Βιολογικά Θρεπτικά Στοιχεία Κάνναβης: Κομποστοποίηση

• 1. Τι είναι η κομποστοποίηση;
• 2. Γιατί να κάνω κομποστοποίηση;
• 3. Οφέλη της κομποστοποίησης
• 3. a. Καλό για το περιβάλλον
• 3. b. Ανακυκλώνει απόβλητα
• 3. c. Βελτιώνει το έδαφος
• 3. d. Προσθέτει ωφέλιμους μικροοργανισμούς στο έδαφός σας
• 4. Τα βασικά
• 4. a. Κάδος κομποστοποίησης
• 4. b. Οργανική ύλη
• 4. c. Φροντίδα
• 4. d. Υπομονή
• 4. e. Συντήρηση σωρού κομποστοποίησης
• 4. f. Κοινά προβλήματα κομποστοποίησης
• 5. Τι να κομποστοποιήσω;
• 5. a. Τι να μην κομποστοποιώ;
• 6. Πώς να χρησιμοποιήσω τον κομποστ μου;
• 7. Topdressing για τα φυτά κάνναβής σας με σπιτικό κομποστ
• 8. Συμπερασματικά

Η κομποστοποίηση είναι μια βιολογική μέθοδος παροχής θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος. Αυτό μπορεί όχι μόνο να οδηγήσει σε άνθη με καλύτερη γεύση, αλλά θα σας βοηθήσει να μειώσετε τα απόβλητα – μια win-win κατάσταση για όλους. Πολλοί σύγχρονοι καλλιεργητές ακολουθούν την ίδια ρουτίνα: σπέρνουν feminized seeds στο χώμα και ταΐζουν τα φυτά τους με εμφιαλωμένα θρεπτικά σύμφωνα με αυστηρό πρόγραμμα. Αν και αυτή η μέθοδος λειτουργεί εξαιρετικά καλά και παράγει σταθερά αποτελέσματα, εστιάζει εξ ολοκλήρου στην υγεία των φυτών και συχνά παραμελεί την κατάσταση του εδάφους. Για όσους καλλιεργούν σε γλάστρες σε εσωτερικούς χώρους και αντικαθιστούν το υπόστρωμα σε κάθε κύκλο, αυτό δεν είναι τόσο μεγάλο θέμα.

Ωστόσο, εκμεταλλευόμενοι τη δύναμη του ζωντανού εδάφους, οι καλλιεργητές δεν χρειάζεται να πετάνε το χώμα και να αγοράζουν συνεχώς καινούριο κάθε φορά που θέλουν να καλλιεργήσουν περισσότερο χόρτο. Επιπλέον, η εστίαση στην υγεία του εδάφους παίζει καθοριστικό ρόλο σε εξωτερικό περιβάλλον, ειδικά όταν καλλιεργείτε σε υπερυψωμένα παρτέρια ή απευθείας στο χώμα. Δίνοντας βάση στο τι ταΐζετε το έδαφος και στα μικρόβια που ζουν μέσα του, δεν χρειάζεται να ασχολείστε με την ακρίβεια συγκεκριμένων θρεπτικών. Τα μικρόβια του εδάφους θα κάνουν αυτή τη δουλειά για εσάς. Όταν πρόκειται να δημιουργήσετε υγιές έδαφος πλούσιο σε μικρόβια και θρεπτικά, ο κομποστ είναι ο βασιλιάς! Αυτός ο «μαύρος χρυσός» περιέχει πολλά σημαντικά συστατικά που μπορούν να μετατρέψουν ακόμα και φτωχό έδαφος σε μια γόνιμη κλίνη.

