Wiet in Zuid-Afrika: Gids voor de Legale Status van Cannabis

• 1. Privégebruik, bezit en teelt door volwassenen gelegaliseerd
• 2. Een korte geschiedenis van het verbod
• 3. Medische cannabis
• 3. a. Is cbd legaal in zuid-afrika?
• 4. Cannabis telen
• 4. a. Zijn cannabiszaden legaal in zuid-afrika?
• 5. Wat is de toekomst van het cannabisbeleid in zuid-afrika?
• 6. Conclusie

Zuid-Afrika kent eeuwenoude tradities van wietteelt en gebruik, is de thuisbasis van beroemde cannabis strains zoals Durban Poison, en werd in 2003 geschat als de 4e grootste producent ter wereld. Betekent dit allemaal dat de plant hier legaal is? Niet helemaal. Lees verder om het complexe web van cannabiswetten en -regels in Zuid-Afrika te ontrafelen in onze uitgebreide gids.

Privégebruik, Bezit en Teelt door Volwassenen Gelegaliseerd

In 2017 oordeelde het Western Cape High Court dat vervolging van volwassenen voor privégebruik, bezit en teelt van cannabis ongrondwettelijk is. Omdat de staat het niet eens was met deze beslissing, was het aan het Constitutioneel Hof om deze te bekrachtigen of te verwerpen.

In 2018 nam een panel van rechters van het Constitutioneel Hof unaniem de beslissing om het recht van volwassenen te beschermen om cannabis te kweken, bezitten en gebruiken zonder angst voor vervolging, zolang alles beperkt blijft tot het eigen privéhuis.

De uitspraak definieerde geen specifieke wettelijke limieten voor het aantal planten dat men op privéterrein mag kweken of hoeveel cannabis men mag bezitten. Het parlement moest een wet aannemen om de nieuwe regels te formaliseren en in 2020 werd zo’n wetsvoorstel opgesteld. Dit ‘2020 Cannabis for Private Purposes Bill’ maakt het ook mogelijk voor volwassenen om cannabiszaden, planten en producten met elkaar te delen zolang dit privé gebeurt en zonder vergoeding. Op het moment van schrijven is het wetsvoorstel door het parlement, maar nog niet ondertekend in wet.

Een Korte Geschiedenis van het Verbod

In Zuid-Afrika staat wiet bekend als ‘dagga’ en was het zelfs in prekoloniale tijden al wijdverspreid. Inheemse volken gebruikten cannabis in thee en voedsel, maar pas met Europese kolonisten en de komst van arbeiders uit India werd het roken van cannabisbloemen en hasj gemeengoed.

De autoriteiten zagen dit gebruik al snel als een bedreiging en in de 19e eeuw voerden veel nederzettingen een vorm van anti-cannabiswetgeving in. Vaak speelden rassenmotieven mee: een veelgehoorde angst was dat verschillende rassen zich zouden verbinden door samen ‘dagga’ te gebruiken.

In de 20e eeuw volgde Zuid-Afrika het voorbeeld van andere landen en werd de teelt en het gebruik van cannabis strafbaar. De wetten werden steeds strenger, wat uitmondde in een wet uit 1992 die iedereen met meer dan 115 gram cannabis schuldig verklaarde aan handel. Deze wet werd echter snel weer afgeschaft als ongrondwettelijk.

Dit anti-cannabisbeleid bleek in Zuid-Afrika nog minder effectief in het terugdringen van illegale productie en gebruik dan in veel andere landen, vooral omdat ‘dagga’ een belangrijk handelsgewas was voor lokale boeren. Zonder deze inkomsten restte er voor velen slechts zelfvoorzienende landbouw.

Medische Cannabis

De regels voor toegang tot medicinale cannabis zijn in Zuid-Afrika redelijk soepel. Er zijn geen beperkingen voor welke aandoeningen behandeld mogen worden, zolang je arts gelooft dat cannabis baat kan hebben. Het gebruikelijke traject is dat de patiënt een arts raadpleegt die erkend is door SAHPRA, een speciale toezichthouder. De arts vraagt dan online toestemming bij SAHPRA aan en na goedkeuring kan de patiënt de medicatie bij de apotheek krijgen.

Een van de door de FDA goedgekeurde cannabisgeneesmiddelen die al in 1996 werd toegelaten in Zuid-Afrika is Dronabinol, een synthetisch alternatief voor THC. Er zijn echter tegenstrijdige berichten of patiënten Dronabinol of andere medische wietproducten daadwerkelijk op de beschreven manier kunnen krijgen. Wel staat vast dat deze middelen erg duur zijn en volledig zelf betaald moeten worden.

