THC-effecten op je hersenen en zenuwstelsel

• 1. Wat is het centrale zenuwstelsel?
• 2. De effecten van cannabinoïden op de functie van het czs
• 3. Gevaarlijke effecten van cannabis op het czs
• 4. Conclusie

Er is veel documentatie over de effecten van cannabis. Verschillende studies zijn uitgevoerd op mensen, maar veel van dit onderzoek wordt als ontoereikend beschouwd vanwege de beperkte informatie over cannabis die destijds beschikbaar was. Recente onderzoeken hebben echter de specifieke receptoren in de hersenen gevonden die cannabinoïden herkennen. Dus, op basis van recent onderzoek weten we nu meer over de gunstige en ongunstige effecten op het centrale zenuwstelsel. Lees verder voor meer informatie!

1. Wat is het centrale zenuwstelsel?

Het centrale zenuwstelsel (ofwel CZS) bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg en wordt al lange tijd bestudeerd door anatomen en fysiologen. Hoewel we nog niet alles weten, is wel bekend dat het bijna alle functies van onze geest en lichaam aanstuurt, zoals gedachten, bewegingen, emoties, verlangens en nog veel meer.

Net als een computer vangt het brein informatie op via de ogen, oren, neus, tong en huid (en ook via inwendige organen). Vervolgens interpreteert en verwerkt het de informatie die daarna via het ruggenmerg verder wordt geleid, dat fungeert als een snelweg voor deze informatie-uitwisseling.

Belangrijkste locatie van CB1- en CB2-receptoren

Deze “snelweg” wordt omgeven door cannabinoïde-receptoren genaamd CB1 en CB2, waaraan cannabinoïden zich binden als je ze consumeert. Dus als je ooit cannabis hebt gebruikt, heb je dit zeker ervaren... maar weet je ook waarom je die effecten voelt?

2. De effecten van cannabinoïden op de functie van het CZS

Zoals genoemd, bestuurt het centrale zenuwstelsel onze beweging, gedachten en nog veel meer. Het is in feite verantwoordelijk voor het verzenden van informatie van de hersenen naar de zenuwen en vice versa. En zoals je misschien weet, worden cannabinoïden door receptoren opgenomen en kunnen ze je CZS beïnvloeden. Maar hoe?

Psychomotorische controle

Cannabinoïde-receptoren zijn vooral geconcentreerd in de basale ganglia en het cerebellum. Daarom beïnvloeden cannabinoïden onze psychomotorische functies. Een van de eerste dierstudies met cannabis liet zien dat lage doses THC (ongeveer 0,2 mg/kg) de bewegingsactiviteit verminderden, maar dat hogere doses (1-2 mg/kg) juist beweging stimuleerden en nog hogere doses (2,5 mg/kg) slaap veroorzaakten.

Deze effecten worden ook bij mensen waargenomen. Cannabis kan leiden tot verminderde psychomotorische controle en bij hoge doses kan iemand lange tijd onbeweeglijk blijven en isolatie opzoeken. 

Effecten van cannabinoïden op het geheugen

Een van de bekende effecten van het gebruik van cannabinoïden bij mensen is een verminderd kortetermijngeheugen. Ook tonen verschillende studies aan dat proefpersonen moeite hadden met taken die sterk afhankelijk zijn van aandacht.

Wetenschappers vermoeden dat deze effecten ontstaan in de hippocampus (een complex hersengebied met een grote rol bij leren en geheugen) doordat de informatieverwerking in de hippocampale netwerken wordt verstoord. Dit gebeurt omdat in de hippocampus veel cannabinoïde-receptoren aanwezig zijn. 

Effecten van cannabinoïden op de eetlust

Meerdere onderzoeken melden dat cannabisgebruik meestal samengaat met een toegenomen eetlust, zelfs als iemand al verzadigd is. In studies bleek THC een significante werking te hebben tegen verlies van eetlust en gewichtsverlies bij mensen met AIDS. Dit suggereert dat cannabinoïden invloed kunnen hebben op de voedselinname en het lichaamsgewicht door de eetlustremmende effecten van leptine (een hormoon dat helpt bij het reguleren van de energiebalans door honger te onderdrukken) te bemiddelen.

Cannabinoïden en misselijkheid

Niet alleen natuurlijke cannabinoïden zoals THC, maar ook synthetische cannabinoïden kunnen misselijkheid en braken onder controle houden. Ze laten goede resultaten zien, onder meer bij kankerpatiënten die chemotherapie ondergaan. Vanwege het smalle werkingsbereik tussen het anti-emetisch effect en de psychoactieve effecten is het toedienen bij veel patiënten echter lastig.

Effecten van cannabinoïden op hersenfuncties

Net als andere bedwelmende stoffen kunnen cannabinoïden diepgaande veranderingen teweegbrengen in verschillende hersenfuncties, omdat in de hippocampus veel CB1-receptoren aanwezig zijn. Diverse studies hebben gerapporteerd dat gebruikers soms synesthesie ervaren (een neurologische aandoening waarbij prikkeling van één zintuig ook andere zintuigen activeert), maar dit effect is niet altijd aanwezig, waardoor veel studies geen eenduidig resultaat geven. 

Aan de andere kant is een effect dat meerdere malen is bevestigd het gevoel dat de tijd sneller verstrijkt (hoewel sommige mensen juist het gevoel hebben dat de tijd langzamer gaat). Dit effect wordt ook bij dieren waargenomen en hoewel het cognitieve functies beïnvloedt, concluderen onderzoekers dat de effecten licht zijn in vergelijking met andere stoffen, zoals alcohol.

