HIV και Κάνναβη: Μια πιθανή θεραπεία ή μια επικίνδυνη υπόθεση;
- 1. Γιατί οι άνθρωποι με hiv χρησιμοποιούν κάνναβη;
- 2. Οφέλη και Υποκείμενοι Μηχανισμοί
- 2. a. Αντιφλεγμονώδεις Ιδιότητες
- 2. b. Ανακούφιση Νευροπαθητικού Πόνου
- 2. c. Ανακούφιση Ναυτίας
- 2. d. Διέγερση Όρεξης
- 2. e. Βελτίωση Διάθεσης
- 2. f. Καλύτερος Ύπνος
- 2. g. Καταστολή Ιικής Δραστηριότητας
- 3. Περισσότερα Οφέλη ή Περισσότεροι Κίνδυνοι;
- 3. a. Νευρογνωστική Λειτουργία
- 3. b. Προσκόλληση στη Θεραπεία
- 4. Περαιτέρω Οφέλη Ενός hiv Ασθενή από τη Χρήση Κάνναβης
- 4. a. Μείωση Χρήσης Οπιοειδών
- 4. b. Αυξημένη Σωματική Δραστηριότητα
- 5. Cbd: Μια Μη-Ψυχοδραστική Νόμιμη Εναλλακτική
- 6. Επερχόμενη Έρευνα
- 7. Συμπερασματικά
Έχουμε διανύσει μεγάλη απόσταση από την εποχή που η διάγνωση του HIV έμοιαζε με θανατική καταδίκη. Σήμερα, με την εμφάνιση της αντιρετροϊκής θεραπείας (ART), οι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί με τον Ιό της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας μπορούν να ζήσουν μια μακρά, παραγωγική, ευτυχισμένη και σχετικά υγιή ζωή, καθώς τα διαθέσιμα φάρμακα βοηθούν να διατηρείται η πάθηση υπό έλεγχο.
Ωστόσο, τα περιθώρια αισιοδοξίας δεν είναι τόσο μεγάλα για τα άτομα που ζουν με τον HIV (πιο σύντομα PLWH). Η παρουσία του ιού στο σώμα, καθώς και οι παρενέργειες των φαρμάκων ART κάνουν ζημιά. Εκεί έρχεται η κάνναβη, καθώς διάφορες ομάδες ασθενών έχουν παραδοσιακά χρησιμοποιήσει αυτή την ουσία για πολλά συμπτώματα που συνοδεύουν τον HIV. Από την άλλη πλευρά, η χρήση κάνναβης στον HIV προκαλεί αμηχανία σε πολλούς επαγγελματίες υγείας, καθώς υπάρχουν ακόμα πολλά που δεν γνωρίζουμε για το πώς επηρεάζει την υγεία των ανθρώπων με HIV, ποιες μπορεί να είναι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της χρήσης της και πώς αλληλεπιδρά με τις αντιικές θεραπείες.
Σε αυτό το άρθρο, εξετάζουμε το σώμα της έρευνας που έχουμε διαθέσιμο αυτή τη στιγμή. Ελπίζουμε να μας επιτρέψει να βγάλουμε κάποιες πρακτικές συμπεράσματα για τα οφέλη και τους κινδύνους της κατανάλωσης κάνναβης από ανθρώπους με HIV.
Γιατί οι άνθρωποι με HIV χρησιμοποιούν κάνναβη;
Όπως συμβαίνει και με άλλες σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή η σκλήρυνση κατά πλάκας, οι ασθενείς με HIV χρησιμοποιούν κάνναβη για να ανακουφίσουν διάφορα συμπτώματα που τους προκαλούν ταλαιπωρία, ελπίζοντας όμως παράλληλα ότι κάτι που τους κάνει να νιώθουν καλά θα βοηθήσει και στην αντιμετώπιση της ρίζας του προβλήματος. Όσο μελετάμε περισσότερο αυτό το απίστευτο φυτό, τόσο πιο πολύ πιστεύουμε ότι πιθανόν να ισχύει και πως η χρήση κάνναβης ίσως έχει οφέλη πολύ πέραν της απλής διαχείρισης συμπτωμάτων.
