Terpenler Hakkında Her Şey: Limonen Nedir?

• 1. Limonen nedir?
• 2. Limonen nerede bulunur?
• 3. Limonenin kullanım alanları
• 4. Limonenin Özellikleri nelerdir?
• 4. a. Limonen: İltihap ve ağrı giderici
• 4. b. Limonen ve antioksidasyon
• 4. c. Limonenin antikanser Özellikleri
• 4. d. Limonen: ruh halini yükseltici ve stresi azaltıcı
• 4. e. Limonen: mantar ve bakteri karşıtı
• 5. Limonen zengini strainler
• 6. Sonuç

Hiç en sevdiğin marijuana strainlerini içerken narenciye, meyvemsi tatları fark ettin mi? Purple Lemonade veya Orange Sherbet gibi strain isimlerini duymuşsundur; isimlerinden de anlaşılacağı gibi belirgin bir narenciye aromaları vardır. 

Bu limon veya portakal aromasının ardındaki sorumlu: limonen terpenleri. Terpenler nedir diye merak ediyor olabilirsin? Terpenler, THC ve CBD gibi diğer kannabinoidlerin de üretildiği, bitkinin tomurcuklarındaki trikomalarda oluşan kokulu yağlardır.

Terpenler, marijuana ve doğadaki çoğu bitki ile meyvede, her farklı strainin ve bitkinin kendine özgü aroma ve tadını belirleyen bileşenlerdir. Ama daha da önemlisi, terpenler bitkilere belirli özellikler kazandırır.

Eğer ekşi narenciye, limon aromalı tat ve kokulara aşıksan, limonen terpenleri ve onların faydaları hakkında öğrenmek için okumaya devam et.

1. Limonen Nedir?

Daha önce de bahsettiğimiz gibi, diğer tüm terpenler gibi limonen (lay-mo-neen) de esrar çiçeğinin trikomlarında bulunur. Trikomlar, bu terimi bilmeyenler için, parlak, şeffaf, mantar görünümlü bezlerdir ve burada THC, CBD ve diğer kannabinoidler de bulunur.

Ve diğer yaygın terpenler gibi (örneğin pinene), limonenin doğadaki amacı, bir bitkiyi yırtıcıları uzaklaştıran yani böceklerden koruyucu olarak korumaktı.

Ancak, limonen diğer kannabinoidlerle birlikte tüketildiğinde, bu terpenlerin insan sağlığına birçok faydası bulunur. 

2. Limonen Nerede Bulunur?

Limonen özellikle limon, portakal veya diğer narenciyelerdeki o lezzetli aromaların kaynağı olan terpendir.

Limonen, myrcene ve pinene ile birlikte cannabis'te en sık bulunan terpenlerden biridir ama limon, portakal, lime ve greyfurt gibi meyvelerde de bol miktarda bulunabilir.

Limonen terpenleri ayrıca nane, kişniş, çam, ardıç, biberiye ve rezene gibi bitkilerde de doğal olarak bulunduğu biliniyor. Bu ünlü terpenin farklı kullanım alanlarına bakalım.

3. Limonenin Kullanım Alanları

Limonen, cannabis tomurcuklarına lezzetli ve ferahlatıcı aromalar kazandırmanın yanı sıra, endüstride de birçok günlük ürünün bileşiminde kullanılır. 

Mesela, evindeki temizlik ürünleri veya oda spreylerinde o limon ve portakal aromaları nereden geliyor sanıyorsun? Evet, limonen muhtemelen bu ürünlerin kimyasal bileşiminde yer alıyor. Bu terpen, yerli halklar tarafından da antimikrobiyal olarak kullanılmıştır. 

Ayrıca, limonen sıkça organik herbisit olarak, boya sökücüde veya makine yağı temizleyici solvent olarak kullanılır. Tıbbi olarak ise bu narenciye terpeni, bronşit, safra taşı ve mide yanması gibi rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır. 

