Kenevir Çelikleri - Otomatik Çiçeklenen Bitkilerden Kenevir Nasıl Klonlanır?

• 1. Kenevir bitkilerini klonlamak tam olarak ne anlama geliyor?
• 2. Kenevir bitkileri neden klonlanır?
• 3. Kenevir bitkileri nasıl klonlanır?
• 4. Otomatik çiçeklenen bitkilerden klon alabilir miyim?
• 5. Neden otomatik çiçeklenenler klonlanamaz?
• 6. Klon kullanmadan otomatiklerle harika sonuçlar nasıl alınır
• 7. Sonuç

Kenevir yetiştirmek son derece ilgi çekicidir çünkü istediğiniz sonuca ulaşmak için birçok farklı yöntem deneyebilirsiniz. Yıllar içinde yetiştiriciler, verimi, THC’yi ve hatta bitkileri klonlamayı arttırmak için çeşitli teknikler geliştirdiler. Kenevir bitkilerini klonlamak, aynı maliyete daha fazla bitki sağlayarak büyük ilgi topladı.

Sonuçta kenevir yetiştiricilerinin otu yetiştirirken iki seçeneği vardır: Ya tohumla başlarlar ya da mevcut bir bitkiden bir çelik alıp yeni bir bitki oluştururlar; yani klonlama yaparlar. Çoğu hobi yetiştiricisi çeşitli nedenlerle tohumdan başlamayı tercih eder. Birincisi, posta yoluyla tohum almak çok daha kolay ve göze çarpmaz. Ayrıca, birçok ülkede tohumlar yasal iken, klonlar—canlı kenevir materyali olarak—yasal değildir. Ama aradaki farklar burada bitmiyor. Aynı strain’e ait kenevir tohumları, genetik olarak benzer ama tıpatıp aynı olmayan bitkiler üretir. Aynı ebeveynlerden gelen bir neslin bireyleri bile boy, büyüme hızı, verimlilik ve hatta kannabinoid içeriği gibi yönlerden farklılık gösterebilir. Hobi yetiştiricileri küçük genetik farklılıkları çok umursamazken, ticari yetiştiriciler ve ıslahçılar için bu sürekli aşılması gereken önemli bir sorun. Klonlar ise, anne bitkinin birebir genetik kopyası oldukları için bu sorunu atlatmada mükemmel bir yoldur.

Genel olarak, klonlama fotoperiyodik bitkilerle ilişkilendirilir fakat bazı yaratıcı yetiştiriciler otomatik çiçeklenenler ile de denemeler yapmıştır. Peki başarılı oldular mı? Yanıtlara geçmeden önce, klonlamanın esasını anlamak önemlidir; böylece siz de kendi otomatik çiçeklenenlerinizle deneyebilirsiniz. O halde başlayalım!

1. Kenevir bitkilerini klonlamak tam olarak ne anlama geliyor?

Klonlama aslında tek bir anne bitkiden daha fazla kenevir bitkisi üretme veya çoğaltma yöntemidir. Bu teknik, sevilen kenevir bitkinizin eşeysiz (aseksüel) olarak çoğaltılmasıyla gerçekleşir. Bitki belli bir büyüklüğe ulaştığında, ana bitkiden sağlıklı bir çelik alınır ve bu çelik kendi köklerini geliştirerek yeni bir bitkiye dönüşür. Klonlama, anne bitkinin birebir kopyasını üretmenin kesin yoludur. Peki neden, sadece ana bitkinin tohumlarını ekerek aynı bitkiyi kopyalayamıyorum diye sorabilirsiniz. Çünkü tohumdan yetişen bitkiler ana bitkinin bazı genlerini taşısa da, klonlama size mutlak, hiçbir değişiklik olmadan aynı bitkiyi garantiler.

Klonlama, kenevir bitkisinin birebir kopyasını üretme sürecidir. Yani, bitkiden ufak bir parça kesersiniz ve bu çelik köklenerek yeni bir bitki haline gelir ve anne bitkinin tüm özelliklerini taşır. Örneğin, Green Crack strain’ini seviyorsanız, bir klon ile masrafsız bir şekilde aynı Green Crack bitkisine sahip olabilirsiniz. Yani elinizde sadece bir bitki olsa dahi, istediğiniz kadar çelik alıp çoğaltabilirsiniz. Çelik, anne bitkinin aynı gen, cinsiyet ve özelliklerine sahip olur.

