Vrouwen en Wiet: Een Uitgebreide Gids voor Cannabis en de Gezondheid van de Vrouw

• 1. Recreatief gebruik bij mannen en vrouwen: verschillen en risico’s
• 1. a. Groter risico op afhankelijkheid bij vrouwen versus mannen
• 1. b. Verschillen in acute effecten, inclusief bijwerkingen
• 1. c. Andere ontwenningsverschijnselen bij vrouwen versus mannen
• 2. Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding
• 2. a. Cannabisgebruik en vruchtbaarheid
• 2. b. Cannabisgebruik en zwangerschap
• 2. c. Cannabisgebruik en borstvoeding
• 3. Medicinaal cannabisgebruik bij vrouw-specifieke aandoeningen
• 3. a. Cyclusgerelateerde klachten
• 3. b. Female orgasmic disorder
• 3. c. Endometriose
• 3. d. Overgangsklachten
• 4. Conclusie

Cannabis, ooit een verboden middel omgeven door controverse, wordt tegenwoordig steeds vaker geaccepteerd en gelegaliseerd in veel landen. Deze verschuiving heeft geleid tot een belangrijke verandering in het gebruik, waarbij steeds meer vrouwen om verschillende redenen cannabis gebruiken. Hoewel mannen nog steeds vaker cannabis gebruiken dan vrouwen, wordt het verschil kleiner.

Opmerkelijk is dat vrouwen anders reageren op cannabis dan mannen, zowel qua acute symptomen, afhankelijkheid als bij het stoppen. Bovendien heeft cannabis unieke gevolgen voor de gezondheid van vrouwen vanwege de aanwezigheid van endocannabinoïde receptoren in het gehele vrouwelijke voortplantingsstelsel. Gezien deze verschillen en mogelijke gezondheidsgevolgen is het belangrijk om het onderwerp cannabisgebruik bij vrouwen nader te onderzoeken. Dit artikel biedt een uitgebreide gids over cannabis en de gezondheid van de vrouw, met aandacht voor de mogelijke voordelen, risico's en alles daartussen.

Recreatief Gebruik bij Mannen en Vrouwen: Verschillen en Risico’s

Ieder persoon reageert anders op cannabis, maar er zijn enkele algemene patronen die het gebruik door mannen en vrouwen onderscheiden. Een van die patronen is het risico op misbruik en afhankelijkheid.

Groter Risico op Afhankelijkheid bij Vrouwen versus Mannen

De geaccepteerde criteria voor het diagnosticeren van een cannabisgebruiksstoornis (CUD) zijn mogelijk niet wetenschappelijk waterdicht en eerder een overblijfsel uit de war-on-drugs-periode, maar volgens deze criteria komt CUD voor bij ongeveer 10% van de cannabisgebruikers, en lopen vrouwen mogelijk meer risico dan mannen.

Onderzoek suggereert dat vrouwen sneller afhankelijk worden van cannabis dan mannen. Dit proces wordt “telescoping” genoemd. Dit betekent dat, hoewel mannen en vrouwen op dezelfde leeftijd met cannabis kunnen beginnen, vrouwen doorgaans sneller afhankelijk raken. Een studie liet zien dat de tijd van eerste gebruik tot het ontstaan van CUD korter was bij vrouwen (4,7 jaar vs. 5,8 jaar bij mannen).

Bovendien kunnen vrouwen ernstigere vormen van cannabisafhankelijkheid ervaren. Hoewel mannen vaker de diagnose CUD krijgen, rapporteren vrouwen ernstiger symptomen, waaronder hevigere ontwenningsverschijnselen en meer gecombineerde psychische klachten. Mogelijk spelen vrouwelijke geslachtshormonen hierbij een rol, maar er is meer onderzoek nodig om deze biologische mechanismen volledig te begrijpen.

Verschillen in Acute Effecten, Inclusief Bijwerkingen

Mannen en vrouwen kunnen andere acute effecten ervaren bij cannabisgebruik. Mannen melden vaker een verhoogde eetlust, beter geheugen, enthousiasme, veranderde tijdsbeleving en meer muzikaliteit tijdens het high zijn. Vrouwen daarentegen geven vaker aan hun eetlust te verliezen en zin te krijgen om schoon te maken bij een high.

Vroeg bewijs suggereert dat vrouwen in het algemeen gevoeliger zijn voor cannabis of cannabinoïden. Zowel dier- als mensenstudies bevestigen dit. Vrouwen rapporteren sterkere subjectieve effecten bij lagere doses THC, wat wijst op een grotere gevoeligheid voor het middel.

