Hoe cannabiszaden te produceren

• 1. Fotoperiodieke cannabis
• 1. a. Reguliere fotoperiodieke cannabis
• 1. b. Gefeminiseerde fotoperiodieke cannabis
• 2. Automatisch bloeiende cannabis
• 3. Hoe maak je je eigen zaden
• 3. a. Fotoperiodieke reguliere zaden
• 3. b. Fotoperiodieke gefeminiseerde zaden
• 3. c. Gefeminiseerde en reguliere autoflowering zaden
• 4. Stuifmeel: verzamelen, bewaren en goed bestuiven
• 5. Tot slot

Net als veel andere planten die je misschien in je tuin graag kweekt, waaronder een overvloed aan verschillende groenten en bloemen, zijn er bij cannabiszaden ook diverse variëteiten. Bekend als cultivars of strains, heeft elk type verschillende eigenschappen, zoals de manier waarop ze in bloei gaan, hun grootte en vorm, en zelfs hun effecten. Er zijn duizenden cannabisvariëteiten beschikbaar. Toch vallen ze allemaal onder drie hoofdgroepen, afhankelijk van hoe ze bloeien en welk geslacht ze uitdrukken. Bij cannabisplanten zijn feminized zaden het meest bekend. Maar weet je wat auto en regulier betekent?

Hieronder ga je je cannabiskennis verdiepen door alles te leren over deze groepen zaden. Vervolgens gaan we nog een stap verder en leren we je hoe je thuis je eigen zaden maakt. Tegen de tijd dat je onderaan de pagina bent, weet je alles over de basis van cannabisveredeling. Laten we beginnen.

1. Fotoperiodieke Cannabis

Fotoperiodisme is niet uniek voor cannabisplanten; veel bloeiende planten voelen veranderingen in de lengte van dag en nacht en gebruiken deze als signaal voor wanneer ze moeten gaan bloeien. Denk er eens over na. Planten moeten begrijpen wat er in hun omgeving gebeurt om te overleven. Sommige soorten kunnen tegen koude en zelfs strenge vorst, maar cannabis kan dergelijke extremen niet verdragen. Om ervoor te zorgen dat groei en voortplanting succesvol plaatsvinden voordat het kouder wordt in de winter, detecteren planten seizoensveranderingen in licht en timen ze hun bloei precies zodat ze zaden kunnen verspreiden voordat ze afsterven. 

Fotoperiodieke cannabisplanten zijn precies zo: ze reageren op veranderingen in het lichtschema. Naarmate de nacht in het begin van de herfst langer wordt (in de natuur) of als je binnen overgaat op 12/12 in een kweekruimte, krijgt de plant meer duisternis. Dit zorgt ervoor dat de plant beseft dat zijn levenscyclus ten einde loopt en ze zullen gaan bloeien (vrouwtjes) of pollen produceren (mannetjes) om zich voort te planten voor de winter.

Reguliere Fotoperiodieke Cannabis

Zonder menselijke tussenkomst door kweektechnieken is cannabis een tweehuizige plant, wat betekent dat mannelijke en vrouwelijke bloemen op afzonderlijke planten voorkomen. Ter vergelijking: eenhuizige planten zoals komkommer en paprika produceren mannelijke en vrouwelijke voortplantingsorganen aan dezelfde plant. Reguliere cannabis is fotoperiodieke cannabis die zowel mannelijke als vrouwelijke planten produceert. Ze worden regulier genoemd omdat ze op de “natuurlijke manier” worden geproduceerd: het stuifmeel van de mannelijke plant bestuift de vrouwelijke, wat resulteert in zaden. Vroeger kon je cannabis alleen kweken met reguliere zaden; daarbij kreeg je de helft mannelijke en de helft vrouwelijke planten. Er is een groot verschil tussen mannelijke en vrouwelijke planten: vrouwelijke produceren toppen, mannelijke planten maken alleen stuifmeelzakjes aan. 

