• 1. Tırtıllar nedir?
• 2. Tırtılların yaşam döngüsü
• 3. Tırtıl İstilası nasıl anlaşılır?
• 4. Kenevir bitkilerinizdeki tırtıllardan nasıl kurtulursunuz?
• 4. a. Tırtılları elle toplamak
• 4. b. Tırtıllardan kurtulmak için böcek İlacı kullanmak
• 4. c. Doğayla saldırı: yırtıcı türler yardıma koşuyor
• 5. Kenevir bitkilerinde tırtıl zararlısını nasıl Önlersiniz?
• 5. a. Kenevir tarımı İçin diğer yaygın zararlılar
• 6. Sonuç

Kendi feminize tohumlarınızı evde yetiştirmek, planınız bu olmasa bile sizi bu alanda bir tür uzman yapar, çünkü bitkinizin hayatta kalabilmesi için temel birkaç şeyi öğrenmeniz gerekir. İyi bir kenevir yetiştiricisi, en az birkaç yetiştirme ipucundan ve tekniğinden haberdar olmalı, bitkilerin büyüme süreciyle ilgili zamanlamayı bilmeli, onlar için gerekli temel besin 'diyetini' anlamalı ve yetiştiricilikte sıkça karşılaşılan çeşitli zararlıları tanıyabilmelidir. 

Muhtemelen şu an "eyvah, başımı belaya mı soktum?" diye düşünüyorsundur. Endişelenme, her şey gözünde büyüse de, bu konulardaki ana hatları öğrenmek birkaç dakikanı alacak. Sonrasında ise, pratik yaparak usta olacaksın! Şimdi, kenevir bitkilerindeki en yaygın zararlılardan biri olan tırtılları detaylıca öğrenelim.

1. Tırtıllar Nedir?

Tırtıllar, Lepidoptera ailesindeki (yani tüm güveler ve kelebeklerin) larva evresindeki böceklerdir. Dünyada havada uçuşan yaklaşık 180.000 kelebek türü olduğu için, pek çok farklı renkte ve boyutta tırtıl da vardır. Fakat bu çeşitliliğe rağmen bazı ortak özelliklere de sahiptirler.

Bu yumuşak gövdeli böceklerin ortak özellikleri şunlardır:

• Baş, göğüs ve karın olarak üçe ayrılmış segmentli bir vücuda sahip olmak;
• 6 çifte kadar bacak, kanca ve yalancı bacaklar;
• Dış iskelet (Call of Duty Advanced Warfare), yani harici bir iskelete sahip olmak;
• On iki stemmata, yani ışığa duyarlı altı çift basit göz, kavisli bir sırada dizilmiş.

Bu küçük böcekler oldukça savunmasız ve küçük görünse de, serseriler son derece açgözlü olabilir ve yollarına çıkan her şeyi yerler; buna kenevir bitkilerinizin her bir parçasına saldırmaları da dahil. İç gövdeyi kemirerek başlayıp gövdede kanserli yaralar bırakabilirler. Bitki ağır şekilde bulaşıp zararlı istilasına maruz kalırsa, çökebilir ve ölebilir. Evinizde ya da bahçenizde güzel kelebekler geziyorsa, pembe gözlükleri çıkarma zamanı, zararlılara karşı mücadele etmelisin yoksa çok geç olabilir!

2. Tırtılların Yaşam Döngüsü

Bildiğiniz gibi tırtıllar, henüz dönüşümünü tamamlamamış kelebeklerdir. Bu nedenle tırtılları tanıyıp mücadele etmeyi öğrenmeden önce, onların yaşam döngüsüne de kısaca bakalım.

Yumurta Evresi

Tırtılların yaşam döngüsünde ilk evre yumurta dönemidir. Kelebekler bitkilere yumurtalarını bırakır ve yumurtalar çatladıktan sonra tırtıllar için ana besin kaynağı olur. Yumurtalar genellikle tüm mevsimlerde bırakılır, sadece kış hariç, ancak bu türlerine göre değişebilir.

