Güney Afrika'da Ot: Esrarın Yasal Durumu Rehberi

• 1. Özel alanlarda yetişkinler İçin kullanım, bulundurma ve yetiştirme yasallaştı
• 2. Yasağın kısa tarihi
• 3. Tıbbi cannabis
• 3. a. Güney afrika’da cbd yasal mı?
• 4. Cannabis yetiştiriciliği
• 4. a. Güney afrika’da cannabis seeds yasal mı?
• 5. Güney afrika’da cannabis politikası için sonraki adımlar ne?
• 6. Sonuç olarak

Güney Afrika, yüzyıllardır süregelen ot yetiştiriciliği ve kullanımı geleneğine sahip, Durban Poison gibi ünlü cannabis strain’lerine ev sahipliği yapıyor ve 2003 yılında dünyanın 4. en büyük cannabis üreticisi olarak tahmin ediliyordu. Peki, tüm bunlar burada bitkinin yasal olduğu anlamına mı geliyor? Pek de değil. Kapsamlı rehberimizde Güney Afrika’daki cannabis yasaları ve düzenlemeleri içinden çıkılmaz ağı çözmek için okumaya devam edin.

Özel Alanlarda Yetişkinler İçin Kullanım, Bulundurma ve Yetiştirme Yasallaştı

2017 yılında, Western Cape Yüksek Mahkemesi, yetişkinlerin kişisel kullanımı, bulundurması ve cannabis yetiştirmesinin özel alanda yasaklanmasının anayasaya aykırı olduğuna hükmetti. Devlet bu karara katılmadığı için, ülkenin Anayasa Mahkemesi’nin kararı onaylaması veya reddetmesi gerekiyordu.

2018'de, Anayasa Mahkemesi yargıçlarından oluşan kurul, yetişkinlerin özel alanlarında, korkusuzca cannabis yetiştirme, bulundurma ve kullanma hakkını koruyan oybirliğiyle bir karar aldı.

Karar, özel mülkte kaç bitki yetiştirilebileceği veya ne kadar cannabis bulundurulabileceğine dair yasal sınırları açıkça tanımlamadı. Parlamento, yeni düzenlemeleri resmileştiren bir yasa tasarısı çıkarmakla görevlendirildi ve 2020 yılında böyle bir tasarı hazırlandı. 2020 Özel Amaçlar İçin Cannabis Yasa Tasarısı olarak adlandırılan bu tasarı, ayrıca yetişkinlerin birbirine özelde ve bedelsiz olarak cannabis seeds, bitki ve ürünlerini paylaşmasına da izin veriyor. Yazım anında, yasa tasarısı meclisten başarıyla geçse de henüz yürürlüğe girmedi.

Yasağın Kısa Tarihi

Güney Afrika’da ‘dagga’ olarak bilinen ot, sömürge öncesi dönemlerde bile yaygındı. Yerli halk cannabis’i çay ve yiyeceklerde kullanıyordu, ancak Avrupalı yerleşimcilerin Hindistan’dan işçi getirmesiyle cannabis çiçeği ve haşiş içimi yaygınlaşmaya başladı.

Yetkililer bu alışkanlığı tehdit olarak algılamaya başlamıştı ve 19. yüzyılda yerleşimlerin birçoğu çeşitli anti-cannabis yasaları benimsedi. Bazıları açıkça ırkçıydı – yaygın korku, farklı ırkların ortak ‘dagga’ kullanımıyla kaynaşacağıydı.

20. yüzyılda Güney Afrika diğer ülkeleri izleyerek cannabis yetiştirmeyi ve tüketimini suç saydı. Yüzyıl boyunca yasalar giderek sertleşti ve 1992 yasası, 115 gramdan fazla cannabis bulundurmayı ticaret suçu olarak niteledi. Bu yasa, kısa süre sonra anayasaya aykırı bulunarak kaldırıldı.

Bu anti-cannabis politikası, dünyadaki çoğu ülkeye göre yasadışı üretimi ve kullanımı engellemede daha da etkisiz oldu; çünkü ‘dagga’ birçok yerel çiftçi için önemli bir nakit ürünüydü. Onsuz, geriye sadece geçim ekonomisi kalıyordu.

Tıbbi Cannabis

Güney Afrika’da hastaların tıbbi cannabis’e erişimini düzenleyen kurallar oldukça gevşek. Hangi hastalığın cannabis ile tedavi edilebileceğine dair bir sınırlama yok – doktorunuz yardımcı olacağına inanıyorsa yazabilir. Bu yüzden hastalar için standart yol, SAHPRA isimli özel bir düzenleyici kuruma bağlı bir doktora danışmaktır. Doktor, hasta adına online olarak SAHPRA’ya başvurur; onay çıktığında hasta ilacını eczaneden alabilir.

Güney Afrika’da 1996 gibi erken bir tarihte kullanıma onaylanan cannabis bazlı FDA onaylı ilaçlardan biri de Dronabinol’dur, bu madde THC’nin sentetik bir alternatifidir. Hastaların Dronabinol veya diğer tıbbi marijuana ürünlerine, mevzuatta tarif edildiği şekilde tam olarak ulaşıp ulaşamadığı hakkında çelişkili bilgiler var. Net olan şu ki, bu ilaçlar oldukça pahalı ve hastalar masrafları ceplerinden karşılamak zorunda.

