Czy konopie są uzależniające? Oto, co mówi nauka

• 1. Czy marihuana uzależnia?
• 2. Ryzyko uzależnienia od konopi

Oddzielając fakty od mitów, nasi czytelnicy chcą wiedzieć– czy konopie są uzależniające?

Twierdzenia, że konopie są „narkotykiem wprowadzającym” lub uzależniają, to mity, które towarzyszą tej roślinie od ponad wieku ze względu na jej zakaz. Nie ma danych, które potwierdzałyby, że marihuana prowadzi do sięgania po twardsze narkotyki. Na początku XX wieku w większości krajów świata rozpoczęto kampanię przeciwko konopiom, przez co wokół rośliny narosła fałszywa atmosfera strachu, nieoparta na nauce. Te nastroje były efektem kontroli i lęku, często służąc jako narzędzie do dyscyplinowania klas społecznych oraz kontroli świadomości społeczeństwa.

Dziś, gdy badania nad konopiami są legalizowane w wielu krajach na świecie, pojawiają się nowe dane wskazujące, że konopie nie są uzależniające. Co więcej, pokazują one, że konsumenci mogą używać marihuany jako narzędzia do wychodzenia z uzależnień od groźniejszych substancji, takich jak alkohol czy leki farmaceutyczne. Konopie stanowią sposób na wyjście z bardziej szkodliwych i silnie uzależniających środków i są promykiem nadziei dla osób mierzących się z kryzysem opioidowym.

Oto, co najnowsze dane mówią o ryzyku uzależnienia od marihuany.

Czy marihuana uzależnia?

Nie ma wystarczającej liczby recenzowanych i kontrolowanych badań, by jednoznacznie stwierdzić, czy konopie są uzależniające. Wiemy natomiast, że przedawkowanie marihuany jest niemożliwe.

Istnieją badania genetyczne sugerujące, że podatność na uzależnienie od konopi może być dziedziczna, piszą lekarze z Yale Medicine. Autorzy dodają jednak, że potrzeba więcej badań, by określić wiarygodność tych ustaleń. Jeden z lekarzy z Harvardu, dr Peter Grinspoon, który poświęcił karierę na obalanie mitów o konopiach, opisuje kilka badań pokazujących, że CBD może być pomocne dla osób uzależnionych od opioidów, głównie poprzez redukcję lęku. „Potrzebujemy lepszych danych, ale wierzę, że CBD (i wierzę, że także całe konopie) będą coraz częściej stosowane jako uzupełniająca terapia dla osób uzależnionych od opioidów”, pisze dr Grinspoon.

Ryzyko uzależnienia od konopi

Przegląd z 2018 roku wskazał: „Chociaż niezbędne są dalsze badania, wyniki tu zaprezentowane sugerują, że zmiany neurobiologiczne w CUD (cannabis use disorder) wydają się być zbliżone do tych obserwowanych przy innych uzależnieniach, choć w mniejszym stopniu w niektórych obszarach mózgu.”

Przegląd przyznaje, że istniejące badania na temat uzależnienia i konopi mają wiele luk. Raport wymienia pytania, na które należy znaleźć odpowiedzi, by ustalić, czy marihuana uzależnia. Przyszłe badania powinny odpowiedzieć na pytania:

• Czy zmiany gęstości CBIR po odstawieniu konopi są analogiczne do zmian receptorów docelowych przy nadużyciu innych substancji?
• Czy zmiany zachowania i nastroju związane z używaniem konopi stanowią czynnik ryzyka lub są konsekwencją uzależnienia od konopi?
• Czy długoterminowe zmiany behawioralne i neurofizjologiczne mają związek z zawartością THC w konopiach?
• Czy stosowanie konopi wiąże się z długotrwałymi zmianami w sygnalizacji glutaminianu, podobnie jak w przypadku innych substancji uzależniających?
• Czy używanie konopi wiąże się z zaburzeniami w obrębie ciała migdałowatego i habenula, jak obserwujemy przy innych narkotykach?

Zgodnie z danymi Amerykańskiego Centrum Kontroli Chorób, 9% dorosłych, którzy przez dłuższy czas używają konopi, rozwija „zaburzenia używania konopi” (CUD). Definicje CUD są bardzo różne i nie są zgodne wśród lekarzy. Ważne jest, by pamiętać, że konopie nie powodują fizycznych objawów odstawienia, tak jak inne substancje, w tym alkohol. Objawy odstawienia marihuany są łagodne i ograniczają się do dyskomfortu. Dlatego konopie nie mają takich szkodliwych cech jak inne substancje.

Badanie z 2020 roku obejmujące 23 000 uczestników wykazało częstość zespołu odstawienia konopi na poziomie 47%. Jak napisano: „Czynniki związane z częstszym występowaniem zespołu odstawienia konopi obejmowały środowiska kliniczne (zwłaszcza stacjonarne i ambulatoryjne w porównaniu do populacyjnych), jednoczesne stosowanie tytoniu/ innych substancji oraz codzienne używanie konopi.”

Definicja objawów odstawienia marihuany jest bardzo szeroka i często budzi spory wśród lekarzy. Obejmuje takie objawy jak: drażliwość, złość lub agresja; zdenerwowanie lub niepokój; zaburzenia snu; zmiany apetytu lub masy ciała; niepokój ruchowy; obniżony nastrój; oraz objawy somatyczne takie jak bóle głowy, pocenie się, nudności, wymioty czy ból brzucha. Objawy te są łagodne. Uważam, że odzwierciedlają raczej korzyści z działania marihuany na nudności, sen i nastrój, niż szkodliwe objawy odstawienia. Potrzeba więcej badań na szerokiej grupie ludzi i w kontrolowanych warunkach, by określić, czy częstość zespołu odstawienia jest rzeczywiście tak wysoka.

Wojna z narkotykami wpłynęła na dotychczasowe badania nad konopiami w tym zakresie. Konopie nie były po prostu badane na szeroką skalę, dlatego wiele dostępnych badań wskazuje wyłącznie na ich szkodliwość, a nie korzyści. W przyszłości potrzebne są bardziej rzetelne, recenzowane badania, by ocenić, czy obecne dane są wiarygodne.