Tırtıl Evresi

Yumurtalar çatladıktan sonraki evre larva yani tırtıl dönemidir. Tırtıllar yalnızca beslenir. Bu yüzden kenevir yetiştiricilerinin başına bela olur; çünkü büyümek için yaprak ve tomurcukları yerler ve tırtıl evresinde boyutlarının 100 katına kadar büyüyebilirler.

Pupa Evresi

Tırtıl 4-5 kez deri değiştirip büyüdükten sonra yemeyi keser ve pupa evresine girer; kelebeklerde buna krizalit denir. Bu aşamada, tırtıllar ipekten koza yapar ve türüne göre dalların altına asılır, yapraklarda gizlenir veya toprağın altında saklanabilir. Pupa evresi birkaç haftadan birkaç yıla kadar sürebilir ve bu arada tırtılın bacak, kanat ve tüm kelebek parçaları gelişir.

Kelebek

Erişkin kelebek tamamen oluşunca koza açılır ve uçan kelebek yeni yumurtalar bırakmak üzere bitki arayışına çıkar; döngü yeniden başlar. Artık tırtılların yaşam döngüsünü bildiğinize göre, onlarla nasıl baş edileceğini de daha kolay anlayacaksınız. Okuduğunuz gibi, kelebekler kenevir bitkisine yumurta bırakabiliyor, bu yüzden önlem almak şart; yoksa tüm kenevirleriniz tırtılla dolabilir!

3. Tırtıl İstilası Nasıl Anlaşılır?

Kenevir bitkilerinizin ciddi şekilde zarar görmesini önlemek için, tırtıl zararlısını en erken aşamada teşhis etmelisiniz. Şimdi kenevir bitkilerinde tırtıl istilasının en belirgin işaretlerini ve semptomlarını öğrenelim. 

Artık kenevir bitkilerinizde tırtıl zararlısının en bariz işaretlerini nasıl tanıyacağınızı biliyorsunuz. Şimdi onları yok etmeyi öğrenme zamanı.

4. Kenevir Bitkilerinizdeki Tırtıllardan Nasıl Kurtulursunuz?

Kenevir bitkilerinde bir yetiştiricinin bir numaralı görevi dikkatli olmak ve aksilikleri oluşmadan saptamak için günlük kontroller yapmaktır. Yani, ilk adımda tırtıllardan kurtulmak için önlem almaya çalışmalısınız.

Elbette tüm kazalar önlenemeyeceği gibi, zararlıyı önceden tahmin edebilsek hayat çok kolay olurdu, ama çoğu zaman böyle olmuyor. Özellikle dış mekan kenevir bitkilerinde bu daha yaygındır; çünkü iç mekanlarda korunaklı bir mikro ortam bulunur. 

Bebeğinizin yeşilinde tırtıl saldırısı belirtileri bulduysanız hemen harekete geçme zamanı! 

Tırtılları Elle Toplamak

Kenevir bitkilerinizi yiyen tırtıllardan kurtulmanın en kolay yolu onları ellerinizle toplamaktır. Özellikle büyük olanları gözle görmek oldukça kolaydır; eldivenlerinizi giyin ve biraz sabırla bitkilerdeki tüm tırtılları toplamaya çalışın.

Bazı tırtıl türleri gece ortaya çıkmayı sever, bu yüzden akşam saatlerinde de kontrol etmelisiniz. Ayrıca bu yöntemle zararlıları öldürmek zorunda kalmazsınız. İntikam sağlıklı değildir arkadaşlar; onları başka bir yere bırakabilir ve kelebek olmalarını izleyebilirsiniz. 

