Kannabis ışık yanığı nasıl önlenir ve tedavi edilir?

• 1. Işık yanığı nasıl anlaşılır?
• 1. a. Tomurcuk ağartma
• 1. b. Sarı yapraklar
• 2. Işık konumu
• 3. Işık yanığı nedir?
• 4. Işık yanığını nasıl anlarsınız?
• 5. Işık yanığını nasıl Önleyebilirim?
• 5. a. Lux Ölçer kullanın
• 5. b. Alçak stres eğitimi (lst)
• 5. c. Bağlama yöntemi
• 5. d. Scrog
• 6. Cannabis işık yanığında İyileşme
• 7. Işık yanığını etkileyen faktörler
• 7. a. Düşük nem
• 7. b. Yüksek sıcaklık
• 8. Sonuç olarak

Işık yanığı veya ışık ağartması, bir oda dolusu cannabis bitkiniz varsa ciddi bir sorundur. Işık, bitkiler için bir nevi besindir, ancak aşırıya kaçarsa problem haline gelebilir. Bunu şöyle düşünün; insanlar enerji için gıdaya ihtiyaç duyar, peki çok fazla yerseniz ne olur? Evet, obeziteden diyabete kadar birçok problem baş gösterir. Benzer şekilde, cannabis bitkileri ışığı besin olarak kullanır ama çok fazla ışık takarsanız veya lambaları bitkilere çok yaklaştırırsanız, bitkilerinizi ağartabilirsiniz.

Devam etmeden önce, ışık yanığı ve ışık stresi arasındaki farkı bilmek faydalı olur. Adından da anlaşılacağı gibi, ışık yanığı, ışık kaynağından yayılan ısıdan doğrudan kaynaklanan doku hasarıdır. Bazı ışıklar, örneğin LED’ler, çok az ısı üretir. Diğer lamba türleri ise yeterince yakında olduklarında yaprakları yakacak kadar ısı üretebilir. Buna karşılık, ışık stresi (bitki performansı ve verimi üzerinde olumsuz etkisi olabilen bir başka durum), ısı önemli bir rol oynamaksızın aşırı ışık nedeniyle oluşur.

Teknik olarak konuşursak, feminized seeds çok fazla ışık alamaz. Ancak, bitkiler fotosentezi bedavaya yapmaz! Işığı yaşamsal şekerlere dönüştürmek için, aynı zamanda yeterli miktarda su ve karbondioksite ihtiyaç duyarlar. Bol ışığa maruz kalan bitkiler, bu kaynaklardan daha fazlasını ister. Bu yüzden bazı yetiştiriciler, yetiştirme alanına ek karbondioksit eklerler. Güçlü ışık altında meydana gelen hızlı büyüme, aynı zamanda ana makro besinlere ve mikro besinlere ihtiyaç duyar. Eğer yetiştirici çok güçlü bir ışık sağlar ancak su, karbondioksit ve besinleri artırmazsa, bitkiler ışık stresi yaşar. Bu durumun belirtileri, sararan ve kahverengileşen yapraklardır. Artık ışık stresiyle ışık yanığı arasındaki temel farkları biliyorsunuz. Şimdi, ışık yanığı hakkında daha fazla bilgi edinelim! Eğer bitkilerinizde sorun fark ederseniz, önlemek ve tedavi etmek için okumaya devam edin.

1. Işık Yanığı Nasıl Anlaşılır?

Işık yanığını teşhis etmek oldukça kolaydır çünkü semptomları barizdir. Işık yanığında, cannabis bitkilerinizin yaprakları veya çiçekleri neredeyse beyaza yakın sararır. Farklı durumların işaretlerini öğrenmek, ister yeni başlıyor olun ister yılların deneyimine sahip bir yetiştirici olun, yetiştiriciliğinizi geliştirecektir. Ne aramanız gerektiğini bilmek, belirli zararlılar, hastalıklar ve besin eksiklikleri dahil birçok sorunu hızlıca ayırt etmenizi sağlar. Semptomların nasıl göründüğünü öğrendiğinizde, değerli bitkilerinizi nasıl tedavi edeceğinizi tam anlamıyla bilirsiniz.

Aynı şey ışık yanığı için de geçerli. Bu durum, yetiştirme alanınızda değişiklikler yapmanızı işaret eden çok tanıdık semptomlar gösterir. Bu işaretleri erken tespit ederseniz, oluşacak hasarı en aza indirebilir ve sağlıklı bitkiler ile başarılı bir hasat şansınızı artırabilirsiniz. Peki neden böyle oluyor, anlamaya çalışalım. 