In de natuur openen de stuifmeelzakken van mannelijke cannabis zich om stuifmeel vrij te geven waarmee vrouwelijke bloemen worden bestoven en zo zaden ontstaan. Maar de meeste kwekers die cannabis commercieel of voor eigen consumptie kweken willen alleen toppen; het toestaan dat mannetjes de toppen bestuiven zou hun oogst verpesten omdat bestuiving de opbrengst vermindert, dus ze zijn vooral op zoek naar vrouwelijke planten. Het kweken van reguliere planten kent zowel voordelen als nadelen. Voor thuiskwekers die alleen uit zijn op hoogwaardige toppen kunnen mannelijke planten soms onopgemerkt blijven in de kweek en toch vrouwelijke bloemen bestuiven. Hierdoor zullen vrouwelijke toppen zaad vormen en wordt de productie van hars en cannabinoïden verlaagd. Maar kwekers die willen veredelen zijn juist afhankelijk van reguliere zaden om mannelijke planten te verkrijgen en van hun waardevolle stuifmeel gebruik te maken. 

Gefeminiseerde Fotoperiodieke Cannabis

Om toevallige bestuiving en andere problemen door mannelijke planten te voorkomen, zijn feminized zaden ontwikkeld. Feminized zaden ontstaan uit de kruising van twee vrouwelijke planten; een van hen wordt gestrest zodat ze stuifmeelzakjes gaat produceren, waarmee ze de andere vrouwelijke plant bestuift. Wanneer je feminized zaden kweekt, krijg je alleen vrouwelijke nakomelingen. Dit bespaart een hoop onnodig werk dat je hebt met het kweken van mannelijke planten die je niet kunt gebruiken. Sinds de doorbraak van feminized zaden in 1998 kopen kwekers veel minder reguliere zaden. Tegenwoordig verkopen de meeste zaadbanken zelfs nauwelijks nog reguliere zaden. Maar met zo veel aandacht voor feminized zaden mogen we niet vergeten dat reguliere zaden onmisbaar zijn voor het creëren van nieuwe strains.

2. Automatisch Bloeiende Cannabis

Je weet waarschijnlijk al dat het kenmerk van autoflowering cannabis is dat ze geen ander lichtschema nodig hebben om in de bloei te gaan. Zoals de naam zegt, beginnen autoflowers automatisch met bloeien op basis van hun leeftijd, in tegenstelling tot reguliere en feminized cannabis die een verandering in het lichtschema nodig hebben om te gaan bloeien. Auto's hebben alleen tijd nodig om toppen aan te maken.

Maar dat kenmerk is niet uit het niets ontstaan – het is een aanpassing aan de omgeving geweest. Je hebt vast gehoord van Cannabis Indica en Sativa… nou, het autoflower-gen komt van Cannabis Ruderalis. De Ruderalis soort heeft zich aangepast aan het extreem koude en harde klimaat van Azië, Europa en Rusland. Deze regio's kennen kortere warme seizoenen en koudere temperaturen. Hierdoor veranderde Ruderalis van een fotoperiodieke plant naar een autoflower, zodat deze zich kon voortplanten voordat de temperaturen te koud werden. Dankzij die aanpassing hebben we nu autoflowers die aanzienlijk minder tijd nodig hebben van zaad tot oogst.

3. Hoe Maak Je Je Eigen Zaden

Het produceren van je eigen zaden is vrij eenvoudig als je hebt wat nodig is, maar dat betekent niet dat het resultaat direct een perfecte strain is. De goede strains of “IBLs” die de meeste zaadbanken verkopen, zijn genetische lijnen die jarenlang ontwikkeld zijn en vaak in de derde of vierde generatie zitten. Een IBL of gestabiliseerde strain betekent dat de nakomelingen bepaalde eigenschappen vast verankerd hebben. Wanneer je twee strains voor het eerst kruist, kan de nakomeling oneindig veel fenotypes bevatten en dat is niet wenselijk voor commerciële doeleinden.

Maar laat je hier niet door ontmoedigen! Als je nieuw bent met veredelen, is het simpelweg maken van je eigen zaden en deze tot volwassenheid brengen al erg bevredigend. De resultaten kunnen echter sterk uiteenlopen. Momenteel bestaat de zadenmarkt vooral uit polyhybriden (strains die ontstaan uit twee verschillende hybriden). Door deze variëteiten te kruisen, zullen je zaden planten opleveren met veel verschillende eigenschappen en hoge genetische variatie. Terwijl je in de toekomst waarschijnlijk je veredelingstechnieken en genetisch startmateriaal wilt verbeteren, beginnen veel veredelaars gewoon met alles wat ze kunnen krijgen voor hun eerste kruising.

