Kenevir tohumu nasıl üretilir

• 1. Fotoperiyodik kenevir
• 1. a. Regular fotoperiyodik kenevir
• 1. b. Feminiz edilmiş fotoperiyodik kenevir
• 2. Otomatik Çiçeklenen kenevir
• 3. Kendi tohumunu nasıl yaparsın?
• 3. a. Fotoperiyodik regular tohumlar
• 3. b. Fotoperiyodik feminiz edilmiş tohumlar
• 3. c. Feminiz edilmiş ve regular otomatik Çiçeklenen tohumlar
• 4. Polen toplama ve saklama ile doğru tozlaşma teknikleri
• 5. Sonuç olarak

Bahçenizde yetiştirmekten hoşlanabileceğiniz birçok farklı bitki gibi, çeşitli sebze ve çiçekler dâhil olmak üzere, kenevir tohumları da birkaç farklı çeşide sahiptir. Kültivasyonlar ya da strainler olarak bilinen her tür, çiçeklenme şekli, boyutu ve şekli, hatta etkileri dahil olmak üzere farklı özelliklere sahiptir. Binlerce kenevir çeşidi mevcuttur. Ancak, hepsi çiçeklenme şekilleri ve gösterdikleri cinsiyetlerine göre üç ana kategoriye ayrılır. Kenevir bitkileri söz konusu olduğunda, en çok bilinenler feminiz edilmiş tohumlardır. Peki, auto ve regular ne demek biliyor musunuz?

Aşağıda, bu tohum grupları hakkında bilgi edinerek kenevir bilginizi derinleştireceksiniz. Sonra, işleri bir adım daha ileriye taşıyıp evde kendi tohumlarınızı nasıl üreteceğinizi öğreneceksiniz. Sayfanın sonuna geldiğinizde, kenevir ıslahı temellerini öğrenmiş olacaksınız. Başlayalım.

1. Fotoperiyodik Kenevir

Fotoperiyodizm yalnızca kenevir bitkilerine özgü değildir; birçok çiçekli bitki gece ve gündüz süresindeki değişimleri algılar ve bu değişimleri çiçeklenme zamanlaması için sinyal olarak kullanır. Bunu düşünün; bitkiler hayatta kalabilmek için çevrelerinde neler olduğunu anlamalıdır. Bazı türler soğuk havaya ve donlara dayanabilirken, kenevir bu kadar ekstrem koşullara tahammül edemez. Başarılı büyüme ve üremenin kış gelmeden gerçekleşmesi için bitkiler ışık maruziyetindeki mevsimsel değişiklikleri tespit edebilir; çiçeklerini tam zamanında açarak tohum üretip ölmeye başlamadan önce yayılım sağlarlar. 

Fotoperiyodik kenevir bitkileri de tam olarak böyledir, ışık döngüsündeki değişikliklere tepki verirler. Sonbaharın başında gece uzamaya başladığında (doğada) ya da grow çadırında 12/12'ye geçtiğinizde, bitki daha fazla karanlık alır. Bu da bitkinin yaşam döngüsünün sonuna yaklaşıldığına dair sinyal almasına ve (dişilerde) çiçeklenmeye, (erkeklerde) polen üretimine başlamalarına sebep olur; böylece kış gelmeden çoğalabilirler.

Regular Fotoperiyodik Kenevir

İnsan eliyle yapılan ıslah teknikleri dışında, kenevir iki evcikli (dioecious) bir bitkidir; yani erkek ve dişi çiçekler tamamen ayrı bitkilerde bulunur. Buna karşın, salatalık ve biber gibi tek evcikli (monoecious) bitkilerde erkek ve dişi üreme organları aynı bitkide bulunur. Regular kenevir ise, hem erkek hem dişi bitki üreten fotoperiyodik kenevirdir. Bunlara “düzenli” denir çünkü “doğal” yolla üretilirler: erkek bitkiden gelen polen dişiyi dölleyerek tohum oluşmasını sağlar. Eskiden keneviri yetiştirmenin tek yolu regular tohumlardı, böylece yarısı erkek yarısı dişi çıkan bitkiler elde edilirdi. Erkek ve dişi bitkiler arasında büyük farklar vardır; dişi bitkiler çiçek (budd) oluştururken, erkek bitkiler yalnızca polen torbaları geliştirir. 