Όπως και να έχει, οι ασθενείς με HIV/AIDS ήταν ιστορικά από τους πρώτους που υιοθέτησαν την ιατρική κάνναβη και συνεχίζουν να τη χρησιμοποιούν σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ τον γενικό πληθυσμό. Πολλοί από εμάς έχουμε ακούσει περιστατικά όπου άτομα με HIV εντάσσουν την κάνναβη στη ζωή τους· κάποιοι γνωρίζουμε προσωπικά τέτοιους ασθενείς. Η επιστημονική έρευνα επιβεβαιώνει ότι η χρήση κάνναβης είναι διαδεδομένη στις ομάδες με HIV.
Μια μελέτη εξέτασε ασθενείς θετικούς στον HIV σε μια μεγάλη κλινική και διαπίστωσε ότι το ένα τρίτο περίπου ανέφερε χρήση κάνναβης για διαχείριση συμπτωμάτων. Τα πιο συχνά αναφερόμενα οφέλη ήταν:
| Τα πιο συχνά αναφερόμενα οφέλη | |
|---|---|
| Βελτιωμένη όρεξη | 97% |
| Ανακούφιση μυϊκού πόνου | 94% |
| Ανακούφιση ναυτίας | 93% |
| Ανακούφιση άγχους | 93% |
| Ανακούφιση νευρικού πόνου | 90% |
| Ανακούφιση κατάθλιψης | 86% |
| Ανακούφιση από παραισθησία | 85% |
Η επιφύλαξη είναι ότι ένα μεγάλο ποσοστό των ερωτηθέντων (47%) ανέφερε ότι η χρήση μαριχουάνας είχε αρνητική επίδραση στη μνήμη τους.
Μια άλλη μελέτη αξιολόγησε το ποσοστό των ασθενών με HIV/AIDS που είχαν χρησιμοποιήσει μαριχουάνα τον προηγούμενο μήνα, με τα ποσοστά να φτάνουν έως και το 23%. Τα συχνότερα αναφερόμενα οφέλη ήταν:
- Ανακούφιση από άγχος και/ή κατάθλιψη (57%)
- Βελτίωση της όρεξης (53%)
- Αύξηση ευχαρίστησης (33%)
- Ανακούφιση πόνου (28%)
Οφέλη και Υποκείμενοι Μηχανισμοί
Ορισμένα οφέλη της χρήσης κάνναβης που αναφέρουν οι ασθενείς με HIV είναι τόσο συχνά και παρατηρούνται εδώ και δεκαετίες που ουσιαστικά δεν υπάρχουν αμφιβολίες για την ύπαρξή τους. Μάλιστα, οι ερευνητές έχουν αρχίσει να μελετούν τους πιθανούς μηχανισμούς που καθιστούν την κάνναβη ευεργετική και έχουν ήδη ανακαλύψει κάποιους εξ αυτών. Ας τα δούμε πιο αναλυτικά.
Αντιφλεγμονώδεις Ιδιότητες
Η ικανότητα των κανναβινοειδών να μειώνουν τη φλεγμονή είναι τεκμηριωμένη, ενώ η φλεγμονή παίζει σημαντικό ρόλο σε πολλές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του HIV. Δυστυχώς, οι ασθενείς με HIV αναπτύσσουν πολλά άλλα νοσήματα – καρδιαγγειακές παθήσεις, διαβήτη, κακοήθειες – και σε όλα η συστηματική φλεγμονή έχει καθοριστικό ρόλο. Τα δύο κύρια συστατικά της κάνναβης – THC και CBD – μελετώνται χρόνια ως πιθανά ανοσοτροποποιητικά, αν και οι περισσότερες μελέτες έγιναν σε κυτταροκαλλιέργειες και ζωικά μοντέλα, οπότε τα στοιχεία από ανθρώπους ακόμα λείπουν.
