Το καλύτερο φάσμα φωτός για καλλιέργεια αυτόματων ποικιλιών

• 1. Τι είναι το Φάσμα Φωτός;
• 2. Φάσματα Φωτός σε Κάθε Στάδιο
• 3. Τύποι Φωτισμού
• 3. a. Λάμπες: hps, mh, cfl και hid
• 3. b. Led πλήρους φάσματος, Υπέρυθρες και uv λάμπες
• 3. c. Μπορεί το φάσμα φωτός να αυξήσει τα τριχώματα;
• 3. d. Μπορεί το φάσμα φωτός να βελτιώσει τις αποδόσεις;
• 4. Το Καλύτερο Φάσμα Φωτός για autoflower
• 5. Συχνές Ερωτήσεις για το Φάσμα Φωτός
• 5. a. Τι είναι το «ψυχρό» και «θερμό» φως;
• 5. b. Τι είναι τα "blurples";
• 5. c. Ποιο είναι το καλύτερο φάσμα για σπορόφυτα;
• 5. d. Ποια μήκη κύματος είναι απαραίτητα για την κάνναβη;
• 6. Καλύτερα Φώτα Καλλιέργειας το 2023
• 7. Συμπέρασμα

Όταν καλλιεργούμε αυτοφυείς (autoflowering) ποικιλίες κάνναβης σε εσωτερικό χώρο, χρειάζεται να προσομοιώσουμε το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν φυσικά. Το περιβάλλον περιλαμβάνει υγρασία, θερμοκρασία και το πιο βασικό απ’ όλα: το φως. Όταν καλλιεργούμε σε εσωτερικό χώρο, το καλύτερο φάσμα φωτός είναι αυτό που πλησιάζει όσο πιο κοντά γίνεται στο φάσμα του ήλιου, δηλαδή ένα πλήρες φάσμα. Είτε προτιμάτε λάμπες είτε LED, χρειάζεστε το κατάλληλο φάσμα φωτός σε κάθε στάδιο για βέλτιστη ανάπτυξη. 

1. Τι είναι το Φάσμα Φωτός;

Το φάσμα φωτός είναι τα διαφορετικά χρώματα (δηλαδή κύματα) που μπορεί να εκπέμψει μια φωτεινή πηγή. Το φως μετριέται σε νανόμετρα (nm) και κάθε νανόμετρο αντιστοιχεί σε μια ζώνη φωτός (μια ζώνη του φάσματος χρωμάτων). Ο άνθρωπος βλέπει ένα μικρό κομμάτι του φάσματος, μεταξύ 380 και 780 νανόμετρων, που σημαίνει ότι βλέπουμε χρώματα από το βιολετί έως το κόκκινο. Παρόλο που το φως του ήλιου φαίνεται λευκό, ο ήλιος είναι μια φωτεινή πηγή πλήρους φάσματος και περιέχει όλο το φάσμα μηκών κύματος. Γι' αυτό δημιουργούνται τα ουράνια τόξα. Όταν οι σταγόνες της βροχής διαθλούν το φως στα επιμέρους μήκη κύματος, μπορείτε να δείτε όλα τα χρώματα (ορατά στον άνθρωπο) που συνθέτουν το ηλιακό φως.

Στη φύση, τα φυτά κάνναβης αναπτύσσονται κάτω από τον ήλιο, λαμβάνοντας όλο το φάσμα των μηκών κύματος. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να παρέχουμε το μέγιστο δυνατό φάσμα για την καλύτερη ανάπτυξη του φυτού μας. Αν και δεν είναι απολύτως απαραίτητο, θεωρείται καλό να παρέχετε το καλύτερο φάσμα φωτός για να ενισχύσετε την ανάπτυξη του φυτού. Να θυμάστε, αυτό δεν είναι κανόνας – μπορείτε να καλλιεργήσετε το φυτό σας από σπόρο μέχρι και τη συγκομιδή με οποιοδήποτε φάσμα ή ποσότητα φωτός, αλλά αυτό μπορεί να επηρεάσει τη σοδειά σας.