1. Τι είναι η κομποστοποίηση;

Η κομποστοποίηση είναι μια διαδικασία που μετατρέπει τα υπολείμματα τροφών σε χώμα πλούσιο σε θρεπτικά, επειδή οι μικροοργανισμοί διασπούν αυτά τα υπολείμματα και καθιστούν τα θρεπτικά διαθέσιμα για τα φυτά. Η διαδικασία στηρίζεται στα βακτήρια, την υγρασία και το οξυγόνο. Με αυτά τα στοιχεία και τη σωστή οργανική ύλη, προσφέρετε το ιδανικό περιβάλλον στα βακτήρια ώστε να διασπούν το οργανικό υλικό, δημιουργώντας θερμότητα.

Η θερμότητα που παράγεται βοηθά τους μικροοργανισμούς¹ να «ενεργοποιούνται» και να αρχίζουν να αποσυνθέτουν το οργανικό υλικό, ενώ το οξυγόνο και η υγρασία επιταχύνουν τη διαδικασία. Αυτός ο τρόπος επαναχρησιμοποίησης των οργανικών αποβλήτων δεν είναι αποκλειστικός για την κάνναβη, χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια από καλλιεργητές που θέλουν να μειώσουν τα απόβλητα και να επωφεληθούν οικονομικά ή αναπτύσσοντας πλουσιότερο χώμα. Όταν ασχοληθείτε με τον κόσμο της κομποστοποίησης, θα ανακαλύψετε ένα απίστευτα πολύπλοκο επιστημονικό πεδίο. Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι για να κομποστοποιήσετε υπολείμματα φαγητού και απορρίμματα κήπου. Η ζεστή κομποστοποίηση επιταχύνει αισθητά τη διαδικασία αλλά απαιτεί περισσότερη προσοχή και τη σωστή αναλογία βασικών υλικών.

Η ψυχρή κομποστοποίηση, από την άλλη, χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο αλλά είναι πιο παθητική και δεν απαιτεί συχνή παρακολούθηση. Για να το απλοποιήσετε, σκεφτείτε οτι όλα όσα προσθέτετε είναι τροφή για τα μικρόβια. Οι οργανισμοί στον σωρό του κομποστ κυριολεκτικά «τρώνε» αυτά τα συστατικά. Με τον καιρό, διασπούν τα μεγάλα μόρια από τις φλούδες μπανάνας, άκρα από καρότα και κομμάτια ξύλου σε μικροσκοπικά μόρια που μοιάζουν με πλούσια μαύρη ουσία γνωστή ως χούμος. Σε αυτό το στάδιο, μπορείτε να προσθέσετε το τελικό προϊόν κατευθείαν στις γλάστρες ή να φτιάξετε διάφορα εκχυλίσματα και να τα χρησιμοποιήσετε ως διαβροχή εδάφους ή ψεκασμούς. Είναι γεμάτο φυτικά θρεπτικά και ωφέλιμα μικρόβια που μπορούν να βοηθήσουν στην καταπολέμηση διαφόρων ασθενειών.

2. Γιατί να κάνω κομποστοποίηση;

Η κομποστοποίηση είναι ένας φθηνός και εύκολος τρόπος για να φτιάξετε χώμα. Αν γίνει σωστά, θα έχετε ένα ζωντανό οικοσύστημα που περιέχει όλα τα μακρο και μικροθρεπτικά (και ακόμα περισσότερα) από όσα θα παίρνατε αγοράζοντας βιολογικά λιπάσματα. Η κομποστοποίηση όχι μόνο βελτιώνει την υφή του εδάφους, αλλά δρα και ως πηγή αργής απελευθέρωσης θρεπτικών, που σε αντίθεση με τα συνθετικά δεν θα κάψουν τα φυτά σας. Κάνοντας αυτό, όχι μόνο τρέφετε τα φυτά σας με κορυφαία ποιότητα θρεπτικών, αλλά συμβάλλετε και στη μείωση των αποβλήτων που καταλήγουν στις χωματερές.