Μια μελέτη διαπίστωσε ότι η ενεργοποίηση του CB2 υποδοχέα μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της εξάπλωσης του HIV στο σώμα. Οι CB2 υποδοχείς υπάρχουν κυρίως στο έντερο και αποτελούν στόχο για το CBD και το THC. Σε μια μελέτη, πίθηκοι μολύνθηκαν με παρόμοιο ιό με τον HIV και μετά υποβλήθηκαν σε θεραπεία με THC. Αυτή η κύρια ψυχοδραστική ουσία της μαριχουάνας μείωσε τη σοβαρότητα της νόσου και βελτίωσε την υγεία του εντέρου.
Σε ανθρώπους με HIV, η χρήση κάνναβης έχει συσχετιστεί με χαμηλότερα επίπεδα συγκεκριμένων κυττάρων και πρωτεϊνών που σχετίζονται με την εξέλιξη του HIV και τις σχετιζόμενες επιπλοκές.
Από όλα τα κανναβινοειδή, οι ερευνητές αγαπούν να μελετούν το CBD (κανναβιδιόλη), καθώς δεν προκαλεί την ευφορία που χαρακτηρίζει τη μαριχουάνα, αλλά δείχνει μεγάλες προοπτικές ως φαρμακευτική ουσία. Αυτή η ένωση έχει δειχθεί ότι μειώνει τη φλεγμονή σε εγκεφαλικά κύτταρα που έχουν μολυνθεί από HIV. Η HIV-επαγόμενη νευροφλεγμονή μπορεί να δημιουργήσει ένα "φαινόμενο ντόμινο", καθώς ενεργοποιεί τα μολυσμένα εγκεφαλικά κύτταρα τα οποία πολλαπλασιάζουν και εξαπλώνουν τον ιό και πάλι στο σώμα. Το CBD εμποδίζει αυτή τη διαδικασία, μειώνοντας τη φλεγμονή και διατηρώντας αυτά τα κύτταρα ανενεργά.
Σε μια άλλη μελέτη σε ανθρώπινα κύτταρα μολυσμένα με HIV, το CBD διαπιστώθηκε ότι έχει επίσης αντιφλεγμονώδη δράση. Ο υπόβαθρος μηχανισμός ήταν η μείωση παραγωγής αρκετών κυτοκινών και χημοκινών – ουσιών που συμβάλλουν στη φλεγμονή. Για όσους θέλουν να εμβαθύνουν, το CBD βρέθηκε επίσης να απενεργοποιεί μια πρωτεΐνη που ονομάζεται caspase 1 και να μειώνει τη δραστηριότητα του γονιδίου NLRP3. Και τα δύο αυτά παίζουν σημαντικό ρόλο στη φλεγμονή. Επιπλέον, το CBD μείωσε σημαντικά την παρουσία του HIV στα κύτταρα.
Ανακούφιση Νευροπαθητικού Πόνου
Ο νευροπαθητικός πόνος – που βιώνεται ως «μυρμήγκιασμα», κυρίως σε χέρια και πόδια – είναι πολύ συχνό σύμπτωμα στον HIV. Μπορεί να οφείλεται είτε στη ζημιά που προκαλεί ο ίδιος ο ιός είτε στα φάρμακα που λαμβάνονται για την καταπολέμησή του. Αυτός ο τύπος πόνου μπορεί να καταστρέψει δραματικά την ποιότητα ζωής του ασθενούς και απαιτείται άμεση και αποτελεσματική λύση.
Υπάρχουν τόσο πειραματικές όσο και κλινικές μελέτες που δείχνουν την ικανότητα της κάνναβης και μεμονωμένων συστατικών της να αντιμετωπίζουν τον νευροπαθητικό πόνο. Μια μελέτη σε αρουραίους εξέτασε τη δυνατότητα του CBD να εξαλείφει τον πόνο, μειώνοντας ταυτόχρονα τη φλεγμονή. Η έρευνα δείχνει ότι η χορήγηση CBD στους αρουραίους μείωσε την παραγωγή διαφόρων προφλεγμονωδών ουσιών. Ως αποτέλεσμα, μειώθηκε και ο νευροπαθητικός πόνος.