Fotoperiodieke Reguliere Zaden

Bij cannabis vergeten mensen vaak de mannelijke planten. Iedereen is tegenwoordig gewend aan de mooie toppen waar we allemaal van houden, maar het is belangrijk te onthouden dat mannelijke cannabisplanten minstens zo belangrijk zijn als vrouwtjes. Mannelijke planten produceren stuifmeel en zijn onmisbaar voor de productie van nieuwe cannabisplanten. Dit stuifmeel is superbelangrijk bij het veredelen, omdat kwekers hiermee kruisingen kunnen maken tussen genetica van verschillende planten en hun eigen zaad kunnen creëren. Om zaden te produceren heb je alleen stuifmeel en toppen nodig. Cannabisstuifmeel verschilt niet van regulier stuifmeel van andere planten. Het is een fijn poeder dat meestal goudgeel van kleur is en uit de stuifmeelzakken van mannelijke planten komt.

Stuifmeel verzamelen is simpel. Je ziet wanneer het klaar is om geoogst te worden als de zakjes openstaan en er stuifmeel in de lucht en op de bladeren te zien is. Op dat moment kun je de zakjes voorzichtig verwijderen en bewaren in een ziplock zakje; wanneer je klaar bent om te bestuiven, verspreid je het stuifmeel over de toppen. Een andere manier is gewoon je mannelijke plant voorzichtig schudden naast de vrouwtjes, het stuifmeel blijft aan de toppen plakken. Stuifmeel wordt gebruikt om vrouwelijke planten te bestuiven en zaden te maken. In de natuur worden vrouwelijke planten bestoven door de wind die het stuifmeel meeneemt. Cannabiszaden ontwikkelen zich in de toppen ongeveer 4–6 weken na de bestuiving; je ziet de kelken dikker worden door de zaden die zich erin vormen.

Bestoven toppen zien er duidelijk anders uit dan gewone toppen. Ze hebben meestal minder trichomen, zijn kleiner en vaak veel opgezwolener. Vier weken na de bestuiving kun je de toppen controleren om te kijken of de zaden klaar zijn voor de oogst door een paar zaden uit de top te halen. Rijpe zaden hebben een harde schaal en zijn donkerbruin van kleur, soms met strepen op de buitenkant.

Fotoperiodieke Gefeminiseerde Zaden

Normaal gesproken moet een mannelijke cannabisplant een vrouwelijke bestuiven om zaden te produceren. De resulterende reguliere zaden bevatten ongeveer de helft mannelijke en de helft vrouwelijke exemplaren. De manier waarop feminized zaden worden geproduceerd is hetzelfde, maar in plaats van stuifmeel van een man, stressen of sprayen kwekers bloemen met colloïdaal zilver bijvoorbeeld. Hierdoor worden vrouwelijke planten gedwongen een hermafrodiet te worden en stuifmeelzakjes aan te maken. Hermafrodiete planten zijn vrouwtjes die deels in mannetjes zijn veranderd; ze hebben dus zowel mannelijke (stuifmeelzakken) als vrouwelijke (toppen) delen.

Door de stuifmeelzakken te verwijderen en het stuifmeel van een omgekeerde plant te gebruiken om een vrouwelijke plant te bestuiven, krijg je alleen vrouwelijke genen omdat er geen "vader" is, zo krijg je feminized zaden, wat betekent dat de nakomelingen voor 100% uit vrouwelijke planten zullen bestaan.

Gefeminiseerde en Reguliere Autoflowering Zaden

Reguliere Autoflowering Zaden

Meestal kun je reguliere en feminized zaden vinden – dat geldt ook voor autoflowering zaden. Dit betekent dat je mannelijke en vrouwelijke autoflowers kunt krijgen, afhankelijk van het soort zaad dat je koopt (regulier = 50% mannelijk en 50% vrouwelijk, feminized = 100% vrouwelijk). Helaas heeft de grote opmars van feminized zaden ook invloed op automatische zaden gehad. Hoewel reguliere autoseeds tegenwoordig zeldzaam zijn, bestaan ze wel. Voor het produceren van reguliere autoflowering zaden heb je alleen mannelijk stuifmeel en vrouwelijke toppen nodig, net als bij reguliere fotoperiodieke cannabis. Het proces is vrijwel hetzelfde: verzamel het stuifmeel van het mannetje en verspreid dit over de toppen, zo ontstaan reguliere autoflowering zaden.

