Schimmel op Cannabisplanten: Alles Wat Je Moet Weten

• 1. Wat is schimmel?
• 2. Ideale omgevingscondities om schimmel te voorkomen
• 3. Schimmel op cannabis
• 4. Botrytis
• 4. a. Herkennen
• 4. b. Voorkomen
• 4. c. Behandeling
• 5. Meeldauw
• 5. a. Herkennen
• 5. b. Voorkomen
• 5. c. Behandeling
• 6. Wortelrot
• 6. a. Herkennen
• 6. b. Behandeling
• 7. Schimmel op geoogste cannabis toppen
• 8. Gezondheidsrisico’s van beschimmelde wiet
• 9. De beste schimmelresistente cannabis strains
• 10. Conclusie

Wil je een probleemloze groeicyclus zonder kopzorgen? Dan is het essentieel om alles te doen wat je kunt om schimmelige wiet te voorkomen. Dat begint bij het controleren en aanpassen van de kweekomstandigheden tot het preventief inzetten van schimmelwerende middelen. Schimmel kan optreden tijdens de vegetatieve fase, de bloeifase en zelfs na de oogst. Hierdoor worden toppen onveilig om te roken, raken omliggende planten besmet en kunnen je cannabiszaden kapotgaan. Hier is alles wat je moet weten over schimmel op cannabisplanten; van herkennen, voorkomen tot behandelen.

1. Wat is Schimmel?

Schimmel is een soort schimmel die groeit in meercellige draden (ook wel hyfen genoemd). Er zijn verschillende soorten schimmels die uit hyfen voortkomen, wat zorgt voor een wollig uiterlijk. Ze zijn bijna altijd wit maar soms ook grijs, wat veroorzaakt wordt door het mycelium (de massa die ontstaat uit hyfen). 

De pluizige of stoffige structuur die je vaak ziet, niet alleen op cannabisplanten maar op alle soorten planten en voedsel, wordt veroorzaakt door de sporen die zich vormen aan het uiteinde van de hyfen: deze sporen zijn zichtbaar wanneer je plant is besmet met schimmel.

Omgaan met schimmel op cannabis is de nachtmerrie van iedere kweker, omdat schimmelsporen extreem licht zijn en zelfs door een zacht briesje van de ene naar de andere plant kunnen worden verspreid. Binnen een paar dagen of zelfs uren kan je hele oogst besmet raken. Zoals gezegd zijn er verschillende soorten schimmels, maar bij cannabis moet je vooral letten op de volgende varianten:

Er zijn verschillende manieren om deze soorten schimmel te behandelen en te voorkomen, maar de beste methode is het behouden van goede kweekomstandigheden. Deze omstandigheden verschillen per groeistadium, dus het is sterk aangeraden om een thermo-hygrometer te gebruiken zodat je de luchtvochtigheid en temperatuur bewaakt. Dus, onder welke omstandigheden voorkom je schimmel?

2. Ideale omgevingscondities om schimmel te voorkomen

Het controleren en aanpassen van de kweekomgeving is de beste manier om schimmel te voorkomen, maar zonder de juiste apparatuur kan dat lastig zijn. Heb je die niet, maak je geen zorgen: zolang je omgeving tussen 20-24°C en 55-60% relatieve luchtvochtigheid blijft, zit je goed. Buiten deze richtlijnen kweken, betekent niet meteen schimmel, maar het zijn wel handige vuistregels.

Naast de juiste kweekomstandigheden volgen hier enkele tips die je helpen die ideale omstandigheden te bereiken.

Tips om schimmel binnen te voorkomen

• Oscillerende ventilatoren laten de lucht circuleren, waardoor de kans afneemt dat schimmelsporen op je planten terechtkomen.
• Heb je moeite de luchtvochtigheid binnen het gewenste bereik te houden? Koop dan een ontvochtiger!
• Houd je kweekruimte schoon! Dode bladeren opruimen en afval verwijderen verkleint de kans op schimmelvorming rond je planten.
• Met een afzuigventilator zorg je voor luchtafvoer en worden eventueel aanwezige schimmelsporen verwijderd.

