• 1. Fotoperiodieke cannabis
• 1. a. Reguliere fotoperiodieke cannabis
• 1. b. Gefeminiseerde fotoperiodieke cannabis
• 2. Autoflowering cannabis
• 3. Hoe maak je je eigen zaden
• 3. a. Fotoperiodieke reguliere zaden
• 3. b. Fotoperiodieke gefeminiseerde zaden
• 3. c. Gefeminiseerde en reguliere autoflowering zaden
• 4. Stuifmeel verzamelen en opslaan, en correcte bestuivingstechnieken
• 5. Tot slot

Net als veel andere planten die je graag in je tuin kweekt, waaronder een overvloed aan verschillende groenten en bloemen, zijn er ook cannabiszaden in verschillende varianten verkrijgbaar. Deze worden ook wel cultivars of strains genoemd. Elke variant heeft unieke eigenschappen, zoals de manier waarop ze bloeien, hun grootte en vorm, en zelfs hun effecten. Er zijn duizenden cannabisvariëteiten beschikbaar. Toch vallen ze allemaal onder drie hoofdgroepen, gebaseerd op de manier waarop ze bloeien en het geslacht dat ze tot uitdrukking brengen. Wat cannabisplanten betreft zijn feminized zaden het bekendst. Maar weet je wat auto en regular betekenen?

Hieronder ga je je cannabiskennis verdiepen door alles te leren over deze groepen zaden. Daarna gaan we nog een stap verder en leggen we uit hoe je zelf thuis zaden kunt maken. Als je onderaan de pagina bent, weet je alles over de basis van cannabis veredelen. Let’s go!

1. Fotoperiodieke Cannabis

Fotoperiodisme is niet uniek voor cannabisplanten. Veel bloeiende planten reageren op veranderingen in de lengte van dag en nacht en gebruiken deze veranderingen als signaal wanneer ze moeten gaan bloeien. Denk er eens over na: planten moeten begrijpen wat er in hun omgeving gebeurt om te kunnen overleven. Terwijl sommige soorten tegen koude weersomstandigheden en zelfs vorst kunnen, verdraagt cannabis zulke extremen niet. Om ervoor te zorgen dat groei en voortplanting succesvol zijn vóór de kou van de winter intreedt, kunnen planten seizoensveranderingen in licht detecteren; ze timen hun bloei zo precies dat ze zaden kunnen verspreiden voordat ze afsterven. 

Fotoperiodieke cannabisplanten werken net zo: zij reageren op veranderingen in het lichtschema. Zodra de nachten langer worden aan het begin van de herfst (in de natuur) of wanneer je in de kweektent overschakelt op 12/12, krijgt de plant meer duisternis. Hierdoor realiseert de plant dat haar levenscyclus bijna ten einde is en begint ze te bloeien (vrouwelijke planten) of stuifmeel te produceren (mannelijke planten), om zich voort te planten voor de winter komt.

Reguliere fotoperiodieke cannabis

Afgezien van menselijke inmenging via veredelingstechnieken, is cannabis een tweehuizige plant, wat betekent dat mannelijke en vrouwelijke bloemen zich op aparte planten ontwikkelen. Ter vergelijking: eenhuizige planten zoals komkommers en paprika’s hebben zowel mannelijke als vrouwelijke voortplantingsorganen op dezelfde plant. Reguliere cannabis is fotoperiodieke cannabis die zowel mannelijke als vrouwelijke planten voortbrengt. Ze worden regulier genoemd omdat ze op de “natuurlijke manier” worden geproduceerd: het stuifmeel van de mannelijke plant bevrucht de vrouwelijke, waardoor er zaden ontstaan. Vroeger was dit de enige manier om cannabis te kweken; je kreeg dan ongeveer evenveel mannelijke als vrouwelijke planten. Er is een groot verschil: vrouwelijke planten produceren toppen, terwijl mannelijke planten alleen stuifmeelzakjes aanmaken. 

