Kenevir Yetiştirmek İçin En İyi Sıcaklık

• 1. Teorik değerlendirmeler
• 1. a. Kök bölgesindeki sıcaklıklar
• 2. Farklı evrelerde sıcaklık İhtiyaçları
• 2. a. Fide evresi
• 2. b. Vejetatif evre
• 2. c. Erken ve orta Çiçeklenme evresi
• 2. d. Çiçeklenmenin son haftaları
• 2. e. Kuruma ve olgunlaşma
• 3. Yanlış sıcaklıkların riskleri nelerdir?
• 3. a. Çok soğuk olduğunda
• 3. b. Çok sıcak olduğunda
• 4. Kenevir yetiştirme odasında sıcaklık nasıl kontrol edilir?
• 4. a. Dış mekanda sıcaklık nasıl kontrol edilir?
• 5. Sonuç

Eski bir deyim vardır, kenevir insanlar gibi sıcaklıkları sever. Bizler yaklaşık 25°C (77°F) derece sıcaklıkta en rahat hissederiz ve termometremiz bu değerlerden fazla sapınca daha da rahatsız olmaya başlarız. Evet, bu cümledeki “biz” hem insanlar hem de en sevdiğimiz bitki için geçerli. Bu bilgi, yeni başlayanların bile çok iyi kenevir yetiştirmesi için yeterli. Ancak mükemmelliği hedefliyorsanız veya gram başı savaşıyorsanız, göz önünde bulundurmanız gereken pek çok ince ayrıntı var. Kenevir yetiştirirken en iyi sıcaklıklar hakkında bilmeniz gereken her şeyi öğrenmek için okumaya devam edin.

Teorik Değerlendirmeler

Tarımda taban sıcaklık (Tb) diye bir terim vardır. Bir bitkinin gelişiminin tamamen durduğu en düşük sıcaklıktır. Kenevirde Tb oldukça yüksektir – yaklaşık 10-12°C (50-53,5°F), bu da onun soğuğa hassas bir ekin olduğu anlamına gelir. Bu, kenevirinizin daha düşük sıcaklıklarda ciddi şekilde zarar göreceği ve öleceği anlamına gelmez. Olgun bitkiler nadiren görülen bir dondan bile sağ çıkabilir, ancak mahsulünüzün büyümesini ve hatta gelişmesini istiyorsanız, bahçenizde ortamı belirgin şekilde daha sıcak tutmalısınız.

Bir diğer ilginç terim ise Ortalama Günlük Sıcaklık (ADT). Saatlik sıcaklıkların ortalamasıdır ve tabii ki ışık döngünüzle yakından ilgilidir. Örneğin, çiçeklenme dönemindeki bitkinizi 12/12 döngüsünde, gündüz 25°C (77°F), gece 15°C (59°F) tutuyorsanız, bu, gün ve geceyi 20°C (68°F) sabit tutmakla ADT açısından aynıdır.

Bunun dikkat çekici sonuçları vardır; örneğin gündüz sıcağını fazla yükselttiyseniz geceyi serin tutarak bunu telafi edebilirsiniz. Veg dönemi ya da otantik (autoflowering) bitkilerde, istenmeyen sıcaklık koşullarını daha kısa veya uzun ışık döngüleriyle dengeleyebilirsiniz. Mesela çok sıcaksa, standart 18/6 yerine 16/8 döngüsüne geçin. Soğuksa 20/4 ya da hatta 24/0’a çıkarın. Maalesef fotoperiyotlu bitkilerde çiçeklenme safhasında bunu yapamazsınız – burada 11/13 aralığı kadar bir payınız olur.

Kök Bölgesindeki Sıcaklıklar

Bitkiler söz konusu olduğunda, insanlar çoğunlukla sadece yer üstündeki kısmı düşünür, ancak kök yapısı da en az onun kadar büyük ve kesinlikle daha az önemli değildir. (Solucanlar ve köstebekler bu konuda çok farklı düşünür.) Sıcaklık dengesi açısından kök bölgesi, sap, yaprak ve tomurcuklardan daha kritik rol oynar.

Araştırmalar, bitkinin görünen kısmının, yer altı kısmı rahat ve sıcak olduğu sürece çok sıcak veya soğuk havaya dayanabildiğini gösteriyor. Yine insanlarda olduğu gibi – kışın başınız açık gezebilirsiniz ama çıplak ayak asla, çünkü ayaklar (kökler) doğru sıcaklık dengesinde baştan (yaprak ve çiçekler) daha önemlidir. Büyük ticari seralarda da bu prensip kullanılır: Ortam havasının sıcaklığına çok fazla takılmak yerine, toprağın (veya ortamın) içine sıcak ya da soğuk su boruları döşenerek ısıtıp/soğutarak ciddi maliyetlerden tasarruf edilir.