2. Φάσματα Φωτός σε Κάθε Στάδιο

Καλύτερο φάσμα φωτός για ανάπτυξη φυτών

Κατά τη διάρκεια της βλαστικής ανάπτυξης, η κάνναβη στη φύση χρειάζεται μπλε μήκη κύματος για να αναπτύξει ισχυρό, ογκώδες φύλλωμα και να προωθήσει την ανάπτυξη των φύλλων. Όταν καλλιεργούμε σε εσωτερικό χώρο, προσπαθούμε να αναπτύξουμε όσο το δυνατόν περισσότερα φύλλα. Με περισσότερα φύλλα, αυξάνεται η επιφάνεια απορρόφησης φωτός και έτσι εξασφαλίζουμε ένα γερό στέλεχος και κλαδιά για το στάδιο της ανθοφορίας. 

Καλύτερο φάσμα φωτός για ανθοφορούντα φυτά

Κατά το στάδιο της ανθοφορίας, η κάνναβη αξιοποιεί κόκκινα μήκη κύματος για να προωθήσει το σχηματισμό ανθών. Εάν θέλουμε πυκνότερα άνθη και υψηλότερες αποδόσεις, πρέπει να παρέχουμε στο φυτό κόκκινα μήκη κύματος, αυξάνοντας τον ρυθμό της φωτοσύνθεσης και, συνεπώς, το σχηματισμό ανθών.

Όταν πειραματίζεστε με εκπαίδευση, χρησιμοποιώντας «κόκκινο» φως τα φυτά γίνονται ψηλότερα, διευκολύνοντας το training. Είναι γενικός κανόνας ότι το «μπλε» φως οδηγεί σε πιο κοντά, πιο δυνατά φυτά με περισσότερα φύλλα, ενώ το «κόκκινο» σε ψηλότερα και ασθενέστερα (συγκριτικά με αυτά που μεγαλώνουν με «μπλε») φυτά με λιγότερα φύλλα.

3. Τύποι Φωτισμού

Οι λάμπες για καλλιέργεια κάνναβης διακρίνονται συνήθως σε δύο είδη: λάμπες και LED. Οι λάμπες εκπέμπουν περιορισμένο φάσμα κυμάτων, που σημαίνει ότι υπάρχουν χρώματα που δεν εκπέμπουν – άρα είναι στενού φάσματος φωτισμός. Τα LED εκπέμπουν σχεδόν όλα τα χρώματα του φάσματος, καθώς αποτελούνται από μπλε, κόκκινες και λευκές διόδους, προσφέροντας έτσι όλο το φάσμα, δηλαδή είναι πλήρους φάσματος φωτισμός.

LED vs Λάμπες

Λάμπες: HPS, MH, CFL και HID

Οι λάμπες χωρίζονται σε τέσσερις τύπους: Μεταλλικού Αλογονιδίου (CMH), Υψηλής Πίεσης Νατρίου (HPS), Συμπαγείς Φθορίζουσες (CFL) και Υψηλής Έντασης Εκκένωσης (HID). Οι λάμπες MH είναι στα 6500 Κέλβιν και χρησιμοποιούνται κυρίως για το στάδιο βλαστικής ανάπτυξης καθώς παράγουν «μπλε» φως (δηλαδή ψυχρότερο φως). Οι λάμπες HPS έχουν απόδοση 2000 Κέλβιν και χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο για το στάδιο ανθοφορίας λόγω του «κόκκινου» φωτός που εκπέμπουν (δηλαδή θερμότερο φως).

Οι CFL έχουν περίπου 5000 Κέλβιν, εκπέμπουν σχετικά αδύναμο «μπλε» φως και χρησιμοποιούνται μόνο σε σπορόφυτα και κλώνους κάνναβης που θέλουν απλά να αναπτύξουν ρίζες τις πρώτες μέρες – όταν ξεκινήσει το βλαστικό στάδιο πρέπει να μεταφερθούν σε χώρο με δυνατότερο φως. Οι HID καλύπτουν από 3500 έως 5000 Κέλβιν, παρόμοιες με HPS αλλά περιέχουν ξένον για διαφορετικό φάσμα και μεγαλύτερη απόδοση σε πιο συμπαγές μέγεθος.

