Pesticidet Organike për Kanabis: Vaji i Neem-it

• 1. Nga se prodhohet vaji i neem-it?
• 2. Si vepron vaji i neem-it
• 3. Si të përdorni vajin e neem-it
• 4. Si dhe kur të aplikoni vajin e neem-it
• 4. a. Vaji i neem-it kundër insekteve
• 4. b. Vaji i neem-it si fungicid
• 4. c. A është vaji i neem-it i sigurt për bimët në lulëzim?
• 4. d. A është i sigurt vaji i neem-it për njerëzit?
• 5. Kur nuk duhet përdorur vaji i neem-it
• 6. Zgjidhje të tjera organike për bimët e kanabisit
• 7. Përfundime

Vaji i neem-it është një ndër produktet më të përdorura organike për kontrollin e dëmtuesve sepse jo vetëm që parandalon, por edhe eliminon një gamë të gjerë insektesh dhe dëmtuesish pa ndikuar te insektet e dobishme që janë miqësore për bimët tuaja. Ky pesticid organik përdoret pothuajse në të gjitha të korrat, jo vetëm te farat e feminizuara dhe megjithëse nuk i ndikon insektet në mënyrë të drejtpërdrejtë, i pengon ato të ushqehen dhe të vendosin vezë, duke i detyruar të kërkojnë bimë të tjera kanabisi ose bimë të tjera për t’u ushqyer.

1. Nga se prodhohet vaji i neem-it?

Vaji i neem-it vjen nga pema Azadirachta indica, e cila gjendet zakonisht në Indi, Azinë Jugore dhe është përshtatur edhe në shumë shtete të tjera subtropikale dhe tropikale për rëndësinë që ka në bujqësinë dhe mjekësinë organike.

Jo vetëm që përdoret te bimët e kanabisit, por vaji i neem-it është gjithashtu i mirë për lëkurën në trajtimin e disa sëmundjeve, përdoret si antibakterial, antifungal, por kini parasysh se nuk duhet ta përdorni pa këshillën e mjekut pasi janë raportuar raste helmimi nga vaji i neem-it¹ te të rriturit dhe fëmijët, ndaj tregohuni të kujdesshëm. Kur pema e neem-it çel, prodhon jo vetëm lule të vogla të bardha, por edhe fruta të vogla jeshile ose të verdha që i ngjajnë ullirit, këto fruta (dhe farat) janë burimi kryesor ku nxirret vaji i neem-it.

Duke bluar dhe shtypur frutat dhe farat, prodhuesit nxjerrin formën më të pastër të këtij vaji, megjithëse mund të nxirret edhe me tretës, kjo ul cilësinë.

2. Si vepron vaji i neem-it

Ndryshe nga shumë insekticide sintetike, vaji i neem-it nuk i vret menjëherë dëmtuesit. Në vend të kësaj, krijon një ambient të pafavorshëm për riprodhimin dhe ciklin jetësor të shumë insekteve që mund t'u bëjnë dëm kanabisit tuaj. Disa nga këto janë:

• Koloshe
• Merimangë të kuqe
• Tripse
• Mace të bardha
• Flutura të bardha
• Merimanga të gjëra
• Larva të kërpudhave

Gjithashtu, e bën më të vështirë zhvillimin e kërpudhave dhe mykut, çka ju kursen shumë telashe në fund të ciklit të të korrave. Aplikimi i rregullt i vajit të neem-it do të ndalojë shumë patogjenë të bezdisshëm nga dëmimi i bimëve. Kërpudhat endemike, myku pluhur, pika e zezë te trëndafilat dhe ndryshku shtypen duke përdorur vaj neem-i, jo vetëm që bën më pak të mundshëm riprodhimin e dëmtuesve, por edhe ashpërson ambientin për dëmtuesit e rritur. Vaji mbulon trupin e tyre duke vështirësuar frymëmarrjen, duke shkaktuar ulje të numrit të tyre.