Ancak tüm Green Crack bitkileri aynı değildir. 10 tohum ekerseniz, gözlerinizin önünde bu strain’in 10 farklı versiyonunun geliştiğini izlersiniz. Biraz yakından incelediğinizde, 10 farklı fenotip ortaya çıktığını göreceksiniz. Klonlama yetiştiriciler ve ıslahçılar için çok kullanışlıdır çünkü istedikleri özellikleri taşıyan fenotipleri belirleyip, basitçe çelik alarak aynısını üretebilirler. Klonlama, yetiştiricinin en beğendiği genetiği, özellik kaybı riskine veya tohumdan tekrar tekrar arama zahmetine girmeden çoğaltmasına imkân tanır.

2. Kenevir bitkileri neden klonlanır?

Ana bitkiler klonlanıyorsa, öncelikle bunun neden yapıldığını anlamanız lazım. Strain’lerinizi klonlamanın çeşitli faydaları vardır:

• Tohum için para harcamadan daha fazla bitkiye sahip olursunuz
• Favori strain’lerinizin birebir genetiğini elde edersiniz
• Büyük miktarda bitki üretip verimi arttırabilirsiniz
• Sadece dişi bitkilerden klon alarak erkekleri eleyebilirsiniz

Genellikle yeni bir klon ya da çelik tıpkı anne bitki gibi büyür. Hasat edilip kurutulduktan ve cure edildikten sonra, dumanı da anne bitkiyle aynı tadı verecektir. Fakat bazen toprak, besin ya da kurutma/cure yöntemlerindeki farklardan dolayı küçük farklılıklar olabilir. Aynı çevresel şartları sağladığınızda ise tamamen aynı sonuç elde edebilirsiniz. Klonlama süreci büyüme sürecini de hızlandırır. Tohumları çimlendirmekle ve narin fidan dönemini atlatmakla haftalar harcamanıza gerek yoktur; kökler geliştikten sonra doğrudan vejetatif fazdan devam edersiniz. Bu hızlı süreç, yetiştiricilerin anne bitkinin kopyalarını hızlıca çoğaltmasını sağlar ve tohumdan çıkmama, fenotip avı gibi dertlerle uğraşmazsınız. 

Klonlamanın tüm avantajları arasında en önemlisi genetik istikrardır. Her yetiştirici bir tohum çimlendirdiğinde, biricik bir kenevir bitkisi ortaya çıkarır. Elbette aynı strain’in, aynı neslin bireyleri birbirine çok benzer. Ancak her yeni tohum, geçmişte ve gelecekte var olacak tüm kenevirlerden genetik olarak farklıdır. Tıpkı tanıdığınız her insan gibi, yetiştirdiğiniz her kenevir bitkisinin kendine has bir genetik kodu vardır. Bazı bitkiler çok uzun olurken bazıları daha bodur ve sık yapılıdır. Ama bazı farklar daha gizli olabilir; örneğin trikrom yoğunluğu, aroma, terpen profili, kannabinoid profili, flavonoid içeriği ve esrimin bireysel etkileri.

Bazen öyle bir strain çıkar ki, kokusu, tadı, etkisi ve hatta hikayesiyle dünyaca ün kazanır ve klasik olur. Bugün hayatta olan en ünlü strain’lerin büyük bölümü aslında klonlanarak korunmaktadır. Bu sayede üreticiler, ilgili genetiğin birebir kopyasını alır—tohumdan çıkan ve aynı kalitede olmayan bir taklidini değil. Yani özetle, klonlar kenevirdeki genetik çeşitliliğin etkisini azaltmaya yarar. Elbette çeşitlilik bize çok farklı etkiler, aromalar ve bitki formları sunar; ancak bu, üstün genetiğe sahip bazı bitkilerin “anlık parıltılar” olarak kalıp kaybolacağı anlamına da gelir. Klonlama bilimi ve sanatı, yetiştiricilerin bu yıldız strain’lere yıllarca sahip olabilmesini sağlar.

