Meest voorkomende plagen bij cannabis: Brede mijten

• 1. Wat zijn brede mijten?
• 2. Hoe zien brede mijten eruit?
• 3. Waar vind je brede mijten?
• 4. Wat doen brede mijten?
• 5. Symptomen van brede mijten
• 6. Hoe kun je ze voorkomen?
• 7. Hoe bestrijd je ze?
• 8. Behandelingen voor brede mijten
• 9. Conclusie

Brede mijten zijn extreem kleine beestjes die je cannabiszaden kunnen aantasten, en hoewel ze voorheen minder vaak voorkwamen dan andere plagen bij cannabis, zien we ze tegenwoordig steeds vaker opduiken in zowel indoor als outdoor cannabis kwekerijen, nu cannabis gelegaliseerd en populairder wordt.

1. Wat zijn brede mijten?

Brede mijten zijn wetenschappelijk bekend als Polyphagotarsonemus latus (wat ruwweg vertaald “de veelvraat draadpoot” betekent). Ze komen vooral voor in gematigde klimaten en kunnen een breed scala aan planten aanvallen, van groenten tot fruit en sierplanten, maar het was niet gebruikelijk om ze tegen te komen bij cannabis totdat deze teelt populairder en legaler werd. Deze microscopisch kleine mijtensoort vind je vooral op fruitgewassen, maar ze richten ook schade aan bij cannabisplanten. Ze voeden zich met je plant en laten hun giftige speeksel achter. Doordat ze zo klein zijn, is het erg lastig ze te vinden en te bestrijden.

Meestal vind je ze op de nieuwe groeipunten van cannabisplanten, hoewel ze soms ook op de lagere, oudere delen van de plant zitten. Omdat het een van de kleinste mijtensoorten is die momenteel bekend staat om schade aan cannabis (en andere gewassen), heb je een juweliersloupe van 20x of een sterke vergrootglas nodig om ze goed te identificeren. 

2. Hoe zien brede mijten eruit?

Brede mijten behoren tot dezelfde familie als spintmijten en roestmijten; ze hebben vier paar poten, een middelgrote monddelen en zijn geelachtig-wit met witte haartjes op hun lichaam, maar ze zijn aanzienlijk kleiner. In tegenstelling tot andere mijten zijn brede mijten bijna niet te zien met het blote oog, dus heb je een microscoop nodig om ze te identificeren.

Zonder speciaal gereedschap zul je ze pas opmerken als de populatie te groot wordt en er eierclusters zichtbaar zijn door de hele plant. We raden aan zeker te weten om welke mijt het gaat voordat je een behandeling begint. De eierclusters zijn waarschijnlijk de makkelijkste aanwijzing voor een brede mijtenplaag. Het zijn kleine (maar met het blote oog waarneembare) ovale eitjes met witte pluisjes eromheen, soms met witte stipjes als ze verder zijn in de ontwikkeling.

Cannabisplanten kunnen worden aangetast door drie verschillende mijten. Hier vind je een tabel om ze goed te kunnen onderscheiden.

Zorg ervoor dat je brede mijten niet verwart met roest- of spintmijten, want hoewel deze beestjes op elkaar lijken en de symptomen praktisch hetzelfde zijn, is het essentieel om ze eerst correct te identificeren voordat je aan een behandeling begint.

3. Waar vind je brede mijten?

Door hun kleine formaat kunnen brede mijten zich verstoppen in de kieren van takken en naast de “aderen” van bladeren, maar ze geven de voorkeur aan het nieuwste plantengroei om hun eitjes af te zetten. Als je vermoedt dat ze jouw planten aanvallen, zul je ze het snelst vinden aan de onderzijde van de nieuwe bladeren en op jonge takken.

Zorg ervoor dat je zeker weet dat je met brede mijten te maken hebt voordat je je planten gaat behandelen. Ze zijn zo klein dat je een loep of microscoop nodig hebt om de plaag vroeg te herkennen, voordat deze uit de hand loopt.

Het is de moeite waard om te investeren in een hulpmiddel om een brede mijtenplaag vroeg te identificeren voordat het uit de hand loopt.

4. Wat doen brede mijten?

Hoewel mijten infecties kunnen verspreiden, komt de meeste schade van hun beten¹.

Brede mijten zuigen de voedingsstoffen uit bladeren en takken, wat de fotosynthese belemmert en daarnaast alle andere vloeistoffen uit de planten haalt. Hierdoor stopt de groei en sterven de bladeren of andere aangetaste delen af.

Deze insecten laten ook hun speeksel achter. Die natte plekken, gecombineerd met de schade door hun beten, kunnen ernstige ziektes en schimmels veroorzaken.

5. Symptomen van brede mijten

Omdat deze beestjes zo moeilijk met het blote oog te zien zijn, kun je de symptomen makkelijk verwarren met:

• Hittestress;
• Te veel water geven;
• pH problemen; 
• Wortelproblemen;
• of andere tekorten.

