Wiet in Zwitserland: Gids voor de Legale Status van Cannabis

• 1. Gebruiks- en bezitregels
• 1. a. Marijuana light
• 1. b. Rijden onder invloed
• 2. Bezitten van grote hoeveelheden en verkoop
• 3. Cannabis kweek
• 3. a. Cannabiszaden in zwitserland
• 4. Medicinale cannabis
• 4. a. Is cbd legaal in zwitserland?
• 5. Pogingen tot legalisatie
• 6. Conclusie

Zwitserland is een land dat zeer tolerant is tegenover zogenaamde ‘softdrugs’, waaronder cannabis. Je moet veel wiet bezitten of zelfs verkopen om echt in de problemen te komen met de wet. Dit land overweegt voortdurend legaliseringsmaatregelen en ontwikkelt proefprogramma’s om te onderzoeken hoe minder strikte regels uitpakken. Toch doet een bezoeker er goed aan precies te weten wat wel en niet is toegestaan om juridische problemen te voorkomen.

Gebruiks- en Bezitregels

Zwitserland heeft in 2012 het bezit van kleine hoeveelheden marihuana gedecriminaliseerd. Sindsdien, als je werd gepakt met 10 gram of minder, werd het in beslag genomen en was het daarmee klaar. De politie gaf je geen boete en zelfs geen waarschuwing. Maar als je werd aangehouden en gefouilleerd omdat je het aan het gebruiken was, dan moest je een boete van 100 CHF (102 EUR) betalen en werd je waarschijnlijk geregistreerd als cannabisgebruiker.

In 2023 gingen de autoriteiten een stap verder en maakten kleine hoeveelheden marihuana volledig legaal. Nu neemt de politie je voorraad niet eens meer in beslag, tenzij je natuurlijk in het openbaar rookt – dat is nog steeds illegaal.

Marijuana Light

Nét als in Italië heeft Zwitserland het gebruik van zogenaamde ‘marijuana light’ gelegaliseerd, een cannabisvariant met minder dan 1% THC. Verder zijn het gewone toppen – dezelfde look, dezelfde structuur, dezelfde geur – maar je wordt er waarschijnlijk niet erg high van. Marijuana light is sinds 2017 legaal in Zwitserland en is op moment van schrijven overal te koop in tabakszaken en andere winkels.

Zoals je je kunt voorstellen, maakt het bestaan van een legaal product dat nauwelijks te onderscheiden is van het illegale het voor de politie lastig om bezit te vervolgen – je kunt het verschil niet zien zonder een laboratoriumtest. Maar ook marijuana light mag je niet op straat roken, hoe legaal het ook is.

Rijden onder Invloed

Iets anders om rekening mee te houden bij het kopen en gebruiken van legale wiet: je mag niet autorijden na zelfs maar één joint. De hoeveelheid THC zal je waarschijnlijk niet high maken, maar zal wel nog geruime tijd na gebruik aantoonbaar zijn in urine en bloed. Bij een ongeluk of als de politie vermoedt dat je onder invloed rijdt en je bloed wil testen, word je ook aangeklaagd voor rijden onder invloed van marihuana en bestraft als bij reguliere wiet.

Bezitten van Grote Hoeveelheden en Verkoop

Zoals eerder genoemd, is de Zwitserse wet vrij ruimhartig wat betreft de grenzen. Je moet meer dan 4 kilogram (9 pond) cannabis bezitten voordat dit wordt gezien als een bedreiging voor de samenleving — pas dan kun je gevangenisstraf krijgen. Zie hieronder de tabel met straffen voor verkoop, gebruik en grootschalig bezit. Merk op dat het dagtarief door de rechter wordt bepaald en ongeveer overeenkomt met het gemiddelde daginkomen van de overtreder.

Cannabis Kweek

In 2012 werd gepoogd de persoonlijke kweek van maximaal 4 planten van niet-bedwelmende soorten (minder dan 1% THC) te legaliseren. Dit was korte tijd legaal in enkele kantons zoals Genève en Freiburg, maar later dat jaar oordeelde het Federale Hof dat dit tegen de bestaande drugswetgeving was.