Is CBD legaal in Zuid-Afrika?

CBD valt in Zuid-Afrika onder Schedule 4, wat betekent dat het legaal is op doktersrecept. In principe gelden dezelfde regels als voor medicinale cannabis, met één uitzondering: CBD-producten mogen ook vrij verkocht worden zolang ze niet meer dan 20mg van het actieve ingrediënt bevatten.

Ook zijn cannabisproducten legaal als het THC- en CBD-gehalte onder deze limieten blijft:

• 0,001% voor THC,
• 0,0075% voor CBD.

Cannabis Telen

Zoals eerder genoemd, is het privé en persoonlijk kweken van wiet in Zuid-Afrika gelegaliseerd door dezelfde uitspraak als bezit en gebruik. De limieten zijn 4 planten per persoon, met een maximum van 8 planten per huishouden. Je mag ook één bloeiende plant aan iemand geven, zolang dit niet in het openbaar gebeurt. Voor zaailingen, gedefinieerd als jonge planten tot 15 cm hoog of breed, mag je er zoveel hebben als je wilt, maar je mag er maximaal 30 weggeven, niet tegen betaling.

Er is ook een bloeiende illegale wietteeltindustrie waarin veel boeren afhankelijk zijn van deze oogst, vooral in de zogenaamde ‘dagga belt’, waar het klimaat ideaal is voor wietteelt.

Het grootste deel van commercieel geteelde cannabis wordt binnenlands geconsumeerd, maar een deel komt op de Europese zwarte markt terecht. De uitspraak van het Constitutioneel Hof in 2018 bood een kans op een licentie voor de legale productie van medicinale wiet en industriële hennep, maar de licentiekosten zijn extreem hoog en de regels ingewikkeld.

Zijn cannabiszaden legaal in Zuid-Afrika?

Momenteel is de verkoop en het bezit van cannabiszaden nauwelijks gereguleerd. Aangezien teelt legaal is, mag je zonder problemen cannabiszaden bestellen, bezitten en planten – zolang het voor persoonlijk gebruik is op je eigen terrein. Je mag ook zaden weggeven, mits niet tegen betaling – dat blijft strafbaar.

Bij commerciële hoeveelheden ontstaan meer vragen. Doel van de overheid is uiteindelijk om van het gunstige klimaat en de ervaren arbeidskrachten gebruik te maken voor een sterke legale industrie die medisch en recreatief kan exporteren naar landen waar cannabis gelegaliseerd is. Voor succes hierbij is het verkrijgen van hoogwaardige zaden cruciaal.

Er is een Cannabis Master Plan waarin onder meer is voorzien in een zaadleversysteem, waarbij de kwaliteit van het genetisch materiaal wordt getest en gecertificeerd.

Wat is de Toekomst van het Cannabisbeleid in Zuid-Afrika?

Op dit moment is de situatie rondom cannabis in Zuid-Afrika in overgang. Het Cannabis for Private Purposes Bill zet duidelijk de toon en geeft Zuid-Afrikaanse consumenten en kwekers een idee van wat er verwacht kan worden, maar de wet is nog niet in werking. Het is onduidelijk of de politie nu al doet alsof de wet getekend is, of zich aan de bestaande regels houdt.

Zodra het wetsvoorstel van kracht wordt, behoort Zuid-Afrika tot de meest vooruitstrevende landen op het gebied van cannabishervorming. Toch kan alleen de invoering van een legaal verkoopsysteem de illegale handel echt stoppen, en dat valt buiten de reikwijdte van de wet. Ook in het domein van medicinale wiet is nog veel werk nodig voordat Zuid-Afrika een sterke en internationaal concurrerende industrie kan opbouwen, zoals de rijke cannabishistorie en het klimaat verdienen.

Hetzelfde geldt voor de toegang voor patiënten tot cannabis. Momenteel is het systeem nauwelijks meer dan een intentieverklaring: het functioneert niet goed. Dit is overigens geen groot probleem, gezien de beschikbaarheid op de zwarte markt en het recht van patiënten om hun eigen medicijn te kweken. Maar voor patiënten die veiligheid en gestandaardiseerde medicijnen wensen, is er nog geen goede oplossing.

Conclusie

In vergelijking met veel andere landen is Zuid-Afrika bijna een veilige haven voor cannabisliefhebbers en een aantrekkelijke bestemming voor reizigers die waarde hechten aan deze plant en haar producten. Je kunt nog steeds in de problemen komen met de wet, maar tenzij je het er echt om doet, is deze kans klein. Het land lijkt alleen maar progressiever te worden.