Άλλη μελέτη εντόπισε τον πραγματικό στόχο των συστατικών της κάνναβης κατά την αναλγητική τους δράση. Γενικά, τα κανναβινοειδή δρουν σε ειδικούς υποδοχείς – CB1 και CB2 – αλλά στις συγκεκριμένες έρευνες σε τρωκτικά, οι επιστήμονες βρήκαν ότι η ανακούφιση του νευροπαθητικού πόνου εξαρτάται από την ενεργοποίηση ενός ακόμα υποδοχέα που ονομάζεται α3 γλυκινικός υποδοχέας.
Περνώντας σε κλινικές μελέτες, μια από αυτές εξέτασε ασθενείς με HIV και νευροπαθητικό πόνο και διαπίστωσε ότι η καπνιστή κάνναβη μείωσε τον καθημερινό πόνο κατά 34% έναντι 17% του placebo. Σε άλλη μελέτη, η μείωση πόνου από την HIV-σχετιζόμενη αισθητική νευροπάθεια έφτασε το 52% στην ομάδα που χρησιμοποίησε κάνναβη, έναντι μόλις 24% στην placebo ομάδα. Τα ευρήματα αυτά, μαζί με πολλά περιστατικά, δείχνουν ότι η κάνναβη αποτελεί πολλά υποσχόμενη επιλογή για τους ασθενείς με HIV και νευροπαθητικό πόνο.
Ανακούφιση Ναυτίας
Η κάνναβη χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες για τη ναυτία και τον εμετό, ενώ τα τελευταία χρόνια οι πρώτοι που τη δοκίμασαν ήταν ασθενείς σε χημειοθεραπεία ή με ναυτία λόγω άλλων υποκείμενων προβλημάτων. Στον HIV, η ναυτία και ο εμετός είναι συχνή παρενέργεια ορισμένων αντιικών φαρμάκων, ειδικά των αναστολέων πρωτεάσης, οπότε η αντιεμετική δράση της κάνναβης μπορεί να είναι πολύτιμη.
Δυστυχώς, οι αντιεμετικές ιδιότητες δεν έχουν μελετηθεί ειδικά σε ασθενείς με HIV, αλλά έχουν παρατηρηθεί σε άλλα πλαίσια. Μια μελέτη εξέτασε τη δράση της δροναβινόλης, ενός συνθετικού ισοδύναμου του THC, με θετικό αποτέλεσμα στη μείωση της ναυτίας σε ασθενείς με AIDS. Οι ερευνητές προτείνουν ότι η κάνναβη μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική λύση για όσους δεν ανταποκρίνονται στα συμβατικά αντιεμετικά.
Οι ασθενείς που κάνουν ιατρική χρήση μαριχουάνας πρέπει να είναι προσεκτικοί, καθώς μπορεί να έχουν αντίθετα αποτελέσματα. Πρόσφατα, υπάρχουν αναφορές για το Σύνδρομο Υπερεμέσεως από Κανναβινοειδή (CHS). Είναι μια σπάνια αλλά επίμονη αντίδραση στην κάνναβη, όπου το άτομο αρχίζει να κάνει εμετό μετά τη χρήση της. Προσβάλλει λίγους πολύ συχνούς χρήστες, αλλά κάποιοι ασθενείς χρειάζεται να παίρνουν μεγάλες ποσότητες συνεχώς για ανακούφιση, οπότε διατρέχουν τον σχετικό κίνδυνο.
Διέγερση Όρεξης
Άλλο ένα γνωστό θετικό αποτέλεσμα της κάνναβης που φαίνεται να την καθιστά ιδανική για άτομα με HIV είναι η ικανότητά της να αυξάνει την όρεξη. Η κακή όρεξη και η απώλεια βάρους αποτελούν σοβαρά προβλήματα και μπορεί να οδηγήσουν σε σύνδρομο απίσχνασης από AIDS – όταν χάνονται πάνω από 10% του σωματικού βάρους και υπάρχει διάρροια ή πυρετός για πάνω από 30 ημέρες.

Η κλασική θεραπεία για την κατάσταση αυτή είναι η ενίσχυση της όρεξης με φάρμακο μεγεστρόλης (Megace). Από τα κάνναβη-παράγωγα, αυτό που έχει μελετηθεί είναι η δροναβινόλη (Marinol) που προαναφέραμε. Αυτή η συνθετική μορφή THC όντως βελτίωσε την όρεξη σε ασθενείς με AIDS, βοηθώντας στη διατήρηση σταθερού βάρους.