3. Οφέλη της κομποστοποίησης 

Καλό για το περιβάλλον

Επειδή χρησιμοποιείτε φυσική εναλλακτική αντί για συνθετικά λιπάσματα, βοηθάτε να μειωθούν τα χημικά στο έδαφος και, ακόμα κι αν σας φαίνεται λίγο, κάνετε τη διαφορά.

Η κομποστοποίηση βοηθά το έδαφος να συγκρατεί διοξείδιο του άνθρακα, κάτι που μειώνει τις εκπομπές αερίων, αναζωογονεί εξαντλημένα εδάφη και περιορίζει τη διάβρωση.

Ανακυκλώνει απόβλητα

Η κομποστοποίηση μπορεί να μειώσει έως και 30% τα απόβλητα που παράγετε. Αυτό κάνει μεγάλη διαφορά, διότι όταν τα υπολείμματα της κουζίνας πάνε σε χωματερή δεν έχουν τις κατάλληλες συνθήκες να διασπαστούν και καταλήγουν να παράγουν μεθάνιο, που είναι τοξικό για εμάς.

Βελτιώνει το έδαφος

Η κομποστοποίηση δεν βελτιώνει μόνο την υγεία των φυτών αλλά έχει τη δύναμη να μετασχηματίσει ακόμα και τα πιο φτωχά εδάφη. Ο κομποστ περιέχει άφθονα θρεπτικά και βοηθά το χώμα να τα συγκρατεί. Όπως το ποσοστό της αργίλου, ο κομποστ έχει καθαρό αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο, επιτρέποντας να συγκρατεί θετικά φορτισμένα ιονικά στοιχεία όπως αμμώνιο, ασβέστιο και μαγνήσιο. Ο κομποστ αυξάνει επίσης τους αερισμούς, την αποστράγγιση και την γενικότερη δομή του εδάφους. 

Προσθέτει ωφέλιμους μικροοργανισμούς στο έδαφός σας

Οι μικροοργανισμοί βοηθούν να αερίζεται το χώμα, διασπούν τα θρεπτικά για να γίνονται πιο διαθέσιμα και μπορούν να αποτρέψουν ασθένειες των φυτών.

4. Τα βασικά

Δεν χρειάζεστε πολλά για να ξεκινήσετε από το μηδέν, τα βασικά υλικά είναι ένας κάδος κομποστοποίησης και τα υπολείμματα για να αρχίσετε τη διαδικασία, αν και κάτι που θα χρειαστείτε και δεν αγοράζεται είναι η υπομονή και η σωστή φροντίδα των μικροοργανισμών.

Κάδος κομποστοποίησης

Για να ξεκινήσετε κομποστοποίηση δεν χρειάζεται να έχετε πολλά. Αρχικά, πρέπει να ξέρετε πού θα το κάνετε. Η κομποστοποίηση μπορεί να γίνει σε εσωτερικό χώρο σε πλαστικό κουτί, ξύλινο κιβώτιο ή κύβο από τούβλα, ή σε εξωτερικό χώρο πάνω σε πλαστικό φύλλο ή απευθείας στο έδαφος. 

Ο χώρος που θα κάνετε κομποστοποίηση μπορεί εύκολα να κατασκευαστεί από εσάς και δεν χρειάζεται να είναι εντυπωσιακός, αρκεί να φτιάξετε μια κατασκευή σχήματος κάδου που να καλύπτεται για να κρατάει την υγρασία.

Οργανική ύλη

Ο κομποστ αποτελείται από αποσυντιθέμενη οργανική ύλη¹ ώστε τα θρεπτικά να είναι διαθέσιμα στο χώμα, οπότε η οργανική ύλη είναι ζωτικής σημασίας. Μπορείτε να επιλέξετε ποια φρούτα και λαχανικά, μεταξύ άλλων, θα κομποστοποιήσετε, αλλά γενικά υπάρχουν δύο τύποι οργανικής ύλης: Πράσινη και καφέ.

