การสูบไอ vs การสูบกัญชา: แตกต่างกันอย่างไร?

• 1. อุณหภูมิ
• 2. ผลกระทบด้านสุขภาพ
• 3. ค่าใช้จ่ายและประสิทธิภาพ
• 4. อะไรทำให้เมากว่า?
• 5. รสชาติ
• 6. ประเพณี
• 7. สรุป

การสูบกัญชาและการบริโภคกัญชาในรูปแบบอาหาร ถือเป็นกิจกรรมที่อยู่คู่กับมนุษย์มานานนับพันปี ย้อนหลังไปถึงประมาณ 8,000 ปีก่อนคริสตกาลเลยทีเดียว ดังนั้นเมื่อเราสูบกัญชาในปัจจุบัน ก็เหมือนได้สานต่อกิจกรรมเดียวกันกับที่มนุษย์เคยทำมาตลอดประวัติศาสตร์

จนกระทั่งปัจจุบันนี้ ผู้คนในยุคใหม่ได้นำเสนอวิธีการบริโภคกัญชาแบบใหม่ ใช่แล้ว เรากำลังพูดถึง การสูบไอ การสูบไอนั้นได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้นอย่างรวดเร็ว และเราปฏิเสธไม่ได้เลย คุณอาจพบเห็น ผู้สูบไอได้แทบทุกมุมถนน

ไม่ว่าคุณจะเคยลองเครื่องสูบไอแล้วหรือยัง หรือแค่อยากลอง ก็ควรเข้าใจความแตกต่างระหว่างการสูบและการสูบไอ สำหรับปัจจัยสำคัญ เช่น อุณหภูมิและรสชาติ ความต่างที่แท้จริงนั้นอยู่ที่ผลกระทบต่อสุขภาพ เพราะเมื่อคุณสูบไอ จริง ๆ แล้วคุณกำลังสูดไอน้ำเข้าไป ซึ่งส่งผลให้ความเสียหายต่อปอดน้อยลง

แต่ลองไปดูรายละเอียดกันเลย

1. อุณหภูมิ

เมื่อพูดถึงการสูบไอกับการสูบกัญชา ทั้งสองแบบมีสิ่งที่เหมือนกันคือกลไกการ สูดดม หรือการหายใจเข้า แต่ความแตกต่างหลักของสองวิธีนี้ อยู่ที่ อุณหภูมิ ที่กัญชาถูกบริโภค

เมื่อสูบกัญชา คุณจะต้องเผากัญชาให้ถึงจุด เผาไหม้ นั่นหมายความว่าสิ่งที่คุณสูดเข้าไปคือ ควันที่มี THC ในขณะที่การสูบไอ จะใช้การให้ความร้อนกับกัญชาที่ อุณหภูมิต่ำกว่า ซึ่งไม่ได้ทำให้เกิดการเผาไหม้จริง ๆ ดังนั้นแทนที่จะเป็นควัน คุณกำลัง สูดไอแทน

ไปดูตารางสรุปกันเลย:

จากข้อมูลข้างต้น เมื่อเราสูบกัญชา จะมีสารที่ไม่ใช่ cannabinoids อยู่ถึง 88% หรือพูดง่าย ๆ คือมีส่วนผสมที่ไม่ค่อยดีอยู่ในควันกัญชา ในขณะที่การสูบไอ ความแตกต่างชัดเจนมาก เพราะมีสารก่อผลเสียอยู่แค่ 5% เท่านั้น ส่วนที่เหลือ 95% เต็มไปด้วย cannabinoids เช่น THC และ CBD เพื่อนคู่ใจของเรา

2. ผลกระทบด้านสุขภาพ

แม้ปัจจุบันกัญชาจะได้รับการแนะนำจากแพทย์และนักวิทยาศาสตร์มากขึ้น หลังพบว่ากัญชานั้นปลอดภัยกว่าสาร opioid มาก เช่นเดียวกับกรณีอื่น ๆ กัญชาก็ยังมีผลกระทบต่อสุขภาพบางอย่างอยู่บ้าง

