Wat veroorzaakt bananen (“nanners”) op cannabis toppen?

• 1. Wat zijn bananen (“nanners”)?
• 2. Hermafrodieten vs bananen?
• 3. Waardoor ontstaan bananen (“nanners”)?
• 3. a. Waardoor kunnen bananen ontstaan?
• 4. Wat moet ik doen als mijn plant bananen krijgt?
• 5. Top tips om bananen te voorkomen op cannabisplanten
• 5. a. Voorkom lichtlekken en inconsistent licht
• 5. b. Voorzie voldoende licht
• 5. c. Zorg voor de juiste groeiomstandigheden
• 5. d. Koop zaden bij betrouwbare verkopers
• 6. Zijn er situaties waarin de veredelaar opzettelijk hermafrodiete genetica zoekt?
• 7. Conclusie

Bananen of “nanners” zijn mannelijke structuren die uit de cannabis toppen groeien als je plant onder langdurige stress lijdt of als gevolg van genetische aanleg. Deze structuren zijn ongewenst voor de meeste thuis kwekers, omdat ze stuifmeel kunnen vrijlaten, waardoor je toppen vol komen te zitten met cannabis zaden. Nu zullen een paar “nanners” niet veel zaden produceren, maar meerdere bananen kunnen je oogst verpesten, dus hier vind je alles wat je moet weten over “nanners”.

1. Wat zijn bananen (“nanners”)?

Zoals je misschien weet produceren vrouwelijke cannabis planten toppen, terwijl mannelijke cannabisplanten stuifmeelzakjes produceren. Bananen of “nanners” (hoe je ze ook wilt noemen) zijn eigenlijk de binnenkant van de mannelijke cannabis bloem, of de meeldraad (ook wel pollen sac genoemd). Normaal groeit er op een mannelijke plant een stuifmeelzakje dat al het stuifmeel vasthoudt, en het uiteindelijk vrijlaat zodra het zakje volledig rijp is. Als de stuifmeelzakjes opengaan, zie je een banaanvormige structuur aan de binnenkant; dit zijn de meeldraden (dus bananen of “nanners”).

In tegenstelling tot stuifmeelzakjes hoeven “nanners” niet open te gaan om stuifmeel vrij te geven, want het is de binnenstructuur van de stuifmeel zakken, dus het stuifmeel komt direct op de toppen terecht. Dit betekent dat zodra de bananen verschijnen, ze direct beginnen met het bestuiven van de toppen en nabijgelegen planten. Dit is overigens niet altijd het geval; soms ontwikkelen de bananen zich niet goed en zijn ze steriel waardoor ze de toppen niet bestuiven, maar dit is heel zeldzaam, dus het is beter om ze te vermijden. Zie je een paar gele plekjes op de toppen, kijk dan goed: het kunnen beginnende bananen zijn.

2. Hermafrodieten vs Bananen?

Hoewel de meeste kwekers alle planten die bananen of stuifmeelzakjes groeien hermafroditen noemen, zijn er in feite twee verschillende types: gemengde planten en gemengde toppen. Zoals in de tabel te zien is, zal een “echte” herma zowel de mannelijke als vrouwelijke delen apart groeien, terwijl bananen midden in de toppen groeien, zoals je op de onderstaande afbeelding ziet.

Hoewel stress de belangrijkste oorzaak is bij zowel hermies als bananen, zijn gemengde planten meestal meer genetisch bepaald. Dit betekent dat het een natuurlijke eigenschap van de genetica is, terwijl het verschijnen van bananen eerder door de omstandigheden wordt bepaald. Dus bijvoorbeeld: als een bepaalde strain neigt om hermie te worden bij extreme kou, zal dezelfde strain dit waarschijnlijk herhalen telkens wanneer het heel koud is. Maar: als een plant “nanners” krijgt bij extreme kou, zullen ze meestal weer verschijnen bij dezelfde omstandigheden, maar niet altijd.

Het is eigenlijk niet nodig om ze te onderscheiden, want beide zullen uitmonden in toppen met zaad, afhankelijk van het waarom en hoe ze groeien. Maar hermafrodieten zijn voorspelbaarder omdat je de ontwikkeling van de mannelijke stuifmeelzakjes vanaf het begin kunt zien, terwijl bananen soms binnen 1-2 dagen opduiken.

Bepaalde strains zijn genetisch gevoeliger voor het ontwikkelen van hermies dan andere. Sativa's, vooral die met Thaise landras genetica, hermaphroditiseren vaker dan de meeste andere strains. Maar niet alleen Thaise strains: de meeste pure Sativa's en Sativa dominante variëteiten hebben een iets grotere kans dan strains die sterk Indica dominant zijn.

