วิธีล้างรากต้นออโต้ดอก (Autoflowers) อย่างถูกต้อง

• 1. การล้างรากคืออะไร?
• 2. ทำไมต้องล้างรากต้นกัญชา?
• 3. ควรล้างรากต้นกัญชาเมื่อไร?
• 4. ทำไมต้องล้างรากก่อนเก็บเกี่ยว?
• 5. ทำไมต้องล้างรากเมื่อเกิดภาวะสารอาหารล็อก?
• 6. วิธีล้างรากต้นกัญชาออโต้ดอก
• 7. ล้างรากต้นที่ปลูกในดินอินทรีย์ได้หรือไม่?
• 8. สรุป

การล้างรากต้นกัญชามีความสำคัญหากคุณต้องการเก็บเกี่ยวดอกที่สวยงาม การล้างรากกับต้นกัญชาทั่วไปนั้นง่าย แต่ผู้ปลูกมักจะสงสัยว่าจะล้างรากออโต้ดอกอย่างไร การล้างรากออโต้ดอกไม่ได้แตกต่างจากต้นโฟโต (Photoperiod) มากนัก แต่เนื่องจากออโต้ดอกมีเวลาการเจริญเติบโตที่จำกัด ควรล้างรากเฉพาะในสัปดาห์สุดท้ายเท่านั้น ซึ่งทั้งหมดนี้เกี่ยวข้องกับอายุขัยของออโต้ดอกนั่นเอง บางคนเลือกที่จะไม่ล้างรากและอ้างว่าไม่พบความแตกต่างระหว่างดอกที่ล้างรากกับไม่ได้ล้าง แต่ก็มีผู้ปลูกอีกมากที่บอกว่าการล้างรากทำให้ได้ดอกที่มีรสชาติดีกว่าและควันนุ่มนวลยิ่งขึ้น

ท้ายที่สุดแล้วทุกอย่างขึ้นอยู่กับประสบการณ์และความชอบส่วนบุคคล อย่างไรก็ตามทฤษฎีของการล้างรากก็มีเหตุผลรองรับ และผู้ปลูกหลายรายเลือกปฏิบัติตามทุกครั้งที่ปลูกกัญชา หลักการก็คือ หากจำกัดธาตุอาหารในช่วงสุดท้าย พืชจะนำสารอาหารสำรองในดอกและใบมาใช้ เมื่อสารตกค้างในดอกถูกนำมาใช้จะช่วยลดสารที่ส่งผลกระทบต่อเทอร์พีนดั้งเดิมของสายพันธุ์ ในบทความนี้คุณจะได้เรียนรู้ทุกสิ่งเกี่ยวกับการล้างราก และช่วงเวลาที่ควรทำ

1. การล้างรากคืออะไร?

การล้างรากคือการดีท็อกซ์ต้นกัญชาของคุณ เพื่อขจัดสารอาหารทั้งหมดที่ได้ให้ต้นไม้ไปในช่วงการเติบโตและออกดอก เช่นเดียวกับที่ร่างกายมนุษย์ต้องการดีท็อกซ์บ้างเป็นบางเวลา การขจัดสารอาหารสะสมที่ปลายวัฏจักรชีวิตต้นไม้นั้นสำคัญ แม้ว่าสารอาหารพืชจะไม่ใช่สารพิษในพันธุกรรมพืชโดยตรง แต่หากมีสารอาหารมากเกินไปโดยเฉพาะในดอก อาจลดคุณภาพของผลผลิตได้ แม้ว่าสารเหล่านี้จะจำเป็นต่อการเติบโตของต้นไม้ แต่ก็สามารถลดรสชาติของดอกที่เก็บเกี่ยวได้

หากคุณเคยสูบดอกเกรดพรีเมียมจากร้านหรือคาเฟ่ คุณจะจำได้ถึงประสบการณ์ที่นุ่มนวลและเต็มไปด้วยรสชาติ เพราะดอกเหล่านั้นผ่านการล้างรากเพื่อขจัดไนโตรเจนและธาตุอื่นๆ ที่อาจทำให้มีรสเฝื่อนหรือระคายคอ

ล้างรากด้วยการรดน้ำเปล่าโดยไม่เติมสารอาหาร มักทำในช่วงปลายวัฏจักรหลังจากดอกเริ่มเปลี่ยนเป็นสีอำพัน ควรปรับค่า pH น้ำให้เหมาะสมก่อนล้างราก และต้องใช้น้ำเปล่าที่ไม่มีสารอาหารหรือน้ำยาบำรุงใดๆ การเติมสารเสริมจะทำให้การล้างรากไม่มีประโยชน์

2. ทำไมต้องล้างรากต้นกัญชา?