Recentere onderzoeken stellen dat deze effecten vaker voorkomen bij zware cannabisgebruikers, maar de resultaten toonden geen significante verschillen tussen langdurige zware gebruikers, matige gebruikers en niet-gebruikers.

Het wordt echter erkend dat er stoornissen in cognitieve taken zijn bij gebruik van cannabis. Er is geen bewijs voor de exacte oorzaak daarvan, maar het wordt vermoed dat deze effecten samengaan met langdurig gebruik. Regelmatige gebruikers kunnen een lichte vermindering van cognitieve functies ervaren, zelfs na het stoppen. 

Cannabinoïden en pijn

Cannabinoïde-receptoren zijn te vinden langs pijnbanen, van sensorische zenuwen tot het ruggenmerg. Daarom is één van de belangrijkste therapeutische voordelen van cannabis pijnverlichting. Studies tonen aan dat cannabinoïden de reactie van neuronen op schadelijke prikkels onderdrukken. Dit betekent dat cannabinoïden ontstekingspijn kunnen verlichten en sommige studies laten zien dat cannabinoïden ook symptomen van zenuwgerelateerde aandoeningen kunnen verminderen. Uit resultaten blijkt dat niet alle pijnstillende effecten via de cannabinoïde-receptoren verlopen; het is mogelijk dat de analgetische effecten deels via andere, nog onbekende, receptoren plaatsvinden.

Er is nog meer onderzoek nodig naar cannabinoïden om sluitende conclusies te trekken. De vooruitgang verloopt echter traag vanwege wetgeving en regelgeving rondom cannabis. Ondanks de voordelen kunnen cannabinoïden ook gevaarlijke effecten hebben, die kunnen variëren afhankelijk van inter- en intra-individuele verschillen.

3. Gevaarlijke effecten van cannabis op het CZS

Zoals genoemd, kan cannabis ook schadelijke effecten hebben afhankelijk van verschillende factoren, variërend van leeftijd en gewicht tot blootstelling aan stoffen en bestaande aandoeningen. Er is weinig onderzoek naar de bijwerkingen van cannabis vanwege de verboden status in de meeste landen, maar de bekendste zijn de volgende.

Chronisch gebruik kan de hersenen beschadigen

Er is weinig bewijs dat cannabis de hersenen permanent kan beschadigen; cannabinoïden kunnen wel het concentratievermogen en de aandachtsspanne verminderen, maar meerdere studies hebben geen duidelijk bewijs voor hersenschade kunnen vaststellen.

Een onderzoek onder volwassen cannabisgebruikers vond geen bewijs voor atrofie of veranderingen in weefselvolumes. De tegenstrijdige rapporten over de effecten van cannabinoïden op de hersenen maken het verwarrend. Hoewel het mogelijk is neurotoxiciteit aan te tonen na consumptie van een hoge dosis cannabinoïden, is er geen bewijs voor significante schade.

Cannabis en psychiatrische aandoeningen

Grote doses cannabinoïden kunnen tijdelijke psychose veroorzaken bij sommige gebruikers, bekend als “cannabispsychose”. Dit komt bijna altijd voor na overmatig gebruik van met cannabis geïnfuseerde dranken en edibles en duurt meestal totdat de cannabinoïden op natuurlijke wijze zijn uitgescheiden.

Soms kan de cannabispsychose ernstig genoeg zijn om een ziekenhuisopname noodzakelijk te maken en de diagnose wordt vaak verward met schizofrenie omdat de symptomen enigszins vergelijkbaar zijn. Deze symptomen omvatten:

• Waanideeën van controle;
• Vervolgingswanen;
• Auditieve hallucinaties;
• En vervlakking van emoties.

Niet alle patiënten vertonen alle symptomen en het is mogelijk dat sommigen ongebruikelijke symptomen ervaren, maar in alle gevallen is er een grote gelijkenis met schizofrenie. Dit leidt tot de hypothese dat deze symptomen mogelijk worden veroorzaakt door abnormale activiteit van de cannabinoïde-mechanismen in de hersenen.

Ondanks de vele gevallen is het verband tussen cannabisgebruik en psychotische aandoeningen nog niet bewezen. Aan de andere kant zeggen wetenschappers dat cannabis de symptomen van bestaande psychotische aandoeningen kan verergeren. Of medicinale cannabis geschikt is voor deze aandoeningen is niet 100% duidelijk, hoewel recente studies veelbelovende resultaten laten zien. Toch wordt het gebruik van cannabis voor de behandeling van psychotische ziekten afgeraden.

4. Conclusie

De ontdekking van cannabinoïden en het endocannabinoïdesysteem heeft het cannabisonderzoek de afgelopen jaren nieuw leven ingeblazen, met als conclusie dat niet alleen THC maar ook andere cannabinoïden gebruikt kunnen worden om de afgifte van neurotransmitters te reguleren. Toch gaan de gewenste therapeutische voordelen soms gepaard met ongewenste bijwerkingen, waardoor niet alle patiënten hiervoor geschikt zijn. 

Medische disclaimer

Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden. De verstrekte informatie is afkomstig uit onderzoek van externe bronnen.

Externe referenties

1. Schadelijke effecten van cannabis roken: een cerebrovasculair en neurologisch perspectief. - Sabrina Rahman Archie en Luca Cucullo.
2. Cannabis: effecten op het centrale zenuwstelsel. - Víctor Manuel Rivera-Olmos en Marisela C Parra-Bernal.
3. Hoe veroorzaakt marihuana zijn effecten? - National Institute on Drug Abuse