Por, pjesa më e mirë është se insektet që duam të shohim te bimët tona (flutura, bletë, laraska, miza predatore, jeshille të mëdha, krimba dhe toke) nuk preken aspak nga vaji i neem-it. Pra, asnjë shqetësim për vrasjen e insekteve të dobishme, vetëm për heqjen e atyre të dëmshme që mund ta kthejnë të korrën tuaj në pluhur.

3. Si të përdorni vajin e neem-it

Para përdorimit të përzierjes së preferuar të vajit të neem-it, gjithmonë duhet të testoni atë në një gjethe dhe të prisni 24 orë për të parë si reagon bima juaj e kanabisit. Pasi të siguroheni se është i sigurtë, përdorni një shishe spreji që të mbuloni plotësisht bimën, përfshirë degët dhe pjesën e poshtme të gjetheve, në mënyrë që insektet të mos gjejnë vend për t'u fshehur.

Këtu janë disa receta që nuk janë shumë të forta. Mund të shtoni sasinë e vajit të neem-it, por këto janë të lehta dhe nuk japin efekt të keq te bima.

Mbani parasysh se vaji i neem-it mund të përdoret gjatë lulëzimit por vetëm te degët dhe kërcelli, pasi dëmtuesit do të ikin dhe do të fshihen aty ku nuk është aplikuar vaji (te majat e lulëzimit), prandaj është më mirë të shmangni spërkatjen.

Gjithashtu, bimët e kanabisit thithin vajin e neem-it dhe ai mbetet në sistemin vaskular duke ndryshuar shijen dhe aromën e majave, ndaj është më mirë të përdorni alternativat e dhëna në tabelë para se të aplikoni vaj neem-i. Është e vështirë të thuhet nëse vaji i neem-it është pesticidi më i mirë për bimët e kanabisit, pasi ka disa alternativa që mund të jenë më të përshtatshme për rastin tuaj, por mund të thuhet se është një ndër pesticidet më të mira organike duke qenë natyral, ekonomik dhe lehtësisht i gjendshëm.

4. Si dhe kur të aplikoni vajin e neem-it

Vaji i neem-it  për bimët e kanabisit mund të përdoret si sprej foliar dhe si ujitje e tokës në çdo fazë të rritjes së kanabisit (edhe pse nuk rekomandohet gjatë fazës së lulëzimit), ka treguar efekt më të mirë si sprej foliar, por varet nga qëllimi i përdorimit.

Nëse bimët e kanabisit vuajnë nga larvat e kërpudhave ose insekte që jetojnë në tokë, mund ta përdorni si ujitje. Vaji i neem-it zgjat deri në 22 ditë në tokë, por vetëm 45 minuta kur miksohet me ujë dhe përdoret si sprej. Prandaj, në varësi të rastit, procesi duhet përsëritur disa herë.

Si të përdorni vajin e neem-it për parandalim

Vaji i neem-it mund të përdoret gjatë gjithë fazës vegjetative të rritjes dhe deri në 3 javët e fundit të fazës së lulëzimit si parandalues ndaj kërpudhave dhe insekteve. Nëse doni ta përdorni për parandalim, është më mirë si sprej foliar një herë në javë. Ja si të përgatisni një sprej efektiv:

1. Mbushni shishen me një litër ujë të rubinetit ose të shiut (ujë në temperaturë ambienti).
2. Shtoni vajin e neem-it në 75% të dozës së rekomanduar nga prodhuesi.
3. Shtoni 2ml sapun insekticid dhe përziejeni butë (opsionale, por ndihmon vajin të tretet në ujë).
4. Përziejeni mirë e butë, kujdesuni të tundni shishen përpara çdo përdorimi pasi vaji vendoset në fund pas disa minutash.
5. Nëse jetoni në klimë të ftohtë mund t’ju duhet ta ngrohni vajin e neem-it pasi trashet nën 20C.