ผู้ปลูกหลายคนไม่ใส่ใจการล้างราก ในความจริงยังไม่มีหลักฐานชัดว่าล้างรากช่วยอะไรเพราะพืชดูดซึมสารอาหารหลายวิธี แต่คุณจะสังเกตความต่างทางรสชาติถ้าตั้งใจล้างราก นอกจากนี้การล้างรากยังช่วยลดกลิ่นหรือรสเคมีไม่พึงประสงค์ในดอก และลดความฝาด/รุนแรงในตัวดอกอีกด้วย หากบ่มดอกดีก็ช่วยลดความรุนแรงได้มากแต่การล้างรากก็มีส่วนให้ดอกนุ่มนวลขึ้น

สิ่งที่หลายคนมองข้ามคือแทงว่าการล้างรากจะไม่ทำให้ความแรงหรืิอรสชาติของดอกลดลงในบางสถานการณ์ แต่ก็ไม่ได้ทำให้แย่ลงเลย ทำไมจึงสำคัญ? เพราะบางคนล้างรากนานถึง 3 สัปดาห์ ขณะที่บางคนให้อาหารเต็มที่จนจบ แม้ว่าดอกที่ได้คุณภาพพอๆ กัน แต่คนที่ล้างรากก็ประหยัดธาตุอาหารไปสำหรับรอบปลูกถัดไปด้วย  

3. ควรล้างรากต้นกัญชาเมื่อไร?

การล้างรากจะช่วยให้ดอกคุณภาพดีขึ้นถ้าทำอย่างถูกต้อง แล้วควรล้างรากออโต้ดอกบ่อยแค่ไหน? ขึ้นอยู่กับจุดประสงค์ แต่โดยทั่วไปล้างราก 3-5 ครั้ง โดยปล่อยให้วัสดุปลูกแห้งระหว่างแต่ละรอบ ซึ่งใช้เวลา 2-3 วันต่อครั้ง รวมแล้วกระบวนการนี้ใช้1-2 สัปดาห์ 

ถ้าคุณสงสัยว่าควรเริ่มล้างรากออโต้ดอกเมื่อไร ต้องรู้ว่าการล้างรากมีสองกรณีหลัก ได้แก่:

1. ก่อนการเก็บเกี่ยว
2. ระหว่างที่เกิดภาวะสารอาหารล็อก

4. ทำไมต้องล้างรากก่อนเก็บเกี่ยว?

อย่างที่กล่าวไปแล้ว ต้นไม้จะถูกล้างราก 2 สัปดาห์ก่อนจะเก็บเกี่ยว (ขึ้นกับสไตล์การปลูก) เพื่อขจัดสารอาหารส่วนเกิน เช่นหากต้นของคุณมีระยะออกดอกประมาณ 10 สัปดาห์ ควรเริ่มล้างรากเมื่อเข้าสู่สัปดาห์ที่ 8 แต่อย่าลืมแน่ใจว่าต้นเกือบพร้อมเก็บเกี่ยวก่อนเริ่มล้างราก ตรวจสอบไตรโคม (Trichomes) ว่าพร้อมหรือไม่ หากดอกยังมีแต่ไตรโคมใสๆ ไม่มีขุ่นหรืออำพันควรรอก่อน วิธีที่ดีที่สุดในการเช็กความสุกคือดูไตรโคมให้ละเอียด

หากจะเช็กไตรโคมต้องมีกล้องขยายแบบ jeweler’s loupe หรือกล้องจุลทรรศน์แบบพกพา เมื่อไตรโคมสุกจะเปลี่ยนจากใสเป็นขุ่นจนถึงสีอำพัน เราทุกคนรู้ดีถึงความต่างของฤทธิ์ระหว่างสายพันธุ์ Sativa และ Indica แต่ผู้ปลูกมือใหม่อาจไม่รู้ว่าความสุกของไตรโคมก็มีผลต่อฤทธิ์ทางคล้ายกัน