ไม่ว่าคุณจะใช้กัญชาในรูปแบบน้ำมัน เรซิน หรือสูบดอก ไม่ว่าจะใช้เพื่อการแพทย์หรือเพื่อความบันเทิง ความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุดของการสูบกัญชาคือควันนั่นเอง

อย่างไรก็ตาม เราไม่ได้บอกว่าการสูบไอกัญชานั้นดีต่อสุขภาพ แต่เพราะสิ่งที่คุณสูดเมื่อสูบไอคือไอ ไม่ใช่ควัน ผลกระทบในทางลบต่อลปอดจึงถือว่าน้อยกว่า

"เช่นเดียวกับควันจากบุหรี่ ควันกัญชาจะระคายคอและปอด และสามารถทำให้เกิดอาการไอหนัก ๆ ระหว่างการใช้ได้ อีกทั้งยังมีสารเคมีระเหยและยางเหนียวในระดับใกล้เคียงบุหรี่ ซึ่งก่อความกังวลถึงความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งและโรคปอด"1

เมื่อสูบก joint หรือใช้ pipe/bong ร่างกายของเราจะได้รับควันซึ่งมีทั้ง cannabinoids, terpenes, เศษพืชไหม้ และผลพลอยได้ที่ก่อมะเร็ง อาจส่งผลเสียต่อปอดเมื่อใช้ ระยะยาว อย่างไรก็ตาม เมื่อสูบไอ สารเหล่านี้จะไม่พบในไอหรือควัน เพราะอุณหภูมิที่ใช้ในการสูบไอไม่สูงพอที่จะปล่อยสารพิษเหล่านั้นออกมา

ผลข้างเคียง ต่อสุขภาพ ที่อาจเกิดขึ้นจากการสูบกัญชาเรื้อรัง ได้แก่: 

• สร้างเมือกในระบบทางเดินหายใจมากเกินไป
• ไอ
• มีช่องว่างอากาศในปอดและทรวงอก
• หลอดลมอักเสบเรื้อรัง
• เสี่ยงการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนล่างมากขึ้น
• ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
• หายใจมีเสียงวี้ด

สรุปแล้ว การสูบไอก็นับว่ามี อันตรายน้อยกว่าการสูบกัญชา แต่ก็ยังจำเป็นต้องมีการศึกษาวิจัยเพิ่มเติม เพราะการสูบไอยังถือว่าเป็นเรื่องใหม่ในสังคม

เครื่องสูบไอรุ่นแรก ๆ เริ่มออกวางตลาดในปี 2003 แต่ได้รับความนิยมอย่างสูงราวปี 2015 เป็นต้นมา นอกจากนี้ บางงานวิจัยยังพบว่าการสูบไอก็มีผลเสียกับปอดอยู่บ้าง แต่ก็น้อยกว่าการสูบควันกัญชา

3. ค่าใช้จ่ายและประสิทธิภาพ

ในแง่เศรษฐกิจ ค่าใช้จ่ายของการสูบกับสูบไอกัญชานั้นใกล้เคียงกัน ราคาเฉลี่ยของดอกกัญชา 1 กรัม อยู่ระหว่าง $6 ถึง $15 แล้วแต่คุณภาพและทำเลที่ซื้อ

กัญชา 1 กรัมสูบได้ราว ๆ 3 ช่อ หรือ 3/4 มวน ฉะนั้นคุณสามารถคำนวณค่าใช้จ่ายจากปริมาณกัญชาที่บริโภคในแต่ละวันได้ ผู้สูบประจำอาจใช้หมดใน 1-3 วัน ซึ่งอาจเท่ากับ $35-$70 ต่อสัปดาห์

แต่ก็มีความเชื่อโดยทั่วไปว่าการสูบไอช่วยรีดเอาสารจากดอกกัญชาหรือกัญชาเข้มข้น (concentrate) ออกมาได้คุ้มค่ากว่าการสูบปกติ เพราะเมื่อสูบควัน สาร cannabinoids บางส่วนจะถูกทำลายหรือสูญหายจากปลายมวน

นอกจากนี้ การสูบไอ THC ดูจะให้ฤทธิ์แรงกว่าการสูบกัญชา (จะพูดถึงเรื่องนี้ทีหลัง) จึงทำให้ใช้กัญชาน้อยลงก็ได้ผลเหมือนกัน

ข้อดีอีกข้อของการสูบไอคือหลังจากสูบเสร็จคุณยังสามารถนำดอกกัญชาที่ผ่านการสูบไอมาแล้วไปทำ cannabutter หรือมวนสูบอีกครั้งได้

4. อะไรทำให้เมากว่า?