Tahmin edebileceğiniz gibi kök bölgesindeki sıcaklığı düzenlemek için ucuz ve etkili birçok yöntem bulabilirsiniz – ısıtıcı matlar, yalıtım malzemeleri, sulama öncesinde besin çözeltinizi ısıtıp soğutmak vs. gibi yöntemler var. Bu, yazın yetiştirme lambalarından kaynaklanan ısıyı dışarı atmak ya da kışın hem ortamı ısıtıp hem de hava dolaşımını sağlamakla mücadele etmekten çok daha kolaydır.

Farklı Evrelerde Sıcaklık İhtiyaçları

Büyümenin değişik evrelerinde ideal sıcaklıklarda bazı değişiklikler olur. Şimdi her birini ayrı ayrı inceleyelim.

Fide Evresi

Filizler, klonlar ve ömrünün ilk birkaç haftasındaki küçük bitkiler daha sıcak ortamları sever – 25-28°C (77-82°F). Burada bağıl nem (RH) de çok önemlidir – %70-80 civarında yüksek olmalıdır, çünkü kök sistemi hâlâ küçük ve gelişmemişken aşırı buharlaşmanın önüne geçer.

Asıl önemli olan şey sıcaklık ve nem dengesi. Sıcaklıklar yanlış gibi görünüyorsa belki de mevcut RH ile uyumludur? Ya da sıcaklık gerçekten yanlışsa, belki de nemi ayarlamanız gerekir? Deneyimli yetiştiriciler ideal dengeyi bulmak için VPD (Buhar Basıncı Açığı) kullanır. VPD, havadaki mevcut nem ile doyuma ulaşabileceği (çiy oluşumu) nem arasındaki farkı gösterir.

VPD hakkında daha fazla bilgi için buraya tıklayın veya aşağıdaki hesap makinesini kullanın. Dikkat edilmesi gereken nokta, hesap makinesinin en iyi sıcaklık/nem dengesini bitki gelişimi için gösterdiğidir ama küf, bud çürümesi veya unlu küf gibi sorunları hesaba katmaz. Bu üçü fidelerde önemli değil ama çiçeklenmenin ileriki aşamalarında ortam çok nemli olursa mahsulünüzü tehdit edebilir.

Bu dönemde geceleri sıcaklık gündüze göre 5 derece daha düşük olabilir. Ancak bazı yetiştiriciler ışıkları 24 saat açık tutar, bu da fideler için sorun değildir.

Vejetatif Evre

Bitki belli bir büyüklüğe ulaşıp aktif veg (vejetatif) büyümeye başladığında (genellikle tohumdan 2 hafta sonra), artık sıcaklık konusunda daha az hassastır ama yine de sıcak ortamları sever. İdeal gündüz sıcaklığı 24-26°C (75-79°F) arasıdır, ancak bu aralığın birkaç derece dışına çıksanız da çok sorun olmaz. Işıklar kapalıyken sıcaklık fidelerden biraz daha fazla düşebilir – 5-10 derece arası.

Erken ve Orta Çiçeklenme Evresi

Tomurcuklanma başladığında bitkinin sıcaklık ihtiyaçları tekrar ve daha keskin şekilde değişir. Çiçeklenen kenevirler, önceye göre daha serin sıcaklıklarda – 22-25°C (72-77°F) – en iyi performansı gösterir. Bu, doğadaki gibi çiçeklenmenin yaz sonunda, havanın soğumaya başladığı zaman başlamasını da yansıtır. Ortam sıcaklığını bu dönemde biraz azaltmak, bitkiye çiçeklenmeyi aceleye getirme işareti de verir.

Ayrıca, düşük sıcaklıklar tomurcukların aromasını korur (terpenlerin buharlaşmasını azaltır), THC ve diğer kannabinoidlerin gücünü de korur. Işıklar kapalıyken sıcaklık yine 5-10 derece kadar düşebilir.

Çiçeklenmenin Son Haftaları

Hasat yaklaşırken gündüz sıcaklığını biraz daha indirmek iyi olur – 21-23°C (70-73°F) – ve yine aynı sebeplerle. Terpen ve kannabinoidin korunmasının yanında, serin ortam foxtailing’i engeller ve genel olarak tomurcukların daha sıkı ve yoğun olmasını sağlar.