ยิ่งปล่อยให้ไตรโคมสุกเป็นสีอำพันมากเท่าไร ฤทธิ์ “ล็อกติดโซฟา” ก็จะหนักขึ้นตามนั้น หากเก็บตอนไตรโคมยังใส ฤทธิ์จะสดชื่นและใส หากรอจนมีไตรโคมอำพันราว 70% กับขุ่น 30% (จุดเก็บเกี่ยวมาตรฐาน) จะได้ดอกที่มีผลผลิตTHC สูงสุด บางคนชอบรอนาน เพื่อให้อำพันมากขึ้น จะมี CBN สูงขึ้น ให้ฤทธิ์ผ่อนคลาย ช่วยลดซึมเศร้าและวิตกกังวล

Aออโต้ดอกทุกสายพันธุ์จะมีรอบดอกชัดเจน แต่บางครั้งเวลาการล้างรากจะเปลี่ยนไปขึ้นกับธาตุอาหาร พื้นที่และวิธีปลูก เช่น ถ้าคุณปลูก Gorilla Glue Auto ที่มีอายุรอบดอก 8-9 สัปดาห์ จะเริ่มล้างรากที่สัปดาห์ที่ 6 หรือ 7 แต่บางทีอาจต้องใช้เวลา 10-11 สัปดาห์ถึงจะสุกจริง

ปัจจัยนี้เกิดจากธาตุอาหารและอุณหภูมิเช่นกัน ดังนั้นจึงต้องเช็กไตรโคมและสีของเกสรตัวเมียก่อนล้างราก วิธีตรวจสอบคือใช้แว่นขยายดูไตรโคมอย่างละเอียด ไตรโคมเริ่มต้นจะใส แล้วเปลี่ยนเป็นขุ่นหรือขาวขุ่น หากเห็นว่าขุ่นหรือขาวขุ่นแล้วจึงเริ่มล้างรากได้ ควรเป็นเหตุการณ์ที่วางแผนไว้ อย่าล้างรากผิดช่วง เพราะจะบังคับต้นไม้ขจัดอาหารตัวเองจนไม่มีแรงไว้สู้

5. ทำไมต้องล้างรากเมื่อเกิดภาวะสารอาหารล็อก?

บางครั้งให้อาหารต้นออโต้ดอกมากเกินไปจนเกิดภาวะสารอาหารล็อก ต้นไม้จะดูดซึมอาหารไม่ได้ ซึ่งเป็นอันตราย มักส่งผลให้ผลผลิตน้อยลง หากใบดูไหม้หรือเขียวเข้มผิดปกติ แปลว่ามีภาวะสารอาหารล็อก อาหารมากเกินไป เช่นไนโตรเจนมากเกินก็ทำให้ใบม้วนเหมือนก้ามปู

กรณีนี้จำเป็นต้องฟื้นต้นไม้สู่สภาพปกติ และทำได้ด้วยการล้างราก การล้างรากขจัดสารอาหารส่วนเกิน ช่วยให้ต้นกลับมาโตปกติ แม้จะแก้ทันทีไม่ได้ แต่จะใช้เวลาประมาณ2-3 วันเพื่อล้างสารอาหารส่วนเกินและฟื้นตัว

จำไว้ว่าการล้างรากเพื่อล้างสารเคมีส่วนเกินนั้น ให้ทำในช่วงเวเจตีทีฟ (vegetative) แต่หากล้างรากเพื่อลดความรุนแรงของดอกให้ทำช่วงออกดอก สองกรณีนี้ต่างกัน ที่ FastBuds เราแนะนำให้ผู้เริ่มต้นใช้วัสดุปลูกโคโคคอยร์ (coco-coir) เพราะเหมือนย่อคุณสมบัติดีของดินและไฮโดรโพนิกส์ไว้ด้วยกัน แต่ตัดข้อเสียส่วนใหญ่ทิ้งไป

โคโคคอยร์เก็บออกซิเจนได้มากกว่าดินถึง 70% ให้การยึดเกาะรากดี และล้างรากง่ายขึ้นมาก ทุกวันนี้สารอาหารสำหรับ coco-coir มีขายทั่วโลกในราคาย่อมเยา

6. วิธีล้างรากต้นกัญชาออโต้ดอก

การล้างรากออโต้ดอกทำได้ง่าย สมมุติว่าต้นคุณพร้อมล้างราก ถ้าปกติรดน้ำ 2-3 ลิตร ให้ใช้น้ำเปล่าที่ปรับ pH ให้เหมาะโดยไม่เติมสารอาหาร หากใช้กระถางขนาด 3 แกลลอน ให้ใช้ประมาณ 6-10 แกลลอนเพื่อล้างรากให้หมด