Mund të përdorni një sprej të zakonshëm si te parukierja, por rekomandojmë të merrni një sprej të presuar për kopshte nëse është e mundur. Këto gjenden në çdo dyqan hidro, kopështi ose pajisje shtëpiake. Kur aplikoni, sigurohuni të mbuloni sa më shumë mundeni, sepse disa insekte qëndrojnë në pjesën e poshtme të gjetheve të kanabisit. Në fund të përdorimit, bima duhet të jetë lagur, jo zhytur. 

Nëse keni ambient të brendshëm, fikni të gjitha ventilatorët dhe përdorni vajin e neem-it vetëm me dritat fikur. Ke dëshirë të jetë pothuajse i thatë para se të ndizni dritat. Nëse vazhdoni këtë masë gjatë javëve të para të lulëzimit, përpiquni që majat e lulëzimit të jenë sa më të thata. 

Vaji i neem-it kundër insekteve

Një insekticid me vaj neem-i është tejet efektiv ndaj më shumë se 200 lloje insektesh, përfshirë koloshe, mace të bardha dhe flutra të bardha. Atëherë, si funksionon vaji i neem-it për kanabisin? Edhe pse nuk i vret insektet automatikisht, ky pesticid organik ndalon ushqimin e tyre, pjekjen e larvave, redukton çiftëzimin dhe mund të mbulojë insektin duke i bllokuar frymëmarrjen.

Varet nga rasti juaj (parandalim apo kontroll) dhe përqindja e vajit të neem-it në produktin që po përdorni, duhet ta holloni në ujë. Për shembull, një produkt me 70% neem duhet të miksohet me 7ml për litër ujë dhe të përdoret si ujitje ose spërkatje te bima (përfshirë pjesën e poshtme të gjethes).

Nëse e përdorni për parandalim, përdoreni një herë në javë ose edhe një herë çdo dy javë, por nëse doni të kontrolloni e eliminoni dëmtues, përdoreni çdo 5-7 ditë.

Vaji i neem-it si fungicid

Ka disa mënyra për të trajtuar kërpudhat dhe vaji i neem-it është një prej tyre. 

Një fungicid me vaj neem-i mund të përdoret për të trajtuar kalbjen e rrënjës dhe mykun pluhur por varet nga faza e bimës. Nëse është në fazë vegjetative nuk ka problem, por në fazën e lulëzimit duhet të evitohet përdorimi.

A është vaji i neem-it i sigurt për bimët në lulëzim?

Edhe pse vaji i neem-it është i sigurt për bimët e llulëzimit të kanabisit, ai ndryshon shijen dhe aromën e majave.

Vaji i neem-it ka një erë dhe shije të fortë dhe të pakëndshme, nuk rekomandohet të përdoret as si sprej as në tokë gjatë lulëzimit sepse absorbohet dhe qëndron në sistemin vaskular për një kohë të gjatë. Nëse duhet të trajtoni kërpudha ose insekte gjatë lulëzimit, përdorni alternativa si alkool ose sodë buke të tretura në ujë.

A është i sigurt vaji i neem-it për njerëzit?

Shumicën e rasteve po – vaji i neem-it është i sigurt për njerëzit, por mos e përdorni si vaj ulliri në sallatë. EPA e klasifikon vajin e neem-it si një substancë me “toksicitet të ulët” dhe ndonëse rrallë është fatal për gjitarët, mund të shkaktojë alergji dhe acarim të lëkurës. Për sa kohë merrni masat e duhura (si p.sh. mos e pini dhe përdorni doreza/maska), jeni në rregull. Vaji i neem-it për merimangat tek kanabisi apo insekte të tjera është shumë potent, nuk është 100% i sigurt për njerëzit dhe kafshët. Marrja edhe e 20ml mund të shkaktojë të vjella dhe konvulsione. Janë raportuar shumë raste helmimi dhe mund të ndikojë në mëlçi dhe fertilitet.