Tomurcuk Ağartma

Işık yanığını anlamanın en kolay belirtilerinden biri, tomurcukların ağartılmasıdır. Bu genellikle ışıklar bitki tavanına çok yaklaştığında üst tomurcuklarda meydana gelir ve çiçekler tamamen beyaz veya albino gibi görünür. İlginç dursa da çoğu durumda tomurcuklarınız yüksek yoğunluklu aydınlatma nedeniyle terpenler ve kannabinoidler bozulacağı için güç ve aroma kaybeder; bazı durumlarda tomurcuk saman gibi tadabilir. Unutmayın, yalnızca ışık yanığı değil, aşırı yüksek sıcaklıklar da terpen ve kannabinoidlerin bozulmasına sebep olur.

Sarı Yapraklar

Işık yanığı belirtileri arasında fan yapraklarının sararması da bulunur, ancak bu şekilde bitkilerinizin ışık yanığı çektiğini anlamak zor olabilir çünkü yaprakların sararması aynı zamanda bir besin eksikliği işareti olabilir. Unutmamanız gereken temel şey, besin yanığının genellikle alttan başlaması, ışık yanığının ise üstte ortaya çıkmasıdır ve yapraklar sadece renk değiştirir, hasta gibi görünmezler. Ancak, sadece bu fitokimyasallar zarar görüp kaybolmaz. Beyaz renk, klorofilin, lambanın ısısıyla bozulmasından kaynaklanır.

Bilmiyorsanız, klorofil, bitki dokusunda bulunan ve fotosentezin merkezinde yer alan bir pigmenttir. İnsan gözüne yeşil görünür çünkü yeşil ışığı yansıtır. Zarar gördüğünde, bitki dokusu yeşil yerine beyaz ve sarı görünür. Neyse ki, ışık yanığı neredeyse her zaman sıcak ışık kaynağına en yakın olan tepe kısımla sınırlıdır. Işık mesafesini yeniden ayarladığınızda, tepedeki dokunun bir kısmına iyileşme şansı verebilirsiniz. 

2. Işık Konumu

Hangi ışık türünü kullandığınız fark etmez; ister HPS ister LED olsun, her zaman üreticinin tavsiyelerini takip etmelisiniz çünkü yansıtıcı duvarlarınız yoksa veya çok fazla ışığınız yoksa, ışık yoğunluğu azalır ve bu da verimi etkileyebilir.

Yansıtıcı duvarlar

Bitkilerden olan mesafe verimi etkileyebilse de yansıtıcı duvarlar kullanıyorsanız, ışığı geri yansıttıkları için ışığı yükseğe alsanız bile ışık kaybı azalır.

Bu da demektir ki, etkili yansıtıcı duvarlar kullandığınızda ışıkları daha yükseğe yerleştirebilirsiniz ve yansıtıcı duvar olmadığında yaşayacağınız ışık kaybı yaşanmaz. Çünkü yansıyan ışık farklı açılardan bitkinize ulaşarak tepeye daha derin nüfuz eder.

Çakışan ışıklar

Bir odada birden fazla ışık ve yansıtıcı duvarlar kullanıyorsanız, ışıkların daha yukarıda asılması daha etkilidir. Böylece bitkileriniz birçok açıdan ışık alır, ışık penetrasyonunu artırır ve verimi yükseltir.

Bu yöntem daha çok birden fazla ışık kurabilen ticari yetiştiricilere uygundur, fakat bazı ev yetiştiricilerinin de büyük grow çadırları olup; yansıtıcı duvarlar ve birden fazla ışık cihazından faydalanabilir.

3. Işık Yanığı Nedir?

Işık yanığı aslında ışık ağartmasıdır, ışığa fazla yakın olan yaprakların beyaza döndüğünü veya ağardığını fark edersiniz. Dışarıda büyüyen bitkilerde ışık yanığı oluşmaz çünkü güneş, dünyadan çok uzağa olduğundan bitkileri yakmaz ve cannabis yüzyıllardır evrimleşerek güneş ışığına uyum sağlamıştır.

Ancak, ot ışık yanığı iç mekanda olabilir. Yaprakların hatta tomurcukların, ışıklar çok yakından asıldığında beyaz veya yanık göründüğünü fark ederseniz, ısı o kadar yüksektir ki bitkiler dayanamaz. Beyaz tomurcuklar güzel görünse de aslında tomurcukların zarar gördüğünü gösterir. Işık tomurcuklara çok yakın olduğu için reçine ve kannabinoidler yok olur. Sıcaktan bitkiler ölür, tomurcuklar da istisna değildir; hem tıbbi hem eğlence amaçlı kullanıcılar için tomurcuklar faydasız hale gelir ve tadı ile kokusu bozulur.