Güney Afrika’da CBD Yasal mı?

Güney Afrika’da CBD, Reçeteyle Satılan (Seviye 4) bir madde olarak sınıflandırılmıştır, yani reçete ile yasaldır. Temelde CBD ilaçları için geçerli olan kural, genel olarak tıbbi marijuana ile aynıdır, ancak bir istisna ile: CBD ürünleri, aktif madde miktarı 20mg’ı aşmıyorsa reçetesiz de satılabilir.

Ayrıca, aşağıdaki yasal sınırları aşmayan THC ve CBD seviyelerine sahip herhangi bir cannabis ürün de yasaldır:

• THC için %0,001,
• CBD için %0,0075.

Cannabis Yetiştiriciliği

Daha önce de belirttiğimiz gibi, Güney Afrika’da kişisel cannabis yetiştiriciliği, bulundurma ve kullanma ile aynı mahkeme kararıyla yasallaştı. Sınırlar kişi başı 4 bitki ve bir evde en fazla 8 bitkidir. Ayrıca, biri başka birine bir adet çiçeklenen bitki de verebilir, ancak bu halka açık alanda yapılamaz. Fide (15 cm’den büyük olmayan genç bitkiler) olarak tanımlananlar için, yetiştirici istediği kadar bulundurabilir, fakat en fazla 30 fideyi başkasına bedelsiz olarak verebilir.

Ülkede, maddi olarak geçinen pek çok çiftçinin özellikle ‘dagga kuşağı’ diye anılan, yetiştiricilik için iklimin çok elverişli olduğu yerlerde bu üründe hayatta kalabilmek için yasadışı cannabis üretimine devam ettiği hızlı bir yeraltı sektörü de var.

Ekonomik amaçlarla yetiştirilen cannabis’in çoğu iç piyasada tüketiliyor, ancak ürünün bir kısmı Avrupa’daki kara piyasaya ulaşıyor. 2018 Anayasa Mahkemesi kararı, tıbbi marijuana ve endüstriyel kenevirin yasal üretimi için lisans alma fırsatı yarattı, ancak lisans ücretleri çok yüksek ve düzenlemeleri takip etmek oldukça zor.

Güney Afrika’da Cannabis Seeds Yasal mı?

Şu anda, cannabis seeds satışı ve bulundurulması aslında düzenlenmiş değil. Yetiştiricilik yasal olduğundan, kişisel kullanım ve kendi mülkünüzde yapmak koşuluyla, cannabis seeds sipariş etmek, bulundurmak ve dikmek tamamen güvenli. Seeds de verebilirsiniz, ancak ticari amaçla yani kazanç karşılığı olmayan bir şekilde – maddi kazanç elde etmek hâlâ bir suç.

Ticari miktarlarda ise sorular artıyor. Yetkinin nihai amacı, ülkenin iklimini ve tecrübeli iş gücünü kullanarak, medikal ve eğlence amaçlı cannabis’in yasal endüstrisini geliştirip ihracat potansiyelini artırmak. Bu operasyonun başarısı için de yüksek kaliteli seeds temin etmek şart.

Cannabis Master Plan içerisinde, aralarında kaliteli genetik materyalin test edilip onaylanacağı bir seeds tedarik sistemi oluşturulması da yer alıyor.

Güney Afrika’da Cannabis Politikası için Sonraki Adımlar Ne?

Şu anda Güney Afrika’da cannabis ile ilgili durum bir geçiş sürecinde. Özel Amaçlar İçin Cannabis Yasa Tasarısı, açıkça bir rota çiziyor ve hem tüketicilere hem yetiştiricilere nelerin beklenebileceğine dair bir ön gösterim sunuyor, fakat henüz yürürlükte değil. Polislerin cannabis severlere yasa cumhurbaşkanınca imzalanmış gibi mi, yoksa mevcut uygulamalara uygun mu davrandığı net değil.

Tasarı yürürlüğe girdiğinde, Güney Afrika cannabis yasallaşmasında en ilerici ülke olacak. Ancak yasadışı ticaretin tamamen önüne geçmek için yasal satış çerçevesinin oluşturulması şart – bu da yasa tasarısının kapsamı dışında. Benzer şekilde, tıbbi marijuana alanında da Güney Afrika’nın zengin cannabis geçmişine ve eşsiz iklimine layık, güçlü ve rekabetçi bir sektör oluşturması için hâlâ yapılacak çok şey var.

Hastaların cannabis’e erişimi konusunda da benzer bir tablo var. Şu an için ortada iyi niyetten öteye geçmeyen bir sistem var, fakat işleyişi sorunlu. Özellikle piyasada kolayca cannabis bulabilme ve hastaların kendi ilaçlarını yetiştirebilme hakkı düşünüldüğünde bu, çok büyük bir problem olmayabilir. Yine de standart ve onaylı ilaç ürünlerine erişmek isteyen hastalar için henüz çözüm yok.

Sonuç Olarak

Pek çok ülkeyle kıyaslandığında, Güney Afrika cannabis sevenler için adeta güvenli bir liman ve bu bitki ile ürünlerine değer veren gezginler için cazip bir destinasyon. Hâlâ yasal sorunlarla karşılaşabilirsiniz, ancak işleri aşırıya kaçırmadıkça bu pek olası değil. Üstelik ülke, ileride daha da gelişmiş bir noktaya gelmeyi vaat ediyor.