Er zijn enkele manieren om het echte probleem te achterhalen. Het eerste teken dat je op brede mijten kunt wijzen, is als de aangetaste groei de nieuwste is. Brede mijten geven de voorkeur aan nieuwe groei om hun eitjes te leggen en te eten, dus als je ziet dat de bovenkant van je plant een nat uiterlijk heeft, de nieuwe blaadjes gedraaid groeien of er gele vlekken op de bovenste bladeren zitten, heb je waarschijnlijk te maken met brede mijten.

Wanneer de infectie vordert, zullen de bladeren gaan krullen, bruin verkleuren en afsterven. Als je plant al in de bloei staat en de mijten de toppen aanvallen, zul je zien dat deze ook bruin worden en doodgaan. Het is dus belangrijk om zo snel mogelijk in te grijpen bij de eerste symptomen.

Het giftige speeksel zorgt voor misvormde en verdikte bladgroei, die (zelfs na behandeling) niet meer herstelt. Gelukkig zal nieuw blad, zodra de plaag onder controle is, weer normaal groeien. 

6. Hoe kun je ze voorkomen?

Het voorkomen van brede mijten is lastig, omdat ze mee kunnen komen met dieren, de wind of besmette stekken.

Als je denkt dat je kans loopt op deze mijtensoort, moet je regelmatig sprayen met neemolie of een bestrijdingsmiddel naar keuze. Houd er rekening mee dat vaak sprayen je planten kan stressen, dus gebruik bij voorkeur organische middelen. Zeker als je weet dat ze je planten kunnen aantasten. Neemolie is een van de beste biologische bestrijdingsmiddelen voor cannabis. Het werkt zowel bij een plaag als preventief. Voor het beste resultaat maak je een foliaire spray met neemolie en spray je de hele plant elke 6 tot 9 dagen rijkelijk in. Zorg dat de plant niet drijfnat blijft en spray altijd met lampen en ventilatoren uit.

Zo maak je eenvoudig een neemolie-folairspray:

1. Giet 1 liter regen- of kraanwater in je spuitfles (op kamertemperatuur, rond de 18-23°C).
2. Voeg 1 tot 2 ml van je favoriete insecticidale zeep toe en meng voorzichtig zonder te veel schuim of bellen.
3. Voeg 75% van de aanbevolen dosis neemolie toe zoals op de fles staat aangegeven.
4. Roer goed voor elk gebruik, omdat de neemolie naar de bodem zakt als het langer dan 10 minuten blijft staan. 
    

Dit kun je doen gedurende de hele groeifase tot drie weken voor het einde van de bloei. Spray de volledige plant (tijdens de groei) en let extra op de onderkanten van de bladeren, want daar zitten mijten meestal. Tijdens de bloei voorzichtig zijn met de toppen en drie weken voor het oogsten stoppen. 

7. Hoe bestrijd je ze?

Als je al te maken hebt met een besmetting door brede mijten, is het essentieel dat je direct in actie komt.

Het eerste wat je moet doen nadat je hebt vastgesteld² dat je deze mijten hebt, is de besmette delen verwijderen. Hierdoor wordt de populatie kleiner en voorkom je verspreiding naar de rest van de plant en andere planten eromheen.

Na het verwijderen van de aangetaste delen moet je met een behandeling starten. Dit betekent sprayen met bestrijdingsmiddelen tot 3-4 keer per week of zelfs dagelijks, afhankelijk van hoe ernstig de besmetting is. Houd er rekening mee dat sprayen met de lampen aan je planten kan verbranden, dus doe het altijd met het licht uit.

Zelfs als je denkt dat je ze allemaal hebt uitgeroeid, blijf dan 4-5 weken doorsprayen om te voorkomen dat ze terugkomen. Het is cruciaal dat ze niet terugkomen, want de tweede keer zijn ze vaak resistent tegen het gebruikte product, waardoor je iets anders moet kopen. Dit kan je plant aantasten, dus behandel nog een maand door nadat je zeker weet dat ze allemaal weg zijn.

8. Behandelingen voor brede mijten

Er zijn verschillende behandelingsmogelijkheden voor brede mijten. We hebben het gebruik van neemolie als preventief middel al besproken, maar je kunt het ook gebruiken om een plaag te bestrijden. Je kunt dit combineren met diatomeeënaarde (kieselgoer), dat microscopisch scherpe deeltjes bevat die het pantser van vele plagen kapot maken, wat leidt tot uitdroging en de dood van de mijt. Je kunt ook roofmijten inzetten; deze vallen niet je planten aan maar wel de vervelende brede mijten zelf. Mijten van het type Neoseiulus eten allerlei soorten mijten, waaronder brede mijten. Bij een grote plaag zijn ze echter vaak niet effectief genoeg om de plant te redden.