Gefeminiseerde Autoflowering Zaden

Het proces van het produceren van feminized autoflowering zaden is bijna hetzelfde, alleen heb je hiervoor twee vrouwelijke autos nodig in plaats van een mannelijk en een vrouwelijk. Je moet een van je vrouwelijke autos stuifmeel laten produceren door haar te stressen of te sprayen met colloïdaal zilver en dan de andere vrouwelijke bestuiven. Dit resulteert in 100% vrouwelijke autoflower nakomelingen.

4. Stuifmeel: verzamelen, bewaren en goed bestuiven

Het verzamelen van stuifmeel van een mannelijke of hermafrodiete cannabisplant is kinderspel, maar je moet wel voorzichtig zijn als je vrouwelijke planten in de buurt hebt. Eén mannelijk of hermafrodiet exemplaar kan je hele oogst bestuiven als je niet op let en bewust bent van het stadium van de stuifmeelzakken, dus probeer altijd stuifmeel producerende planten goed geïsoleerd te houden van vrouwtjes die je zaadvrij wilt houden. De beste manier om stuifmeel te oogsten is door voorzichtig de hele stuifmeelbloemkop te verwijderen, deze een paar dagen tot een week te laten drogen en dan alles over te brengen naar een luchtdicht bakje of ziplock zakje. Vervolgens kun je het geheel licht schudden zodat het stuifmeel eruit valt.  Voor het bewaren van stuifmeel moet je letten op temperatuur en vochtigheid. Onze bewezen thuis-methode voor het bewaren van cannabisstuifmeel is:

• Verzamel het stuifmeel en doe het in een luchtdicht bakje of ziplock zakje.
• Voeg gewone bloem toe - ongeveer het dubbele van het gewicht aan stuifmeel. Het hoeft niet supernauwkeurig, dit helpt vooral bij het opnemen van vocht en het spreiden van het stuifmeel.
• Leg het geheel in de vriezer, waar het tot een jaar kan worden bewaard.
• Stuifmeel houdt niet van temperatuurschommelingen, dus laat het liggen totdat je zeker weet dat je het gaat gebruiken

Als je klaar bent om je plant te bestuiven is het proces kinderspel, maar je moet voorzichtig zijn dat het stuifmeel niet terechtkomt op planten die zaadvrij moeten blijven. Dit kan lastig zijn als de planten in de volle grond staan, maar als ze in potten staan gaat het een stuk gemakkelijker.

Zet de vrouwelijke plant die je zaad wilt laten produceren op een plek ver bij de rest vandaan. Er zijn verschillende manieren om te bestuiven, maar onze favoriete methode is deze:

• Wacht tot de vrouwelijke plant in haar 2e of 3e week van de bloei zit. Op dat moment zie je de stampers volledig gevormd (de kleine witte haartjes)
• Pak je vooraf verzamelde stuifmeel uit de vriezer en laat het enkele uren op kamertemperatuur komen
• Doop een klein, fijn verfkwastje of wattenstaafje in het stuifmeel en breng het aan op de stampers van de bloeiplekken waarvan je zaad wilt produceren
• Wij raden aan je te richten op de bloeiplekken op de lagere zijtakken – daar waar de 'popcorn toppen' vormen. Deze toppen zijn meestal van de laagste kwaliteit qua rookervaring en trichomenproductie, dus gebruik die voor zaden!
• Zaden hebben meestal ongeveer 4–5 weken nodig om volledig te rijpen. Een rijp cannabiszaad is bruin van kleur met tijgerachtige strepen en een harde buitenschaal. 

Een veelgestelde vraag is:  hoeveel zaden produceert één enkele bloeiplaats? Dat is onmogelijk te zeggen, het verschilt namelijk sterk per strain en de grootte van de bloeiplaats. Maar een volledig bestoven plant kan HEEL VEEL zaden produceren.

5. Tot Slot

Ook al is het vrij eenvoudig om zaden te produceren, toch raden we aan om eerst wat kweekervaring op te doen. Begin bijvoorbeeld met makkelijk te kweken strains zoals Z Auto om ervaring op te doen voordat je met veredelen begint.

Veredelen vereist veel voorzichtigheid, zelfs de kleinste hoeveelheid stuifmeel kan je hele oogst verpesten. Koop je zaden altijd bij een betrouwbare zaadbank. Koop je slechte genetica, dan kan je plant makkelijk een hermafrodiet worden, en wat eerst goedkoop leek kan dan onverwacht duur uitpakken.