Wat is hydrocultuur en hoe werkt het?

• 1. Een substraat zonder aarde
• 1. a. Rockwool
• 1. b. Coco
• 1. c. Hydroton
• 2. De verschillende typen hydrocultuursystemen
• 2. a. Dripper-systemen
• 2. b. Flood and drain
• 2. c. Deep water culture
• 2. d. Nutrient film technique
• 3. Hydrocultuur voedingsstoffen uitgelegd
• 4. Hoe zit het met ph en e.c.?
• 5. Wat is het verschil tussen hydrocultuur en aeroponics?
• 6. Tot slot

Na jarenlang het vak van biologisch kweken te hebben geperfectioneerd, stappen veel telers vol vertrouwen over op hydrocultuur. Hydrocultuur wordt gezien als de meest efficiënte manier om op commerciële schaal te telen, zonder gebruik van aarde of een ander groeimedium met voedingswaarde. Cannabis kweken met hydrocultuur brengt veel voordelen met zich mee. In dit artikel leggen we uit hoe hydrocultuur werkt, welke systemen en groeimedia er zijn, geven we een overzicht van voedingsstoffen en verklaren we pH en E.C. Hydrocultuur is echter allerminst exclusief voor de wereld van cannabiszaden. Groentetelers maken al jarenlang gebruik van deze technologie om voedsel op verticale stapels te verbouwen zonder een korrel aarde te gebruiken. Hydrocultuur kent een aantal voordelen waardoor deze kweekmethode voor zowel commerciële kwekers als hobbytelers erg aantrekkelijk is. Denk bijvoorbeeld aan snellere groeisnelheden, grotere opbrengsten en lagere kosten.

Op het eerste gezicht lijkt het misschien alsof deze kweekmethode veel water gebruikt en dus minder milieuvriendelijk is dan het lijkt. Toch gebruikt hydrocultuur juist veel minder water dan telen in aarde. Telkens wanneer je aarde water geeft, stroomt een groot deel van het toegediende water simpelweg weg via de poriën in de grond en verdwijnt. In een goed ontworpen hydrosysteem daarentegen voedt het water direct de plantenwortels en, afhankelijk van het systeem, circuleert het terug naar het reservoir. Daar neemt het opnieuw voedingsstoffen en zuurstof op, om vervolgens rechtstreeks naar de wortelzone te gaan – en begint de cyclus opnieuw.

1. Een substraat zonder aarde

Traditionele biologische landbouw is afhankelijk van natuurlijke afbraak van organisch materiaal, geholpen door vriendelijke bacteriën en schimmels. Doordat de wortels van een cannabisplant zich binden aan nuttige micro-organismen en een symbiotische relatie vormen, biedt het bodemvoedselweb alle essentiële voedingsstoffen en sporenelementen precies wanneer de planten erom vragen. 

Gewoon water geven of een vloeibare voeding rijk aan koolstof is alles wat een kweker nodig heeft om de planten gezond te houden. Het biologische groeimedium fungeert als een langzaam werkend buffersysteem, waardoor je als kweker veel meer flexibiliteit hebt bij over- of onderbewatering. Bij hydrocultuur is het gebruikte groeimedium een inert medium. Dit betekent dat het, in tegenstelling tot biologische substraten, geen enkele voedingswaarde bevat. Dankzij de diversiteit aan hydrocultuursystemen kan een kweker kiezen welk groeimedium het meest praktisch is voor hem of haar.

Toch zijn deze materialen geen echt groeimedium. Ze houden enkel het zaailing vast zolang de planten jong zijn en dienen als structurele ondersteuning. De wortels groeien uiteindelijk naar beneden, direct het water in—dát is het eigenlijke groeimedium. Maar we bedoelen hier niet gewoon kraanwater. Het water in hydrocultuursystemen wordt gereguleerd op een optimale pH-waarde. Het bevat daarnaast een reeks macronutriënten en micronutriënten die cannabisplanten nodig hebben om te floreren. Tot slot bevat het water genoeg opgeloste zuurstof om de wortels gezond te houden.

Rockwool 

Rockwool - Een geel, wollig vezelmateriaal dat wordt gemaakt door gesteente te spinnen. Hetzelfde materiaal wordt ook gebruikt voor isolatie en geluidsdemping, dus misschien ken je rockwool onbewust al.