Η ισορροπημένη αναλογία μεταξύ τους είναι απαραίτητη για να ευδοκιμήσουν οι μικροοργανισμοί — δεν υπάρχει συγκεκριμένος τύπος φρούτου που να είναι καλύτερος. Αν καλλιεργείτε κάνναβη, πρέπει να παρέχετε υπολείμματα πλούσια σε Άζωτο, Φώσφορο και Κάλιο, τα οποία είναι τα μακροθρεπτικά και βρίσκονται στα:

• Άζωτο: Μαρούλι, σπανάκι, ρόκα;

• Φώσφορος: Τσόφλια αυγών, κοπριά;

• Κάλιο: Μπανάνα, αγγούρι, λάχανο.

Θυμηθείτε ότι τα οργανικά υπολείμματα προσελκύουν μύγες και κατσαρίδες που μπορεί να αφήσουν αυγά στον κάδο σας, οπότε για ασφάλεια φροντίστε να έχετε καπάκι ή δίχτυ στην κορυφή για να το αποφύγετε.

Φροντίδα

Μέσα στον κάδο υπάρχουν ζωντανοί μικροοργανισμοί, οπότε πρέπει να διασφαλίσετε ότι είναι όντως ζωντανοί.

Κάθε 1-2 εβδομάδες φροντίζετε να έχει σωστή υγρασία – πολλή υγρασία μπορεί να τους σκοτώσει, αλλά αν δεν είναι αρκετά υγρό ποτίστε ελαφρώς.

Ο κάδος κομποστοποίησης δεν χρειάζεται πολύ ήλιο, ιδανικά να είναι σε σκιά και να έχει κατάλληλη αποστράγγιση διότι κατά την αποσύνθεση παράγεται υγρό που μπορεί να πνίξει τους μικροοργανισμούς.

Αν θέλετε να επιταχύνετε ακόμη περισσότερο τη διαδικασία, μπορείτε να κάνετε vermicomposting – χρησιμοποιήστε σκουλήκια που θα φάνε τα υπολείμματα τροφής και θα παράγουν χούμο (κοπριά από σκουλήκια).

Υπομονή

Αυτό είναι το πιο δύσκολο κομμάτι. Η κομποστοποίηση χρειάζεται χρόνο και δεν είναι έτοιμη σε μια νύχτα. Η διαδικασία αποσύνθεσης διαρκεί τουλάχιστον 1 μήνα, επομένως κάντε υπομονή – όσο περισσότερο αφήνετε τους μικροοργανισμούς να δουλέψουν, τόσο πιο συμπυκνωμένος θα είναι ο κομποστ.

Συντήρηση σωρού κομποστοποίησης

Ευτυχώς, οι σωροί κομποστοποίησης δεν χρειάζονται πολλή συντήρηση. Οι μικροοργανισμοί κάνουν το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς μόνοι τους, αλλά θυμηθείτε ότι το να γυρίζετε το σωρό με πιρούνι ή φτυάρι θα βοηθήσει να επιταχυνθεί η αποσύνθεση. Αυτό μπορεί να γίνεται κάθε 10 ημέρες περίπου. 

Ο χρόνος που χρειάζεται ένας σωρός για να είναι έτοιμος ποικίλλει — μερικοί ειδικοί λένε ότι αρκούν μόνο 30 ημέρες, άλλοι ότι χρειάζονται 6 μήνες ή και παραπάνω για σωστή αποδόμηση. Αν ζείτε σε ζεστό και υγρό κλίμα, η διαδικασία θα γίνει πιο γρήγορα. Καλό είναι πάντως να το γυρίζετε κάθε 10 ημέρες και να παρατηρείτε την πρόοδο της αποσύνθεσης. 

Κοινά προβλήματα κομποστοποίησης

Υπάρχουν μερικά συνηθισμένα προβλήματα με τον κομποστ, αλλά ευτυχώς τα περισσότερα λύνονται εύκολα.