Μπορείτε επίσης να καλλιεργήσετε φυτά σας χρησιμοποιώντας CMH και HPS μαζί, το λεγόμενο μεικτό φάσμα φωτός, που τελικά οδηγεί σε καλύτερη σοδειά.

Πλεονεκτήματα:

• Φθηνότερες από τα LED κατά μέσο όρο
• Δεν χρειάζεται να αλλάξετε ολόκληρο φωτιστικό, απλώς αλλάζετε τη λάμπα

Μειονεκτήματα:

• Υψηλότερο κόστος ρεύματος σε σύγκριση με LED
• Απαραίτητη επιπρόσθετη ψύξη
• Απαιτείται αλλαγή λαμπών (CMH σε HPS) στο στάδιο ανθοφορίας

LED πλήρους φάσματος, Υπέρυθρες και UV λάμπες

Όλα τα LED είναι πλήρους φάσματος, εκτός αν αναφέρεται αλλιώς – μπορεί να μην έχουν όλα τα μήκη κύματος αλλά παρέχουν αρκετή ακτινοβολία για κάθε στάδιο της ανάπτυξης του φυτού κάνναβης. Σε αντίθεση με τις λάμπες, δεν θα χρειαστεί να αλλάξετε τίποτα εκτός από τον χρονοδιακόπτη πριν μπείτε στο στάδιο ανθοφορίας. Μπορείτε να βρείτε LED πλήρους φάσματος που διαθέτουν UV και υπέρυθρες διόδους – αν όχι, υπάρχουν LED που παράγουν αυτά τα φάσματα. Δεν είναι τόσο συνηθισμένα για εσωτερική καλλιέργεια κάνναβης, αλλά λέγεται ότι προσφέρουν οφέλη.

Όπως όλα τα ζωντανά, τα φυτά κάνναβης βλάπτονται αν εκτεθούν σε υπερβολικό UV φως, αλλά στη σωστή ποσότητα, μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή tricomes, καθώς το φυτό τα παράγει για προστασία από το πολύ φως. Όπως και το UV, το υπέρυθρο φως μπορεί να βλάψει τα φυτά σε υπερβολή αλλά στη σωστή ποσότητα, ενισχύει τη φωτοσύνθεση και βελτιώνει αποδόσεις, ανάπτυξη και υγεία.

 Πλεονεκτήματα:

• Για όλο τον κύκλο ζωής
• Εξοικονόμηση ενέργειας
• Μεγαλύτερη διάρκεια ζωής σε σύγκριση με λάμπες

Μειονεκτήματα:

• Υψηλότερο κόστος

Οι UV και υπέρυθρες λάμπες είναι ασυνήθιστες, ακριβές και δεν είναι απαραίτητες για καλή ανθοφορία. Συνιστώνται μόνο σε έμπειρους παραγωγούς που θέλουν να πειραματιστούν με φάσματα. Αν θέλετε να διαβάσετε περισσότερα για τα UV φώτα, εδώ θα βρείτε χρήσιμες πληροφορίες για να αποφασίσετε αν αξίζει να αγοράσετε τέτοιου τύπου φώτα:

Λάμπες UVA

Το UVA είναι μέρος του φυσικού περιβάλλοντος της κάνναβης και μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή κανναβινοειδών και τερπένιων αν δοθεί τη σωστή στιγμή.

Λάμπες UVB

Το UVB μπορεί να ενισχύσει το χρώμα, τα τερπένια και τα κανναβινοειδή και να προστατεύσει τον κήπο σας από μικροοργανισμούς, αλλά η μακρόχρονη έκθεση μπορεί να είναι βλαβερή. Πειραματιστείτε προτού εντάξετε UVB στον κήπο σας, καθώς κάθε ποικιλία (strain) αντιδρά διαφορετικά στην ακτινοβολία αυτή.

UVC Φως

Το UVC δεν είναι απαραίτητο για την καλλιέργεια κάνναβης και καταστρέφει γρήγορα το DNA των φυτών σας. Δεν συνιστάται για καλλιέργεια κάνναβης, αλλά μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε για ταχύτατη αποστείρωση του χώρου.