Ενώ η δροναβινόλη λαμβάνεται από το στόμα, κάποιοι ασθενείς προτιμούν τη φυσική κάνναβη – καπνίζουν αρκετά ώστε να ανακουφιστούν και να βιώσουν τη βελτίωση όρεξης ως ευεργετική παρενέργεια. Αυτό οδήγησε σε έρευνες για την ασφάλεια της πρακτικής. Μια μικρή μελέτη του 2000 εντόπισε ότι ασθενείς με HIV που κάπνισαν μαριχουάνα για 21 μέρες δεν εμφάνισαν αύξηση του HIV στο αίμα τους. Ο συγγραφέας της μελέτης πρότεινε ότι η ιατρική μαριχουάνα μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνδυαστικά στη θεραπεία της απίσχνασης.
Βελτίωση Διάθεσης
Αν και οι ιδιότητες της μαριχουάνας που ανεβάζουν τη διάθεση δεν αρέσουν σε όλους (καθώς υπάρχουν άνθρωποι που βρίσκουν τις επιδράσεις δυσάρεστες), για τους περισσότερους αποτελούν καλή επιλογή, όχι μόνο στον HIV αλλά σε κάθε χρόνια νόσο.
Όσοι δυστυχώς οδηγούνται από τη λοίμωξη HIV στο AIDS συχνά βιώνουν θλίψη, άγχος και κατάθλιψη. Μερικοί με AIDS που χρησιμοποιούν μαριχουάνα για διάφορα σωματικά συμπτώματα αναφέρουν και βελτίωση διάθεσης. Πρόσφατη μελέτη με Marinol διαπίστωσε ότι για ασθενείς με AIDS και καρκίνο, η ευφορία ήταν επιθυμητή παρενέργεια.
Καλύτερος Ύπνος
Οι επιδράσεις της κάνναβης στον ύπνο είναι αμφιλεγόμενες. Πολλές ποικιλίες μαριχουάνας προσφέρουν εξαιρετική βοήθεια στον ύπνο αλλά εγείρουν ερωτηματικά για μακροπρόθεσμη επίδραση στην ποιότητα του ύπνου. Μάλιστα, από τα πιο συχνά συμπτώματα σε όσους σταματούν τη χρήση κάνναβης είναι ο κακός ύπνος ή ακόμα και η αϋπνία. Από την άλλη, ο καλός βραδινός ύπνος που προσφέρει η κάνναβη, έστω κι αν κρύβει κινδύνους, είναι πολύτιμος για ανθρώπους με εξουθενωτικές παθήσεις όπως ο HIV. Δεν είναι τυχαίο που πολλοί ασθενείς αναφέρουν χρήση της για βελτίωση του ύπνου.
Μεγάλη έρευνα εντόπισε ότι όσοι χρησιμοποιούσαν κάνναβη για ύπνο ένιωθαν πιο ξεκούραστοι το πρωί σε σχέση με όσους χρησιμοποιούσαν συμβατικά υπνωτικά ή τίποτα. Επιπλέον, ανέφεραν λιγότερους πονοκεφάλους και ναυτίες. Ωστόσο, συγκριτικά με άλλα υπνωτικά, η κάνναβη συχνά τους έκανε πιο υπνηλικούς, αγχώδεις και ευερέθιστους το πρωί.
Άλλη μελέτη με HIV-θετικούς που είχαν αϋπνία έδειξε ότι το 71% είδε βελτίωση στον ύπνο μετά τη χρήση ιατρικής κάνναβης. Ακόμα, το 39% μείωσε ή σταμάτησε εντελώς τα φαρμακευτικά υπνωτικά. Μόλις το 21% ανέφερε παρενέργειες – οι οποίες δεν ήταν αρκετά ισχυρές ώστε να διακόψουν τη χρήση της κάνναβης.