Υδάτινος/μούσκεμα κομποστ 

Όταν ο σωρός είναι πολύ μούσκεμα, συνήθως δεν έχει αρκετό οξυγόνο για να ζήσουν τα μικρόβια, με αποτέλεσμα (σε σοβαρές περιπτώσεις) να πεθαίνουν. Μπορεί να υπάρχει και δυσάρεστη οσμή. Για να διορθώσετε το πρόβλημα αερίστε καλά με πιρούνι και προσθέστε ξερό υλικό όπως άχυρο ή ξερά φύλλα.

Ο σωρός μυρίζει αμμωνία

Αυτό δείχνει ότι υπάρχει υπερβολικό άζωτο. Προσθέτοντας άνθρακα (ξηρά υλικά) μειώνετε γρήγορα το άζωτο και σώζετε το σωρό. 

Ο σωρός δεν ζεσταίνεται

Πιθανότατα ο κομποστ σας έχει γίνει πολύ ξηρός. Είναι λίγο δύσκολο να κρατήσεις την υγρασία σωστά (να μην είναι πολύ ή να μην είναι λίγο), αλλά με πρακτική όλα γίνονται ευκολότερα. Ο «χρυσός κανόνας» είναι να είναι νωπό στην αφή, χωρίς να γίνεται μούσκεμα. 

Ο κομποστ είναι πολύ χοντροκομμένος και δεν διασπάται πλήρως

Αυτό δεν αποτελεί μεγάλο πρόβλημα, αν και κάποιοι προτιμούν πιο ψιλοκομμένο κομποστ. Ορισμένα απομεινάρια, όπως καλαμπόκια και τσόφλια αυγών, χρειάζονται μήνες να διασπαστούν πλήρως. Αν αυτό σας ενοχλεί, μπορείτε να τα κοσκινίσετε με μεγάλο κόσκινο πριν τα χρησιμοποιήσετε.

4. Τι να κομποστοποιήσω;

Το τι θα βάλετε στον κομποστ εξαρτάται από τους στόχους και τη διαθεσιμότητά σας, αλλά να θυμάστε ότι όλα τα υλικά για κομποστοποίηση ανήκουν σε άνθρακα (καφέ υλικό) ή άζωτο (πράσινο υλικό), οπότε χρειάζεται μια αναλογία περίπου 50/50 για να δουλέψει η κομποστοποίηση.

Το πράσινο υλικό² προσφέρει άζωτο και είναι πηγή πρωτεΐνης, ενώ το καφέ υλικό είναι πλούσιο σε άνθρακα που βοηθά στην αποσύνθεση και αερίζει τον κομποστ.

Δείτε έναν γενικό οδηγό για πράσινο και καφέ υλικό που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε στον κομποστ:

Αυτές είναι απλές προτάσεις, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ό,τι έχετε, αρκεί να τηρείται το 50/50. Να θυμάστε ότι τα μικρόβια χρειάζονται άνθρακα για ενέργεια και άζωτο για αποσύνθεση και αναπαραγωγή, οπότε πάντα να υπάρχει καφέ υλικό στον κάδο σας.

Τι να μην κομποστοποιώ;

• Δεν πρέπει να κομποστοποιείτε κρέας, ψάρι ή κόκαλα. Υπάρχουν άλλες τεχνικές (όπως bokashi) για τη διάσπασή τους, αλλά σε αυτό το setup θα προσελκύσουν έντομα.
• Αποφύγετε να κομποστοποιείτε άρρωστα φυτά. Ασθένειες όπως ο ιός του μωσαϊκού του καπνού μένουν στο έδαφος και μολύνουν μελλοντικά φυτά.
• Ποτέ μη χρησιμοποιείτε κοπριά γάτας ή σκύλου.
• Τα εσπεριδοειδή μπορεί να είναι επιβλαβή για τους μικροοργανισμούς, οπότε μην βάζετε λεμόνι, μανταρίνι ή πορτοκάλι. 