มี ข้อโต้แย้งเกี่ยวกับวิธีไหนทำให้คุณ "เมามากกว่า"

นักสูบหลายคนยืนยันว่าการสูบควันทำให้เมากว่าการสูบไอ แต่ผลการศึกษาล่าสุดโดยทีมวิทยาศาสตร์หน่วยภาวะพฤติกรรม John Hopkins Behavioral Pharmacology Research Unit พบผลตรงข้าม: การสูบไอให้ ฤทธิ์รุนแรงกว่า เมื่อเทียบกับการสูบควันในปริมาณเท่ากัน

การทดลองนี้มีผู้เข้าร่วม 17 คน โดยทุกคนเคยใช้กัญชามาแล้ว แต่ถูกขอให้งดเป็นเวลา 30 วันก่อนเริ่มทดลอง ในวันทดลอง ผู้เข้าร่วมจะบริโภคกัญชา 6 ครั้งโดยเว้นช่วง 8.5 ชั่วโมง

แต่ละคนถูกให้สูบและสูบไอกัญชาปริมาณ THC ต่างกัน ตั้งแต่ 5mg ถึง 25mg แต่ไม่ได้รับแจ้งว่ากำลังรับสารเท่าใด เพื่อวัดผลได้อย่างเป็นกลาง

จบการทดลอง JAMA Network Open สรุปว่า:

“การสูบไอกัญชาให้ฤทธิ์ด้านยาอย่างมีนัยสำคัญสูงกว่าในแง่ความรู้สึก ประสิทธิภาพสมอง การรบกวนสมรรถนะ และความเข้มข้น THC ในเลือดมากกว่า ในปริมาณเท่า ๆ กับการสูบ”. ²

ดังนั้น ใช่แล้ว การสูบไอดูจะทำให้เมามากกว่าการสูบกัญชา 

อย่างไรก็ดี ความมึนที่คุณได้จากการสูบไอไม่เหมือนกับการสูบก joint หรือ bong เพราะฤทธิ์ของการสูบควันกับผลต่อร่างกายจะรุนแรงกว่า มักก่ออาการง่วงหรือขี้เกียจ ซึ่งอาจเกิดจากสารพิษอื่น ๆ ที่ร่างกายรับเข้าไปแทนที่จะเป็นเพียงฤทธิ์ THC อย่างเดียว

แต่หากสูบไอ คุณจะได้ความรู้สึกสดใส กระปรี้กระเปร่า และใสสะอาดมากกว่า และต้องไม่ลืมว่าจุดนี้ สายพันธุ์ที่เลือก มีผลสำคัญต่อฤทธิ์ที่คุณจะได้รับ

5. รสชาติ

ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าเครื่องสูบไอคุณภาพดีจะช่วยให้คุณสัมผัสรสชาติของกัญชาได้ชัดเจนกว่าเมื่อเทียบกับการสูบแบบมวน

เมื่อสูบไอดอกกัญชา คุณจะสัมผัสได้ถึงลักษณะเฉพาะตัวและรสชาติที่แตกต่างกันของแต่ละ สายพันธุ์ ซึ่งอาจไม่สามารถแยกแยะได้เวลาสูบแบบมวน เพราะกรรมวิธีเผาไหม้ด้วยไฟทำให้อุณหภูมิสูงจน terpenes ซึ่งเป็นแหล่งกลิ่นและรสในกัญชา ถูกทำลายเกือบหมด

เคยลองสายพันธุ์ Gelato Auto ของเราหรือยัง? นี่คือสายพันธุ์ที่แรงที่สุดสายหนึ่งของเรา ไฮบริดที่สมดุลและมี THC สูงสุด 26% Gelato Auto ผสมผสานกลิ่นขนมหวานกับซิตรัสเปรี้ยวสดใส เหมาะมากสำหรับการใช้เครื่องสูบไอ