Dit komt door verschillende factoren, maar vooral omdat Sativa's langer nodig hebben om hun bloeiperiode af te ronden. Thaise landras-genen zijn ook gewend aan een warmer en vochtiger klimaat. Elke strain met veel van deze genetica is dus gevoeliger voor problemen in een koudere omgeving en wordt dan sneller hermie.

3. Waardoor ontstaan bananen (“nanners”)?

Genetica is verantwoordelijk voor het ontstaan van bananen, sommige strains zijn gevoeliger dan andere, maar meestal zijn de groeiomstandigheden de veroorzaker. Sommige strains kunnen veel stress aan, terwijl andere snel bananen ontwikkelen zodra ze gestrest zijn – dit hangt samen met de genetica. Als je goede genetica kweekt, duurt het minimaal 5-7 dagen onder stress voordat de “nanners” verschijnen, maar bij twijfelachtige genetica kunnen de bananen al na 1-2 dagen opduiken.

Bananen zijn niet alleen een teken van slechte genetica. Het kan voorkomen dat je vrouwelijke planten bananen krijgen, zelfs als je topkwaliteit genetica gebruikt. Dit gebeurt omdat sommige strains bananen ontwikkelen als je ze langer laat leven, zelfs nadat ze klaar zijn voor de oogst; in een laatste poging om zaden te produceren en de soort voort te zetten, maken ze bananen aan en proberen ze zichzelf te bestuiven (dit heet rodelisatie). Rodelisatie is minder erg dan wanneer je plant hermafroditisch wordt, omdat de toppen op dat moment al lang voorbij het ideale moment voor bestuiving zijn, dus de kans op veel zaden is klein, maar je zult de bananen bij het oogsten moeten verwijderen.

Waardoor kunnen bananen ontstaan?

Zoals eerder gezegd, spelen genetica een grote rol bij de neiging van een bepaalde strain om bananen te vormen. Sommige strains zullen nooit bananen krijgen, zelfs niet als ze veel te lang na volledige rijping blijven staan of onder zware stress, terwijl andere bananen krijgen bij het minste of geringste.

Het is onmogelijk om vooraf te weten of een plant bananen of hermafrodiete trekken krijgt, dus als je het wil vermijden, let vooral op het volgende:

Lichtlekken en inconsistente lichtcycli 

De meest voorkomende oorzaak van hermies of bananen is als fotoperiodieke strains worden blootgesteld aan licht tijdens de donkere periode of wanneer ze niet elke dag op hetzelfde moment licht krijgen.

Temperatuur

Zeer hoge of juist koude temperaturen kunnen het verschijnen van nanners uitlokken, en bij sommige strains kunnen je planten hermafrodiet worden.

Voorkom lichtverbranding

Net als bij temperatuurschommelingen kan ook lichtstress bananen veroorzaken; meestal gebeurt dit als de lamp te dichtbij het bladerdak hangt en vaak zie je eerst tekenen van lichtverbranding.

Andere ernstige problemen

Naast bovengenoemde problemen kunnen hermies en/of bananen ontstaan bij voedingsgebreken, wortelrot, pH-problemen, lichtverbranding of voedingsverbranding door overvoeding, ernstige plaag of schimmel en agressieve ontbladering.

Dit gebeurt soms omdat sommige kwekers zelfbestoven zaden gebruiken om vrouwelijke zaden te produceren en deze zaden zijn sneller geneigd bananen te ontwikkelen, zelfs onder normale omstandigheden. Daarom is het aan te raden om zaden te kopen bij betrouwbare zaadbanken.

4. Wat moet ik doen als mijn plant bananen krijgt?

Net als wanneer een van je reguliere zaden een mannelijke plant blijkt te zijn, moet je de planten met bananen zo snel mogelijk verwijderen want, zoals hiervoor uitgelegd, gaan bananen niet open als stuifmeelzakjes en ze bestuiven de toppen direct.

Als de bananen ontstaan onder normale groeiomstandigheden (niet extreem), terwijl de toppen nog in het vroege stadium zijn met veel witte haren en nog niet gevormd, haal dan de plant uit de kweekruimte omdat het alleen maar erger wordt omdat bananen dan door normale omstandigheden worden getriggerd.

Onthoud dat hoe eerder bananen verschijnen in de bloeifase, hoe meer tijd ze hebben om de toppen te bestuiven en hoe meer zaden je toppen zullen bevatten. Dus als je een groot “nanners” probleem hebt, oogst de planten dan direct of doe ze weg om verlies te minimaliseren.

5. Top tips om bananen te voorkomen op cannabisplanten

Als je nooit “nanners” hebt gehad in je tuin, maar het koste wat kost wilt voorkomen, zijn dit wat dingen om op te letten.

