Küçük Alanlarda Yetiştirme İçin En İyi LED Lambalar
- 1. Led vs ampuller
- 2. Fotosentetik olarak aktif radyasyon (par)
- 3. Fotosentetik foton akı yoğunluğu (ppfd)
- 4. Otomatik Çiçeklenenler İçin Önerilen ppfd
- 5. Işık verimliliği
- 6. Küçük alanlar İçin en İyi led aydınlatmalar
- 7. Sonuç olarak
Eğer yeni bir yetiştiriciyseniz veya 60x60cm alanınız için aydınlatmanızı güncellemek istiyorsanız, istediğiniz kadar çok seçenek olmadığını göreceksiniz; Gerçekten iyi olmayan veya iddia ettiği gibi olmayan birçok “blurple” (mor-mavi tonlu) LED bulunuyor, bunun nedeni ise çoğu firmanın büyük ticari işletmeler için LED üretmeye odaklanması ve feminized seeds (feminizize tohumlar) yetiştiricilerini sınırlı seçeneklerle baş başa bırakmasıdır. Bir LED alırken, gerçekten aradığınız şey olup olmadığını anlamak için birkaç özelliğe dikkat etmelisiniz. Karar vermenize yardımcı olmak için en uygun maliyetli ışıkları ve küçük alanlar için kaliteli bir LED satın alırken nelere dikkat etmeniz gerektiğini öğrenmek için okumaya devam edin.
1. LED vs Ampuller
İç mekanda yetiştiriciler arasında ampuller belki de en yaygın aydınlatma aracıdır ve bu uzun yıllardır böyledir. Ancak son birkaç yıldır LED’ler çok gelişti, son derece popüler ve en güzel kısmı da erişilebilir fiyatlı hale geldi. Her iki ışık türü de çok iyi bir yield (verim) sağlar fakat LED’ler ampullere göre daha avantajlıdır çünkü neredeyse hiç ısı yaymazlar ve çok daha verimlidirler, bu da uzun vadede size para tasarrufu sağlar. Ayrıca, LED’ler en az 50.000 saat veya daha fazla çalışacak şekilde üretilirken, ampuller maksimum 10.000 saat dayanır ama dezavantajı ise LED’lerin 100 – 1000 dolar arası fiyatlanmasıdır, oysa ampulleri 50 dolara bile bulabilirsiniz. Yani bir LED almaya karar verdiyseniz, aklınızda bulundurmanız gereken birkaç şey var: örneğin fotonaktif radyasyon (PAR), Photosynthetically Active Radiation (PPFD) ve ışık verimliliği.
Genel olarak LED’ler, birçok ışık çeşidine göre pek çok avantaj sunar. Bu avantajlar onları cannabis yetiştiricileri arasında en popüler seçeneklerden biri yapmaktadır. Yüksek yoğunluk deşarj (HID) ışıklarla karşılaştırıldığında, çok daha enerji verimlidirler. Bu da cannabis yetiştiricileri için daha düşük elektrik masrafı anlamına gelir—bu da hobinizi cüzdan dostu yapar. Dahası, birçok modelde özelleştirilebilir spektrumlar bulunur. Bu neden önemlidir? Çünkü farklı renk dalga boylarında ışık yayan farklı lambalar almak yerine, tek bir cihazda ayar yaparak istediğiniz spektrumu elde edebilirsiniz. Bir anahtar ya da düğme ile, yetiştirdiğiniz bitkiye veya bulunduğu büyüme evresine göre dalga boyunu değiştirebilirsiniz. Bir diğer avantaj; LED’lerin daha düşük ısı yayması. Bu sadece LED’lerin genel verimliliğine katkı sunmaz, aynı zamanda bitkilerin biraz fazla yakına büyüdüğünde karşılaşabileceği ısı stresinin de önüne geçer.