De Voordelen

• Rockwool kan tot 18 keer zijn eigen gewicht aan water vasthouden
• Drippersystemen kunnen 3-5 keer per dag voeden
• Gebruikt in de commerciële landbouw om enorme opbrengsten te behalen
• Verkrijgbaar als blokjes voor stekken, meterlange matten en grote blokken.
• Ideaal voor het vasthouden van water bij bijvoorbeeld een pompstoring of stroomuitval.

Coco

Coco - Een zeer licht en luchtig substraat dat wordt gemaakt van kokosvezels. Na behandeling en het wassen tegen eventuele opgehoopte zouten, is coco een uitstekend groeimedium dat een uitbundige wortelgroei stimuleert.

Er zijn voedingsstoffen die speciaal voor coco zijn ontwikkeld, omdat coco voedingsstoffen anders vasthoudt dan rockwool en hydroton. Vaak wordt coco in een verhouding van 50/50 gecombineerd met perliet voor de ideale balans tussen droogte en vocht tussen de watergiften.

De Voordelen

• Coco bevat veel luchtzakjes, wat bevorderlijk is voor een groot wortelstelsel.
• Waterretentie is erg hoog bij coco en je zult niet snel overbewateren.
• Wordt vooral gebruikt voor topdripper-systemen die werken met drainage of recirculatie.
• Coco mengt uitstekend met andere substraten zoals perliet, hydroton en vermiculiet.

Hydroton

Hydroton - Dit zijn kleine oranje kleikorrels die oorspronkelijk werden gebruikt in de tuin- en landschapsbouw. Hydroton wordt vaak gemengd met coco om extra luchtzakken te creëren, of solo gebruikt in deep water culture en recirculerende dripper-systemen.

De Voordelen

• Het is onmogelijk om je planten te veel water te geven met hydroton.
• Recirculerende systemen met hydroton kunnen 24/7 aan staan indien gewenst.
• Mengen met coco in een 50/50 verhouding zorgt voor een zeer licht en luchtig medium.
• Als ze na elke kweekcyclus worden gewassen, kunnen ze steeds opnieuw worden gebruikt.

2. De verschillende typen hydrocultuursystemen

Dripper-systemen

Op sociale media is recent een stijging zichtbaar van hobbykwekers die drip staken gebruiken, met coco, rockwool of puur hydroton. Dripper-systemen vormen de instap voor hydrocultuurkwekers en zijn qua kosten, tijd en onderhoud erg laagdrempelig.

In de groeifase is het aanbevolen om planten 1-3 keer per dag te voeden, afhankelijk van de lengte van de groeiperiode, en 3-5 keer tijdens de bloei. Dripper-systemen zijn ideaal om een constante voedingsoplossing en vaste voedertijd te bieden, geprogrammeerd op een 15 minuten segment timer.

Flood and drain

Niet zo populair in de commerciële teelt als andere hydrosystemen, maar flood and drain levert enorme opbrengsten op bij kleine planten die dicht bij elkaar staan. Voedingsmomenten kunnen in sommige gevallen variëren tussen 5 en 10 keer per dag.

Je moet een groeimedium van puur hydroton gebruiken, en stekken of zaailingen planten in een 10-15 cm dikke laag hydroton. Het voordeel van een flood and drain-tafel is dat zuurstof door de wortels wordt gespoeld, waarna ze worden 'geïnundeerd' met een voedingsoplossing.

Deep Water Culture

Door gebruik te maken van een luchtsteen, luchtpomp, plastic emmer en netpot, stelt deep water culture de wortels in staat 24/7 in de voedingsoplossing te hangen. D.W.C. staat bekend om het produceren van uitzonderlijke opbrengsten en krachtige, voedingsintensieve planten.

Van alle systemen vereist deep water culture het meeste onderhoud en heeft het ook het grootste risico. Als je werkt met D.W.C. is het van cruciaal belang dat de wortels niet besmet raken met pathogenen in het water, omdat dit je hele oogst kan vernietigen—zeker bij recirculerende DWC-systemen.

Nutrient Film Technique

Deze systemen worden commercieel ingezet voor de teelt van bijvoorbeeld sla en zijn vooral geschikt voor kleine planten. Wanneer je cannabis kweekt in een N.F.T.-systeem met rockwoolblokjes, kunnen de resultaten geweldig zijn doordat de wortels zo groot worden dat ze het hele reservoir inclusief pomp in beslag nemen.

Deze systemen zijn erg eenvoudig in gebruik, vragen weinig onderhoud en zijn zeer geschikt voor beginnende telers die hydrocultuur willen proberen. Nog een voordeel van een N.F.T.-systeem binnenshuis is dat de planten laag bij de grond staan, waardoor het ideaal is bij beperkte ruimte.