Voorkom lichtlekken en inconsistent licht

• Gebruik een tijdklok en verander het lichtschema niet tijdens de bloeifase.
• Zorg dat je planten niet worden blootgesteld aan straatverlichting of andere lichtbronnen als ze buiten staan.
• Geef je planten minimaal 12 uur duisternis tijdens de bloei.

Voorzie voldoende licht

In de meeste gevallen geldt: meer licht = betere toppen, maar een te hoge lichtintensiteit kan leiden tot lichtverbranding en stress. Bij krachtige LED-lampen moet je altijd de aanbevelingen van de fabrikant volgen en de minimumafstand tot het bladerdak respecteren. Als er geen handleiding bij het armatuur zit, kun je de handtest gebruiken: plaats je hand bij het bladerdak, wacht 10 seconden, als het te heet voelt, is het dat waarschijnlijk ook voor je plant.

Zorg voor de juiste groeiomstandigheden

• Zorg ervoor dat de luchtvochtigheid en temperatuur stabiel zijn, vooral tijdens de bloei.
• Voorkom grote temperatuurschommelingen, het moet overdag warmer zijn en 's nachts iets koeler.

Koop zaden bij betrouwbare verkopers

En tot slot: koop altijd zaden bij betrouwbare zaadbanken want goede genetica wordt uitvoerig getest om een breed scala aan problemen – zoals “nanners” – te voorkomen.

6. Zijn er situaties waarin de veredelaar opzettelijk hermafrodiete genetica zoekt?

Zeker. We kennen allemaal vrouwelijke zaden, maar waar komen ze vandaan? Hoe zorg je ervoor dat een zaadje vrijwel altijd vrouwelijk wordt? Door middel van hermafrodiete planten dus. En kwekers hopen niet alleen op hermies, ze kunnen ze zelfs forceren. Als een hermafroditische plant zichzelf bestuift, zijn de zaden die daaruit ontstaan voor 99% vrouwelijk omdat er geen mannelijke plant bij de bestuiving betrokken is.

Er zijn een paar methoden die kwekers gebruiken, maar de populairste is het gebruik van colloïdaal zilver. Dit is gedestilleerd water waaraan microscopische zilverdeeltjes zijn toegevoegd. Het is eenvoudig online te bestellen en vrij goedkoop gezien de inhoud.

Hoe werkt het?

We gaan nu niet in op de volledige wetenschappelijke uitleg, maar het proces is heel eenvoudig. Het eerste wat je nodig hebt is een flesje colloïdaal zilver. Tegelijk wil je een vrouwelijke plant selecteren: niet zomaar een, maar een krachtige, gezonde en mooie plant met de eigenschappen die je wil doorgeven. Alle zaden die geproduceerd worden dragen namelijk 100% van de genen van deze plant, dus kies de beste uit je kweek. Ja, je verliest de opbrengst van deze ene plant, maar je krijgt er een heleboel zaden voor terug die net zo sterk moeten zijn als de moederplant.

Nadat je je plant hebt gekozen, haal je deze uit de kweekruimte waar de rest van je gewas staat. Wacht tot de plant haar voorbloei laat zien voordat je begint met sprayen. Zet haar in quarantaine en ga dan sprayen: spray drie keer per dag en bedek zoveel mogelijk van de plant – vergeet ook de onderkant van de bladeren niet. Doe dit twee weken lang en schakel halverwege het schema van 18/6 naar 12/12.

Als je het goed doet zie je na vijf tot tien dagen resultaat: mannelijke stuifmeelzakjes verschijnen op sommige toppen. Zijn die er na vijftien dagen nog steeds niet, spray dan nog een paar dagen extra. Daarna moet je gewoon wachten op moeder natuur! Eén zakje kan meer dan een miljoen sporen loslaten, en er is maar één spore nodig om een zaadje te starten. Dus: houd deze plant écht apart van de rest! De zaden zijn na drie tot vier weken rijp, en ROOK GEEN TOP VAN DEZE PLANT. Er blijven sporen van zilver achter in de toppen. Gewoon niet doen, dat is slecht voor je longen.

7. Conclusie

Hoewel ze niet exact hetzelfde zijn als hermafrodieten, zijn “nanners” beslist niet gewenst omdat ze, net als hermies, de toppen bestuiven en zorgen voor zaadrijke toppen. Wil je bananen echt voorkomen, zorg er dan voor dat je groeiomstandigheden optimaal zijn en vermijd elke vorm van stress. 

Heb jij ervaring met “nanners” en een waterdichte strategie om ervan af te komen? Deel dan vooral je tips in de reacties hieronder!