Sarı yapraklar da bazen ışık yanığını gösterebilir; ancak azot eksikliği ile ışık yanığını karıştırmayın çünkü görünüşleri aynıdır. Azot eksikliğinde, yaprak sararması tabandan başlar ve yukarı doğru ilerler, yapraklar gevşer ve hiçbir çaba harcamadan bitkiden düşer. Öte yandan ışık yanığı varsa yapraklar çıtır olur, koparmak zordur, kahverengi ve gevrek olan yapraklar da ışık yanığı işaretidir. Sıcaklık ve aşırı ışığın birleşimi, yaprakları yakar ve bitkiye faydasız hale getirir.

4. Işık Yanığını Nasıl Anlarsınız?

Erken evrede ışık yanığı semptomları, kolayca ısı stresi belirtileri veya azot eksikliğiyle karıştırılabilir. Bu yüzden, tedavi etmeye başlamadan önce bitkinizde tam olarak ne olduğunu öğrenmek daha iyidir. Bitkileriniz ışık yanığından muzdarip ise şu semptomları göreceksiniz:

• Yapraklar yukarı doğru yönelir.
• Yaprak ve tomurcuklarda, ışığa en yakın bölgelerde beyaz veya sarı şekilde ağarma görülür.
• Yapraklar sararırken damarlar yeşil kalır. 

5. Işık Yanığını Nasıl Önleyebilirim?

Önlemek, tedavi etmekten daha iyidir derler. Dolayısıyla, ışık yanığını tedavi etmeye uğraşmak yerine önlemeniz gerekir. Öncelikle, ışık yanığı kullandığınız ışık tipine bağlıdır; örneğin, bitkiye 25cm kadar yakın asılan bazı HID ve LED ışıklar onları öldürebilirken, bir CFL ışığı bitkiden 25cm uzağa koyduğunuzda bitkiye zarar vermez. Floresan veya T5 ışıklar da aynı şekilde çok güçlü değildir ve çok az ısı yayar.

İkinci olarak, kullandığınız ışığın watt değerini belirleyin. Örneğin 50W bir LED çok zararlı olmayabilir, ama 1000W bir LED’i bitkiye çok yakın koyarsanız felakete yol açar. HID ışıklar watt düşük olsa da çok güçlüdür, ayrıca aşırı sıcaklık yayar ve bitkiler için dayanılmaz olabilir. Yine de ışığı çok uzağa da asamazsınız. Bitkiler ışıktan çok uzaksa yeterince besin alamaz ve düzgün gelişemez! HPS ve Metal Halide ışıkları aynı kategoriye koyabilirsiniz. 

Emin değilseniz, üreticinin verdiği talimatları okuyun; ayrıca artık COB LED’ler de mevcut olduğu için ışıkla bitki arasındaki mesafe farklı olabilir. COB LED’ler oldukça güçlüdür. Bitkileri, büyüme döneminde birkaç santim daha uzağa yerleştirmek güvenli olacaktır. Bitkilerin zorluk çektiğini görürseniz, ışığı uzaklaştırmanız gerektiğini gösterir. Eğer çok fazla uzayıp gevşiyor ve sarkıyorlarsa, ışığı biraz yaklaştırma zamanı gelmiştir. Eğer tüm önlemleri aldıktan sonra da bitkiler iyileşmiyorsa, birkaç ışık sökebilirsiniz. 1 metrekare başına yaklaşık 100w ışık yeterlidir. Işığı uzaklaştıramıyorsanız, çatıda yer yoksa, bitkileri LST yöntemlerle eğip eğitebilirsiniz.

Lux Ölçer Kullanın

Tahmin yapmaktan çekiniyorsanız, bitkilerinizin ne kadar ışığa maruz kaldığını ölçmek için bir lux ölçer kullanmanız önerilir. Daha önce duymadıysanız; lux, metrekare başına aydınlatma şiddetinin ölçüsüdür. Kısacası, bir lux ölçer size ışık yoğunluğunu gösterecek ve bitkilerinize doğru miktarda ışık verip vermediğinizi anlamanızda yardımcı olur.