Καταστολή Ιικής Δραστηριότητας
Συχνό μοτίβο στην έρευνα για την κάνναβη είναι πως πρώτα μελετάται για ανακούφιση συμπτωμάτων και μετά αποκαλύπτεται ότι μπορεί να φτάσει στην ρίζα του προβλήματος και να βοηθήσει στη θεραπεία του. Στην έρευνα για HIV, το βασικό ερώτημα είναι αν η κάνναβη μπορεί να καταστείλει τη δραστηριότητα του ιού.
Μια μελέτη σε άτομα που ακολουθούσαν αντιρετροϊκή θεραπεία έδειξε ότι όσοι επίσης χρησιμοποιούσαν κάνναβη παρουσίασαν ταχύτερη μείωση του HIV DNA. Πρόκειται για τη μείωση του γενετικού υλικού του ιού, ένα βασικό μέτρο αποτελεσματικότητας της θεραπείας.
Μια άλλη μελέτη αναφέρει ότι η βαριά χρήση κάνναβης σε HIV+ που έκαναν ART συνδέεται με μείωση των ενεργοποιημένων και φλεγμονωδών ανοσοκυττάρων, υποδεικνύοντας ότι η κάνναβη ίσως μειώνει τη συστηματική φλεγμονή και την ανοσολογική δραστηριοποίηση κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Περισσότερα Οφέλη ή Περισσότεροι Κίνδυνοι;
Ενώ ορισμένες επιδράσεις της κάνναβης σε HIV+ ασθενείς (βλ. παραπάνω) μελετώνται για το ενδεχόμενο όφελος, άλλες προκαλούν ανησυχία. Όμως, ακόμα και εδώ, μπορεί να υπάρξουν εκπλήξεις, και τελικά όσοι καπνίζουν κάνναβη ίσως βρίσκουν ανακούφιση.
Νευρογνωστική Λειτουργία
Κύρια ανησυχία για άτομα με HIV αποτελεί η επιδείνωση στις εγκεφαλικές λειτουργίες, ειδικά με την ηλικία. Ο ιός προκαλεί φλεγμονή και βλάβη στα νεύρα, και καθώς το προσδόκιμο ζωής των ασθενών πλησιάζει πλέον τον γενικό πληθυσμό, οι βλάβες αθροίζονται με τα χρόνια.
Είναι προφανές ότι υπό την επήρεια κάνναβης η εγκεφαλική λειτουργία επηρεάζεται – κυρίως προσοχή και μνήμη. Σε βαρείς χρήστες, η γνωστική απόδοση μπορεί να είναι υποβαθμισμένη ακόμα και ανάμεσα στα διαστήματα χρήσης. Επιπλέον, κάποιες έρευνες συσχετίζουν την πρώιμη χρήση κάνναβης (στην εφηβεία) με μείωση του IQ.
Θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι οι συνέπειες είναι ακόμα χειρότερες για τους HIV+ χρήστες, αλλά μάλλον δεν ισχύει. Μια μελέτη που εξέτασε τη χρήση κάνναβης και τη νευρογνωστική έκπτωση σε HIV+ βρήκε ότι η ουσία μάλλον έχει νευροπροστατευτική δράση. Οι επιστήμονες αναφέρουν ως πιθανή αιτία τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες της κάνναβης.
Σε άλλη έρευνα του 2021 σε βαρείς χρήστες με HIV, τα άτομα που είχαν διαγνωστεί με διαταραχή χρήσης κάνναβης είχαν καλύτερη γνωστική επίδοση από όσους δεν είχαν ιστορικό χρήσης, σε τεστ ταχύτητας επεξεργασίας, οπτικής μνήμης και κινητικών δεξιοτήτων.
Εν ολίγοις, όπως και στους ηλικιωμένους χρήστες, ο εγκέφαλος των HIV+ φαίνεται να ωφελείται από τη μαριχουάνα, ανεξάρτητα από τον λόγο χρήσης. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν έχουν ακόμα μελετηθεί διεξοδικά και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να προσδιοριστούν σαφέστερα τα οφέλη και οι κίνδυνοι.

