Kenevirde Besin Kilitlenmesi Nasıl Önlenir ve Tedavi Edilir

• 1. Besin kilitlenmesi nedir?
• 2. Besin kilitlenmesine ne sebep olur?
• 2. a. Uygunsuz ph seviyeleri
• 2. b. Ortamda besin birikimi
• 3. Besin kilitlenmesi nasıl tespit edilir ve semptomları nedir?
• 4. Besin kilitlenmesi nasıl önlenir?
• 5. Kenevir bitkilerini etkileyebilecek diğer besin kaynaklı sorunlar
• 6. Besin kilitlenmesi nasıl tedavi edilir?
• 7. Sonuç olarak

Besin kilitlenmesi (veya besin kilidi), pH seviyelerinin düzgün ölçülmemesi, otomatik veya feminized tohumlarınızı sularken fazla besin verilmesi sonucu oluşur; eğer bitkilerinize uygun bakımı yapmazsanız büyümeleri yavaşlar, yapraklarda eksiklikler ortaya çıkar ve nihayetinde ölebilirler. Bu, acemi yetiştiricilerin sıkça karşılaştığı bir sorundur çünkü şişe üzerindeki miktardan biraz fazlasını eklemenin bitkinizin daha hızlı, sağlıklı ve güçlü büyüyeceğini düşündürmesi kolay bir tuzaktır. Fakat gerçekte durum tam tersidir. Genel olarak, her zaman şişe üzerindeki dozaj miktarlarını birazcık daha az vermenizi, ve sulama suyunun içindeki besin seviyelerini TDS veya EC ölçüm cihazı ile kontrol etmenizi öneriyoruz.

1. Besin kilitlenmesi nedir?

Besin kilitlenmesi, ortamda gerekli makro ve mikro besinler bulunsa dahi, ortamın doygun olması veya pH seviyelerinin çok yüksek (veya çok düşük) olmasından dolayı bitkinizin bu besinleri emememesidir; bu problem her türlü ortamda ortaya çıkabilir ve bitkinizde besin eksikliği belirtileri göstermeye başlar.

Bu, yeni bir besin markası kullanırken ve özellikle sentetik besinlerde yetiştiricilerin sıkça karşılaştığı bir sorundur; besin kilitlenmesi, bitkinizin gelişimi için ihtiyaç duyduğu besinleri emmesini engteler ve sebep tespit edilmezse bitkilerinizi öldürebilir. Sentetik besinler hızlı etkilidir, yani çözeltideki besinler kökler tarafından neredeyse anında emilebilir.

Bunun büyük avantajları var - eksiklikleri neredeyse anında tedavi edebilmek gibi, fakat aynı zamanda fazla besinin ortamda birikerek kökleri kaplamasına sebep olabilir. 

Bu durum, köklerde gözeneklerin tıkanmasına yol açan, kalkan gibi bir bariyer oluşturur ve ortamın pH seviyelerinde de dalgalanmalara neden olur. Böyle bir durumda, bitki gerekli besin maddelerini almakta zorlanır ve besin kilitlenmesi ortaya çıkar. Organik gübre kullanan yetiştiricilerde bu pek görülmez çünkü organik bileşenler zamanla parçalanır ve besinleri serbest bırakır.

2. Besin kilitlenmesine ne sebep olur?

Besin kilitlenmesi temelde iki nedenden kaynaklanabilir:

Uygunsuz Ph seviyeleri

pH seviyesi, bitkinizin hangi besinleri emebileceğini belirler. Bu nedenle sadece besin çözeltisinin pH seviyesini değil, aynı zamanda yetiştirdiğiniz ortamın pH’ını da kontrol etmeniz çok önemlidir. pH seviyesi yetiştirdiğiniz ortama göre değişiklik gösterir ve ölçmenin tek yolu bir pH metre kullanmaktır. Sorunları önlemek istiyorsanız mutlaka bir pH metre edinmelisiniz. Elbette pH metre olmadan da kenevir yetiştirilebilir fakat bir sorunla karşılaşırsanız nedenini bulmak çok daha zor olur. Her yetiştiricinin sahip olması gereken en önemli ekipmanlardan biri doğru bir pH metredir.