In de natuur openen de stuifmeelzakjes van mannelijke cannabis zich om stuifmeel af te geven, waarmee de vrouwelijke bloemen worden bestoven en zo zaden ontstaan. Maar de meeste kwekers die commercieel of voor eigen gebruik telen willen alleen toppen; als mannetjes de bloemen bestuiven, bederft dat de oogst omdat bestuiving de opbrengst verlaagt, dus zijn ze vooral op zoek naar vrouwelijke planten. Het kweken van reguliere planten heeft zowel voor- als nadelen. Voor thuiskwekers die enkel kwaliteitstoppen willen, kunnen mannelijke planten vaak onopgemerkt doch vrouwelijke bloemen bestuiven. Hierdoor ontstaan zaden in de toppen van de vrouwelijke planten en neemt de productie van hars en cannabinoïden af. Toch zijn reguliere zaden voor kwekers die willen veredelen essentieel, omdat je hiermee mannelijke planten kweekt en zo van het waardevolle stuifmeel profiteert. 

Gefeminiseerde fotoperiodieke cannabis

Om per toeval ontstane bestuiving en andere problemen met mannelijke planten volledig te voorkomen, zijn feminized zaden ontwikkeld. Feminized zaden ontstaan uit een kruising van twee vrouwelijke planten. Eén daarvan wordt gestrest waardoor deze stuifmeelzakjes aanmaakt die de andere vrouwelijke plant bevruchten. Wanneer je feminized zaden kweekt zal het nageslacht alleen uit vrouwelijke planten bestaan. Hierdoor hoef je geen onnodig werk te doen, zoals bij mannelijke planten die je niet kunt gebruiken. Sinds de opkomst van feminized zaden in 1998 kopen veel kwekers nauwelijks nog reguliere zaden. Tegenwoordig verkopen de meeste zaadbanken zelfs geen reguliere zaden meer. Met zoveel focus op feminized zaden mogen we niet vergeten dat reguliere zaden essentieel zijn voor het creëren van nieuwe strains.

2. Autoflowering Cannabis

Je weet waarschijnlijk al dat het kenmerkende van autoflowers is dat ze geen ander lichtschema nodig hebben om in bloei te gaan. Zoals de naam al zegt, beginnen autoflowers automatisch te bloeien op basis van leeftijd, in tegenstelling tot reguliere en gefeminiseerde cannabis die een wijziging in lichtcyclus nodig hebben om te gaan bloeien. Autos hebben alleen tijd nodig om toppen te produceren.

Maar dat kenmerk is niet zomaar ontstaan; het is een aanpassing aan het milieu. Je hebt vast wel eens gehoord van Cannabis Indica en Sativa… nou, het autoflowering-gen komt van Cannabis Ruderalis. De soort Ruderalis heeft zich aangepast aan het extreem koude en barre klimaat van Azië, Europa en Rusland. Deze regio’s hebben kortere warme seizoenen en koudere temperaturen. Hierdoor begon Ruderalis van een fotoperiode plant te muteren naar een autoflowering plant, zodat voortplanting gegarandeerd werd vóór het vriespunt werd bereikt. Dankzij deze aanpassing hebben we nu autoflowers die aanzienlijk sneller van zaad naar oogst groeien.

3. Hoe Maak Je Je Eigen Zaden

Je eigen zaden produceren is relatief eenvoudig als je alles in huis hebt, maar dat betekent niet dat het resultaat altijd een perfecte strain oplevert. De goede strains of “IBLs” die je bij zaadbanken koopt zijn soorten die jarenlang ontwikkeld zijn en zich al in de derde of vierde generatie bevinden. Een IBL of gestabiliseerde strain betekent dat de nakomelingen bepaalde kenmerken altijd vertonen. Wanneer je voor het eerst twee strains kruist, kan het nageslacht oneindig veel fenotypes hebben en dat is voor verkoop niet ideaal.

Laat je hierdoor niet ontmoedigen! Als je nieuw bent in veredelen is het simpelweg maken van je eigen zaden en deze helemaal uitkweken al een hele prestatie. Zoals gezegd: het resultaat varieert sterk. Op dit moment is de markt voor zaden vol met polyhybrides (strains die nakomelingen zijn van twee verschillende hybrides). Deze varianten kruisen betekent dat je zaden planten opleveren met veel verschillende eigenschappen en een hoge genetische variabiliteit. Terwijl je je skills verder ontwikkelt, wil je je veredelingstechnieken en genetisch startmateriaal steeds verder verbeteren. Veel breeders beginnen gewoon met alles wat ze te pakken kunnen krijgen voor hun eerste kruising.