Këshillohet që fëmijët dhe gratë shtatzëna të qëndrojnë larg jo vetëm vajit të neem-it, por të gjithë produkteve të neem-it.

Në Europë (si Britania), shitja e vajit të neem-it është e kontrolluar dhe e rregulluar, ndaj edhe pse është organik dhe i konsideruar i sigurt, mos prekni fytyrën kur përdorni produkte neem.

5. Kur nuk duhet përdorur vaji i neem-it

Nuk duhet aspak të përdorni vaj neem-i te bimë kanabisi që kanë kaluar tek tej-ujitje, mbi-ushqim ose mungesë të lëndëve ushqyese së fundmi. Edhe nëse mund të duhet për kontroll të shpejtë dëmtuesish, është më mirë të prisni që bima të shërohet plotësisht përpara përdorimit.

Gjithashtu, mos aplikoni vaj neem-i me dritat ndezur (nëse kultivoni brenda); bimët në diell direkt jashtë, ose në temperatura shumë të ftohta apo shumë të nxehta nuk duhen spërkatur me vaj neem-i sepse mund të djegin gjethet, degët apo kërcellin. Aplikoni natën ose kur bie dielli dhe kur temperatura është rreth 20^oC për të shmangur problemet.

6. Zgjidhje të tjera Organike për Bimët e Kanabisit

Vaji i neem-it është ndoshta pesticidi organik më i përdorur për kanabisin, por ka edhe shumë alternativa që ofrojnë zgjidhje të ndryshme kundër dëmtuesve.

Azadiraktina

Azadiraktina vjen gjithashtu nga pema e neem-it dhe është një nga përbërësit aktivë kryesorë të vajit të neem-it. Por gjendet edhe si produkt i veçantë, e nxjerrë dhe përqëndruar nga fara e neem-it në një formulim më të fuqishëm. Në të vërtetë është një përzierje substancash të ngjashme që veprojnë sëbashku për të luftuar dëmtuesit. Përdoret më mirë për të kontrolluar insektet në fazën larvore, duke bllokuar funksionet vitale fiziologjike dhe si rregullator rritjeje.

Vepron te karkalecat, koloshet, flutrat e bardha dhe një gamë të gjerë dëmtuesish të tjerë të zakonshëm të kanabisit. Është më efektive ndaj insekteve që brejnë (jo thithin) dhe punon më mirë mbi 21°C, pasi efikasiteti i bie në temperatura të ulëta.

Piretina

Piretina del në dy forma kryesore. Pyrethrum është versioni organik, ndërsa piretina është opsioni sintetik. Shumica e kultivuesve të kanabisit shmangin versionin sintetik meqë ka kohë gjysmëjetese më të gjatë dhe ndikon te cilësia e lulëzimit.

Pyrethrum është ekstrakt nga lulja kangjella. Është një pesticid botanik që vret insektet, por degradohet shpejt në ambient, kështu që nuk lë mbetje të qëndrueshme. Është përdorur gjerësisht në industrinë e luleve për dekada dhe është shfrytëzuar edhe nga kultivuesit e kanabisit për cilësitë jo invazive ndaj luleve të kanabisit. Funksionon duke sulmuar sistemin nervor të insekteve dhe është efektiv ndaj llojeve të ndryshme insektesh brejtëse, përfshirë merimangat dhe larvat. Është sprej kontakti, ndaj duhet të bjerë drejtpërdrejt mbi insektin apo larvën për të qenë efektiv.

Nematoz të dobishëm

Nematozët e dobishëm janë një opsion interesant organik dhe po fitojnë popullaritet. Janë krimba mikroskopikë që jetojnë në tokë dhe ushqehen me insekte, pa dëmtuar bimët apo kafshët. Janë natyrshëm në tokë por mund të shtohen për të rritur mbrojtjen natyrore. Nuk gjenden në substrat të kokosit, ndaj nëse përdorni këtë substrat, mund të shtoni një sasi.