Piyasada pek çok farklı tip ve kalitede pH metre var, doğru olanını seçmek stressiz bir yetiştirme deneyimi için ciddi fayda sağlar. Kenevir yetiştiriciliğiyle ilgili bir şey alırken genel kural, biraz daha fazlaya mal olsa da kaliteli ürün almaktır. Piyasada çok sayıda düşük kaliteli ürün bulunmakta, ancak iyi ekipman alarak iri, yoğun, lezzetli ve reçinesi bol çiçekler yetiştirme şansınızı artırırsınız.

Ortamda besin birikimi

Besinler mineral olduğu için ortamda fazla besin bulunması ortamın pH seviyesini artırabilir ve bu da besin emilimini engelleyebilir. Bunu önlemek için organik besin kullanmak veya ne kadar ve ne sıklıkla besin verdiğinizi ciddi şekilde kontrol etmek daha iyidir. Unutmayın, kenevir bitkilerinin belli bir miktarda besine ihtiyacı vardır; fazla ya da az beslemek besin eksikliğine yol açar. Kaliteli EC ölçüm cihazları, internette satılan düşük kaliteli seçeneklere göre biraz daha pahalı olabilir ama yukarıda da değindiğimiz gibi, kenevir yetiştiriciliğinde kaliteli ekipman almak en iyisidir. 

3. Besin kilitlenmesi nasıl tespit edilir ve semptomları nedir?

Besin kilitlenmesini tespit etmek zor olabilir çünkü gösterdiği semptomlar fazla besleme veya besin eksikliği ile aynıdır, örneğin:

• Zayıf bitkiler
• Cüce büyüme
• Sararan yapraklar
• Yapraklarda kıvrılma

 Bitkilerinizin gerçekten besin kilitlenmesi yaşadığından emin olmak için ilk olarak sulama suyunun ve ortamın pH seviyesini kontrol etmelisiniz.

Her ikisini de kontrol etmeniz gerekir çünkü bazen çözeltinin pH'ı doğru olsa da ortamda birikmiş besinler olabilir; bu durumda ideal pH ile besleme yapsanız bile bitkiniz onları ememez.

Bunu yapmak için iki yol vardır ve hangisi uygunsa elinizdeki ekipmana bağlıdır; elbette bir pH metreye ihtiyacınız olacak, fakat bazıları toprak ölçümü de yapabilir. Ya toprağı doğrudan ölçebilir ya da suladıktan sonra saksıdan çıkan suyun pH seviyesine bakabilirsiniz.

Saksıdan çıkan suyun pH’ı (run-off) topraktaki pH seviyesini gösterir; eğer bu çok yüksekse, ortamda besin birikmiş demektir.

4. Besin kilitlenmesi nasıl önlenir?

Besin kilitlenmesini önlemek için ekstra bir işlem yapmanıza gerek yok, dikkatli yetiştiricilik ve aşağıdaki üç öneriyi uygulayarak, bitkilerinizin verdiği işaretlere dikkat ederek sorunsuz bir şekilde yetiştirebilirsiniz. 

pH'ı her gün kontrol edin

Yetiştirdiğiniz ortama göre, pH seviyesini günde bir veya birden fazla kez kontrol etmeniz gerekebilir; hidroda kökler doğrudan besin çözeltisi içinde olduğu için birden fazla kez kontrol edilirken, toprakta bir kez toprak ve besin çözeltisi kontrolü yeterli olur.

pH’ı ayarlamak isterseniz, yerel growshop’tan pH Up veya pH Down solüsyonu alabilirsiniz veya limon suyu (pH düşürür) ya da karbonat (pH artırır) ile doğal yolla da pH’ı ayarlayabilirsiniz.

