά προχωρημένη παράμετρος. Αν είστε αρχάριος καλλιεργητής, υπάρχουν άλλα πιο βασικά πράγματα να προσέξετε πρώτα. Φροντίστε να πετύχετε τις ιδανικές θερμοκρασίες και επιπέδα υγρασίας πριν εστιάσετε στο VPD.

Ποιο είναι το ιδανικό VPD για το χώρο καλλιέργειας μου;

Αυτό εξαρτάται από τα συγκεκριμένα φυτά που καλλιεργείτε, καθώς κάθε ποικιλία έχει ελαφρώς διαφορετικές προτιμήσεις. Για κυρίως κάνναβη, το ιδανικό VPD στις περισσότερες περιπτώσεις κυμαίνεται μεταξύ 0.5 και 0.9 kPa κατά την βλαστική ανάπτυξη και ανεβαίνει σταδιακά σε 1.2 έως 1.6 kPa προς το τέλος του κύκλου ζωής.

Υπάρχουν άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν το VPD εκτός από τη θερμοκρασία και τη σχετική υγρασία;

Ναι, υπάρχουν. Μία μεγάλη γκάμα περιβαλλοντικών και κλιματικών παραγόντων: όπως το υψόμετρο, η βαρομετρική πίεση και το είδος/ποσότητα λιπασμάτων μπορούν να επηρεάσουν το VPD. Όλα αυτά χρειάζονται προσοχή κατά το στήσιμο του χώρου καλλιέργειας.

Υπάρχει τρόπος να μετρήσω το VPD στον χώρο μου;

Ναι, υπάρχουν πολλά προϊόντα στην αγορά για μέτρηση του VPD στον χώρο σας χωρίς κόπο. Επενδύοντας σε ένα τέτοιο προϊόν, λαμβάνετε έγκυρη μέτρηση του VPD σε πραγματικό χρόνο και προσαρμόζετε τους υπόλοιπους περιβαλλοντικούς παράγοντες αναλόγως. Το καλύτερο εργαλείο μέτρησης για ερασιτέχνες καλλιεργητές είναι το Bluelab Guardian Monitor, που μετρά θερμοκρασία, υγρασία και VPD ταυτόχρονα δίνοντάς σας πλήρη εικόνα του περιβάλλοντος σας.

Τι προβλήματα μπορεί να προκαλέσει το λάθος VPD στα φυτά μου;

Αν το VPD στον χώρο σας είναι πολύ χαμηλό, τα φυτά μπορεί να εμφανίσουν έλλειψη θρεπτικών λόγω υπερκορεσμένου περιβάλλοντος. Αν το VPD είναι πολύ υψηλό, τα φυτά μπορεί να αφυδατωθούν και να μην απορροφούν καλά θρεπτικά. Και τα δύο οδηγούν σε χαμηλή ποιότητα ανάπτυξης και χαμηλές αποδόσεις. Ελέγχοντας το VPD, διασφαλίζετε τις βέλτιστες συνθήκες για ανάπτυξη και παραγωγή.

Πόσο συχνά πρέπει να μετρώ το VPD;

Καλό είναι να ελέγχετε το VPD στον χώρο σας τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Η τακτική παρακολούθηση του περιβάλλοντος είναι σημαντική για σταθερές και υψηλής ποιότητας αποδόσεις. Αλλά θυμηθείτε, υπάρχουν και άλλοι, πιο βασικοί παράγοντες που πρέπει να έχετε πρώτα σε ισορροπία πριν εστιάσετε στο VPD. Ρυθμίστε σωστά τα βασικά και το VPD σας θα κινείται σε αποδεκτά επίπεδα.

8. Συμπέρασμα

Το έλλειμμα πίεσης ατμών μπορεί να φαίνεται μόνο για επαγγελματίες καλλιεργητές, αλλά ανταποκρίνεται σε όλους όσους διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό. Είναι ο καλύτερος τρόπος να προσφέρετε τέλειες συνθήκες στα φυτά σας, ώστε να μεγαλώσουν υγιή και να δώσουν μεγαλύτερες αποδόσεις.

Αν έχετε συμβουλές που θα βοηθήσουν αρχάριους καλλιεργητές να πάνε τα grow τους στο επόμενο επίπεδο, μοιραστείτε τα στα σχόλια παρακάτω!

ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

1. Plant responses to rising vapor pressure deficit. - Grossiord, C. & Buckley, T.N. & Cernusak, L.A. & Novick, K.A. & Poulter, B. & Siegwolf, R.T.W & Sperry, J. & McDowell, N. (2020). 
2. An ecological study of vapor pressure deficit. - Huffaker, & Barton, Carl. (2021). 
3. Prediction of Vapor Pressure Deficit in Greenhouse Environment.  - Shamshiri, Redmond. (2014). 
4. Relative humidity or vapor pressure deficit. Ecology. - Anderson, D.B.. (1936).