De Toekomst van Intellectuele Eigendomsrechten (IER) op de Cannabis Markt

• 1. Kun je intellectuele eigendomsrechten bezitten op een cannabis strain?
• 2. Huidige situatie rond intellectuele eigendomsrechten op cannabis
• 3. Nabije toekomst van intellectuele eigendomsrechten op cannabis
• 3. a. Patenten
• 3. b. Merkregistratie
• 4. Conclusie

Voordat er honderden cannabis strains verkrijgbaar waren, waren cannabisplanten pure landrassen: In de jaren 80 werden de eerste commerciële strains uitgebracht en door de gewilde eigenschappen werden deze razend populair, wat leidde tot de eerste gehybridiseerde strains. Sindsdien zijn kwekers met elkaar gaan wedijveren om de allerbeste strains te ontwikkelen, maar vanwege cannabisverboden zijn hun creaties nooit vastgelegd onder het auteursrecht, waardoor merken toch hun genetica onder een andere naam konden gebruiken. Nu de wetten rondom cannabis veranderd zijn en de cannabismarkt steeds meer aandacht krijgt, willen niet alleen kwekers maar ook grote bedrijven hun strains beschermen door middel van het auteursrecht. Maar is dat mogelijk?

1. Kun Je Intellectuele Eigendomsrechten Bezitten op een Cannabis Strain?

In staten of landen waar cannabis legaal is, bieden dispensaries verschillende cannabis strains aan, elk met hun eigen naam, kwaliteit en prijs. In de meeste gevallen hebben winkels geen rechten op de strains, dus hoe kun je voorkomen dat een winkel jouw strain verkoopt? Wel, dat is ingewikkeld. Ten eerste is er een verschil tussen de gegeven naam van een strain en de naam van de variëteit. Over het algemeen kunnen plantenrassen niet als merk worden geregistreerd, dus kunnen kwekers en telers daar alleen een merknaam bovenop toevoegen, terwijl de soort zelf als publiek domein beschikbaar blijft voor iedereen.

Neem bijvoorbeeld Rainier Fuji Apples; dit is een merknaam, wat betekent dat andere bedrijven hun appels niet Rainier mogen noemen, maar ze mogen hun appels wel aanduiden als Fuji omdat dat de soort is. Merknamen bovenop de plantenrasnaam helpen het type appel en de herkomst te identificeren, maar werkt dit ook bij cannabis strains? In 2010 stond het federale Patent and Trademark Office merkregistratie van medische cannabis toe, maar die mogelijkheid verdween al snel weer.

Volgens de federale wet is cannabis nog steeds illegaal, dus kun je niets merken wat verwijst naar een verboden drug. Merkregistratie vereist echter niet dat je het product zelf registreert, maar wel een merk dat de bron van een bepaald product identificeert, en dat gebeurt op sommige plaatsen al. Toch ontbreekt het de cannabisindustrie, afhankelijk van de locatie, nog aan een aantal beschermingen die andere producten tegen kopiëren beschermen.

2. Huidige Situatie Rond Intellectuele Eigendomsrechten op Cannabis

De huidige stand van zaken geeft hoop aan alle kwekers en telers. In staten waar medisch gebruik van cannabis legaal is, werken autoriteiten aan het verlenen van patenten aan iedereen die een cannabis strain met nieuwe eigenschappen kan presenteren, zoals een verbeterde versie van eerdere genetica. Bijvoorbeeld een strain die beter bestand is tegen schimmel of een hoger CBD gehalte heeft. Bovendien moet de nieuwe strain aanzienlijke genetische aanpassingen bevatten die aangeven dat deze over een langere periode is ontwikkeld.

Het eerste cannabispatent werd in 2015 toegekend aan een laboratorium in Colorado, voor een strain met een uniek terpenenprofiel en specifieke cannabinoïden. Sindsdien hebben meer bedrijven patenten aangevraagd met betrekking tot cannabis. Het blijkt dus mogelijk, maar kleine kwekers hebben een groot nadeel ten opzichte van grote bedrijven aangezien het proces erg duur en traag is.