2. Fotosentetik Olarak Aktif Radyasyon (PAR)
Bir LED satın alırken bakmanız gereken en önemli şeylerden biri, bitkilerinizin gerçekten kullanabileceği ışık miktarıdır ve işte burada PAR devreye giriyor. PAR, temel olarak bitkilerin fotosentez yapmak için en çok kullandığı dalga boylarıdır; bu, mavi aralıkta 400-500nm arasında ve kırmızı aralıkta da 600-700nm arasında değişir. Bildiğiniz gibi, bitkilerin yeşil görünmesinin sebebi, 500-600nm aralığını kullanmamaları ve bu ışığı yansıtmalarıdır.

PAR’ın spektrum ile karıştırılmaması gerektiğini unutmayın. Spektrumdan bahsederken, tüm dalga boylarını kastedersiniz. PAR ise, bitkilerin fotosentez için ihtiyaç duyduğu belirli bir spektrum aralığıdır ve UVA/UVB ile uzak-kırmızı spektrumları kapsamaz.
Satın alacağınız armatürde, ışık 400-700nm aralığı dışında da (UVA/UVB ve uzak kırmızı spektrumu) biraz yayabiliyorsa daha iyi sonuçlar elde edersiniz çünkü UVA/UVB trikom üretimini artırırken, uzak kırmızı ise tomurcuk yoğunluğunu artırır. Yani LED almadan önce gerçekten tam spektrumlu bir armatür ve ihtiyacınıza uygun PAR çıktısına sahip bir ürün aramanız önerilir.
400-700nm dalga boylarının yanı sıra UVA/UVB ve uzak-kırmızı spektrumlar da yayan LED’ler, gerçek tam spektrumlu ışıklar olarak adlandırılır!
Ancak gerçekten tam spektrumlu bir armatür bulamazsanız veya bütçeniz yetmiyorsa endişelenmeyin, PAR değeri iyiyse bitkileriniz hiç olmadığı kadar sağlıklı gelişecektir.

Şunu da unutmayın, PAR miktar (yoğunluk) değil, belirli bir ışık türü çeşididir. Yani bir LED, bitkilerin ihtiyaç duyduğu dalga boylarını yayabilir ama bunu yeterli miktarda veya yoğunlukta yapmayabilir. Bu yüzden LED armatürünüzün sağladığı dalga boylarından emin olduktan sonra, Fotosentetik Foton Akı Yoğunluğu olarak da bilinen PPFD değerine odaklanmalısınız.
3. Fotosentetik Foton Akı Yoğunluğu (PPFD)
Yukarıda da belirtildiği gibi, bitkilerinizin alacağı ışığın türünü bilmenin yanı sıra, ışığın yoğunluğunu da bilmeniz gerekir. PPFD (μmol x m2 x saniye cinsinden ölçülür) tam olarak 1m2'ye bir saniyede ne kadar PAR düştüğünü söyler.
| Cannabis Bitkileri İçin Önerilen PPFD | ||
|---|---|---|
| Evre | PPFD µmol/(m2s) | CO2 |
| Fide Evresi | 200-400 | Gerekmiyor |
| Vejetatif Evre | 400-600 | Gerekmiyor |
| Çiçeklenme Evresi | 600-1000 | Gerekmiyor |
| 600-2000 | Gerekli | |
PPFD oldukça önemlidir çünkü, doğru PAR’ı sağlasanız bile düşük PPFD fotosentezi sınırlar ve çok yüksek PPFD ise bitkilerinize zarar verebilir; Bu nedenle yüksek PPFD kullanacaksanız, maksimum 1500-2000 μmol/(m2s) önerilir ve büyüme koşulları da buna göre optimize edilmeli, ortam sıcaklığı 25-30°C, bağıl nem oranı %60-80 (bitkinizin evresine göre) ve CO2 seviyesi 750ppm civarında olmalı ki bitkilerinizi koruyasınız.