Preklinische studies op knaagdieren tonen aan dat vrouwelijke dieren gevoeliger zijn voor de stimulerende en belonende effecten van cannabinoïden. Zij starten sneller met zelftoediening, nemen grotere hoeveelheden en stoppen minder snel. Ook vertonen ze sterker gedrag bij cue-/stress-geïnduceerde terugval en zijn ze gevoeliger voor de acute sederende, pijnstillende en motorische effecten.

Klinische studies bij mensen laten gemengde resultaten zien. Sommige studies vonden geen geslachtsverschillen in acute ervaringen, anderen constateren sterkere THC-effecten bij vrouwen en sommige bij mannen. Vrouwen zijn over het algemeen gevoeliger voor de effecten bij lage THC-doses, terwijl mannen sterker reageren op hogere doses. Vrouwen geven ook vaker aan sterkere belonende effecten te voelen en stoppen sneller met deelname aan onderzoek, ondanks geen verschillen ten opzichte van mannen in ervaring van "high" of hartkloppingen.

Samengevat suggereren huidige studies, ondanks dat meer onderzoek nodig is, dat vrouwen gevoeliger zijn voor acute cannabis effecten en andere effecten kunnen ervaren dan mannen.

Andere Ontwenningsverschijnselen bij Vrouwen versus Mannen

Wat betreft cannabisontwenning treden er vaak verschillen op tussen mannen en vrouwen. Onderzoeken laten verschillende resultaten zien, waarbij sommige aangeven dat vrouwen meer last hebben van ontwenningsverschijnselen en andere geen noemenswaardige verschillen vinden.

Uit één studie bleek dat vrouwen meer ontwenningsverschijnselen rapporteerden dan mannen (7,9 symptomen versus 6,2). Vrouwen meldden vaker prikkelbaarheid, woede-uitbarstingen en misselijkheid tijdens hun laatste stoppoging.

De ernst van genoemde symptomen verschilde niet significant tussen de geslachten. Wel gaven vrouwen aan dat gevoelens van nervositeit/angst, rusteloosheid of verhoogde agressie tijdens hun laatste stoppoging ernstiger waren dan bij mannen die deze klachten meldden.

Mannen rapporteerden vaker slapeloosheid en levendige dromen als afkickverschijnselen, terwijl vrouwen vaker misselijkheid en angst ervaarden.

Interessant genoeg meldden sommige studies zonder duidelijke geslachtsverschillen in ontwenningsverschijnselen dat de mannelijke deelnemers meer cannabis gebruikten en afhankelijk waren. Dit suggereert dat het lagere gebruik en de afhankelijkheid bij vrouwen het ontbreken van verschillen kan verklaren.

Al met al is het belangrijk voor vrouwen die willen stoppen met cannabis, zich bewust te zijn van deze mogelijke symptomen en passende ondersteuning te zoeken.

Vruchtbaarheid, Zwangerschap en Borstvoeding

De effecten van cannabis op de vrouwelijke vruchtbaarheid en voortplanting zijn nog onvoldoende bekend door beperkt en tegenstrijdig onderzoek. Het meeste onderzoek is observationeel, gebaseerd op zelfrapportage en uitgevoerd in een tijd dat wietproducten een veel lager THC-gehalte hadden dan nu.

Cannabisgebruik en Vruchtbaarheid

De bestaande literatuur over de effecten van cannabisgebruik op de vruchtbaarheid van vrouwen is schaars en vooral gebaseerd op vrouwen die behandelingen met geassisteerde voortplanting ondergaan, niet op gezonde proefpersonen. Studies naar het effect van THC op vruchtbaarheid tonen wisselende resultaten. Sommige studies suggereren dat cannabis het vruchtbaarheidsvermogen negatief kan beïnvloeden door hormonale verstoringen en ovulatieproblemen, terwijl andere weinig verband vinden tussen cannabis en spontane zwangerschap.

Vroeg onderzoek bij dieren toonde aan dat acute blootstelling aan THC ovulatie kan vertragen. Chronische blootstelling aan THC bij niet-menselijke primaten leidde tot anovulatie, afwijkende hormoonspiegels en een langere menstruatiecyclus. Bij gewenning aan THC werden normale cycli, ovulatie en hormoonspiegels echter weer hersteld.

Uit onderzoek bij mensen blijkt dat vrouwen die binnen een jaar voor een zwangerschap cannabis hadden gebruikt, twee keer zoveel kans hadden op een ovulatiestoornis. Andere studies vonden weinig tot geen relatie tussen cannabisgebruik en de tijd tot zwangerschap.