5. Πώς να χρησιμοποιήσω τον κομποστ μου;

Ο κομποστ σας μπορεί να αναμιχθεί με το χώμα και η ποσότητα εξαρτάται από το πόσο χρόνο τον αφήσατε να διασπαστεί. Μπορείτε να τον χρησιμοποιήσετε από τις 30 ημέρες και μετά, αλλά αν τον αφήσετε παραπάνω, θα έχει μεγαλύτερη συγκέντρωση θρεπτικών κι έτσι θα χρειαστείτε λιγότερο κομποστ ανά φυτό.

Δεν χρειάζεται να ανησυχείτε μήπως κάψετε τα φυτά σας, επομένως η ποσότητα που θα προσθέσετε στο χώμα εξαρτάται από το χρόνο που χρειάζονται τα φυτά κάνναβής σας από σπόρο μέχρι συγκομιδή. Σαν οδηγό, μπορείτε να αναμίξετε 50% κομποστ με 50% χώμα και να προσθέσετε περισσότερο αν το θεωρείτε αναγκαίο. Ο κομποστ λειτουργεί ως λίπασμα αργής απελευθέρωσης, οπότε μπορείτε να τον προσθέτετε σταδιακά κατά την ανάπτυξη των φυτών.

Αν αφήσατε τον κομποστ πολύ καιρό και είναι δυνατόν, μπορείτε να τον αναμίξετε 1 μέρος κομποστ σε 4 μέρη χώματος, για παράδειγμα αν αναμίξετε 1 κιλό χώμα, θα είναι 800γρ. χώμα και 200γρ. κομποστ.

6. Topdressing για τα φυτά κάνναβής σας με σπιτικό κομποστ

Ενώ υπάρχουν πολλοί τρόποι να χρησιμοποιήσετε σπιτικό κομποστ στα φυτά κάνναβής σας, η αγαπημένη μας μέθοδος είναι το topdressing. Τι είναι το topdressing; Είναι απλό και ακριβώς όπως ακούγεται: Προσθέτετε μια στρώση κομποστ γύρω από τη βάση του φυτού. Ο κομποστ είναι λίπασμα αργής απελευθέρωσης, κι έτσι επιβραδύνετε ακόμη περισσότερο αυτήν την απελευθέρωση. Μετά το topdressing, απλώς ποτίζετε τα φυτά σας κανονικά. Το πότισμα βοηθά τον κομποστ να αποσυντεθεί σταδιακά και να περάσει στο υπόστρωμα, όπου τα απελευθερωμένα θρεπτικά θα κρατήσουν το φυτό σας υγιές και αναπτυσσόμενο σε όλο τον κύκλο. Σημειώστε ότι το topdressing δεν διορθώνει ελλείψεις θρεπτικών. 

7. Συμπερασματικά

Η κομποστοποίηση είναι φθηνή και αποτελεσματική μέθοδος διατροφής των φυτών, επειδή μπορείτε να τη φτιάξετε όπως ακριβώς τη θέλετε και το καλύτερο είναι ότι γίνεται ακόμα και με φθηνά αποφάγια που βρίσκονται σε κάθε σπίτι. Αν έχετε εμπειρίες ή συμβουλές για την κομποστοποίηση, αφήστε ένα σχόλιο παρακάτω!

Εξωτερικές αναφορές:

1. Compost and Compost Tea Microbiology: The “-Omics” Era - St. Martin, Chaney & Rouse-Miller, Judy & Thomas, Gem & Vilpigue, Piterson. (2020).

2. Composting parameters and compost quality: a literature review - Azim, K & Soudi, Brahim & Boukhari, S & Périssol, Claude & Roussos, S & Thami-Alami, Imane. (2020).

Το παρόν άρθρο ενημερώθηκε τελευταία φορά στις 7 Απριλίου 2022.