Elbette, evde yetiştiriyorsanız ve 60x60cm’lik küçük bir alanda yetiştiriyorsanız bunların hiçbirini uygulamanız gerekmeyecektir çünkü aşırı yüksek PPFD seviyeleri sağlamazsınız, PPFD 1000 μmol/(m2s) altında kaldığı sürece endişelenmenize gerek yok, fakat bitki gelişimini maksimuma çıkarmak istiyorsanız yukarıdaki tabloda yer alan koşulları mümkün olduğunca yakından takip etmenizi öneririz, ancak şu anki yetiştirme şartlarınızdan memnunsanız ekstra çaba harcamanıza gerek yoktur.
4. Otomatik Çiçeklenenler İçin Önerilen PPFD
Autoflowering türlerde ise PPFD gereksinimi biraz daha düşüktür. Tabii bazı strain’ler diğerlerinden daha hassas olabilir, deneyerek en uygun noktayı bulmak esastır, fakat genel olarak aşağıdaki tabloyu rehber olarak kullanabilirsiniz.
| Otomatikler İçin PPFD | |
|---|---|
| Klonlar/Fideler | 0 - 100 PPFD |
| Erken Vejetatif Evre | 150 - 400 PPFD |
| Geç Veg/Çiçek Öncesi | 350 - 500 PPFD |
| Çiçeklenme Evresi | 400 - 800 PPFD |
| CO2 ile Çiçeklenme | 600 - 1100 PPFD |
PPFD ölçemiyorsanız, bitkilerinizin yeterince ışık alıp almadığını anlamanın birkaç farklı yolu da mevcut—ancak bir PAR ölçer (metre), bunu yapmanın en hassas yoludur. Yine de, bitkilerinize ne kadar ışık sağladığınız hakkında bir fikir edinmek için herhangi bir LUX metre uygulamasını indirip rehber olarak kullanabilirsiniz. Bu tür uygulamaların doğruluğu telefonunuzun kamerasına bağlıdır ama daha sağlıklı bitkiler yetiştirmenizi ve ışık yanığı gibi sorunları önlemenizi sağlar, ki bu özellikle modern LED armatürler kullanırken fazlasıyla yaşanabilir.
Peki, LUX metre uygulamaları nasıl kullanılır? Gerçekten çok kolay. Yapmanız gereken tek şey herhangi bir LUX metre uygulamasını indirip, tercihen yorum ve indirilme sayılarına göre filtreleyip, ardından aşağıdaki tabloya bakarak yeterli ışık sağlayıp sağlamadığınızı kontrol etmektir.
| Otomatikler İçin Ortalama LUX Önerisi | |
|---|---|
| Klonlar/Fideler | 5000 - 7000 LUX |
| Vejetatif Evre | 15000 - 50000 LUX |
| Çiçeklenme Evresi | 45000 - 65000 LUX |
| Maksimum önerilen LUX | 75000 LUX |
Tekrar belirtmek gerekirse, bu tablo sadece yol gösterici niteliktedir; kullandığınız lamba, yetiştirdiğiniz strain ve yetiştirme koşullarınıza göre değişiklik gösterebilir. Ayrıca, yetiştirme alanınıza CO2 ekliyorsanız, bitkilerin CO2’yi iyi şekilde emebilmesi için daha güçlü ışık sağlamalısınız.
5. Işık Verimliliği
Çoğu durumda, üretici ışığın HPS eşdeğerini belirtir ancak ışık verimliliğini her zaman açıklamaz; oysa ışığınızın ne kadar verimli olduğunu net olarak bilmek gerekir çünkü daha yüksek verimlilik demek:
- Daha az ısı yaymak;
- Ve diğer LED’lere göre daha az enerji tüketmek anlamına gelir.