Tips om schimmel buiten te voorkomen

• Een kas zorgt voor een afgeschermde kweekomgeving waarin je met ventilatoren en kachels de omstandigheden kunt regelen.
• Kweek strains die hoge weerstand hebben tegen plagen en schimmel; zo kun je sneller ingrijpen als er iets misgaat.
• Kweek in potten, zodat je de planten kunt verplaatsen bij slecht weer.
• Kweek je direct in de volle grond, bedek je planten dan met een plastic zeil bij hevige regen.
• Schimmel houdt van vochtige omstandigheden, dus zet je planten op een plek waar ze zo veel mogelijk zonlicht krijgen.

3. Schimmel op Cannabis

Het is mogelijk om schimmel te krijgen in elke fase van de kweek, zelfs tijdens het drogen en het curen. Schimmel is een soort schimmel die cannabisplanten aantast wanneer ze in vochtige en warme omstandigheden staan. Je kunt het behandelen met fungiciden of zelfgemaakte remedies en het voorkomen door het klimaat onder controle te houden. Maar omdat de schimmel bladeren, wortels of toppen aantast, kan behandeling soms onmogelijk of zeer moeilijk zijn.

Bovendien verspreidt schimmel sporen (en zijn er altijd wel sporen in de lucht om je heen). Schimmelsporen kunnen aan je kleding blijven zitten en zo je kweekruimte binnenkomen. Ze hebben alleen vocht en iets hogere temperaturen nodig om te ontwikkelen. Houd je kweekomgeving dus altijd zo schoon mogelijk — ook als je nog nooit schimmel hebt gehad. 

4. Botrytis

Botrytis (ook bekend als toprot of grijze schimmel) is een soort schimmel die veel plantensoorten treft. In cannabis ontwikkelt schimmel zich in de toppen en groeit langzaam naar buiten toe, waardoor het lastig te zien is in het beginstadium. Hier is een voorbeeld als je wilt weten hoe schimmel eruit ziet op wiet.

Toprot komt vaker voor bij buitenkweek, maar ook bij binnenkweek als temperatuur en luchtvochtigheid niet goed zijn geregeld. Het kan ook gebeuren tijdens het drogen en curen. Als de toppen niet goed zijn gedroogd, houden ze water vast, stijgt de luchtvochtigheid in de pot en ontstaat schimmel.

Herkennen

Ziet je geen sporen van schimmel maar slaan de bladeren droog uit of lijken de toppen niet goed te groeien? Dan kan schimmel zich aan het ontwikkelen zijn in de toppen. 

Zie je deze symptomen? Kijk dan in de toppen. De binnenkant hoort dezelfde kleur te hebben als de buitenkant – zijn er bruine/grijze plekken, dan is het waarschijnlijk toprot.

Voorkomen

Deze schimmel gedijt in warme, vochtige ruimtes. Voorkom dit door je kweekruimte goed te ventileren, de luchtvochtigheid per groeistadium aan te passen, temperatuurschommelingen te vermijden en alles schoon te houden.

Voor je droogruimte voorkom je toprot het beste met een relatieve luchtvochtigheid van 60% en een temperatuur van 20-25°C. Dit kun je niet alleen bereiken door het klimaat te regelen, maar ook met snoeien of LST zodat de takken ruim staan. Met deze punten op orde houd je je plant gezond in elke stap van de teelt.

Behandeling

Zijn je toppen zwaar aangetast, dan kun je behandelen, al is dit alleen om je plant de cyclus te laten afmaken. Je raakt de schimmel niet meer volledig kwijt. Algemeen advies is om de besmette plant weg te gooien, zodat anderen niet besmet raken.

Wil je de aangetaste plant toch houden, verlaag dan luchtvochtigheid en temperatuur zodat de schimmel langzamer groeit. Behandel de betrokken toppen met een schimmelspray. Blijft de schimmel groeien, worden je toppen papperig en helemaal grijs. Haal dan de toppen weg – als het echt erg is moet je de hele plant verwijderen.

Let op: aangetaste toppen kunnen giftig zijn en mogen niet gerookt worden!

5. Meeldauw

Meeldauw is een schimmel die zich eerst op de bladeren nestelt. Voor beginnende kwekers lijkt het misschien op trichomen, maar het spreidt zich snel uit over de hele plant.