Doğada erkek kenevirlerin polen torbaları açılır, polen serbest kalır ve dişi çiçekler döllenir; bu şekilde tohum oluşur. Ancak çoğu yetiştirici, ticari veya kişisel tüketim için kenevir yetiştirirken sadece çiçek (budd) ister; erkeklerin döllenmesine izin vermek hasadı mahveder çünkü tozlaşma verimi azaltır. Bu yüzden esas aranan dişi bitkilerdir. Regular (düzenli) yetiştiriciliğin hem avantajları hem dezavantajları vardır. Sadece kaliteli çiçek isteyen ev yetiştiricileri, erkeleri çoğu zaman tespit edemeyip dişileri istemeden tozlayabilirler. Bu da dişi çiçeklerin tohumlanmasına ve reçine ile kannabinoid üretiminin azalmasına neden olur. Fakat yeni strainler oluşturmak isteyen yetiştiriciler, erkek bitkiler ve değerli polenleri için regular tohumlara ihtiyaç duyar. 

Feminiz edilmiş Fotoperiyodik Kenevir

Yanlışlıkla tozlaşmayı ve erkek kaynaklı sorunları tamamen önlemek için feminiz edilmiş tohumlar üretildi. Feminiz edilmiş tohumlar, iki dişi bitkinin çaprazlanmasından elde edilir; bunlardan biri strese sokularak polen torbası oluşturması sağlanır ve bu polenle diğer dişi dölleyerek gerçekleşir. Feminiz edilmiş tohumları ektiğinizde, çıkan tüm bitkiler dişi olur. Böylece erkekleri büyütmekle uğraşmak zorunda kalmazsınız. Feminiz edilmiş tohumların 1998’de popülerleşmesinden bu yana, çoğu yetiştirici uzun zamandır regular tohumlardan vazgeçti. Günümüzde çoğu tohum bankası regular tohum satmıyor bile. Feminiz edilmiş tohumlara bu kadar odaklanılsa da, regular tohumların yeni strainlerin ortaya çıkması için hayati olduğunu unutmayalım.

2. Otomatik Çiçeklenen Kenevir

Muhtemelen otomatikleri auto yapan özelliğin, çiçeklenmeye başlamak için farklı bir ışık döngüsüne ihtiyaç duymamaları olduğunu biliyorsunuzdur. Adı üstünde, otomatlar yaşa bağlı olarak otomatik çiçeklenmeye başlar ve regular ya da feminiz edilmiş kenevirde olduğu gibi ışık döngüsünde değişiklik gerekmez. Otoların çiçeklenmeye başlamak ve tomurcuk üretmek için zamandan başka bir şeye ihtiyacı yoktur.

Ancak bu özellik rastgele ortaya çıkmamıştır, çevreye uyum sürecinde gelişmiştir. Muhtemelen Cannabis Indica ve Sativa'yı duymuşsunuzdur... Aslında otomatik çiçeklenme geni Cannabis Ruderalis'ten gelir. Ruderalis türü, Asya, Avrupa ve Rusya'nın aşırı soğuk ve sert iklimlerine adapte olmuştur. Bu bölgelerde sıcak mevsimler kısa ve soğuklar serttir. Bu yüzden Ruderalis, fotoperiyodik bir bitkiden otomatik çiçeklenen bitkiye evrilmeye başlamış, don olmadan önce çoğalma şansını arttırmıştır. Bu adaptasyon sayesinde, artık tohumdan hasada çok daha kısa sürede yetişen otomatlara sahibiz.

3. Kendi Tohumunu Nasıl Yaparsın?

Kendi tohumunuzu üretmek, gerekenlere sahipseniz oldukça kolaydır fakat çıkan sonucun mükemmel bir strain olacağını garanti etmez. En iyi strainler veya IBL'ler (‘inbred line’ - iç döllenmiş hatlar) tohum bankalarının sattığı ve yıllar içinde sabitlenmiş strainlerdir, genellikle üçüncü ya da dördüncü nesildedir. IBL ya da stabilize strain demek, yavrularda belirli özelliklerin garanti altına alınmasıdır. İki straini ilk defa çaprazladığınızda, yavrularda neredeyse sonsuz fenotip çıkabilir ve bu ticari açıdan iyi bir şey değildir.

Fakat bu sizi korkutmasın! Eğer ıslaha yeni başlıyorsanız, sadece kendi tohumlarınızı üretip büyütmek bile yeterince tatmin edicidir. Ancak belirtildiği gibi, sonuçlar oldukça çeşitlilik göstermektedir. Günümüzde tohum piyasası, polihibritlerle (iki farklı hibritten gelen strainler) doludur. Bu çeşitleri çaprazlamak, tohumlarınızın birçok farklı özellikle ve yüksek genetik çeşitlilikle bitki üretmesine yol açar. Islah tekniklerinizi ve genetik başlangıç materyallerinizi geliştirirken, birçok ıslahçı ilk çaprazları için ne bulursa onu kullanarak başlar.