Düşük sıcaklıklar, özellikle gece, antosiyaninlerin (mor ve diğer ilginç renklerin pigmentleri) ortaya çıkmasını da sağlar. Bunu istiyorsanız, gece sıcaklığının 10 derece kadar düşmesini ancak taban sıcaklığın (10-12°C/50-53,5°F) altına inmemesini sağlayın. Ayrıca sıcaklık ani düşerse ve çiy oluşursa, küf, bud çürümesi ve unlu küf riski artar.

Kuruma ve Olgunlaşma

Genel olarak, tomurcuklarınızı yavaşça kurutmanız ve olgunlaştırmanız kalite açısından en iyi sonucu verir ve bunun için daha düşük sıcaklık gereklidir. Ancak, fazla abartmayın; çok serin kurutma odası küf riskini arttırır. Ideal aralık 15-21°C (60-70°F) arasıdır. Ideal VPD değeri yaklaşık 0,8’dir (yukarıdaki hesaplayıcıya bakabilirsiniz).

Yanlış Sıcaklıkların Riskleri Nelerdir?

Bahçenizde sıcaklıkları ideal veya kabul edilebilir aralıkta tutmak her zaman kolay değildir, bu yüzden aralığın dışına sapmanın risklerini ve sorun belirtilerini bilmelisiniz.

Çok Soğuk Olduğunda

Daha önce belirttiğimiz gibi, sıcaklık 10-12°C (50-53,5°F)’nin altına indiğinde kenevir gelişimi durur. Çok serin ortamda, hatta otantiklerde bile çiçeklenme gecikebilir. Ancak büyümenin yavaşlamasını fark etmek için taban sıcaklığa kadar inmesi gerekmez – 20°C (68°F)’nin altına inilmesi yavaşlamayı hemen hissettirir.

Don, fideler ve küçük bitkiler için öldürücüdür; fakat yaşam döngüsünün son haftalarındaki olgun bitkiler gece veya sabah donlarına kısa süreli maruz kalıp gündüz pozitif derecelerde toparlanabilir. Ancak, uzun süren donda tomurcuklar ve yapraklar ölür ve çözündüğünde lapa lapa olur.

Çok Sıcak Olduğunda

Yetiştirme odasında sık karşılaşılan durum fazla sıcaktır. Çünkü yetiştirme lambaları çok fazla ısı üretir. HPS lambalar en kötüsü ama günümüzde daha fazla yetiştirici serin çalışan LED’lere geçiyor.

Sıcaklık 30°C (86°F)’nin üzerine çıktığında bitkiler strese girer ve gelişimleri yavaşlar. Sıcaklık stresi belirtileri arasında yaprak kenarlarının kıvrılması ve budlarda foxtailing sayılabilir. Foxtailing, eski çiçeklerin üstünde gittikçe sivrileşen yeni dallar oluşmasıdır.

Foxtailing en uç örnektir. Çoğunlukla çiçeklenme döneminde yüksek sıcaklık gevşek ve süngerimsi tomurcuklara yol açar. Bu hem görünüm hem kalite açısından iyi değildir. Ayrıca aşırı sıcak, terpenlerin hızlı buharlaşmasına, dolayısıyla son ürünün aromasız olmasına neden olur. THC üretimini de düşürebilir, yani sıcak ortamda yetişen tomurcukların etkisi daha zayıf olur. Tehlikeli seviyede ısıda, yapraklar da erken solar. Bitki fazla beslenmişse ve yaprak uçları “yanıyor” gibi olursa, sıcaklık artınca bu daha da belirginleşir.

Unutmamanız gereken bir diğer şey ise zararlılar. Sıcak ve nemli ortam zararlıların çoğu için idealdir ve çok hızlı çoğalırlar. Ayrıca, stresli bitkiler – ister sıcaklık, ister soğuk, ister başka bir nedenle olsun – zararlılara ve enfeksiyonlara karşı daha dirençsiz olur.

Kenevir Yetiştirme Odasında Sıcaklık Nasıl Kontrol Edilir?

En basitinden en yaratıcıya kadar tüm çözümleri aşağıda listeledik.