Μπορεί το φάσμα φωτός να αυξήσει τα τριχώματα;

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η έρευνα δεν έχει δείξει ότι το φάσμα φωτός αυξάνει σημαντικά την παραγωγή THC και CBD. Έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Γιούτα κατέδειξε ότι υπάρχει μια αύξηση σε CBD και THC, αλλά είναι τόσο μικρή που ίσως δεν αξίζει να δαπανήσετε επιπλέον χρήματα. Ενδεικτικά, ιδού τι διαπίστωσε η μελέτη αναφορικά με την παραγωγή CBD και THC σε διάφορα φάσματα φωτός:

Να θυμάστε ότι η δοκιμή έγινε με CBD ποικιλίες, γι' αυτό το THC είναι τόσο χαμηλά. Αναλύοντας τον πίνακα φαίνεται ότι υπάρχει αύξηση σε THC και CBD, αλλά ελάχιστη – επομένως, ερευνήστε πριν επενδύσετε σε νέο φωτισμό.

Μπορεί το φάσμα φωτός να βελτιώσει τις αποδόσεις;

Το Πανεπιστήμιο της Γιούτα έκανε επίσης έρευνα για το πώς τα διαφορετικά φάσματα επηρεάζουν τις αποδόσεις. Δείτε τον παρακάτω πίνακα για περισσότερες λεπτομέρειες.

Και πάλι, υπάρχει διαφορά στην απόδοση αλλά δεν είναι σημαντική, που σημαίνει ότι ναι, το σωστό φάσμα θα έχει ελαφρώς καλύτερες αποδόσεις και παραγωγή τριχιδίων, αλλά δεν χρειάζεται να αγοράσετε νέα λάμπα – αρκεί να προσφέρετε αρκετό φως και φροντίδα στα φυτά σας.

4. Το Καλύτερο Φάσμα Φωτός για Autoflower

Όπως γνωρίζετε, τα φυτά κάνναβης έχουν δύο στάδια: το βλαστικό στάδιο και το στάδιο ανθοφορίας, με ανάγκη διαφορετικών ωραρίων και φασμάτων σε κάθε ένα. Σε αντίθεση με τα φωτοπεριοδικά φυτά, τα αυτοφυή (autoflowers) εισέρχονται στην ανθοφορία αυτόματα και εξαρτώνται αποκλειστικά από την ηλικία για να ξεκινήσουν τον σχηματισμό ανθών.

Γι' αυτό είναι σημαντικό να διαλέξετε σωστά το φάσμα φωτός κάνναβης. Προτείνουμε μεικτό φάσμα με «ζεστές» και «ψυχρές» λάμπες (CMH και HPS) ή LED πλήρους φάσματος σε όλο τον κύκλο ζωής του autoflower. Έτσι, το φυτό θα λαμβάνει πλήρες φάσμα φωτός, εξασφαλίζοντας καλύτερα άνθη και μεγαλύτερη σοδειά. 

5. Συχνές Ερωτήσεις για το Φάσμα Φωτός

Τι είναι το «ψυχρό» και «θερμό» φως;

Όταν μιλάμε για φως, οι όροι «ψυχρό» ή «θερμό» αναφέρονται στο φάσμα – το φάσμα κυμαίνεται από βιολετί έως κόκκινο. Τα ψυχρά χρώματα βρίσκονται στο χαμηλότερο άκρο (βιολετί, μπλε, πράσινο), ενώ τα θερμά στο ανώτερο (κίτρινο, πορτοκαλί, κόκκινο).

Τι είναι τα "blurples";

Blurples είναι τα LED που παράγουν μωβ φως. Αυτά υποστηρίζουν πως είναι πλήρους φάσματος, αλλά στην πραγματικότητα έχουν μόνο μπλε και κόκκινες διόδους συγκεκριμένων μηκών κύματος.