Fotoperiodieke reguliere zaden

Als we het over cannabis hebben, is het makkelijk om mannelijke planten te vergeten. Iedereen is inmiddels gewend aan de prachtige bloemen die wij waarderen, maar het is belangrijk te realiseren dat mannelijke cannabis net zo belangrijk is als vrouwelijke. Mannelijke cannabisplanten maken stuifmeel aan en zijn essentieel voor de productie van nieuwe planten. Dit stuifmeel is ontzettend belangrijk bij cannabis veredelen, omdat je zo kruisingen kunt maken met genetica van verschillende planten en zelf zaden maakt. Voor het produceren van zaden heb je alleen stuifmeel en toppen nodig. Cannabis stuifmeel is niet anders dan gewoon stuifmeel van andere planten; het is een fijn poeder dat meestal goudgeel van kleur is en uit de stuifmeelzak van mannelijke planten komt.

Stuifmeel verzamelen is eenvoudig. Je weet dat het klaar is als de stuifmeelzakjes openen en je stuifmeel in de lucht ziet zweven en op nabijgelegen bladeren ziet liggen. Als dit gebeurt kun je voorzichtig de zakjes verwijderen en in een ziplock-zakje bewaren; zodra je wilt bestuiven laat je het stuifmeel eenvoudig op de toppen. Je kunt ook gewoon je mannelijke plant schudden in de buurt van de vrouwelijke planten, dan blijft het stuifmeel aan de toppen plakken. Stuifmeel wordt gebruikt om vrouwelijke planten te bestuiven en zo zaden te maken. In de natuur worden vrouwelijke planten via de wind bestoven met stuifmeel van de mannelijke plant. Cannabiszaden ontwikkelen zich in de toppen ongeveer 4-6 weken na bestuiving; je ziet de kelken ronder worden doordat er zaden in zitten.

Bestoven toppen zien er anders uit dan gewone toppen. Ze bevatten meestal minder trichomen, zijn kleiner en veel dikker. Vier weken na de bestuiving kun je de toppen controleren door een paar zaden uit de top te halen om te zien of ze rijp zijn voor de oogst. Rijpe zaden hebben een harde schil, zijn donkerbruin van kleur en kunnen strepen op de schil hebben.

Fotoperiodieke gefeminiseerde zaden

Normaal gesproken moet een mannelijke cannabisplant een vrouwelijke plant bestuiven om zaden te krijgen. De reguliere zaden die daaruit ontstaan zijn ongeveer voor de helft mannelijk en voor de helft vrouwelijk. Het proces voor het maken van feminized zaden is hetzelfde, maar in plaats van stuifmeel van een man, stressen of sprayen kwekers vrouwelijke bloemen met bijvoorbeeld colloïdaal zilver. Dit proces zorgt ervoor dat vrouwelijke planten een hermafrodiet worden en stuifmeelzakken krijgen. Hermafrodiete planten zijn vrouwtjes die deels mannelijk zijn geworden en dus zowel mannelijke (stuifmeelzakken) als vrouwelijke (toppen) delen hebben.

Door het stuifmeel van een hermafrodiete plant te gebruiken om een vrouwelijke plant te bestuiven, heb je alleen vrouwelijke genen omdat er geen "vader" is. Zo krijg je feminized zaden, wat betekent dat het nageslacht 100% vrouwelijke planten is.

Gefeminiseerde en reguliere autoflowering zaden

Reguliere autoflowering zaden

Je vindt meestal reguliere en gefeminiseerde zaden, en dat geldt ook voor autoflowering zaden. Dit betekent dat je mannelijke en vrouwelijke autoflowers kunt krijgen, afhankelijk van welk type zaad je koopt (regulier = 50% mannelijk en 50% vrouwelijk, feminized = 100% vrouwelijk). Helaas heeft de enorme stijging in het aantal feminized zaden ook de automatische zaden beïnvloed. Het komt tegenwoordig niet vaak voor dat je reguliere auto zaden vindt, maar ze bestaan wel. Voor het produceren van reguliere autoflowering zaden heb je alleen stuifmeel van een man en vrouwelijke toppen nodig, net als bij reguliere fotoperiodieke cannabis. Het proces is vrijwel hetzelfde: verzamel stuifmeel van de man en breng het aan op de toppen, dan krijg je reguliere autoflowering zaden.