Nu cannabis wereldwijd legaal aan het worden is, wordt de waarde van goed ontwikkelde strains steeds duidelijker. Een paar jaar geleden moesten kwekers anoniem blijven vanwege de wetgeving, maar nu bedrijven met hun genetica aan de haal kunnen gaan zonder goedkeuring, eisen kwekers steeds vaker erkenning zodat ze een bestaan kunnen opbouwen met hun werk en door kunnen gaan met het ontwikkelen van hun genetica.

Voor de meeste breeders draait het auteursrecht niet om geld. De meesten zijn zelfs tegen auteursrechten op cannabis, omdat je bestaande strains nodig hebt om nieuwe te ontwikkelen. Maar realistisch gezien is het onvermijdelijk dat auteursrechten op termijn een rol gaan spelen, dus kwekers zouden hun creaties moeten beschermen voordat grote bedrijven de markt overnemen.

3. Nabije Toekomst van Intellectuele Eigendomsrechten op Cannabis

Wat de nabije toekomst betreft, lijkt het erop dat auteursrecht steeds meer zal afhangen van genetische documentatie. Momenteel werken laboratoria eraan om te begrijpen hoe cannabis evolueert, zodat ze de diversiteit van strains kunnen beschermen en genetische tests kunnen uitvoeren om de eigenschappen van een strain te leren kennen en de verwantschap met andere strains te bepalen.

Dit soort tests kan erg handig zijn voor kwekers en consumenten. Zo weten consumenten precies wat ze kopen en kunnen kwekers hun strains beschermen, zodat niemand anders patent op hun creaties kan aanvragen. Maar om dit te laten werken, zullen kwekers aan bepaalde voorwaarden moeten voldoen die nu nog niet helemaal vastgelegd zijn. Op basis van huidige IER-regels verwachten experts de volgende eisen:

Kwekersrechten

Plantenveredeling gebeurt al eeuwen, maar het onderscheid tussen teler en kweker is pas recent, in de twintigste eeuw, gemaakt. Kwalitatief kweken vereist veel ruimte, specialistische apparatuur en kennis. De kwekersrechten slaan op het recht van een kweker om rendement te behalen op de investeringen. Door “eigenaar” te zijn van een cannabis strain, krijgt een kweker een aantal exclusieve rechten, waaronder:

• Het recht om de strain te produceren en te reproduceren;
• De strain klonen om deze te vermeerderen;
• Het verkopen van klonen en zaden van de strain;
• Het exporteren en importeren van klonen van dezelfde strain;
• De strain klonen om een andere commerciële strain te produceren als daar een kloon van nodig is;
• Elk deel van de plant gebruiken voor de productie van andere producten dan klonen;
• Klonen opslaan;
• En anderen toestemming geven om de strain te klonen;

Iemand die met succes een cannabis strain als merk registreert, kan twintig jaar lang profiteren van bovenstaande rechten, maar er zijn wel enkele voorwaarden. Om een strain te beschermen moet deze:

Vereisten voor het Beschermen van een Cannabis Strain

Bovendien kunnen kwekersrechten betrekking hebben op afgeleide rassen. Hiermee zijn de oorspronkelijke kwekers beschermd tegen het verkrijgen van auteursrecht als iemand slechts één eigenschap van het oorspronkelijke ras wijzigt. Essentially derived varieties (EDVs) zijn in essentie planten die van een ander plantenras zijn afgeleid (het initiële ras). EDV's worden als volgt gedefinieerd:

• Een plantenras is een EDV als het is afgeleid van een initieel ras en de essentiële eigenschappen van het initiële ras behoudt;
• Het is gemakkelijk te onderscheiden van het initiële ras;
• En het drukt de essentiële eigenschappen van het initiële ras uit, behalve voor de verschillen die voortvloeien uit de afleiding.

Helaas maakt het gebrek aan precedent rondom het recht van cannabis plantenkwekers en de federale wetgeving op recreatieve cannabis het lastig om een vast patroon voor cannabis-auteursrechten te vestigen.