Fotoperiyodik Regular Tohumlar

Kenevirden bahsederken, erkek bitkileri kolayca unutmak mümkündür. Günümüzde herkesin alışık olduğu güzel çiçeklerle dolu bitkiler olsa da, erkek kenevir bitkilerinin de en az dişiler kadar önemli olduğunu hatırlamak gerekir. Erkek kenevir, polen üretir ve yeni kenevir bitkisi üretimi için kritik bir unsurdur. Polen, kenevir ıslahında çok önemli bir rol oynar; farklı bitkilerden alınan genlerle çapraz yaparak kendi tohumlarınızı oluşturmayı sağlar. Tohum üretmek için yalnızca polen ve çiçeğe (budd) ihtiyacınız var. Kenevir poleni, diğer bitkilerde üretilen sıradan polenden farksızdır. Genellikle altın sarısı renkli ince bir tozdur ve erkek bitkilerdeki polen torbalarından yayılır.

Polen toplamak basittir. Polen torbaları açıldığında, havada polenleri ve yakınındaki yapraklarda polen tozunu görebilirsiniz ve toplama zamanı gelmiştir. Bu olduğunda, torbaları nazikçe çıkarıp bir ziplock torbaya koyabilirsiniz; döllendirme vakti geldiğinde, poleni tomurcukların üzerine bırakmanız yeterlidir. Bir diğer yöntem ise erkek bitkileri dişilerin yakınında hafifçe sallamaktır; polen tomurcuklara yapışacaktır. Polen, dişi bitkileri döllendirip tohum oluşturmak için kullanılır. Doğada, dişi bitkiler rüzgarla taşınan erkek polenleriyle döllenir. Tohumlar, döllenmeden yaklaşık 4-6 hafta sonra çiçeklerin içinde gelişir; kalikslerin içindeki tohumlarla birlikte yuvarlaklaşmaya başladığını görürsünüz.

Tozlanmış tomurcuklar, normal tomurcuklardan oldukça farklıdır. Genellikle trikom açısından daha zayıftır, daha küçük ve çok daha şişkin olurlar. Tozlaşmadan 4 hafta sonra, tomurcuklardan birkaç tohumu çıkararak hasada ne kadar yakın olduklarına bakabilirsiniz. Olgun tohumlar sert kabuklu, koyu kahverengi ve bazen üzerlerinde çizgiler bulunan bir yapıya sahip olur.

Fotoperiyodik Feminiz edilmiş Tohumlar

Normalde erkek kenevir, dişi bitkiyi dölleyerek tohum yapar. Oluşan regular tohumların yaklaşık yarısı erkek, yarısı dişi olur. Feminiz edilmiş tohum üretimi ise aynıdır, fakat polen erkekten toplanmak yerine, yetiştiriciler dişi çiçeklere kolloidal gümüş gibi maddeler uygular veya strese sokar. Bu işlem, dişi bitkinin hermafrodit olup polen torbaları çıkarmasını sağlar. Hermafrodit bitkiler, dişi olup erkek özellikleri (polen torbası) kazanan bitkilerdir, yani hem erkek (polen torbası) hem dişi (tomurcuk) bölümü bulunur.

Polen torbalarını toplayıp, döndürülmüş (reverted) bitkinin polenini başka dişiyle döllerseniz sadece dişi genler bulunur, yani “baba” olmadığı için elde edilen tohumlar feminiz edilmiş olur ve tüm yavrular %100 dişi çıkar.

Feminiz edilmiş ve Regular Otomatik Çiçeklenen Tohumlar

Regular Otomatik Çiçeklenen Tohumlar

Genellikle regular ve feminiz edilmiş tohum bulabilirsiniz ama bu otomatiklerde de böyledir. Yani, satın aldığınız tohuma bağlı olarak (regular = %50 erkek, %50 dişi; feminiz edilmiş = %100 dişi) erkek ve dişi otolar bulunabilir. Son yıllarda feminiz edilmiş tohum üretiminin hızla artışı, otomatik tohumları da etkiledi. Günümüzde regular oto tohumlar nadir olsa da hâlâ mevcuttur. Regular otomatik çiçeklenen tohum üretmek için de sadece erkek polen ve dişi tomurcuk gerekir, tıpkı regular fotoperiyodik kenevirde olduğu gibi. Süreç temelde aynıdır; erkekten poleni toplayıp tomurcukların üzerine serpersiniz, böylece regular oto tohum elde edilir.