De schimmel is wit poederig en kan je plant compleet bedekken, vooral de bladeren. Daardoor kan de plant geen fotosynthese meer uitvoeren en sterft deze uiteindelijk door energietekort.

Net als toprot produceert meeldauw sporen die zich makkelijk binnen en buiten kunnen verspreiden en slechts specifieke omstandigheden nodig hebben om te groeien.  

Herkennen

In het begin is meeldauw lastig te zien. Soms zie je lichte bultjes op de bladeren, maar vaak ontdek je pas dat je meeldauw hebt als er een witte poederlaag ontstaat.

Het witte poeder zal uiteindelijk de bladeren helemaal bedekken, waardoor ze geen licht meer kunnen absorberen. Dan gaan de bladeren slap hangen, worden geel, bruin en sterven af. Meeldauw groeit langzaam, maar kan je plant razendsnel overnemen. Zie je tekenen van witte aanslag, grijp meteen in.

Voorkomen

Zoals hierboven gezegd gedijen schimmels bij specifieke omstandigheden, dus voorkom ze door je kweekomgeving goed te houden. Combineer dit met minimaal snoeien of LST. Kwekers die bladbemesting geven, moeten extra oppassen: laat geen druppels achter op de bovenkant van de bladeren, die kunnen snel tot meeldauw leiden.

Behandeling

Meeldauw is iets gemakkelijker te behandelen. Pas eerst temperatuur en luchtvochtigheid aan in je kweekruimte en haal aangetaste planten weg. Controleer andere planten op besmetting, want sporen verspreiden zich snel. Is je plant te zwaar aangetast, haal dan zoveel mogelijk aangedane bladeren en toppen weg en spray met een schimmelmiddel naar keuze.

Let op: alles wat je op je plant spuit, beïnvloedt geur, smaak en kwaliteit van de toppen. Kies dus voor biologische producten of maak je eigen oplossing.

Mix 35 ml appelciderazijn per 1 liter water of meng 400 ml met 600 ml melk en spray je plant tegen meeldauw. Deze middelen werken het beste in het vroege stadium en kunnen ook falen.

6. Wortelrot

Wortelrot lijkt op toprot, maar vindt plaats in de wortels. Het gebeurt in aarde als je varenrouwmuggen krijgt of langdurig te veel water geeft, maar komt vaker voor bij hydroponics.

Wortelrot is lastig te herkennen bij groei in aarde omdat je de wortels niet ziet. Zelfs ervaren kwekers merken het soms pas als hun plant niet meer te redden is.

Herkennen

Wortelrot kun je zien doordat de wortels bruin en papperig worden. Je ziet de wortels pas als je de hele plant uit de aarde haalt.

Wanneer de wortels gaan rotten, lijkt het alsof je plant te nat staat of een tekort heeft, bladeren gaan krullen of andere klachten laten denken aan iets anders. Voorkomen doe je naast de juiste kweekomgeving door ervoor te zorgen dat je niet te veel water geeft, want dat trekt ongedierte aan zoals varenrouwmuggen en verdrinkt je wortels, waardoor wortelrot ontstaat.

Behandeling

Wortelrot wordt meestal niet behandeld omdat het de groei zeker zal aantasten — bijna alle kwekers gooien een aangetaste plant weg. Het is algemeen bekend dat een plant met zware wortelrot niet meer volledig herstelt. Wil je toch behandelen, maak dan de wortels schoon met een mengsel van 5-10 ml baking soda of 10 ml bleekmiddel op 1 liter water.

7. Schimmel op geoogste cannabis toppen

Dus, je hebt het hele groeitraject voltooid en schimmelproblemen weten te vermijden tijdens het kweekproces. Goed gedaan! Voorkomen dat schimmel je oogst verpest is echt een prestatie. Zelfs de meest ervaren kwekers maken soms fouten, waardoor hele oogsten verloren gaan door wortel- of toprot.

Maar alleen omdat je tijdens de teelt geen schimmel hebt gehad, betekent dat niet dat je nu gerust achterover kunt leunen. Schimmel op cannabis kan ook na de oogst optreden, dus goede opslag is cruciaal. Het eerste waar je na het knippen op moet letten is of je nat of droog gaat trimmen. 