Patenten

Patenten zijn de meest gewilde vorm van bescherming, omdat een patent internationaal geaccepteerd en tot 20 jaar bescherming kan bieden. Toch moet de aanvrager kunnen aantonen dat hetgeen hij wil patenteren nieuw, nuttig en inventief is, wat lastig kan zijn. 

Bij cannabisplanten is het erg moeilijk om te bewijzen dat een strain nieuw en nuttig is, en bovendien hebben onderzoekers gesteld dat het onmogelijk is dat een levensvorm echt ‘inventief’ is, waardoor planten, dieren en mensen niet patenteerbaar zijn. Dit betekent dat strains en seeds niet als patent kunnen worden verkregen. Gelukkig werkt het Open Cannabis Project aan het verzamelen van DNA-monsters en het publiceren ervan in een online database. Dit kan zeer behulpzaam zijn bij het classificeren van strains en het voorkomen van patenten op genetica die niet echt nieuw zijn, én bij het identificeren van strains die publiek domein zijn.

Merkregistratie

Cannabiskwekers kunnen profiteren van merkrechten, die eveneens bescherming bieden en kunnen helpen je merk te onderscheiden van andere. Dit kan niet alleen gebruikt worden om strain-namen te beschermen, maar ook producten. Om dit te doen, mag de strain of het product niet misleidend zijn qua beschrijving en geen woorden bevatten zoals weed, green of andere verwijzingen naar cannabis. Niet alle producteffecten mogen worden beschreven; zo zijn er bedrijven die medische cannabisproducten registreren met termen zoals “good morning”, “bedtime” en “lights off”. 

Afgezien van bovenstaande problemen is het bijna onmogelijk om strain-namen als “Jelly Rancher” te merken vanwege een merkinbreuk of namen zoals “Alaskan Thunderfuck” omdat deze als aanstootgevend worden gezien, iets wat in de VS ongrondwettig werd verklaard vanwege het recht op vrije meningsuiting, maar dit geldt niet voor alle landen.

Hoewel merkrechten bescherming kunnen bieden aan plantenveredelaars, is het onbekend in hoeverre merken en patenten effectief zullen zijn voor cannabis. Het is mogelijk dat er problemen ontstaan zodra deze regelingen in werking treden. 

4. Conclusie

Hoe legaal recreatief cannabisgebruik en de werking van IER’s geregeld gaat worden zal een enorme impact hebben op de cannabismarkt, en tegelijkertijd zal de recreatieve markt ook weer van invloed zijn op IER’s. Dit betekent dat IER’s en cannabis waarschijnlijk in twee scenario’s zullen samenkomen.

In het eerste scenario kan de recreatieve markt profiteren van patenten en kwekersrechten, terwijl in het tweede scenario de markt wordt beheerst door grote bedrijven en kwekers verschillende obstakels zullen tegenkomen, zoals het toepassen van genetische modificatie en geavanceerdere technieken om rechten op hun strains te verkrijgen. Dit kan het voor kleine kwekers aanzienlijk moeilijker maken.

Uiteraard zijn dit theorieën en hoeft geen van beide uit te komen, maar het zou kunnen betekenen dat veel dingen in de cannabisindustrie veranderen. Helaas ligt het aan de machthebbers om te beslissen hoe IER werkt in cannabis, dus laten we hopen op het beste. Weet je meer over IER in cannabis? Deel je kennis gerust hieronder in de reacties!

Externe Bronnen

1. IER en biotechnologische innovatie. - Kaur, Jasleen & Manav, Navneet. (2021)
2. Trends in bescherming van intellectuele eigendomsrechten voor medicinale cannabis en verwante producten. - Wyse, Joseph & Luria, Gilad. (2021). 
3. Kwekersrechten op cannabis: Intellectuele eigendom op Canada’s legale marihuanamarkt. - de Beer, Jeremy & Gaffen, Alyssa. (2017).