3. Kenevir bitkileri nasıl klonlanır?

Çoğu bitkide olduğu gibi, kenevir de klonlanabilir. İster yüksek verim, THC içeriği, mükemmel aroma ve tat, ister etkisi için olsun, anne bitkiler klonlanır. Buradaki tek kural, çeliğin yalnızca vejetatif (büyüme) aşamada alınmasıdır. Fotoperiyodik bir strain’de, bitkinin biraz büyümesini beklersiniz. Tohumu ektikten sonra fidanın gelişimini izlemek için en az 3-4 hafta beklemeniz gerekir. Bitkinin kendi başına yeni bitkilere dönüşebilecek birkaç dalı olmalı.

Bu noktada, keskin bir makasla çelik alırsınız. Bir kez daha hatırlatıyorum: Kesimi mutlaka vejetatif dönemde yapmalısınız. Elbette çiçeklenme döneminde de klon alabilirsiniz ama çok başarılı olmaz. Çünkü bitki çiçeklenmeye girince büyümeyi bırakır ve tüm enerjisiyle tomurcuk üretir—bu aşamada klonlarsanız, çeliğin büyüyecek zamanı kalmaz ve epey küçük, bodur ve neredeyse verimsiz bir bitki elde edersiniz.

Klonlama işlemi için sağlıklı bir dişi seçmelisiniz. En az 4 haftalık olmalı ve 4-6 node’a sahip olmalı. Çiçeklenmeyi önlemek için 18 saatten az olmamak üzere ışık alması gerekiyor. Fotoperiyodik strain’ler 12 saat karanlık dönüşünde çiçeklenmeye başlar, o yüzden çiçeklenmeyi önlemek için yeterli ışık aldığından emin olun. Daha fazla çelik istemiyorsanız, bitkinin büyümesine ve çiçeklenmesine izin verebilirsiniz. Ama daha fazla klon almak isterseniz, bitki vejetatif aşamada kaldığı sürece yeni çelikler almaya devam edebilirsiniz.

Bazı yetiştiriciler anne bitkileri büyütüp çiçeklendirir, tomurcuk alır, daha sonra klonlardan yeni çelikler alırlar. Birden fazla bitkiyi klonluyorsanız, karışıklığı önlemek için tüm bitkileri etiketlemeyi unutmayın. Çelik aldıktan sonra örnek köklendirme hormonu tozuna veya solüsyonuna daldırılır, ardından biraz toprakla çimlendirme tepsisine konur. Çeliklerin köklenmesi için bir tür nem kubbesiyle üzeri kapatılmalıdır. Tam karanlıkta bırakmayın; kısmi ışık köklenmeyi hızlandırır. Kökler geliştikçe onları yapay ışık veya güneş ışığına alıştırıp, normal kenevir bitkisi gibi büyütmeye başlayabilirsiniz. Klonlama fotoperiyodik strain’ler için harika bir yöntemdir ancak aynı durum otomatik çiçeklenenler için de geçerli mi?

4. Otomatik çiçeklenen bitkilerden klon alabilir miyim?

Otomatik çiçeklenenler ile fotoperiyodik strain’ler arasında fark vardır. Fotoperiyodikler, 12/12 ışık/karanlık döngüsü başlatılınca çiçeklenmeye girer. Otomatik çiçeklenen strain’ler ise verdiğiniz ışıktan bağımsız olarak çiçeklenir. Yani otomatikler, önceden belirlenmiş döngüye sahiptir ve genellikle 3-4 hafta büyüdükten sonra çiçeklenmeye başlarlar. Fotoperiyodiklerde olduğu gibi, otomatiklerde de klon almak mümkündür. Peki, klonlar yeni bitkiye dönüşür mü? Klonlama başarılı olur mu? İşte bu başlı başına başka bir sorudur. Otomatik strain’leri klonlamak imkansız değildir. Onlar da diğer kenevir türleri gibi normal bitkilerdir. Ama asıl sorun, onları klonlamada başarı oranının çok düşük olmasıdır. Çünkü otomatiklerin büyüme şekli farklıdır. Klonlamanın bilimi çok basit: Ana bitkiden alınan çelik köklenir ve yeni bitkiler oluşur.