Προσκόλληση στη Θεραπεία
Άλλο βασικό θέμα είναι αν η χρήση κάνναβης παρεμβαίνει στην τήρηση της αντιρετροϊκής αγωγής. Μια μελέτη ενίσχυσε αυτή την ανησυχία, δείχνοντας ότι οι ηλικιωμένοι χρήστες κάνναβης παρουσίασαν μικρότερη προσκόλληση στη θεραπεία απ’ τους μη χρήστες.
Ωστόσο, άλλα δεδομένα είναι αντιφατικά. Άλλη μελέτη (2017) διαπίστωσε ότι η εντατική χρήση δεν μείωσε τα ποσοστά συμμόρφωσης, παρά μόνο αν συνδυάστηκε με υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ. Μελέτη του 2005 διαπίστωσε πως οι HIV+ που χρησιμοποιούν κάνναβη για ναυτία είχαν υψηλότερη προσκόλληση στην αγωγή, ενώ όσοι τη χρησιμοποιούσαν για άλλους λόγους ή αναψυχή εμφάνισαν μικρότερη συμμόρφωση.
Συνοψίζοντας, η σχέση είναι πολύπλοκη και ποικίλει ανάλογα με πολλούς παράγοντες. Σε κάθε περίπτωση, οι HIV+ οφείλουν να θυμούνται πόσο σημαντική είναι η σταθερή αντιϊκή θεραπεία, καθώς από αυτή εξαρτάται η πορεία της υγείας τους.
Περαιτέρω Οφέλη Ενός HIV Ασθενή από τη Χρήση Κάνναβης
Υπάρχουν ακόμα πολλά που δεν γνωρίζουμε για την αλληλεπίδραση της κάνναβης, των συμπτωμάτων του HIV και του ίδιου του ιού, αλλά τα υπάρχοντα ευρήματα δείχνουν περισσότερα οφέλη από όσα περιγράψαμε ήδη. Μερικά παραδείγματα:
Μείωση Χρήσης Οπιοειδών
Ξανά και ξανά, η ιατρική κάνναβη εμφανίζεται ως ασφαλέστερη εναλλακτική στα οπιοειδή αναλγητικά. Μία σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο 2018. Έδειξε ότι HIV+ με χρόνιο πόνο που χρησιμοποιούσαν κάνναβη ήταν λιγότερο πιθανό να πάρουν οπιοειδή, τα οποία έχουν υψηλό δυναμικό κατάχρησης και μπορούν να προκαλέσουν θανατηφόρα υπερδοσολογία.
Αυξημένη Σωματική Δραστηριότητα
Η σωματική άσκηση είναι σημαντική για όλους, αλλά και για όσους ζουν με χρόνια νόσο, και οτιδήποτε τους βοηθά να αθλούνται πιο συστηματικά αξίζει να διερευνηθεί. Έρευνα του 2023 εξέτασε τη σχέση μεταξύ χρήσης ουσιών και σωματικής δραστηριότητας σε HIV+ με χρόνιο πόνο και κατάθλιψη. Οι χρήστες κάνναβης ανέφεραν περισσότερο έντονη φυσική άσκηση από τους μη χρήστες, πιθανόν λόγω μείωσης του πόνου. Έτσι, η κάνναβη μπορεί να βοηθήσει τη γενική υγεία και ευεξία μέσα από ενίσχυση της άσκησης.

CBD: Μια Μη-Ψυχοδραστική Νόμιμη Εναλλακτική
Ίσως παρατηρήσατε ότι στις προηγούμενες μελέτες, συγκεκριμένο συστατικό της κάνναβης, η κανναβιδιόλη (CBD), αναφέρεται συχνότερα. Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι δεν είναι ψυχοδραστική και προσελκύει το ενδιαφέρον των γιατρών. Ένα επιπλέον πλεονέκτημα του CBD έναντι του THC ή πλήρων προϊόντων κάνναβης είναι πως πλέον είναι νόμιμο σε πολλές χώρες. Έτσι, HIV+ που δεν θέλουν την «ευφορία», φοβούνται τις νομικές συνέπειες ή απλά έχουν προκατάληψη απέναντι στη μαριχουάνα, συχνά χρησιμοποιούν CBD – διαθέσιμο σε διάφορες μορφές όπως gummies, έλαιο και κρέμα.