Organik besinler kullanın

Bir diğer iyi yöntem organik besin kullanmaktır; sentetik besinlerin aksine, organik besinler mineralleri ortamda kullanılabilir hale getirir ve bitki ihtiyaç duyduğunda emmesini sağlar.

Sentetik besin kullanmaya devam edecekseniz, kaliteli besinler kullandığınızdan ve her sulamada pH ve besin miktarını kontrol ettiğinizden emin olun; çoğu durumda üreticilerin önerdiği dozajlar fazladır, ölçüm cihazınız yoksa dozu manuel olarak azaltmanız gerekebilir.

Yukarıdaki tabloya uyarak aşırı beslemenin önüne geçebilirsiniz; ancak bunun tahmini olduğunu, bitkinizin gelişimine göre besin miktarını artırıp azaltabileceğinizi unutmayın.

Bitkilerinizi durulayın

Tam emin olmak istiyorsanız, vejetatif ve çiçeklenme dönemi arasında her zaman durulama yapabilirsiniz, bu şart değildir ancak evre geçişlerinde besin birikimi kaynaklı kilitlenmenin önüne geçer.

5. Kenevir Bitkilerini Etkileyebilecek Diğer Besin Kaynaklı Sorunlar

Tamam, besin kilitlenmesi ile ilgili her şeyi detaylıca ele aldık, peki ya mahsulleri etkileyebilecek diğer besin problemleri?

Özellikle organik olmayan yetiştirme yöntemlerinde - hidroponik, ya da coco-coirda yetiştiren yeni yetiştiricilerin sıklıkla karşılaştığı iki ana sorun daha var. Elbette bu sistemlerde organik besin de kullanılabilir ancak topraksız yetiştiricilikte büyük oranda hızlı etkili sentetik besinler tercih edilmekte. Yanlış anlaşılma olmasın, bu yetiştirme tarzları gerçekten harika ve insan zekâsının ürünü; fakat beraberinde bazı sorunlar da getirir ve yetiştiricinin bunlara tamamen hakim olması gerekir.

Bu sorunlar neden acemi yetiştiricilerde bu kadar yaygın?

Çünkü sentetik besinler son derece kuvvetli ve onları doğru şekilde kullanmazsanız kolayca hata yapabilirsiniz. Birçok yeni yetiştirici, besleme suyunda hem pH hem de EC değerini kontrol etmemenin sorun olmayacağını sanıyor. Genellikle bu, toprağa dayalı organik ortamda yetiştirirken bunun %100 şart olmadığını duymaları veya okumalarından kaynaklanır (yine de tavsiye edilir). Fakat topraksız, organik olmayan sistemlerde bu ölçümler mahsul sağlığı için kesinlikle gereklidir ve atlanamaz.

Bir de, şişe üzerindeki önerilen dozlarla ilgili eski mesele var. Besin firmalarının ticari kuruluşlar olduğunu, maddi olarak daha fazla besin satarak kazanç elde etmeye çalıştıklarını unutmayın... Bu yüzden, şişe üzerindeki dozların bazen biraz abartılmış olması sizi şaşırtmamalı. Sentetik besin kullanmadan önce, kullanmak istediğiniz markanın dozlarıyla ilgili detaylı makaleler ve günlüklere göz atmak iyi olacaktır. Böylece gerçekçi, tarafsız bir bilgiye sahip olabilirsiniz.

Tüm bunlar aşırı veya yetersiz beslemeyle nasıl ilgili?

Kısacası, eğer mahsulünüze ne kadar besin vermeniz gerektiğini bilmiyorsanız, doğru dozu nasıl ayarlayabilirsiniz? Doz doğru ayarlanmazsa er ya da geç aşırı veya yetersiz besleme sorunlarına yol açacaktır. Bu nedenle araştırma yapmak, doğru pH ve EC ölçüm aletleri edinmek ve kullandığınız besinlerin ideal dozunu bilmek çok önemlidir. Bu bilgiyle, bitkilerinizin ihtiyaçlarını uygun dozlarda karşılayabilirsiniz.

Hangi besin markaları kullanılmalı?