Tırtıllardan Kurtulmak için Böcek İlacı Kullanmak

Tırtılları elle toplamak işe yarasa da, bazen ek yardıma ihtiyaç duyabilirsiniz. Bu aşamada, böcek ilaçlarına başvurabilir ve larvaları hızlı ve kesin bir şekilde yok edebilirsiniz. Doğal böcek ilacı yapmak isteyenler evde kendileri de karışımlar hazırlayabilirler. Sarımsak ve biber karışımı; ya da papatyagillerden piretrum ve rotenon içeren karışımlar oldukça etkilidir.

Hiç risk almak istemiyorsanız Bacillus thuringiensis tercih edebilirsiniz. Bacillus, biyolojik bir böcek ilacıdır ve temas ettiğinde tırtılları hasta edip kısa sürede öldürür, üzgün surat. 

Önemli Tavsiye

Bacillus biyolojik bir ürün olsa da, bitkiniz büyüme döngüsünün son 15 gününe girmişse kullanmaktan kaçının. 

Bitkilerin sağlıklı kalmasını istediğimiz için, ürünü aşırı kullanmamaya çalışın. Bu spreyi el ile toplama yöntemiyle birlikte kullanmak en akıllıca olanıdır.

Doğayla Saldırı: Yırtıcı Türler Yardıma Koşuyor

Her tırtılı kendiniz tek tek toplamak zahmetli geliyorsa, yırtıcı türlerden oluşan kendi güvenlik sisteminizi kurabilirsiniz. Doğa bu konuda bizden önce düşünmüş! Ekolojik piramitte bazı canlıların diğerlerini yemesi gerektiğini hepimiz biliyoruz. Tırtıllar da bu döngüden kaçamıyor. İşte parazitik yaban arıları ve peygamberdeveleri sahneye çıkıyor.

İlk gruptaki türler tırtılları yakalar ve vücutlarına yumurtalarını bırakır vahşi! Diğerleri ise yeşil ninjalardır; yaprak, çiçek veya gövdenin arasında gizlenir ve avlarını yakalamak için hamle anını beklerler; böylece tırtıl zararlısından kurtulmuş olursunuz. 

5. Kenevir Bitkilerinde Tırtıl Zararlısını Nasıl Önlersiniz?

Daha önce de belirttiğimiz gibi, kenevir bitkilerinizde tırtıl zararlısını önlemek için, daima bitkilerinizi dikkatle gözlemleyin ve her gün detaylı kontrol edin. Bahçenizde kelebeklerin çoğaldığını fark ettiyseniz, hemen önlem almalısınız. Ancak erken teşhis için kontrol etmek önemli, esas olan genel bir koruma sağlamaktır. Bunun için birkaç faydalı arkadaşınız var. Örneğin neem yağı harika bir doğal böcek ilacıdır ve sadece tırtıllara değil pek çok tehdide karşı etkilidir. Bahsettiğimiz yırtıcı böcekler de iş görecektir. Yine de risk almak istemiyorsanız bitkinizi etrafını tül benzeri şeffaf ağla çevirerek tüm böcek ve zararlıları dışarıda tutabilirsiniz.

Kenevir Tarımı İçin Diğer Yaygın Zararlılar

Gördüğünüz gibi, tırtıllar özellikle dış mekan kenevir yetiştiriciliğinde tam bir baş belası olabilir. Ama kenevir tarımına zarar veren, hem iç hem de dış mekanda rastlanan başka zararlılar da mevcut. Şimdi bu sık rastlanan zararlıları ve en iyi mücadele yöntemlerini inceleyelim.

Kırmızı Örümcekler

Dünyanın çoğu yerinde, kenevirde en çok korkulan zararlılardan biri kırmızı örümcekdir. Neredeyse çıplak gözle fark edilmeyecek kadar küçük olan bu akarlar, oldukça yırtı­cıdır ve kısa sürede ciddi hasar verebilir. Kırmızı örümcek istilasını gösteren belirgin işaretler; yapraklarda oldukça ince ağ tabakası, yeni çıkan büyük yapraklarda belirgin sararma veya kahverengileşme ve ileri vakalarda kuvvetli, keskin bir koku oluşmasıdır. Kırmızı örümcekler başlangıçta şeffaf, soluk yeşil böcekler olup zamanla hafif (çok hafif!) büyür ve yeşil çizgilere sahip olurlar.