Aplikohen duke i përzier me ujë dhe spërkatur shtresën e sipërme të substratit, ku do të kërkojnë insektet për ushqim. Në momentin që gjejnë dëmtuesit dhe hyjnë në trupin e tyre, lëshojnë një baktere vdekjeprurëse vetëm për insektin, por jo për kafshë apo bimë. Sulmojnë dëmtues të tokës si larvat e kërpudhave, etj.

Bacillus Thurengensis (BT)

Bacillus Thurengensis është një baktere natyrale që gjendet pothuajse në të gjitha spërkatjet organike, por mund të përdoret edhe veçmas. Sulmon si larvat ashtu edhe adultët e disa insekteve, veçanërisht një gamë të gjerë larvash që shpesh prekin kanabisin. BT prodhon një toksinë që dëmton sistemin tretës të larvave, duke i vrarë brenda 48 orëve. Është i sigurt për bimët dhe kafshët dhe nuk lë mbetje.

Toka e diatomeve

Njihet edhe si diatomit ose kieselgur, toka e diatomeve është një gur sedimentar natyral i përbërë nga mbetjet e fosilizuara të diatomeve. Kur është në pluhur, madhësia varion nga 3 μm në më pak se 1 mm dhe është shumë i sigurt për njerëzit dhe kafshët, por vret insektet.

Vepron duke prerë ekzoskeletin e insektit, dhe është ndër më efektivet kundër koloshëve, merimangave, larvave të brumbujve dhe insekteve të tjera zvarritëse. Prerjet që bën në trupin e insekteve shkaktojnë dehidratim dhe tharje. Duhet riaplikuar pas reshjeve të shiut dhe mund të bllokojë lehtësisht spërkatësit nëse nuk pastrohen mirë. Mund të shpërndahet edhe direkt në sipërfaqen e tokës ose të kokosit rreth bimës.

Insekte predatore të dobishme

Insektet predatore janë një mundësi shumë e mirë për kontroll organik, pasi janë natyrshëm në ambient dhe shpesh i gjeni aty ku kultivoni. Janë mishngrënës dhe ushqehen me dëmtues pa dëmtuar insektet apo bimët e tjera. Ka dhjetëra insekte predatore, por më të zakonshmit për kanabis janë buburrecët e mirë (ladybugs), lacewings dhe Nesidiocoris tenuis (insekti i domates). Nuk janë shumë efektivë kur ke infeksion të madh, por janë ndihmë e mirë për kopshtin. Nëse rritni jashtë i humbni lehtë, por brenda në çadër qëndrojnë më gjatë.

7. Përfundime

Spreji me vaj neem-i është një mënyrë shumë e mirë për t’u shpëtuar dëmtuesve në mënyrë organike, por mos e përdorni gjatë fazës së lulëzimit sepse ndikon në aromën dhe shijen e majave duke i lënë me erë të keqe dhe të rëndë. Ka alternativa ndaj vajit neem në lulëzim nëse do të ruash të korrat, por gjithmonë është më mirë të parandalosh se sa të kurosh, ndaj nëse nuk do telashe me dëmtues fillo me farat e kanabisit rezistente si Wedding Glue Auto.

Kjo hibride XL me dominancë Indica është jashtëzakonisht rezistente ndaj dëmtuesve dhe përfundon krejtësisht për 8-9 javë nga fara, duke e bërë perfekte për ata që kërkojnë një strain të lehtë për t’u kultivuar dhe korrje të shpejtë pa shpenzuar shumë kohë apo mund. Nëse keni pasur përvojë të mirë (ose të keqe) me vajin e neem-it ose receta të tjera shtëpiake ndihmoni kultivues të tjerë duke lënë një koment më poshtë!

Referenca të jashtme

1. Biblioteka Kombëtare Amerikane e Mjekësisë, Instituti Kombëtar i Shëndetit

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3841499/