İnternette seçenekler o kadar fazla ki hızlıca kafanız karışabilir. Besin firmalarının listesi çok uzun ve her yıl uzamaya devam ediyor. Fakat güvenebileceğiniz bir marka arıyorsanız Advanced Nutrients, CANNA, Fox Farms, GHE, House & Garden ya da Cyco ile yanılmazsınız. Elbette başka harika markalar da var, fakat bu saydıklarımız defalarca kendini ispatlamış ve kenevir beslenmesinde en kaliteli ürünleri sunmuş köklü markalar.

Peki katkı maddeleri?

Temel besin programınızı seçtikten sonra, katkı ekleyip eklememeye karar verebilirsiniz. Bunlar şart değil ama en iyi sonuçları almak istiyorsanız birkaç seçeneği değerlendirmelisiniz.

• Kök sağlığı katkısı tavsiye edilir, faydalı bakteri ve mantar içeren ürünler harika seçeneklerdir. Biz özellikle GHE'nin serisini beğeniyoruz, ancak başka pek çok seçenek de var.
• Tatlandırıcı da katkı olarak tercih edilebilir, bu hasatta mahsullerinizin tat ve kokusunu güzelleştirir. Çoğu yetiştirici sade pekmez kullanır, bazı besin firmalarının özel tatlandırıcıları da bulunur.
• Çiçeklendirme güçlendirici kullanmak da mantıklıdır.

6. Besin kilitlenmesi nasıl tedavi edilir?

Besin kilitlenmesini tespit ettikten sonra yapılacak ilk şey, besin vermeyi hemen bırakmak ve bitkilerinizi durulamaktır (flush). Peki bitkiler ne kadar durulanmalı? Bu, yetiştirdiğiniz ortama göre değişir. Tamamen hidroponik bir sistem çok kolay ve hızlı durulanabilir, fakat toprakta yetiştirilen mahsuller ortamı tamamen temizlemek için birden fazla flush gerektirebilir. 

Durulamanız gereken flush miktarı ortamdaki besin fazlalığına bağlıdır. Tüm besinleri tamamen temizlemek için birkaç flush yapmak gerekebilir. Run-off (veya toprak) uygun pH değerine ulaşana kadar ortamı ölçmelisiniz; besin kilitlenmesini tedavi etmenin tek yolu budur. Eğer pH metre yoksa, bitkiniz normale dönene kadar flush işlemine devam etmelisiniz. 

En iyi pH seviyesi kullandığınız besinlere, ortamınıza ve yetiştirdiğiniz strainlere göre değişir, ancak aşağıdaki tabloyu rehber olarak kullanabilirsiniz.

Bu işlemi yaparken (özellikle iç mekan yetiştiriciliğinde) nem seviyesini düşürmek iyi bir fikir olabilir çünkü nem yükselirse bitkileriniz daha fazla strese girer. Durulama için kullandığınız suyun pH’ı ayarlanmış olmalı ve uygun pH ortamınıza bağlıdır. Işık açıkken birkaç kez flush yapıp ardından karanlık döngüsünde yeniden flush yapabilirsiniz. Her flush'tan sonra ortamın veya run-off'un pH seviyesini kontrol edin, böylece pH nerede olduğunu öğrenirsiniz. Ayrıca EC veya TDS metri ile run-off besin seviyesini de kontrol edebilirsiniz.

7. Sonuç olarak

Besin kilitlenmesi çoğunlukla fazla beslemeden kaynaklansa da asıl neden, çözeltinizin ve ortamınızın pH seviyesidir; bu, yeni yetiştiricilerde oldukça yaygın bir problem olduğu için bitkilerinizi doğru şekilde beslediğinizden emin olun. Eğer böyle bir sorunla karşılaşıyor ve tavsiyeye ihtiyacınız varsa ya da bize öneri vermek istiyorsanız aşağıya yorum bırakabilirsiniz!

Bu yazı en son 22 Nisan 2022 tarihinde güncellenmiştir.