Hitte is ook dodelijk voor brede mijten. Sommige kwekers melden succes door hun kweekruimte tot een temperatuur boven de 45℃ voor een uur te verwarmen. Houd er wel rekening mee dat dit schadelijk kan zijn voor je planten. Als je niet vasthoudt aan volledig biologisch kweken, kun je ook een synthetisch bestrijdingsmiddel gebruiken. Die zijn meestal erg effectief, maar spray nooit tijdens de laatste 3 bloeiweken. Is je plant zwaar aangetast? Gooi hem dan weg. Mijten kunnen snel planten doden als een plaag toeslaat en andere planten in een paar uur besmetten. Ontsmet na een mijtprobleem je kweekruimte grondig voordat je een nieuwe ronde opstart (dit is sowieso verstandig tussen runs, ook zonder plagen).

Andere plagen om op te letten

Zo, nu weet je alles wat je moet weten over brede mijten en de verschillende manieren om een plaag te behandelen of te voorkomen. Brede mijten zijn lastig, maar met de juiste preventieve maatregelen en behandelingsstrategieën houd je je cannabisplanten gezond en veilig.

Maar wat met andere beestjes die je cannabisplanten kunnen aantasten? Er zijn veel meer veelvoorkomende plagen tijdens het kweken van cannabis waar je alert op moet zijn. We zetten de belangrijkste op een rij en bespreken hoe je ze het best aanpakt en voorkomt.

Spintmijten

Spintmijten behoren tot dezelfde familie als brede mijten. Ze worden vaak door elkaar gehaald, maar je kunt ze onderscheiden door te letten op het web dat spintmijten maken en op de kleine afmetingen van hun eitjes. Spintmijten voeden zich met dezelfde voedingsstoffen als brede mijten en veroorzaken vergelijkbare schade. Houd dus goed je planten in de gaten voor tekenen van spintmijt. Spintmijten zuigen de chloroplasten uit je plant, en hun populatie kan zich razendsnel uitbreiden als je niks doet.

De beste manier om spintmijtbesmetting aan te pakken is sprayen met een mengsel van insecticidale zeep, neemolie en water óf een 10:1 oplossing van water en alcohol met hoog percentage. Diatomeeënaarde werkt ook zeer goed als preventief middel tegen allerlei plagen, inclusief spintmijt.

Bladluizen

Bladluizen zijn kleine, zachte insecten die zich voeden met het sap van planten. Je vindt ze in bijna elke tuin of kweekruimte. Bladluizen lijken op kleine motten en komen voor in allerlei kleuren, waaronder groen, geel en zwart. Ze richten schade aan door zich aan het blad of de steel vast te zuigen en het vocht en voedingsstoffen uit de plant te trekken, wat vergeling veroorzaakt. Bladluizen planten zich snel voort bij voldoende voedsel. Grijp dus tijdig in als je ze ziet. De beste aanpak bij een bladluisplaag is sproeien met tuinbouwolie of insecticidezeep, maar regelmatig snoeien helpt ook tegen een uitbraak.

Rupsen

Vooral een probleem voor buitentelers: rupsen kunnen in korte tijd veel schade toebrengen. Ze eten aan praktisch elk deel van de plant en laten een spoor van vernieling achter, maar zijn vooral dol op smakelijke cannabis bloei. De beste manier om rupsen te voorkomen is met gaas of andere fysieke barrières. Ook kun je sprayen met middelen zoals pyrethrine of spinosad. Zie je er een? Haal hem dan direct weg.

Slakken

Slakken richten misschien niet veel schade aan, maar je wilt ze liever niet rond je cannabisplanten hebben. Wederom vooral een probleem buiten: slakken eten van alles, waaronder de wortels en bladeren van de plant. De beste manier om slakken te bestrijden is met biertrapjes. Biertrapjes?

Klopt! Biertrapjes zijn een effectieve en goedkope manier om slakpopulaties onder controle te houden. Zet ondiepe bakjes met wat bier uit en de slakken worden aangetrokken door het bier en verdrinken. Zo houd je niet alleen je cannabisplanten veilig voor deze slijmerige plagen, maar werk je ook zonder synthetische bestrijdingsmiddelen.

9. Conclusie

Brede mijten lijken op andere mijten, maar door hun microscopische formaat zijn ze alleen met speciaal gereedschap waar te nemen. Zie je nieuwe groeipunten met gele vlekken of vervormde bladeren, onderneem dan snel actie.

Heb jij tips of trucs die andere kwekers kunnen helpen om brede mijten kwijt te raken? Laat dan hieronder een reactie achter!

Externe bronnen:

1. Brede mijten-effecten op chili-schotens schade en opbrengsten - Vichitbandha, Patchanee & Chandrapatya, Angsumarn. (2011).
2. Bestrijding van brede mijten op paprika, voorjaar 2005 - Schuster, D. (2006).

Dit artikel is het laatst bijgewerkt op 13 april 2022.