Gefeminiseerde autoflowering zaden

Het proces voor het maken van gefeminiseerde autoflowering zaden is bijna hetzelfde. Het enige verschil is dat je twee vrouwelijke autos nodig hebt in plaats van een mannelijke en een vrouwelijke. Je moet één vrouwelijke auto stuifmeel laten aanmaken, bijvoorbeeld door haar te stressen of te sprayen met colloïdaal zilver, waarmee je vervolgens de andere vrouw bestuift. Dit levert een 100% vrouwelijke automatische generatie op.

4. Stuifmeel verzamelen en opslaan, en correcte bestuivingstechnieken

Het verzamelen van stuifmeel van een mannelijke of een hermafrodiete cannabisplant is kinderspel, maar je moet wel heel voorzichtig zijn als je nog vrouwelijke planten in de buurt hebt. Eén mannelijke of hermafrodiete plant kan een hele oogst bestuiven als je niet alert bent op de ontwikkelingsfase van de stuifmeelzakken. Zorg daarom altijd dat je alle stuifmeelproducerende planten goed geïsoleerd houdt van vrouwelijke planten die je zaadloos wilt laten. De beste manier om stuifmeel te oogsten is door zorgvuldig de hele bloem van de stuifmeelzak te verwijderen, deze enkele dagen tot een week te laten drogen, en dan over te brengen naar een hersluitbare doos of ziplock-zak. Eenmaal in de zak of doos kun je de boel even schudden zodat het stuifmeel eruit valt.  Wat opslag betreft zijn temperatuur en vochtigheid het belangrijkst. Onze beproefde methode voor het thuis bewaren van cannabis stuifmeel is als volgt:

• Verzamel het stuifmeel en doe het in een afgesloten bakje of ziplock-zak.
• Voeg gewone bloem toe - ongeveer het dubbele van het gewicht aan stuifmeel. Dit hoeft niet precies, maar het helpt om vocht op te nemen en verspreidt je stuifmeel beter.
• Leg alles in de diepvries, daar kun je het tot een jaar bewaren.
• Stuifmeel is gevoelig voor temperatuurschommelingen, dus laat het rustig liggen tot je het nodig hebt

Ben je klaar om te bestuiven, dan is het proces opnieuw eenvoudig, maar je moet heel voorzichtig zijn dat het stuifmeel niet terechtkomt op planten die je zaadloos wilt houden. Dit kan lastig zijn als je planten in de volle grond staan, maar als ze in potten staan is het veel veiliger.

Zet de vrouwelijke plant die zaden moet produceren op een plek ver weg van de rest van de planten. Er zijn meerdere manieren om je plant te bestuiven, maar onze favoriete manier is deze:

• Wacht tot de vrouwelijke plant in haar 2e of 3e week van de bloeifase zit. Je zou nu volledig ontwikkelde stampers moeten zien (de kleine witte haartjes)
• Pak je eerder verzamelde stuifmeel uit de vriezer en laat het een paar uur op kamertemperatuur komen
• Doop een klein penseel of wattenstaafje in het stuifmeel en breng het aan op de stampers van de bloemen die je zaden wilt laten produceren
• Wij raden aan vooral de lagere bloeisites te bestuiven – de popcorn toppen dus. Deze toppen zijn doorgaans van mindere kwaliteit qua rookervaring en trichomenproductie, gebruik deze dus voor zaadproductie!
• Zaden hebben ongeveer 4-5 weken nodig om volledig te rijpen. Een rijp cannabiszaad is bruin, heeft tijgerachtige strepen en een harde buitenkant. 

Een veelgestelde vraag is – hoeveel zaden levert één bloeisite op? Dit is onmogelijk precies te zeggen; het verschilt enorm per strain en de grootte van de bloeisite. Maar een volledig bestoven plant kan heel veel zaden produceren.

5. Tot slot

Ondanks dat het vrij eenvoudig is om zaden te maken, raden we aan eerst wat kweekervaring op te doen. Wij adviseren makkelijk te kweken strains zoals Z Auto om ervaring op te doen vóór je aan veredelen begint.

Een veredelingsproject vereist veel zorg, want zelfs een klein beetje stuifmeel kan je hele oogst verpesten. Koop daarom altijd zaden bij een betrouwbare zaadbank. Koop je slechte genetica, dan kunnen je planten gemakkelijk een hermafrodiet worden en iets dat aanvankelijk goedkoop leek kan dan verrassend duur uitpakken.