Unutmayın; vejetatif dönemde 35.000 - 70.000 lux, çiçeklenme döneminde ise 55.000 - 85.000 lux önerilir. Bitkinizde gördüğünüz belirtilerin ışık yanığından kaynaklandığından emin değilseniz, lux ölçer ile ölçüm yapın. Lux çok yüksek ya da düşükse, ışık mesafesini tepeye göre ayarlayın; sorununuz çözülür.

Peki oto-çiçekler?

Oto-çiçekler de bol ışığa ihtiyaç duyar ve bu nedenle lux gereksinimleri fotoperiyotlarla temelde aynıdır. Tabii ki bu, strain’e göre değişir ama genel bir rehber olarak alınabilir.

Oto-çiçekler, 75.000 lux’un üstüne kesinlikle çıkmamalıdır, ancak CO2 enjekte ediyorsanız veya bu kadar yüksek lux’a dayanabilen bir strain yetiştiriyorsanız farklıdır. Çoğu oto-çiçek, 75.000 lux ve üstünde ışık yanığı belirtileri gösterecektir. Bu, tamamen bir rehberdir ve kurduğunuz sisteme ve kullandığınız ışık kaynağına göre değişiklik gösterir, ancak bitkilerinizi mutlu ve sağlıklı tutmak için bir temeldir.

Alçak stres eğitimi (LST)

Alçak Stres Eğitimi, gövdeyi kabın kenarına doğru eğerek ışığın tavanın içine kadar girmesini sağlayan bir yöntemdir. Gövdeleri aşağıya doğru eğdiğiniz için, ışık ile bitki arasındaki mesafe otomatikman azalır. Ancak gövdeler tekrar yukarı kalkıp ışığa dönmeye çalışacaktır. Bunu engellemek için güçlü kablo bağı ya da tel kullanmanız gerekir. Teller bitkiye zarar vermediği sürece, istediğiniz kadar LST uygulayabilirsiniz. LST oto-çiçekler için idealdir; fakat yalnızca vejetatif dönemde uygulayın. Sonuçta LST, bitkiyi strese sokabilen bir tekniktir, bu yüzden çiçeklenme döneminde uygulamayın.

Bağlama Yöntemi

Yukarıda bahsedildiği gibi, LST, dalları aşağı eğerek bitki yüksekliğini ve yapısını istediğiniz gibi modellemenizi sağlayan en ucuz yöntemdir. Bu yöntemde dalları aşağı bağlayarak, bitkinizi yanlara değil yana büyütürsünüz ve SCRoG’la aynı sonuçlara, bitkiyi istediğiniz gibi şekillendirerek ulaşabilirsiniz.

SCRoG

Screen of Green (SCRoG) LST tekniğidir, yüksekliği kontrol etmek ve verimi artırmak için kullanılır. Dalları aşağı eğerek, yayılan bir tavan oluşturur, böylece ışık tüm çiçeklere eşit ulaşır, bu da verimi ve bitki gelişimini artırır.

6. Cannabis Işık Yanığında İyileşme

Cannabis’te ışık yanığının bir tedavisi veya geri dönüş yolu yoktur, tomurcuklarınız ağarsa bile, yine de içebilirsiniz, ayrıca ağarmış kısmı çıkarıp kalanı da kullanabilirsiniz. LED ya da HPS ışık yanığı olması fark etmez, marijuana ışık yanığı demek tomurcuklarınızın kullanılamayacağı anlamına gelmez; ama fazla yüksek veya hoş bir tat ya da aroma beklemeyin.

Bazı durumlarda, yapraklar tamamen beyaza döner; böylesi durumlarda hasar çok büyüktür ve kurtarmak için çok geçtir. Ancak bu, otlarınızı çöpe atmanız gerektiği anlamına gelmez; yalnızca oluşan hasarı geri alamazsınız. Yapraklarda beyazlaşmanın ilk belirtilerini fark ederseniz şanslısınız.  Işıkları uzaklaştırabilir ve yeni sulama yaparak bitkilerin nem kaybını geri kazanmalarına yardım edebilirsiniz; ayrıca ışıklardan gelen ısıyı azaltmak için soğutma fanları da kurabilirsiniz.

Çoğu yetiştiricinin HID ışıklardan uzak durmasının bir nedeni de budur. HID ışıklar güçlüdür ama yaydıkları ısı bitkilere fazla gelir ve güçlü fanlar kullanmak gerekir. Led’lerde ise, ısı asla HIDs kadar olmaz ve yeni LED’lerin çoğunda entegre soğutma fanı olduğundan, ısı dağılımı sıkıntı olmayacaktır.