Cannabisgebruik en Zwangerschap

Cannabisverbindingen kunnen de placenta passeren en het ongeboren kind bereiken, wat de ontwikkeling nadelig kan beïnvloeden. Steeds meer bewijs uit dier- en mensenonderzoek wijst erop dat gebruik door de moeder negatieve invloed kan hebben op de foetus. Regelmatig cannabisgebruik tijdens de zwangerschap hangt samen met een lager geboortegewicht en andere complicaties.

Bovendien kunnen kinderen en jongvolwassenen die in de baarmoeder zijn blootgesteld aan cannabis verschillende gedragsproblemen ontwikkelen, zoals concentratiestoornissen, emotionele problemen, hyperactiviteit, slaapstoornissen en meer kans op middelengebruik. Gezien deze risico's wordt vrouwen aangeraden om tijdens de zwangerschap cannabisgebruik te vermijden. Wie niet volledig kan stoppen, kan het beste ondersteund worden met harm reduction-opties.

Vrouwen die cannabis gebruiken tegen zwangerschapsklachten zoals ochtendmisselijkheid, wordt aanbevolen om beter onderzochte, geaccepteerde alternatieven te kiezen. De effecten van cannabidiol (CBD) tijdens de zwangerschap of bij borstvoeding zijn nog onbekend. Er is dringend meer onderzoek nodig naar de veiligheid van CBD in deze periodes.

Cannabisgebruik en Borstvoeding

Het gebruik van cannabis tijdens het geven van borstvoeding is een groeiende zorg door de toenemende populariteit van recreatief en medicinaal cannabisgebruik onder vrouwen in de vruchtbare leeftijd. De overdracht van THC, het belangrijkste psychoactieve bestanddeel, via moedermelk is nog beperkt onderzocht. Eén studie toonde aan dat THC matig wordt uitgescheiden in moedermelk, met een melk-tot-plasma-verhouding tot 8:1 bij intensief gebruik.

Chronisch cannabisgebruik leidt tot ophoping van THC in moedermelk tot hoge concentraties. Dit is zorgelijk omdat het babybrein zich nog ontwikkelt en THC mogelijk een negatieve invloed heeft op die ontwikkeling. Een studie uit 1990 suggereerde dat blootstelling via moedermelk in de eerste levensmaand kon leiden tot tragere motorische ontwikkeling op de leeftijd van 1 jaar. De invloed op langetermijn-neuroontwikkeling is echter niet of nauwelijks onderzocht.

Sufheid, minder vaak drinken en kortere drinktijden zijn andere effecten die zijn waargenomen bij baby's die via borstvoeding THC binnenkrijgen. Ook kan cannabisgebruik bij de moeder het vermogen om goed te zorgen en te voeden negatief beïnvloeden door verandering van stemming en beoordelingsvermogen.

Door gebrek aan langetermijndata over de gezondheid van baby's die cannabis via moedermelk binnenkrijgen, verschillen professional meningen. Meestal wordt moeders afgeraden cannabis te gebruiken bij borstvoeding. De effecten van cannabidiol (CBD) tijdens borstvoeding zijn onbekend; hier is meer onderzoek vereist.

Medicinaal Cannabisgebruik bij Vrouw-specifieke Aandoeningen

Medicinaal gebruik van cannabis lijkt gunstig voor de gezondheid van vrouwen, hoewel uit onderzoek blijkt dat de geslachtsverschillen in werking en effectiviteit klein zijn.

Cyclusgerelateerde Klachten

Veel vrouwen ervaren tijdens hun menstruatiecyclus de volgende klachten:

• angst,
• stemmingswisselingen,
• prikkelbaarheid,
• krampen.

Anekdotisch bewijs suggereert dat CBD kan helpen bij angst, THC bij stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en krampen. Beide stoffen kunnen de baarmoederspier ontspannen, waardoor veel PMS-klachten verminderen.

Een recent onderzoek vond dat CBD daadwerkelijk kan helpen bij menstruatieklachten. Deelnemers gebruikten drie maanden CBD softgels en rapporteerden minder prikkelbaarheid, angst en stress. De depressiescores veranderden niet. Dit suggereert dat CBD opties kan bieden bij het beheren van menstruatieklachten, al is meer onderzoek nodig naar het verschil met een placebo en de optimale dosering.

Female Orgasmic Disorder

Female orgasmic disorder (FOD) is een vaak voorkomende aandoening die tot 41% van de vrouwen wereldwijd treft. In ten minste vier Amerikaanse staten wordt overwogen FOD toe te voegen als medische indicatie voor mediwiet, omdat er steeds meer onderzoek is dat wijst op sterke verbetering van frequentie, gemak en tevredenheid met het orgasme door cannabis bij mensen met FOD.

