การจัดลำดับพันธุกรรมเผยกัญชาได้รับการเพาะปลูกมาแล้วกว่า 12,000 ปี

หลายคนอาจไม่ทราบว่าความสนใจในกัญชาที่เห็นอยู่ในปัจจุบันไม่ได้เป็นแค่กระแสแฟชั่นช่วงสั้น ๆ เพราะพืชชนิดนี้ได้ตอบสนองความต้องการของมนุษย์มาหลายพันปีแล้ว

งานวิจัยล่าสุดเปิดเผยหลักฐานทางพันธุกรรมว่ากัญชาได้รับการเพาะปลูกมาตั้งแต่เมื่อ 12,000 ปีที่แล้ว บรรพบุรุษของกัญชาสายพันธุ์ต่าง ๆ ที่เติบโตอยู่ทั้งภายใต้ไฟเทียม, ในทุ่งนา และในปัจจุบัน ล้วนมีต้นกำเนิดจากสายพันธุ์กัญชงในเขตตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศจีน

มนุษย์ได้ตระหนักถึงประโยชน์หลากหลายของพืชชนิดนี้มาตั้งแต่ยุคแรก ๆ และเพาะปลูกมาอย่างยาวนาน จนทำให้กัญชากลายเป็นหนึ่งในพืชที่ถูกเพาะปลูกในบ้านเป็นชนิดแรก ๆ นักโบราณคดียืนยันข้อมูลนี้เช่นกัน เพราะพบร่องรอยการใช้เชือกกัญชงบนเครื่องปั้นดินเผาในหลายแหล่งโบราณคดีทั่วโลก

บรรพบุรุษร่วมของวัชพืชยุคใหม่ได้สูญพันธุ์ไปแล้ว

นักวิทยาศาสตร์จากสวิตเซอร์แลนด์ Luca Fumagilli และเพื่อนร่วมงานจากหลายประเทศ ได้เริ่มโครงการขนาดใหญ่ในการถอดรหัสพันธุกรรมของกัญชาและกัญชง 80 สายพันธุ์จากทั่วโลก นอกจากนี้ยังนำเอาข้อมูลจีโนมอีก 30 ชุดที่เคยถอดรหัสไปก่อนหน้านี้มาร่วมวิเคราะห์ด้วย

ผลการวิเคราะห์แสดงให้เห็นว่าบรรพบุรุษของสายพันธุ์กัญชาทั้งหมดในปัจจุบันเคยเติบโตตามธรรมชาติในพื้นที่มุมตะวันตกเฉียงเหนือของจีน แม้สายพันธุ์นี้จะสูญพันธุ์ไปแล้ว แต่ญาติใกล้ชิดของมันก็ยังเติบโตอยู่ในภูมิภาคเดียวกัน

การคัดเลือกสายพันธุ์อย่างจริงจังเพิ่งเริ่มเมื่อ 4,000 ปีก่อน

เช่นเดียวกับในปัจจุบัน ที่เราปลูกและใช้กัญชาเพื่อจุดประสงค์หลากหลาย ในอดีตมนุษย์โบราณก็นำพืชชนิดนี้มาใช้เพื่อเส้นใยและยา บริโภคน้ำมันเมล็ดเป็นอาหาร และใช้ฤทธิ์ทางจิตของมันในพิธีกรรมทางศาสนา

อย่างไรก็ตาม หลักฐานทางพันธุกรรมยืนยันว่าพวกเขายังไม่ได้คัดเลือกสายพันธุ์เพื่อตอบสนองความต้องการเฉพาะเหล่านั้นอย่างจริงจังจนกระทั่งราว 4,000 ปีก่อน หลังจากนั้นจึงเริ่มมีการผสมพันธุ์อย่างต่อเนื่อง จนเกิดเป็นสายพันธุ์ย่อยหลัก 2 แบบ แบบหนึ่งมีลำต้นยาว ปริมาณเส้นใยสูง อีกแบบมีลำต้นต่ำกว่ามีแขนงข้างมากและดอกชุ่มด้วยเรซิน

และแน่นอน ในช่วงไม่กี่สิบปีที่ผ่านมา การคัดเลือกพันธุ์อย่างเฉพาะเจาะจงก็เพิ่มขึ้นอย่างมาก โดยมีการปรับแต่งยีนเพื่อให้ได้ปริมาณ THC สูงสุด และในช่วงหลังได้เน้นไปที่เทอร์ปีนซึ่งเป็นสารหอมของกัญชาด้วย