Kırmızı örümcekleri teşhis etmek için büyütece ihtiyacınız var. Mücadelede en iyi yöntem neem yağı ile bitkinizi güzelce (özellikle yaprakların altını da) sırılsıklam ıslatmaktır. Bitkileriniz çiçeklenme aşamasındaysa ve zararlı tomurcuklara girmediyse, tomurcuklara böcek ilacı sıkmamanızı tavsiye ederiz.

Unlu Bitler

Kenevir tarımında unlu bitler de ciddi sorun olabilir. Bu böcekler, bitkilerin özsuyunu emer ve sıcak-nemli alanları sever. Unlu bitler, bacaklı küçük beyaz pamuk gibi görünür ve genelde yapraklarda, bazen de tomurcukların içinde bulunurlar.

En iyi yöntem; izopropil alkol, su ve bulaşık deterjanı karışımıdır. Oranlar istila seviyesine göre değişse de genellikle 10 birim su, 1 birim deterjan ve 2 birim alkol karıştırılır ve tek seferde bitkiye sıkılır. Gerekirse tüm bitkiye uygulanabilir.

Yaprak Bitleri ve Beyaz Sinekler

Bazı iklimlerde, özellikle yazın sıcak ve nemli ortamlarda yaprak bitleri ve beyaz sinekler büyük sorun olabilir. Bunların ikisi farklı türlerdir ancak her ikisi de bitkinin özsuyunu emer ve hem iç hem dış mekan kenevir tarımında ciddi hasar bırakabilir. Yaprak bitleri küçük, yeşil veya siyah sinek (minik sivrisinek gibi), beyaz sinekler ise küçük beyaz güve gibi görünür. En iyi mücadele yöntemi bahçe hortumuyla kuvvetli bir su ile yıkamak veya ciddi vakalarda neem yağı veya izopropil alkol, su ve deterjan karışımıyla püskürtmektir.

Mantar Sivrisinekleri

Önceki zararlıların aksine mantar sivrisineklerini tanımak zordur; özellikle yaşam döngüsünün ilk evresinde olduklarında, bitkiye en çok zarar verdikleri zaman. Mantar sivrisineği larvaları aşırı nemli ortamlarda yaşar ve köklere saldırır. Bu larvalar minik beyaz kurtlara benzer, olgunları ise minik meyve sineği gibi görünür. Olgunları uçarken görüyorsanız, istila zaten köklere ulaşmıştır.

Mantar sineklerinden kurtulmak için nem oranını dengede tutmalı ve toprağı hidrojen peroksit, su ve deterjan karışımıyla spreylemelisiniz. Bu larvaları öldürür, fakat yeni yumurtaların oluşmasını engellemek için nemi azaltıp havalandırmayı artırın.Mantar sinekleri için en sık görülen neden aşırı sulama veya ortamın yeterince kurumamasıdır.

6. Sonuç

Genellikle tırtıl zararlısı, kenevir bitkilerinizi tamamen öldürmez, fakat bu da imkansız değildir. Ancak bu kadar bariz bir istilayı fark etmeyecek kadar ilgisiz bir yetiştirici olmamanız yeterli. En iyi tavsiye, bitkilerinize sevgi ve özen göstermeniz ve sağlığını korumak için çaba göstermenizdir. Sonuçta aylarca kendi esrarınızı yetiştirecekseniz, harika sonuç isterdiniz değil mi? İşin sırrı tanrısal bir lütufta değil, sıkı çalışmadadır. Umarız bu sinsi tırtıllardan hızla kurtulup, mutlu ve başarılı bir kenevir yetiştiriciliği yolculuğuna devam edersiniz!