Bunu sağlamak için üreticinin iyi bir LED sürücüsü ve düşük akımda çalışan çok daha fazla sayıda LED diyotu kullanması gerekir. Küçük alanlarda yetiştirenler genellikle işleri mümkün olduğunca gizli ve sessiz tutmak isterler, bu yüzden şu hususları dikkate almalısınız, örneğin eğer cihazınız daha fazla ısı yayıyorsa salınan veya egzost fanlarını yüksek hızda çalıştırmak zorunda kalırsınız ve bu da hem daha fazla ses hem de karbon filtresi yüksek hızda yeterli filtrelemediği için zaman zaman daha fazla kokuya sebep olabilir.
6. Küçük Alanlar İçin En İyi LED Aydınlatmalar
Artık bir sonraki LED cihazınızı almadan önce bilmeniz gereken her şeyi öğrendiniz ve neye para harcadığınızdan emin olabilirsiniz; Küçük alanlarda gerçekten iyi performans gösteren birçok LED vardır, fakat sizin için şanslıyız, bunların her birini tek tek araştırmanıza gerek yok. Piyasadaki küçük yetiştirme alanları için en iyi fiyat performans LED’lerin listesi burada:

Yukarıdaki tabloda gördüğünüz gibi, seçiminizi etkileyecek birden fazla faktör var; fiyatından verimliliğe kadar tüm bu etkenleri dikkate alarak en iyi tercihi yapmalısınız, fakat sonunda en önemli unsur verimliliktir çünkü verimlilik yükseldikçe hem daha az elektrik faturası öder hem de aradığınız optimum aydınlatmaya ulaşmış olursunuz, fiyat biraz yüksek olsa da. Bildiğiniz gibi klasik LED’ler ve ampuller de kullanılabilir ve iyi bir harvest elde etmenizi sağlar fakat verimlilik açısından piyasadaki kaliteli LED’lere göre rekabet edemezler; Ayrıca, tam bir spektrum yaymazlar, yani ampullerle yetiştiriyorsanız, vejetatif evrede “mavi” spektrumdan, çiçeklenme sırasında ise “kırmızı” spektruma geçmeniz gerekir. Oysa baştan iyi tam spektrumlu bir cihazla başlayarak zamandan, paradan ve emekten tasarruf edersiniz.

Yukarıdaki tabloda; eski tip LED’lerin ve ampullerin ne kadar enerji tükettiğini, verimliliklerini ve kullanılabilir toplam PPF değerlerini görebilirsiniz ki bu değerler modern LED’lerinkiyle asla kıyaslanamaz. Yine de, bu en verimli LED’i almak zorunda olduğunuz anlamına gelmez çünkü her şey aslında ne kadar harcamak istediğinize bağlı, fakat tüm bu detayları hesaba katarsanız akıllıca bir seçim yaptığınızdan ve aldıktan sonra pişman olmayacağınızdan emin olursunuz.
7. Sonuç Olarak
Elinizde olan ya da bulabildiğiniz herhangi bir armatür ile kendi cannabis’inizi yetiştirebilirsiniz; fakat zamanınızı güncelleme yapmak için geldiğinde ya da yeni başlıyorsanız ve kaliteli bir LED ile başlamak istiyorsanız, burada bahsedilen tüm hususları dikkate alın. Aydınlatma, gerçekten kaliteli çiçekler (flowers) yetiştirmenize imkan tanıyan ana unsurlardan biridir, bu yüzden akıllıca seçim yapmak çok önemlidir!
Eğer yukarıda bahsedilen LED’lerden herhangi biriyle deneyiminiz varsa veya diğer yetiştiricilere LED’ler konusunda bilgi vermek istiyorsanız, aşağıdaki yorum bölümüne yorum bırakmaktan çekinmeyin!
Harici Referanslar
1. Küçük alanlar için en iyi LED yetiştirme ışığı 2021 - Migro Lights
2. LED’ler Kapalı Alan Tarımının Yolunu Aydınlatıyor. - Uddain, Jasim. (2021).
3. Yenilikçi LED Aydınlatma. - Hinov, Nikolay & Tsankov, Plamen & Ibrishimov, Hristo. (2019).
Comments