โดยมากจะใช้น้ำก๊อกล้างราก ให้ระวังค่าpH ถ้ากังวลเรื่องคลอรีน ให้พักน้ำทิ้งไว้ 24 ชั่วโมงก็ใช้ได้ เทน้ำลงกระถางจนเห็นว่าน้ำไหลออกด้านล่าง น้ำที่ระบายออกมาอาจดูสกปรกเพราะมีสารอาหารมาก ใช้เครื่องวัด TDS เช็กค่า PPM น้ำที่ระบายออกมาจะมี PPM สูง บางทีสูงถึง 1500 เลย ให้ล้างจนค่า PPM เหลือ 50 หรือต่ำกว่า หากไม่ถึงอย่างน้อยให้ PPM ใกล้เคียงกับน้ำก๊อกที่ใช้รดน้ำ

วิธีที่นิยมคือ Double Flush คือราดน้ำให้ชุ่ม รอประมาณ 10 นาทีหรือจนน้ำหมด แล้วราดอีกครั้ง เท่านี้ก็ล้างรากได้ดีโดยเฉพาะเมื่อปลูกใน coco-coir และเพื่อให้ผลลัพธ์ดีที่สุด ควรใช้น้ำอุณหภูมิห้องหรืออุ่นเล็กน้อยล้างราก เพราะสารอาหาร หลายชนิดละลายในน้ำนั้นได้ดีกว่าการใช้น้ำเย็น

7. ล้างรากต้นที่ปลูกในดินอินทรีย์ได้หรือไม่?

การปลูกในซุปเปอร์ซอยล์หรือดินอินทรีย์ต่างจากการใช้เคมี ไม่ควรล้างรากต้นไม้ที่ปลูกในดินอินทรีย์เพราะจะฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ในดิน ชีวภาพในดินต้องใช้เวลาสร้างระบบนิเวศเฉพาะ การล้างรากรุนแรงจะทำลายทั้งหมด ถึงไม่อยากก็ไม่สามารถล้างรากใน Living Soil ได้จริง ผู้ปลูกที่ใช้วัสดุปลูกไม่ยึดเกาะและธาตุอาหารสังเคราะห์สามารถล้างรากดินได้ง่าย เพราะต้นขึ้นอยู่กับอาหารข้างนอกเป็นหลัก ตรงข้ามกับดินมีชีวิตที่เต็มไปด้วยจุลินทรีย์ซึ่งเปลี่ยนธาตุอาหารอย่างต่อเนื่อง

เมื่อเชื้อราหรือแบคทีเรียปล่อยเอนไซม์ พวกมันจะย่อยโมเลกุลใหญ่เป็นโมเลกุลเล็ก เพื่อให้ดูดซึมสารอาหารง่ายขึ้น นักล่าในดิน เช่น ไส้เดือนจะกินสิ่งมีชีวิตอื่นแล้วปล่อยไนโตรเจนและธาตุอาหารออกมา แม้จะใช้น้ำเปล่ารด ก็ยังมีวัฏจักรธาตุอาหารอยู่ดี  

จุลินทรีย์และสิ่งมีชีวิตเล็กๆในดินทำหน้าที่ส่งธาตุอาหารให้ต้นดีอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องแทรกแซง ระบบนิเวศในนั้นอ่อนไหวและดินที่คุณอุตส่าห์สร้างจะเสียเปล่า หลายคนปลูกกัญชาอินทรีย์เพราะไม่อยากใช้เคมี ทั้งนี้การล้างรากไม่จำเป็นหากปลูกอินทรีย์เพราะจะไม่ส่งผลให้รสชาติประหลาดในดอก แต่ควรบ่มดอกไม่ว่าปลูกอินทรีย์หรือไม่ก็ตาม

สุดท้ายจงจำไว้ว่า การล้างรากช่วยปรับปรุงรสชาติของดอกกัญชา ลองล้างรากต้นเดียวแล้วเทียบกันดูจะรู้ว่าต่างกันจริง การล้างราก + การบ่ม = รสเลิศ ดังนั้นอย่าลืมล้างรากออโต้ดอกของคุณทุกครั้ง!

6. สรุป

หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจการล้างรากและสามารถทำตามได้อย่างง่าย ดับเบิลฟลัชด้วยน้ำอุ่น ทดสอบน้ำที่ระบายทุกครั้งเพื่อให้แน่ใจว่าค่าลดลงเรื่อยๆ เมื่อเหลือน้อยกว่า 50 PPM (หรือต่ำกว่าน้ำก๊อกที่ใช้) ให้ล้างอย่างน้อยหนึ่งสัปดาห์ เท่านั้นเอง!