3. Hydrocultuur voedingsstoffen uitgelegd

Het gebruik van een inert hydrocultuursubstraat is volledig afhankelijk van direct beschikbare voedingsstoffen voor de wortels van de plant. Er is geen buffertijd van 72 uur zoals bij sommige substraten, waardoor er extra aandacht nodig is. Het grootste verschil tussen biologische en hydroponische verbindingen is het formaat. Hydrocultuur voedingsstoffen worden gemaakt van chemische zouten in extreem fijne, chelaatvormige mineralen die door de plant direct kunnen worden opgenomen. Kweekvoeding wordt vaak in twee of drie delen aangeboden.

Zo bevatten Groeivoeding Deel A+B alle benodigde elementen, maar mogen ze niet gemengd worden en worden ze apart bewaard in gelabelde flessen. Bij gebruik van chemische voeding is het erg belangrijk om de voedingsstoffen correct te mengen volgens het voedingsschema.

4. Hoe zit het met pH en E.C.?

Twee essentiële factoren bij het correct voeden van je cannabisplanten, die bepalen welke voedingsstoffen beschikbaar én opneembaar zijn. Elektrische geleidbaarheid bepaalt de sterkte van de voedingsoplossing en wordt gemeten in parts per million (PPM).

Waarop letten

• Het toevoegen van voedingsstoffen kan de pH doen schommelen—voeg pH-up of pH-down dus pas helemaal op het laatst toe aan de menging. Vooraf pH-niveaus aanpassen voordat alle voeding erbij zit, is omslachtig en geeft doorgaans meer frustratie.
• Met een pH- en E.C.-meter kun je zeer nauwkeurig de waarden meten tijdens het aanmaken van je voedingsoplossing. Door de elektrische geleidbaarheid van de drains (runoff) in een drippersysteem te meten, weet je hoeveel de planten opnemen.
• Verschillende cultivars zijn verschillend qua voedingsbehoefte, dus stem E.C. altijd af op de strain en begin liever lager dan te hoog—voorkom problemen achteraf.

5. Wat is het verschil tussen hydrocultuur en aeroponics?

Hoewel beide systemen op elkaar lijken, zijn de verschillen vooral zichtbaar in de wijze waarop voeding aan de wortels wordt gegeven. In hydrocultuuropsettingen hangen de wortels continu of periodiek in het water of worden ze gevoed door een doorlopende stroom voedingsoplossing. Bij aeroponics raken de wortels nooit het water, maar krijgen ze hun voeding via een fijne mist die rechtstreeks en continu wordt verneveld over de wortels. Samengevat: het belangrijkste verschil is wat de naam al zegt—'aero' in Aeroponics staat voor lucht, terwijl 'hydro' in hydrocultuur water betekent.

De voor- en nadelen van Aeroponics

Zoals alles in het leven heeft aeroponics zijn voor- en nadelen. Laten we deze even verder bekijken.

VOORDELEN

• Geen groeimedium zorgt voor maximale voedingsopname
• Explosieve plantgroei dankzij constante blootstelling van de wortels aan zuurstof
• Grotere planten en hogere opbrengsten
• Meer efficiëntie zorgt voor minder water- en voedingverbruik
• Maximaliseert de kweekruimte doordat je veel planten kwijt kunt in een relatief klein systeem
• Nieuwe planten toevoegen is eenvoudig doordat je niet met substraten hoeft te werken

NADELEN

• Vraagt constante aandacht voor pH en EC omdat de wortels direct worden blootgesteld aan de voedingsoplossing 
• De initiële aanschafkosten zijn hoger dan bij reguliere kweekmethodes
• Moet regelmatig gereinigd en onderhouden worden
• Constante controle is nodig, mocht een onderdeel kapot gaan
• Bij stroomuitval ben je afhankelijk van elektriciteit en kan het systeem uitvallen
• Je hebt enige kennis nodig om het systeem correct op te bouwen en te onderhouden

6. Tot slot

Hydrocultuur vereist behoorlijk wat inzet, het regelmatig kopen van voedingsstoffen, het risico op blinde vlekken en pathogenen, en vooral de nodige kennis en ervaring. We adviseren om veel te lezen en te kijken naar tutorials over cannabis telen in hydrocultuursystemen. Leer welk systeem het beste aansluit bij jouw ruimte, vaardigheden, budget en bereidheid tot onderhoud.