6. ประเพณี

เมื่อพูดถึง พิธีกรรมหรือ ritual ไม่มีอะไรจะเทียบเท่าการได้นั่งลงบดและ มวนมวนกัญชา ซึ่งเป็นกระบวนการที่นักสูบหลายคนชื่นชอบพอ ๆ กับการสูบ และแน่นอน สังสรรค์กับเพื่อน ส่งต่อมวนวนกันในกลุ่ม

อย่างที่กล่าวไป กัญชาถือเป็นพิธีกรรมมาตั้งแต่ต้นชาวอินเดียแต่โบราณใช้เป็นพืชศักดิ์สิทธิ์และจัดพิธีรอบมัน และเมื่อพูดถึง "ประเพณี" ก็ไม่ใช่แค่เรื่องในอดีตเท่านั้น

นึกถึงหนังนักสูบทั้งหลายที่คุณอาจเคยดู เราคงนึกภาพเด็ก ๆ ใน Dazed and Confused สูบไอในวง หรือ Seth Rogen กับ James Franco สายสูบใน Pineapple Express สูบไอแทนสูบมวนไม่ออกจริง ๆ

เราชอบหนังเรื่องนี้มาก ถึงขั้นได้แรงบันดาลใจสร้างสายพันธุ์เฉพาะของ Fast Buds เองในชื่อ Pineapple Express เป็นไฮบริดผสม Sativa-Indica THC 20% สมดุล

กล่าวโดยสรุปแล้ว เสน่ห์บางอย่างอาจจะหายไปเมื่อหยิบเครื่องสูบไอขึ้นมาแทน เพราะการมวนกัญชานั้นมีรสชาติของการเชื่อมโยงกับเพื่อน ๆ และ แบ่งปันช่วงเวลา ด้วยกัน ลองคิดดูว่าถ้าทุกคนในโลกหยุดสูบมวนแล้วหันไปสูบไอหมด จะเหลือ hot box ในรถยนต์หรือห้องน้ำบ้านพ่อแม่ระหว่างการเดินทางไหม?

อย่างไรก็ตาม นี่อาจเป็นแนวคิดที่ล้าสมัยและเราคงต้องคิดใหม่ในอนาคต แต่สำหรับตอนนี้ (และในความเห็นของเรา) เมื่อพูดถึงประเพณี การสูบมวนนั้นยังคงชนะใจชาวนักสูบยุค '60s, '70s, '80s และ '90s ส่วน Gen Z หรือคนยุคใหม่ อาจจะเปลี่ยนเป็นสูบไอมากขึ้น สำหรับชาว millennial เอง เราคงยังอยู่กับมวนกัญชา เคล้าการลองสูบไอเป็นบางครั้งบางคราว

7. สรุป

มีความแตกต่างหลากหลายระหว่างการสูบไอกับการสูบกัญชา ทั้งสองแบบมีข้อดีข้อเสียในตัวเอง ซึ่งข้อดีสำหรับคุณคือ คุณไม่จำเป็นต้องเลือกแค่วิธีใดวิธีหนึ่งสลับกันใช้ได้ เพียงตรวจสอบความเสี่ยงและประโยชน์ของแต่ละวิธีก่อนตัดสินใจ

คำเตือนสำหรับทางการแพทย์

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อวัตถุประสงค์ด้านการศึกษาเท่านั้น ข้อมูลทั้งหมดรวบรวมจากแหล่งข้อมูลภายนอก

แหล่งข้อมูลภายนอก

1. "What are marijuana's effects on lung health?" National Institue on Drug Abuse, 2020 - https://www.drugabuse.gov/publications/research-reports/marijuana/what-are-marijuanas-effects-lung-health 
2. "Vaping Cannabis Produces Stronger Effects Than Smoking Cannabis For Infrequent Users" JAMA Network Open, 2018 - https://www.hopkinsmedicine.org/news/newsroom/news-releases/vaping-cannabis-produces-stronger-effects-than-smoking-cannabis-for-infrequent-users