• Egzoz fanları. Bitkilere fotosentez için taze CO₂ sağlamanın yanı sıra, egzoz fanları aynı zamanda lambaların ürettiği ısıyı da dışarı atar. Genellikle fanlar ışıkla aynı zamanlayıcı ile açılır kapanır. Odanız için yeterli kapasitede bir model seçin ve tercihen hız ayarlı veya sıcaklık-nem sensörlü olanlardan alın.
• Klima. Amatörler için en pratik çözüm değildir. Diğer yandan, klima ile ortamı kolayca kontrol edersiniz; ama havalandırma olmadığından mutlaka CO₂ takviyesi gerekir, çünkü bitkiler taze havadan CO₂ alır.
• Isıtıcılar. Yetiştirme çadırınızı garaj gibi konut dışı bir yere koyduysanız, özellikle kışın faydalıdır. Isıtıcılar havayı çoğunlukla fazla kurutur. Radyatör tipi konvektörlere göre daha iyidir.
• Sallanır fanlar. Büyüme alanında fazladan hava akımı oluşturmanın birçok faydası vardır. Bu fanlar hem CO₂’yi yapraklara ve tomurcuklara taşır, hem durgun havayı önleyerek küfe karşı koruma sağlar, hem dalları sallayarak güçlendirir hem de ışık penetrasyonunu artırır – daha alt tomurcuklar tam gölgede kalmaz. Ancak en önemli avantajı sıcaklık düzenlemesidir: Biraz rüzgarla ortam serinler ve sürekli değişen hava akımıyla sıcak hava birikintileri olmaz.

• Yüksek CO₂ Seviyesi. Ev ortamında CO₂ seviyesi genelde 400-1000 ppm arasıdır ve normal sıcaklıklarda kenevir yetiştiriciliği için yeterlidir. Ancak sıcaklık 30°C (86°F) ve üzerine çıkarsa, CO₂ seviyesini 1500 ppm’e kadar çıkararak bunu kısmen telafi edebilirsiniz. Daha yüksek yapanlar da var, fakat içeride yüksek CO₂ ile çalışmanın sağlığınız açısından zararlı olabileceğini unutmayın.
• Işık Döngüsü Ayarlama. Daha önce değinmiştik; fazla soğuksa ışık saatini artırın (ör. 20/4, 18/6 yerine), fazla sıcakta azaltın (ör. 16/8). Veg’te ve oto bitkilerde bu mümkün, ama çiçeklenme evresinde fotoperiyotlarda 12/12 dışında çok fazla oynayamazsınız. Hatta bazı yetiştiriciler 6/2 – günde üç kez 6 saat ışık, 2 saat karanlık – gibi farklı programlar bile deniyor (toplamda 18/6 oluyor).
• Ortamın Isıtılması/Soğutulması. Kök bölgesindeki sıcaklık yer üstünden daha önemli olduğu için, köklerin soğuk ya da sıcak olmadığından emin olmanız kafi. Saksıları hem güneşten hem de lambadan gölgede bırakmak, dışarıda toprağı malçla kaplamak, ısıtıcı mat veya saksı hizasında radyatör koymak, sulama öncesinde suyu ısıtmak veya soğutmak alınabilecek önlemlerden. Hidroponikte (DWC) besin çözeltisi sıcaklığı 18-20°C (65-68°F) olmalı.

Dış Mekanda Sıcaklık Nasıl Kontrol Edilir?

Dış mekanda ortam kontrolü çok azdır, ama yapılabilecek bazı şeyler mevcut. Aşırı sıcaklık endişesi varsa, kenevirinizi günün en sıcak kısmında (özellikle öğleden sonrası) gölgede kalan bir yere dikin ya da gölgelik kumaş kullanın. Toprağa kalın malç serin. Saksıda yetiştiriyorsanız, saksı duvarlarını güneşe maruz bırakmayın yoksa kökler pişer.

Soğuk sorun ise, soğuk başlamadan önce olgunlaşacak bir çeşit seçin. Bazen yazın en sıcak 2 ayı için ekilmiş bir autoflower tek seçenek olabilir. Güney yamaç ya da kuzey rüzgarından koruyan bir duvar kenarı seçin. Her yandan ama çok da yakına gelmeyecek şekilde gür çalılarla çevreleyin ki hem korusun hem de gölge yapmasın. Yükseltilmiş yatak yerine saksı tercih edin; böylece bitkileri geceleri ya da soğuk dalgasında içeri alabilirsiniz.

Sonuç

Sıcaklık, mahsulünüzün başarısını belirleyen en önemli faktör bile olabilir. Hatta, kenevirin aldığı ışık miktarından bile önemli olduğu iddia edilebilir. Bahçenizdeki sıcaklık seviyelerine her zaman dikkat etmeniz lazım ve umarız bu makale bunu nasıl sağlayacağınız konusunda yeterli fikir vermiştir. Mutlu yetiştirmeler!