Το CBD μπορεί να προσφέρει ήπια ανακούφιση από τον πόνο, να βοηθήσει στη ναυτία και να μειώσει τη φλεγμονή, αλλά δεν φαίνεται να επηρεάζει την ίδια τη λοίμωξη HIV. Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι, αν και το CBD είναι νόμιμο, μη-ψυχοδραστικό και δεν έχει σοβαρές παρενέργειες, καμία θεραπεία με βάση το CBD δεν έχει εγκριθεί από τον FDA για HIV ή AIDS, ενώ η αλληλεπίδραση του με τα φάρμακα ART έχει ελάχιστα μελετηθεί.
Συνιστούμε όσοι ζουν με HIV και επιθυμούν να πειραματιστούν με το CBD να ξεκινούν με χαμηλή δόση και να τη αυξάνουν σταδιακά αν χρειάζεται.
Επερχόμενη Έρευνα
Στα χρόνια της απαγόρευσης, η κάνναβη μελετάτο κυρίως για τις ζημιές που (υποτίθεται πως) προκαλούσε στον χρήστη και στην κοινωνία. Μόνο τις τελευταίες δεκαετίες η εστίαση μετατοπίστηκε στις πιθανές θεραπευτικές της εφαρμογές. Πλέον, το ενδιαφέρον για τη μελέτη της κάνναβης ως φαρμάκου συνεχίζεται, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας στον HIV.
Μια μελλοντική μελέτη θα εξετάσει την καρδιαγγειακή υγεία HIV+ που χρησιμοποιούν κάνναβη. Οι καρδιολόγοι θα συγκρίνουν τα επίπεδα THC και CBD στο αίμα και τα ούρα τους με τη λειτουργία και τη δομή της καρδιάς μέσω MRI. Στόχος είναι η αξιολόγηση της φλεγμονής ως παράγοντα κινδύνου.
Άλλη έρευνα στο Πανεπιστήμιο της Florida θα παρακολουθήσει 400 HIV+ που χρησιμοποιούν ιατρική μαριχουάνα για 5 έτη, καταγράφοντας πόσο συχνά και σε τι δόσεις και ποιο είναι το κανναβινοειδές τους προφίλ. Τα αποτελέσματα αυτά θα συσχετιστούν με διαχείριση συμπτωμάτων, αλλά επίσης θα μελετηθεί πώς η κάνναβη επηρεάζει τη σκέψη, τη μνήμη και τον σχεδιασμό.

Παράλληλα, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μισισιπή έλαβαν χρηματοδότηση για να μελετήσουν τις αντιφλεγμονώδεις και αναλγητικές δράσεις της κάνναβης σε HIV+. Στόχος είναι να εντοπιστούν τα κανναβινοειδή που προσφέρουν ανακούφιση χωρίς να προκαλούν εθισμό.
Συμπερασματικά
Βάσει των όσων ήδη γνωρίζουμε, η κάνναβη έχει εξελιχθεί σε μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή για τα άτομα που ζουν με HIV. Τα πιθανά της οφέλη ξεπερνούν τη διαχείριση συμπτωμάτων όπως φλεγμονή, πόνος, μειωμένη όρεξη, ύπνος, άγχος και κατάθλιψη. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν πως μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής, να μειώσει την εξάρτηση από επικίνδυνα φάρμακα και ίσως ακόμη να περιορίσει τις βλαβερές συνέπειες του ίδιου του ιού.
Όσοι ζουν σε χώρες όπου η ιατρική μαριχουάνα είναι νόμιμη και προσβάσιμη, θα πρέπει να τη σκεφτούν σαν πιθανή θεραπευτική επιλογή, πάντα σε συνεννόηση με το γιατρό τους. Παρότι υπάρχουν ανησυχίες για πιθανούς κινδύνους – μακροπρόθεσμους και μη – ελπίζουμε ότι η συνεχής έρευνα σύντομα θα καλύψει τα κενά και θα ξεκαθαρίσει καλύτερα τη σχέση κάνναβης και HIV.
Σχόλια