Er zijn verschillende theorieën die ondersteunen dat cannabis vrouwen kan helpen met FOD, of dit nu levenslang, verworven of situationeel voorkomt. De ‘dishabituatie’-theorie veronderstelt dat THC vrouwen leert zich minder te laten afleiden tijdens seks, wat kan verklaren waarom sommige vrouwen ineens een orgasme krijgen na cannabisgebruik.

De neuroplasticiteit-theorie stelt dat cannabis en endocannabinoïden een rol spelen in hersencelgroei en -ontwikkeling, waardoor sommige vrouwen leren te klaarkomen bij het gebruik van cannabis voorafgaand aan seks. De amygdala-reductietheorie stelt dat cannabis de activiteit in de amygdala, het deel van het brein dat angstreacties bij dreiging regelt, vermindert, óók waardoor seksuele ervaringen verbeteren en het orgasme en de seksuele voldoening kunnen groeien.

Endometriose

Endometriose is een chronische aandoening die ongeveer 10-14% van de vrouwen treft en moeilijk te behandelen is. Onderzoek wijst erop dat de darmflora en het endocannabinoïdesysteem (ECS) betrokken zijn bij het ontstaan en verloop van endometriose. De interactie tussen ECS en stoffen uit cannabis zoals THC en CBD verklaart mogelijk hoe cannabis bekkenpijn bij endometriose kan verlichten.

Inderdaad is aangetoond dat cannabis effectief is bij het behandelen van endometrioseklachten, vooral wat betreft bekkenpijn, darmproblemen en stemming. Een onderzoek onder 252 vrouwen met endometriose wees uit dat geïnhaleerde vormen effectiever waren tegen pijn, orale vormen beter voor stemming en darmen. Een andere studie uit Australië liet zien dat één op de tien vrouwen met endometriose cannabis gebruikte tegen pijn en andere klachten, waarbij cannabis het meest effectief werd gevonden vergeleken met andere zelfzorgtechnieken. Vrouwen met meer pijn gebruikten ook vaker cannabis dan vrouwen met minder heftige symptomen.

Overgangsklachten

De overgang is een natuurlijk proces bij vrouwen dat gepaard kan gaan met opvliegers, slaapproblemen, stemmingswisselingen en angst. Steeds meer vrouwen kiezen voor cannabis om deze klachten te bestrijden. Een enquête onder vrouwen van 35 jaar en ouder in Alberta, Canada, toonde dat 34% nu cannabis gebruikt, waarvan meer dan 75% voor medische redenen. De belangrijkste redenen voor gebruik zijn slaap (65%), angst (45%) en spier-/gewrichtspijnen (33%). Van de huidige gebruikers meldde 74% dat cannabis hielp. Deze groep rapporteerde meer overgangsklachten dan niet-gebruikers.

Een andere enquête naar mediwietgebruik bij peri- en postmenopauzale vrouwen liet zien dat 86,1% huidig gebruiker is en 78,7% het neemt voor overgangsklachten. Het vaakst werd cannabis gerookt (84,3%) of gegeten (78,3%). De belangrijkste symptomen waarvoor cannabis gebruikt werd, zijn slaapproblemen (67,4%) en stemmingsklachten/angst (46,1%). Perimenopauzale vrouwen rapporteerden ernstigere klachten en vaker cannabisgebruik tegen overgangsgerelateerde stemmingsproblemen dan postmenopauzale vrouwen.

Deze onderzoeken wijzen erop dat sommige vrouwen cannabis gebruiken om klachten rond de overgang, vooral slaap- en stemmingsproblemen, te beheersen. Verdere studies zijn wel nodig om de veiligheid en doeltreffendheid van cannabis bij overgangsklachten vast te stellen en om goede voorlichting te bieden.

Conclusie

Het cannabisgebruik onder vrouwen neemt toe, naarmate de acceptatie en legalisering groeit. Vrouwen reageren anders op cannabis dan mannen en het middel heeft unieke gevolgen voor hun gezondheid. Hoewel de effecten op vruchtbaarheid en voortplanting nog onduidelijk zijn, is er groeiende bezorgdheid rond het gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding.

Ben je een vrouw die cannabis wilt gebruiken voor medische redenen, of wil je het niet stoppen tijdens zwangerschap en borstvoeding, wees je dan bewust van de mogelijke risico’s en voordelen én zoek waar nodig ondersteuning voor het omgaan met eventuele klachten of bijwerkingen.