Αυτά τα φώτα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για καλλιέργεια κάνναβης αλλά να γνωρίζετε ότι ΔΕΝ εκπέμπουν πλήρες φάσμα – περιορίζονται σε μπλε και κόκκινο, επομένως κάντε πρώτα έρευνα προτού αγοράσετε καινούριο LED.

Ποιο είναι το καλύτερο φάσμα για σπορόφυτα;

Όπως γνωρίζετε, τα σπορόφυτα (seedlings) της κάνναβης είναι στο βλαστικό στάδιο, άρα ανταποκρίνονται καλύτερα σε μπλε ή ψυχρό φως. Αν δεν έχουν αρκετό μπλε φως, μπορεί να «τεντώσουν» πολύ. Παρ’ ότι δεν θέλουν πολλή ισχύ φωτός, χρειάζονται σωστό φάσμα. Αν δεν μπορείτε να χαμηλώσετε την ένταση στις λάμπες σας, χρησιμοποιήστε 50w CFL λαμπτήρες για σπορόφυτα και κλώνους μέχρι να μεγαλώσουν αρκετά για να μπουν σε δυνατότερο φωτιστικό.

Ποια μήκη κύματος είναι απαραίτητα για την κάνναβη;

Όταν διαλέγετε φωτιστικό, βεβαιωθείτε ότι τα 440nm και 660nm μήκη κύματος είναι στο μέγιστο, δηλαδή να εκπέμπουν περισσότερο μπλε και κόκκινο. Παρόλα αυτά, πρέπει το φως να παρέχει όλα τα βασικά μήκη κύματος.

Αν δεν γνωρίζετε ή ο κατασκευαστής δεν αναφέρει κάτι, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί του – οι σοβαρές εταιρείες θα σας δώσουν αυτές τις πληροφορίες.

6. Καλύτερα Φώτα Καλλιέργειας το 2023

Μέχρι πρόσφατα, οι παραγωγοί κάνναβης βασίζονταν αποκλειστικά σε συστήματα HID φωτισμού για σχεδόν όλα τα grow rooms παγκοσμίως. Από σκηνές όσο ένα χημικό μέχρι τεράστιους χώρους, σχεδόν όλοι χρησιμοποιούσαν αυτά τα φωτιστικά-σταθμούς. Αυτό όμως άλλαξε πριν περίπου 7 χρόνια. Από το 2015 και μετά, τα φώτα που έφεραν επανάσταση στην εσωτερική καλλιέργεια δεν πρόκειται να φύγουν από την αγορά. Μιλάμε φυσικά για τα LED grow lights. Παρ’ όλα αυτά, η μετάβαση δεν έγινε απευθείας: Πήρε δεκαετίες για τα LED να ξεπεράσουν τα παραδοσιακά HID, ενώ για καιρό οι growers τα συνδύαζαν.

Τα τελευταία χρόνια, η κατάσταση έχει εκτοξευθεί. Μόνο τα 2 τελευταία χρόνια η LED τεχνολογία ανέβηκε τόσο, που είναι πια η μόνη πραγματική επιλογή και μπορεί να ανταπεξέλθει σε κάθε grow room με απίστευτα αποτελέσματα. Το φάσμα φωτός έχει παίξει καθοριστικό ρόλο σε αυτή την αλλαγή, μαζί με άλλα πλεονεκτήματα των LED. Μπορούν να προσαρμοστούν εύκολα, ώστε να ανταποκρίνονται πλήρως στα θέλω του παραγωγού.

Το 2023 υπάρχουν πολλές επιλογές για growers που αναζητούν κορυφαία LED – και κάναμε την έρευνά μας για να διαλέξουμε τις καλύτερες. Η αγορά έχει πάρει... φωτιά, από πολύ οικονομικές λύσεις έως ακριβές μονάδες που βγάζουν «top-shelf». Εδώ θα βρείτε μια σύντομη παρουσίαση της καλύτερης μονάδας σε high-end, μεσαία και budget κατηγορία. Σύντομα θα ακολουθήσει αναλυτικό review για κάθε LED (και άλλα) – μείνετε συντονισμένοι!