Cannabiszaden in Zwitserland

Zoals bijna overal ter wereld is het voor Zwitserse inwoners niet moeilijk om cannabiszaden online te verkrijgen. Er zijn genoeg internationale marktplaatsen, zoals onze eigen Fast Buds shop, die je bestelling naar Zwitserland verzenden. Bij fysieke winkels is de kans klein dat je zaden vindt die planten met veel THC opleveren. Zelfs shops met rijen toppen in de etalage (zoals een Amerikaanse dispensary) verkopen doorgaans alleen CBD- en CBG-zaden.

Medicinale Cannabis

Zwitserland heeft tot nu toe officieel slechts één cannabisproduct met hoog THC-gehalte goedgekeurd: Sativex. Deze spray is toegestaan voor spasticiteit bij MS-patiënten en kan legaal worden verkregen. Verder hebben artsen sinds 2011 het recht om goedkeuring aan te vragen bij het Federale Bureau voor Volksgezondheid om andere cannabisgeneesmiddelen voor te schrijven, maar dit gebeurt per geval en de behandeling is meestal alleen mogelijk voor ernstige of terminale patiënten. De betreffende medicijnen zijn alleen toegestaan als tincturen of oliën, niet als bloemen.

Op dit moment blijft het medicinale cannabisprogramma in Zwitserland zeer beperkt qua producten en toegestane aandoeningen. Zowel patiënten als dokters ondervinden veel bureaucratie als ze medische cannabis willen proberen.

Is CBD legaal in Zwitserland?

CBD is feitelijk legaal sinds 2019, toen het enige door de FDA goedgekeurde medicijn Epideolex ook werd goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau. Sindsdien zijn alle CBD-producten vrijgesteld van de Narcoticawet en worden ze als reguliere medicijnen via apotheken verkocht.

Pogingen tot Legalisatie

Op nationaal niveau zijn verschillende pogingen gedaan om het cannabisbeleid te versoepelen. In 2001 mislukte een voorstel voor decriminalisering en in 2004 werd een grondwetswijziging voorgesteld om cannabis te legaliseren, maar dat leidde ook tot niets. Ook het referendum van 2008, waarbij slechts 36,7% voor legalisatie stemde, had geen resultaat, ondanks dat er naar schatting een half miljoen cannabisgebruikers zijn op een bevolking van 8 miljoen.

Meer recent werd een initiatief van de Groene Partij om recreatieve cannabis (inclusief kweek, productie en verkoop) te legaliseren in 2018 afgewezen in het Parlement.

In tegenstelling tot veel andere Europese landen die hun cannabisbeleid versoepelen zonder wetten aan te passen, pakt Zwitserland dit grondig aan en geeft de voorkeur aan een stevig juridisch kader en wetenschappelijke onderbouwing voor veranderingen.

Met dit doel zijn diverse pilotprojecten opgezet om marihuana en hasj beschikbaar te maken voor een groep volwassen vrijwilligers. Zij zouden legaal hun cannabis voor recreatief gebruik kunnen kopen in een beperkt aantal apotheken, waarna onderzoekers de effecten analyseren op zowel gebruikers als de samenleving. De meeste pilotprogramma’s kwamen niet van de grond, maar in 2022 ging Basel toch van start met een programma van 2 jaar.

Conclusie

Met haar cannabisbeleid kiest Zwitserland overduidelijk voor een schadebeperkende aanpak: het ondermijnen van de zwarte markt, de jeugd beschermen tegen illegale drugs door legale ketens te creëren, en gebruikersgezondheid beschermen via kwaliteitscontrole. Tegelijkertijd vordert het land zeer voorzichtig, en wordt legalisatie pas overwogen als de eerste pilotprojecten voldoende wetenschappelijke onderbouwing bieden.

Toch is Zwitserland, zelfs zonder legale verkoop, één van de veiligere landen voor cannabisliefhebbers. Je kunt legaal producten met weinig THC kopen en hoeft niet bang te zijn voor vervolging bij kleine hoeveelheden wiet met veel THC. Belangrijk is wel om discreet te zijn en cannabis uitsluitend privé te gebruiken.