Wat is het verschil tussen nat en droog trimmen?

Nat trimmen: direct na het knippen verwijder je zoveel mogelijk plantmateriaal. Enkele redenen hiervoor:

• Nat trimmen verkleint sterk de kans op schimmel tijdens het drogen. 
• Minder plantmateriaal zorgt ervoor dat toppen sneller drogen dan wanneer alle bladeren eraan blijven zitten.
• Kwekers trimmen nat als het lastig is om temperatuur en luchtvochtigheid in de droogruimte goed te houden.

Natuurlijk zijn er ook nadelen:

• Nat trimmen is een vieze klus en kost meer tijd dan droog trimmen.
• Nat plantmateriaal en verse trichomen plakken veel meer dan wanneer ze gedroogd zijn.
• Schaar raakt hierdoor sneller verstopt met hars.

Droog trimmen: je laat het meeste plantmateriaal tijdens het drogen aan de plant zitten en trimt pas als de plant helemaal droog is. Redenen hiervoor zijn:

• Hoe langzamer een top droogt, hoe sterker en smaakvoller (tot op zekere hoogte).
• Zoals eerder genoemd, is droog trimmen makkelijker dan nat trimmen.
• Het verzamelen van suikervlokken voor verdere verwerking is makkelijker als ze gedroogd zijn.
• Minder kans op een plakkerige trimtray door natte trichomen.

Welke temperatuur en luchtvochtigheid zijn ideaal voor het drogen?

Je wilt dat je toppen langzaam drogen. Gaat het te snel, dan gaan belangrijke stoffen in de trichomen verloren. Trichomen en cannabinoïden zijn erg gevoelig, behandel ze daarom met net zoveel respect als tijdens de teelt. Voor het beste droogresultaat en de minste kans op schimmel, houd je temperatuur tussen de 18-21 graden Celsius en de luchtvochtigheid onder 58%. Tussen 50 en 55% luchtvochtigheid zit je ideaal. Met dit klimaat drogen de toppen in 7-10 dagen, precies goed.

Zorg ook voor voldoende luchtuitwisseling in de droogruimte, maar voorkom directe luchtstroom op je toppen door ventilatoren of airco. Directe luchtstroom vermindert de potentie en smaak, dus houd dat tot een minimum. Als alles op orde is, droogt jouw oogst perfect – of je nu nat of droog hebt getrimd.

Hoe kies je tussen nat en droog trimmen

Deze keuze hangt vooral af van je controle over het droogklimaat. Kun je temperatuur en luchtvochtigheid perfect regelen? Dan kun je de plant als geheel laten en pas na het drogen trimmen. In een vochtig, warm klimaat is nat trimmen veiliger, om te voorkomen dat je toppen alsnog schimmel krijgen tijdens het drogen.

Wat te doen als het droogproces is voltooid?

Zodra de toppen droog zijn, kunnen ze in de cure-potten. Wacht, zijn mijn toppen zelfs na het drogen nog niet rookbaar? Ja hoor, je kunt ze direct roken, en ze smaken vast al prima. Wil je echter het beste uit je oogst halen, wacht dan nog een paar weken. Curen van bloemen werkt een beetje als het rijpen van whisky, maar dan sneller. Het terpenenprofiel is nog niet volledig ontwikkeld: in een goed afgesloten pot, op kamertemperatuur en uit het licht, duurt dat een paar weken extra.

Wees voorzichtig: ook na het drogen bestaat er nog kans op schimmel. Droge toppen bevatten restvocht in hun stelen, dat langzaam vrijkomt tijdens het curen. Om schimmelvorming te voorkomen, moet je weckpotten de eerste week dagelijks ‘burpen’ (laten luchten) en daarna 3 keer per week. Ruik je een ammoniakluchtje, haal de toppen er direct uit en breng ze terug naar de droogruimte – dit wijst op schimmel. Zie je tijdens het drogen of curen tekenen van schimmel, verwijder die toppen meteen om verspreiding tegen te gaan.