Ancak, otomatiklerde durum genetik nedeniyle değişiktir. Otomatik çiçeklenenler, kenevirin Ruderalis türüne girer. Hızlı çiçeklenmelerinden dolayı popülerdirler. Sativa ve Indica’ya kıyasla farklı bir zaman çizelgeleri vardır. Doğada Ruderalis türleri en zorlu koşullara uyum sağlamıştır. Fotoperiyodik yetiştiriciler 5-6 ay beklerken, otomatikler tüm döngüyü 3 ayda tamamlar. Harika değil mi? Evet, şahane; bir fotoperiyodik döngüsünde iki otomatik hasatı alınabilir. İşte tam da bu nedenle otomatikler başarıyla klonlanamaz.

5. Neden otomatik çiçeklenenler klonlanamaz?

Otomatiklerin birçok avantajı vardır. Birçok yetiştirici hızlı oldukları, verimi yüksek ve yüksek THC içerikli oldukları için tohum alırken otomatikleri arar. Ancak tüm bu avantajlara karşın, tek dezavantajı klonlamaya uygun olmamalarıdır. Çünkü çiçeklenmeyi tetikleyen özel bir zaman çizelgeleri yoktur ve manipüle edilmeleri imkansızdır. Klonlamada bir dalı kesip köklendirme çözeltisine batırmanız gerekir ve bu dal kendi köklerini geliştirerek yeni bir bitkiye dönüşür.

Fakat tüm bu süreç zaman alır. Fotoperiyodiklerde çiçeklenme, doğada olduğu gibi 12 saat karanlığa maruz kalınca başlar. Kenevir bitkisi karanlığın arttığını algılayınca çiçeklenmeye geçer. Işıkla oynayarak bitkiyi istediğiniz kadar vejetatifte tutabilirsiniz. Fakat otomatiklerde süreniz yoktur. Vejetatif süreci veya büyümeyi manipüle etme lüksünüz yoktur, çünkü 24 saat ışıkta bile çiçeklenmeye başlarlar. Diyelim ki bir otomatik tohum ektiniz, bitkinin biraz büyümesini, birkaç node çıkarmasını bekliyorsunuz, yani yeni çelik alınabilecek node’lar gelişiyor.

Çelik aldığınızı düşünelim. Hatta bunu deneyerek neden otomatiklerin etkili klonlanamadığını bizzat görebilirsiniz. Aldığınız çeliği köklendirme solüsyonuna batırıp köklenmesini beklersiniz. Anne bitki büyümeye ve çiçeklenmeye devam eder. Klon da tıpkı anne gibi aynı anda çiçeklenmeye başlar. Yani çelik henüz yeterince büyüyemeden çiçeklenmeye girer. Siz de köklerini geliştirmesi için yeterli zamanı dahi olmayan küçücük bir bitkiyle kalırsınız. Otomatiklerde zamanlama her şeydir ve klonlama zaman ister—böylece otomatikleri klonlamak mümkün olmaz.

Peki ya bitki 2 haftalıkken çelik alırsam diye soruyorsunuz—Bitki, çelik alacak kadar büyük değildir. Öncelikle, aldığınız küçük çelik muhtemelen gelişmez. Daha kötüsü, anne bitkinin büyümesini de engellemiş olursunuz. Hatta çiçeklenmiş bir otomatikten çelik alsanız bile bodur, gelişmemiş bitkiler elde edersiniz. Yine de otomatik yetiştirmeyi seviyorsanız umutsuzluğa kapılmayın; klonlayamamak tek dezavantajdır. Klonlamak yerine birden fazla tohum ekerek yine yüksek verim alabilirsiniz.

Fotoperiyodik strain’lerin klonları bile tüm döngüyü tamamlamak için 5-6 aya ihtiyaç duyar. Otomatikler çok hızlıdır; böylece kısa sürede büyük verimden faydalanabilirsiniz. Kenevir yetiştirmenin amacı, onları hasat edip kısaca hızlıca tüketmekse, otomatikler klonlanamasalar bile bu hedefe mükemmel şekilde ulaşır. Hız ve dayanıklılıkları, klonlanamamalarının eksikliğini fazlasıyla telafi ediyor. Çünkü hızlı oldukları için yetiştiriciler, fenotip avına fotoperiyodiklere kıyasla çok daha kısa sürede çıkabilirler. Elbette genetik çeşitlilik, gelecekte aynı birebir bitkiyi tekrar yetiştirememeniz anlamına gelir. Ancak sırt çaprazlama (backcrossing) gibi ıslah yöntemleriyle bu hedefe çok yaklaşmak mümkündür. 