Feminiz edilmiş Otomatik Çiçeklenen Tohumlar

Feminiz edilmiş otomatik çiçeklenen tohum üretme süreci neredeyse aynıdır, tek fark, bir erkek ve bir dişi yerine iki dişi otonun gerekli olmasıdır. Dişilerden birini strese sokarak ya da kolloidal gümüş spreyleyerek polen üretmesini sağlayıp, diğer dişiyle dölleyebilirsiniz. Böylece %100 dişi otomatik yavrular elde edilir.

4. Polen Toplama ve Saklama ile Doğru Tozlaşma Teknikleri

Gerek erkek gerekse hermafrodit kenevirden polen toplamak çocuk oyuncağıdır ancak yakında dişi bitki varsa çok dikkatli olmanız gerekir. Uyanık olmaz ve polen torbalarının hangi aşamada olduğuna dikkat etmezseniz bir erkek veya hermafrodit tüm tarlayı tozlayabilir! Bu yüzden polen üreten bütün bitkileri dişilerden uzak tutmak gerekir. Polen almak için en iyi yol, tüm polen torbası çiçek başını dikkatlice koparıp, birkaç gün - bir hafta kadar kurutmak ve ardından kapaklı bir kaba veya ziplock poşete koymaktır. Poşet ya da kap içindeyken, hafifçe sallayın, polenler kolayca dökülür. Polen saklama konusunda en önemli şeyler sıcaklık ve nem seviyesidir. Evde kenevir poleni saklamak için önerdiğimiz yöntem şudur:

• Poleni toplayıp, kapalı bir kaba ya da ziplock torbaya koyun.
• Normal pasta unu ekleyin - polenin iki katı kadar. Çok hassas olmasına gerek yok, nemi emmeye ve poleni yaymaya yardımcı olur.
• Hepsini dondurucuya koyun, bir yıla kadar saklanabilir.
• Polen sıcaklık değişimlerinden nefret eder, onu kullanmaya karar verene kadar bırakın.

Bitkinizi tozlama zamanı geldiğinde süreci tekrar çocuk oyuncağı kadar kolaydır, fakat istemediğiniz bitkilerin polenlenmemesi için çok dikkatli olun. Büyüyen bitkiler toprakta sabitse iş biraz zorlaşabilir ama saksılardaysa iş daha kolaydır.

Tohum elde etmek istediğiniz dişi bitkiyi, diğerlerinden uzak bir alana taşıyın. Bitkiyi tozlamak için birkaç yöntem var, ancak bizim favorimiz şu şekildedir:

• Dişi bitki, çiçek dönemi 2. ya da 3. haftasındayken bekleyin. O noktada pistiller (küçük beyaz tüyler) tamamen oluşmuş olur.
• Önceden topladığınız poleni dondurucudan çıkarıp oda sıcaklığında birkaç saat bekletin.
• Küçük bir fırça veya kulak çubuğuna polen alıp, tohum istedğiniz tomurcuk noktalarındaki pistillere uygulayın.
• Alt dallardaki tomurcuk noktalarına odaklanmanızı öneriyoruz - popcorn bud alanları. Bu tomurcuklar genellikle içime uygunluk ve trikom açısından düşük kalite olduğundan, tohum için bunları kullanmak daha mantıklıdır!
• Tohumların olgunlaşması genellikle yaklaşık 4-5 hafta sürer. Olgun bir kenevir tohumu, kaplan çizgili ve sert kabuklu, kahverengi renkte olur. 

Sıkça sorulan bir soru:  bir tomurcuk noktası kaç tane tohum üretir? Bunu baştan söylemek mümkün değildir, çünkü strain ve o tomurcuk bölgesinin boyutlarına göre çok değişir. Ama tamamen tozlanmış bir bitki ÇOK FAZLA tohum üretebilir.

5. Sonuç Olarak

Tohum üretmek oldukça kolay olsa da, denemeden önce biraz tecrübe kazanmanızı öneririz. Islah aşamasına geçmeden önce deneyim kazanmak için Z Auto gibi kolay yetiştirilebilen strainler öneririz.

Islah işleri çok dikkat gerektirir; en küçük polen tanesi bile tüm hasadınızı mahvedebilir. Unutmayın, tohumlarınızı mutlaka güvenilir bir tohum bankasından almalısınız. Kötü genetik satın alırsanız, bitkileriniz hermafrodit olabilir ve başta ucuz görünen iş, sonradan sürpriz şekilde pahalıya mal olabilir.