8. Gezondheidsrisico’s van beschimmelde wiet

Wiet die besmet is met schimmel mag nooit geconsumeerd worden – hoe ernstig de besmetting ook is, welk type schimmel ook, en ongeacht de manier van consumptie (roken, vapen, edibles, extracten). Vooral gebruikers met luchtwegklachten of een zwakker afweersysteem lopen extra risico. Mensen met een verminderde weerstand kunnen ernstig ziek worden van beschimmelde wiet. Er zijn zelfs ziekenhuisopnames bekend geraakt, al zijn er voor zover bekend geen doden gevallen door consumptie van beschimmelde cannabis. Uit onderzoek blijkt dat in 2019 tot 20% van de wietmonsters uit Californische dispensaries schimmel of bacteriën bevatte. Dispensaries zijn gereguleerd, dus reken maar uit wat dat betekent voor de zwarte markt. Vóór de grootschalige cannabisteelt kwam schimmel minder voor; sinds legalisering (vooral in de VS) is het probleem toegenomen. Zelfs voor hobbykwekers is schimmel niet altijd te voorkomen bij een kleine kweek, laat staan op boerderijen met duizenden planten. Hoe groter de kweek, hoe moeilijker om alles schoon en stabiel te houden qua klimaat.

Hoe meer planten je hebt, hoe moeilijker het wordt om luchtcirculatie, luchtvochtigheid en temperatuur goed te regelen. Een goed argument om je eigen planten te kweken: daarmee heb je alles zelf in de hand, van zaad kiemen tot oogst en het drogen/curen. Heb je astma of ademhalingsproblemen, dan is je risico extra hoog. Controleer altijd goed op zichtbare schimmel voor consumptie. Mogelijke klachten na roken of eten van beschimmelde wiet zijn:

• Allergische reacties (mild tot ernstig)
• Pijn op de borst
• Piepen bij de ademhaling
• Benauwdheid
• Ernstig hoesten
• Geïrriteerde ogen
• Geheugenverlies
• Vermoeidheid
• Koorts

Denk je dat je beschimmelde wiet hebt gerookt, gevaped of gegeten, controleer dan de rest zorgvuldig op schimmelsporen. Raak niet in paniek: voor de meesten zijn er geen ernstige risico’s. Voel je toch klachten na beschimmelde cannabis, win dan medisch advies in. Je hoeft niet direct naar de spoedeisende hulp, tenzij je ernstige ademhalingsklachten krijgt – houd je klachten bij en neem contact op met je arts als het erger wordt.

9. De beste schimmelresistente cannabis strains

Bij FastBuds leggen we altijd de nadruk op strains en zaden met een hoge mate van schimmelresistentie. Autoflowering strains zijn van nature zeer goed bestand tegen schimmels. Dat danken ze aan de Ruderalis-genetica die alle autoflowers delen. Cannabis Ruderalis is een ondersoort van Cannabis Sativa met unieke eigenschappen, waaronder een hoge schimmel- en plaagresistentie. De naam “Ruderalis” komt van het Duitse woord ‘ruderal’, destijds de term voor onkruid langs de weg. Door deze afkomst zijn autoflowering cannabisplanten als groep dus bijzonder schimmelbestendig. Toch zijn er bepaalde strains die nóg beter bestand zijn dan andere.

10. Conclusie

Het is best lastig voor een schimmel om je planten te besmetten als je het klimaat op orde hebt. Maar het is wel cruciaal dat je weet wanneer wiet beschimmeld is. Een goed klimaat lijkt eenvoudig, maar kan voor beginners best lastig zijn, zeker in landen waar kweekbenodigdheden moeilijk te krijgen zijn. Ben je schimmel zat, probeer dan eens een robuuste strain zoals onze Gorilla Cookies Auto.

We raden aan je planten dagelijks te controleren en direct in te grijpen bij de minste twijfel. Weet dat schimmel, ook al kun je het behandelen, altijd impact heeft op je uiteindelijke opbrengst en de geur, smaak en het effect aantast – voorkomen is dus beter dan genezen. Heb je zelf slimme manieren gevonden om schimmel te voorkomen? Deel ze gerust hieronder in de reacties en help je medekwekers!