Beyaza dönen yaprakları tespit ederek bitkiden koparın; çünkü bunlar bitkiyi daha da strese sokar. Bitkiler gençse ve hala vejetatif dönemdeyse, tepeyi kesmek faydalı olabilir. Bu yöntem – yani Topping ve Fimming – ışıkla bitki arasındaki mesafeyi azaltacaktır. Elbette, tepe tekrar çıkacaktır; ama hem LST hem de topping tekniklerini birlikte kullanarak bitkiyi ışığa fazla yaklaştırmaktan koruyabilirsiniz.

7. Işık Yanığını Etkileyen Faktörler

Eğer ışık yanığı yaşıyorsanız, göz önünde bulundurmanız gereken bazı başka şeyler de var; genellikle bitkileriniz ışık yanığı yaşadığında, yetiştirme alanınızda yüksek sıcaklık ve düşük nem vardır.

Düşük nem

İdeal nem, cannabis’in içinde bulunduğu döneme göre değişir; büyüme döneminin başında yaklaşık %70 olmalı, çiçeklenme öncesi ve ilk yarısında %60’a düşmeli, çiçeklenmenin son haftalarında ise yaklaşık %50’ye ulaşmalıdır.

Bağıl nemi ayarlayamazsanız, bitkileriniz ısı stresine girer ve ışık yanığına daha duyarlı hale gelir; bu yüzden termo-higrometre ile nem ve sıcaklığı ölçmeli ve doğru şekilde ayarlamalısınız.

Çözüm

Dış mekanda yetiştiricilik yapıyorsanız ışık yanığı için endişelenmenize gerek yok; tabii ki nem, bitkilerin büyümesini etkiler fakat ışık yanığından muzdarip olmazlar. İçeride yetiştiriyorsanız, nemlendirici kullanabilirsiniz (uzun vadeli çözüm için) ve büyüme alanınıza yatırım yapmak istiyorsanız iyi bir yöntemdir; ama isterseniz birkaç kova su koyarak da anlık nemi yükseltebilirsiniz: Bu ideal bir yöntem değildir ve böcek çekebilir, fakat kısa vadede nemi artırmak için ucuz ve kolay bir yol arıyorsanız iş görecektir.

Yüksek sıcaklık

Cannabis yetiştiriciliği için en iyi sıcaklık aralığı 18-25°C’dir. Işık yanığı yaşıyorsanız muhtemelen doğru sıcaklığı koruyamıyorsunuzdur. Yapraklar semptom göstermeden önce, bitkiler size memnun olmadıklarını gösterir: Bu yüzden doğru yetiştirme koşullarını sağlamak şarttır.

Çözüm

Yüksek sıcaklığın çözümü genellikle hava sirkülasyonunu artırmaya ve ışıkları daha yükseğe asmaya dayanır; bu mümkün değilse klimaya başvurabilirsiniz ama çoğu durumda çok harcama yapmadan da işinizi çözebilirsiniz. Diğer bir yöntem de daha sık ve az suyla sulamak: Bu, bitkilerinizin sürekli nemli kalmasını sağlar ve yüksek sıcaklıkla baş etmelerini kolaylaştırır ama ışık yüksekliği ve hava sirkülasyonu kadar etkili değildir.

8. Sonuç olarak

Cannabis ışık yanığının küf veya Tobacco mosaic virüsü gibi bir hastalık olmadığını unutmayın. Işık yanığı veya ışık ağarması, ışık kaynağınız çok güçlü olduğunda veya kolalar fazla uzayıp ışığa temas ettiğinde ortaya çıkan bir belirtidir. Bu daha çok ampul ile yetiştirildiğinde olur, ama en kaliteli LED’lerde bile olabilir – bu yüzden yeterli yan alanınız olduğundan ve bitkilerinizin yaklaşık olarak ne kadar uzayacağını biliyor olmanız önemlidir.

Bu büyük bir sorun değildir çünkü LST teknikleriyle ya da ışık kaynaklarınızı ayarlayarak çözülebilir; ancak her zaman olduğu gibi önlem almak, tedaviden iyidir. Işık kaynağı ile tavan arasındaki mesafe bitki büyümesi için çok önemlidir: Eğer ışıklar çok yukarıda olursa bitkiler iyi gelişmez, çok yakın olursa zarar görebilirler. O yüzden en uygun mesafeyi bulmak için denemeler yapmanız lazım. HP ve LED ile cannabis yetiştirdiyseniz, ipuçlarınızı ve tecrübelerinizi diğer yetiştiricilerle paylaşmaktan çekinmeyin, aşağıda yorumlarda belirtin!