Καλύτερο high-end LED panel - HLG 650R (5x5 έως 7x7 πόδια - 1.5x1.5 έως 2.2x2.2 μέτρα) 

Αυτό το φως βρίσκεται ήδη κάποια χρόνια στην αγορά, αντέχει στον ανταγωνισμό με τις καινούργιες επιλογές κι ακόμα περισσότερο. Ήταν το πρώτο πραγματικά high-end πάνελ που δοκιμάσαμε μόνοι μας – και πραγματικά εντυπωσιαστήκαμε. Έχουμε δοκιμάσει πολλά άλλα, υπάρχουν καλές επιλογές έξω, αλλά ακόμα περιμένουμε να δούμε σοδειά καλύτερη απ’ αυτή που πήραμε με το συγκεκριμένο LED. Περιλαμβάνει 4000K Samsung LM301H LED και 660nm κόκκινες διόδους – πραγματικό πλήρες φάσμα – είναι ό,τι πιο ενεργειακά αποδοτικό υπάρχει αυτή τη στιγμή. Διαθέτει ντίμερ (160 έως 630 Watt), 5 χρόνια εγγύηση, αυτόματη προσαρμογή τάσης (120VAC, 240VAC, 277VAC) και έξυπνο παθητικό σύστημα ψύξης.

Καλύτερο mid-range LED panel - Mars Hydro TSW2000 (4x4 πόδια - 1.2x1.2 μέτρα) 

Το Mars Hydro TSW2000 κυκλοφορεί 4 χρόνια, αλλά με το upgrade του 2022 αποτελεί την καλύτερη mid-range επιλογή (για εμάς). Είναι πιο οικονομικό από άλλα μεσαίας κατηγορίας, και θα μπορούσε να μπει και στα budget, αλλά το αφήνουμε εδώ. Η νέα έκδοση προσφέρει νέα τοποθέτηση διόδων για καλύτερη διασπορά φωτός, φάσμα όσο γίνεται κοντύτερα στο πραγματικό φως του ήλιου, ρύθμιση έντασης και δυνατότητα πλήρους αλυσίδωσης, ενώ είναι εξίσου αθόρυβο με οποιοδήποτε fan-cooled φωτιστικό δοκιμάσαμε.

Καλύτερο οικονομικό LED panel - Viparspectra P1500 (3x3 πόδια - 0.9x0.9 μέτρα)  

Ένα «θηρίο» των 150W, τα αποτελέσματα που παίρνουν οι οικιακοί καλλιεργητές μιλούν από μόνα τους. Κι ενώ είναι από τις πιο οικονομικές επιλογές, περιλαμβάνει τα χαρακτηριστικά που περιμένουμε από ακριβότερες μονάδες: ντίμερ, πλήρες φάσμα, δυνατή διείσδυση, χαμηλή κατανάλωση και 3 χρόνια εγγύηση. Είναι ιδανικό panel για όσους θέλουν να αυξήσουν λίγο το φως τους. Αυτές είναι λοιπόν οι κορυφαίες επιλογές σε high, mid και low LED panels αυτή τη στιγμή.

7. Συμπέρασμα

Το φάσμα φωτός για την κάνναβη είναι μικρό κομμάτι ενός μεγαλύτερου συστήματος – δεν υπάρχει απόλυτα «καλύτερο φως» ή «καλύτερο φως για κάνναβη». Ο τελικός στόχος δεν εξαρτάται μόνο από το φως. Το καλύτερο φως καλλιέργειας κάνναβης εξαρτάται από τις συνθήκες σας και την ικανότητά σας να κρατήσετε το περιβάλλον στα ιδανικά όρια ανά στάδιο. Άρα, ό,τι τύπο φωτισμού και να διαλέξετε – LED ή λάμπες – προσαρμόστε ανάλογα το καλλιεργητικό σας περιβάλλον για να εξασφαλίσετε το καλύτερο αποτέλεσμα.

Εξωτερικές πηγές

1. Light Spectrum. - Vance, Carter. (2019).
2. The Effect of Light Spectrum on the Morphology and Cannabinoid Content of Cannabis sativa L. - Magagnini, Gianmaria & Grassi, Gianpaolo & Kotiranta, Stiina. (2018).