6. Klon Kullanmadan Otomatiklerle Harika Sonuçlar Nasıl Alınır

Pekâlâ, neden otomatik çiçeklenenlerin klonlamaya uygun olmadığını ayrıntılı biçimde açıkladık. Ayrıca kısa yaşam döngüleri sayesinde otomatiklerin tohumdan hasata hızla giderek klonlamaya ihtiyaç bırakmadığından da bahsettik. Ama, peki, otomatiklerle en iyi sonuç nasıl alınır ve üst düzey kaliteli tomurcuklara nasıl sonsuz erişim sağlanır? Otomatik kenevir strain’leriyle sürekli bir perpetual hasat rutini oluşturmak oldukça kolaydır. Bir dakika, perpetual hasat rutini tam olarak ne? Aslında çok basit: Çimlendirmeyi aralıklı yaparak belli aralıklarla birkaç bitki hasat edersiniz ve sürekli taze tomurcuk elinizde olur.

Peki, otomatikler perpetual hasat için neden bu kadar idealdir?

Her şey ışık gereksinimleri, boyut ve yetiştirmenin kolaylığıyla ilgili. Fotoperiyodiklerde, hangi ışık döngüsü olursa olsun, otomatikler “otomatik” olarak vejetatiften çiçeklenmeye geçerler. Böylece aynı ışık düzeniyle, yaş farkı ne olursa olsun, bütün bitkileri aynı ortamda yetiştirmek çok kolay olur. Çoğu otomatik yetiştiricisi bitkilerini tüm evre boyunca 18/6, 20/4 hatta 24/0 (ışık/karanlık) rejiminde tutar. Bu da fidan, büyüyen bitki ve çiçeklenen çalıların bir arada büyümesini mümkün kılar.

Büyümenin farklı evrelerinde farklı ışık spektrumları gerekmez mi?

Kesinlikle doğrudur, fakat LED panellerin HID sistemleri geride bırakarak iç mekân ışıklandırmada altın standart haline gelmesiyle bunu ayarlamak her geçen gün daha kolaylaşıyor. Artık tüm kaliteli LED panellerde ışık spektrumu kolayca bir ayar düğmesiyle kontrol edilebiliyor; ayrıca aynı alanda farklı zamanlayıcılarda bir yerde MH lamba diğer yerde HPS kullanmakta da bir sakınca yok. Peki, sürekli büyüme rutini için nasıl başlanır?

Bu tamamen size ve ne kadar sıklıkla hasat yapmak istediğinize bağlı. Kısaca anlatalım; Otomatikler genellikle tohumdan hasata 9-10 hafta arası süre ister (bazı istisnalar hariç—Sativa baskın bitkiler biraz daha uzun sürebilir). Dört bitki ekersiniz, 3 hafta sonra ikinci parti tohumları çimlendirirsiniz. Çimlenme başlangıçtan tam fidan olmaya yaklaşık bir hafta sürer; bu olduğunda ilk parti 1 aylık ve çiçeklenmeye geçmeye başlamış olur.

Sonra, 3 hafta sonra üçüncü partiyi başlatır ve bu döngüyü tekrarlarsınız. Üçüncü parti çiçeklenmeye geçerken ilk parti tamamen bitmiş olur. 4-5 bitkilik bu tarz her grup için en az 2 m uzunluğunda x 1,5 m genişliğinde x 1,8 m yüksekliğinde bir çadır veya alan kullanmanız gerekir ki bitkileriniz bolca yer bulsun!

7. Sonuç

Buraya kadar okuduysanız, otomatiklerle neden klon rutininin başarıyla çalışmadığını, ama buna gerek de olmadığını artık biliyorsunuz. Otomatik kenevir strain’lerinin kısa yaşam döngüsü ve ışık ihtiyacı sayesinde, sadece tohumdan yetiştirip hasat edebilir, hiç ana bitkiyle uğraşmadan ve klonlamaya gerek kalmadan sonuca ulaşabilirsiniz. Sadece tohumları toprağa atın, genetikler tüm işi sizin için halletsin!