Nieuwe juridische tegenslag dreigt cannabisclubs in Barcelona te sluiten

Ongeveer 200 cannabisclubs in de op een na grootste stad van Spanje staan klaar om te sluiten en verder te gaan na een rechterlijke beslissing die hun activiteiten illegaal heeft gemaakt.

Spanje, de populairste vakantiebestemming van Europa, trekt jaarlijks tussen de 6,5 en 12,5 miljoen cannabisliefhebbers aan die hier komen om legaal wiet te genieten. Of bijna legaal. Het beroemde model van cannabisclubs in het land opereerde in een grijs gebied omdat de Spaanse wet, en vooral die in Catalonië, tot nu toe volwassen consumptie van wiet achter gesloten deuren toestond.

Waarom waren cannabisclubs oorspronkelijk legaal in Spanje?

Er is ooit een wet aangenomen door het Catalaanse parlement die het recreatief gebruik van cannabis door volwassenen erkent als hun fundamenteel recht. En aangezien de wet privéconsumptie toestond, werd ook cannabisgebruik in groepen getolereerd.

In eerste instantie waren cannabisclubs bedoeld als besloten groepen mensen waarvan sommige leden cannabis teelden om ook door andere leden geconsumeerd te worden. Door de vaagheid van de wet ontstond er echter een maas waardoor deze privéclubs gewone horecagelegenheden werden waar volwassenen vrij een lidmaatschapskaart konden kopen. De lidmaatschapsbijdrage was slechts €10 ($11,8) en ging soms op aan de eerste aankoop.

Hierdoor schoten cannabisclubs als paddenstoelen uit de grond in veel Spaanse provincies, met name in Catalonië, en Barcelona huisvestte bijna 70% van de Catalaanse 'asociaciones'.

De zwaarste in een reeks tegenslagen

Eric Asensio, woordvoerder van CatFac, de Federatie van Cannabisverenigingen in Catalonië, zei dat de meeste verenigingen wisten dat ze op een dag hun deuren zouden moeten sluiten. Het begon allemaal in 2017 toen het Hooggerechtshof de wet ongeldig verklaarde die het bestaan van cannabisclubs toestond.

Een tijd lang konden clubs in Barcelona nog opereren onder de gemeentelijke verordening van de stad, maar de recente rechterlijke beslissing maakt hier een einde aan omdat volgens de rechter de autoriteiten van de stad niet bevoegd zijn om te wetgeven over zaken die een staatsbevoegdheid zijn.

De terugslag kan te maken hebben met het feit dat sommige verenigingen grote bedrijven zijn geworden die zich richten op toeristen en hun cannabis soms betrekken van Oost-Europese en andere criminele groepen.

Aan de andere kant geven stadsbestuurders en politie toe dat het vooruitstrevende model van sociale clubs in Spanje de straathandel en de bijbehorende gewelddadige criminaliteit heeft verminderd. Hoe dan ook, de autoriteiten maken zich nu klaar om te beginnen met inspecties bij cannabisclubs in Barcelona, “te beginnen met de clubs met de meest negatieve impact en die zich richten op toeristen en massale verkopen”.