Biberiye gibi bitkilerde bulunan limonen terpenleri uçucu yağ formlarında terapötik olarak da kullanılır. Sıkça kas ağrısı için balsamlarda ve saç derisi masajında tercih edilir. 

Kozmetik, vücut kremleri ve parfümler de bileşiminde belli oranda limonen içerebilir; fakat konsantre edildiğinde limonen cilt tahrişine neden olabilir ve özellikle bu terpene alerjisi olanlarda temas dermatitini tetikleyebilir. 

Limonen deyince aklımıza ilk olarak limon ve lime gelir ama aslında çikolata kaplı portakal kabukları yerken, limonata içerken veya ferah narenciye aromalı dondurma yerken de limonen terpenden yararlanıyorsun. 

3. Limonenin Özellikleri Nelerdir?

Diğer terpenler gibi, limonen bitkileri ekosistemde böceklerden korumanın yanı sıra insan sağlığına da birçok fayda getirir. Limonen terpenlerinin birkaç özelliği şunlardır:

• İltihabı azaltmak;
• Anksiyeteyi hafifletmek; 
• Ruh halini yükseltmek;
• Anti-bakteriyel ve antioksidan olarak çalışmak;
• Ve kanserleri önlemek, vb.

Limonen terpenlerinin özelliklerini detaylıca inceleyelim.

Limonen: İltihap ve Ağrı Giderici

Limonen tüketiminin en bilinen iki etkisi anti-inflamatuar (iltihap önleyici) ve analjezik (ağrı kesici) özellikleridir. Hayvanlarda yapılan birkaç çalışma, bu testleri desteklemiyoruz, bu bileşiğin iltihap tedavisi ve ağrı yönetiminde etkili olduğunu göstermiştir. 

Çalışmalarda limonenin, kronik iltihapla karakterize osteoartrit gibi durumlarla bağlantılı inflamatuar belirteçleri azalttığı gözlemlenmiştir.¹

Diğer bir tüp araştırmasında, bu sefer insan kıkırdak hücrelerinde, bu terpenin nitrik oksit üretimini önemli ölçüde azalttığı bulunmuştur; nitrik oksit insan vücudunda iltihapla yakından ilişkili bir moleküldür.²

Limonen ve Antioksidasyon

‘Antioksidasyon’ terimine yabancı olanlar için, antioksidanlar insan vücudunun yaşlanmasını yavaşlatan, bizi sağlıklı, genç ve kırışıksız tutan maddelerdir. 

Daha teknik olarak, antioksidan bileşikler serbest radikaller olarak bilinen dengesiz moleküllerin neden olduğu hücre hasarını azaltmaya yardımcı olur. Serbest radikal birikimi oksidatif strese yol açabilir ve büyük oranda antioksidasyon sayesinde iltihap ya da hastalık tetiklenmesi önlenir.

Araştırmalar, limonenin insan hücrelerinde serbest radikal üretimini etkin şekilde engellediğini, iltihap ve hastalığa yol açan hücresel hasarı azalttığını göstermiştir.³

Limonenin Antikanser Özellikleri 

Limonenin kanser önleyici potansiyeli üzerinde yapılan birçok çalışma başarılı sonuçlar bulmuştur. Örneğin, Yeni Zelanda'da yapılan bir çalışma, limonenin, farelerde akciğer kanseri hücrelerinin büyümesini engellediğini göstermiştir.⁴

Ayrıca limonen, prostat kanseri için makul bir tedavi olarak da görülüyor ve kan portakalı yağı emülsiyonu ile kullanıldığında insan kolon kanseri hücrelerini de öldürebilir. Aynı emülsiyon, kanserin önlenmesi açısından da umut vadetmektedir.⁵ 

Yine de, limonenin kanser önleyici etkilerini doğrulamak için daha fazla araştırma gerekmektedir. 

Limonen: Ruh Halini Yükseltici ve Stresi Azaltıcı

Limonen terpenlerinin harika bir özelliği de ruh halini iyileştirme etkisidir. Bir joint içtikten sonra bir anda mutlu ve enerjik hissetmen neden? Sebebi, weed çiçeklerindeki bileşiklerin kombinasyonudur. 

"Belirli terpenoidlerin etkileriyle ilgili sınırlı araştırma mevcut. Özellikle D-limonen insanlarda antidepresan etkiler gösterebilir"⁶

Bu da limonen açısından zengin strainlerin, stres, anksiyete, depresyon yaşayanlara ya da kötü bir gün geçirenlere faydalı olabileceği anlamına geliyor. 

Limonen: Mantar ve Bakteri Karşıtı

Araştırmalar, diğer terpenler gibi limonenin de bakteri oluşumunu önlemede etkili bir bileşik olduğunu gösteriyor. Bu narenciye aromalı kokulu yağlar hem insan vücudunda, hem de temizlik ürünlerinde bakterileri uzak tutmaya yardımcı oluyor. 

4. Limonen Zengini Strainler

Artık limonen terpenlerinin sahip olduğu pek çok fayda ve özelliği gördüğümüze göre, limoneni en yüksek olan strainler hangileri diye merak edebilirsin. 

Fast Buds orijinal straini OG Kush Auto, limonen bakımından zengin bir strain örneğidir, ama her zaman limon aromasında baskın değildir. Çam, narenciye ve keskin toprak aromalarını bir araya getiren bir hibrittir. 

Limonen içeriği yüksek olan bir diğer strain de yine Fast Buds'ın orijinal straini Jack Herer Auto. Bu sativa ağırlıklı strain, topraklı-tatlı, yumuşak baharatlı, karabiber ve narenciye dokunuşlarını birleştirir. 

5. Sonuç

Cannabis'teki her bileşiğin özelliklerini öğrenmek, marijuana tüketim deneyimini bir üst seviyeye çıkarabilir.

Marijuana aromaları söz konusu olunca, kendini adeta bir gurme gibi hissedebilirsin. Her strainin teknik detayına göz atarak, tüketmeden önce hem aromalar hem de terpenlerin farklı kombinasyonlarının sana sunacağı faydaları keşfedebilirsin. 

Ayrıca senin favori limonen baskın strainlerini ve tattığın en iyi terpen kombinasyonlarını yorum yapmayı da unutma. 

DIŞ KAYNAKLAR

1. "Citrus oil and MgCl2 as antibacterial and anti-inflammatory agents" Boaz Mizrahi, Lior Shapira, Abraham J. Domb, and Yael Houri-Haddad. Haziran 2006.
2. "Limonene suppresses lipopolysaccharide-induced production of nitric oxide, prostaglandin E2, and pro-inflammatory cytokines in RAW 264.7 macrophages" Weon-Jong Yoon, Nam Ho Lee ve Chang-Gu Hyun. 2010. 
3. "Anti-Oxidant and Anti-Melanogenic Properties of Essential Oil from Peel of Pomelo cv. Guan Xi" Wanying He, Xiaoyan Li, Ying Peng, Xiaoyan He ve Siyi Pan. Molecules, Ocak 2019. 
4. "d-limonene exhibits antitumor activity by inducing autophagy and apoptosis in lung cancer" Xiao Yu, Hongyan Lin, Yu Wang, Wenwen Lv, Shuo Zhang, Ying Qian, Xiaobei Deng, Nannan Feng, Herbert Yu ve Biyun Qian. Onco Targets Ther, Nisan 2018.
5. "d -Limonene sensitizes docetaxel-induced cytotoxicity in human prostate cancer cells: Generation of reactive oxygen species and induction of apoptosis" Thangaiyan Rabi ve Anupam Bishayee. Journal of Carcinogenesis, 2009.
6. "The Effectiveness of Cannabis Flower for Immediate Relief from Symptoms of Depression" Xiaoxue Li, Jegason P. Diviant, Sarah S. Stith, Franco Brockelman, Keenan Keeling, Branden Hall ve Jacob M. Vigil. Haziran 2020.