7 Mutacione të Zakonshme te Bima e Kanabisit

• 1. Numër i pazakontë “gishtash” në gjethe
• 2. Formë e pazakontë e gjetheve
• 3. Bima që toptizohet vet
• 4. Filiza binjake
• 5. Lule që rriten në qendër të gjetheve
• 6. Gjethe me model ngjyrash të pazakonshme
• 7. Filiza me tre gjethe
• 8. A Është hermafroditizmi një mutacion?
• 8. a. Çfarë e shkakton kthimin e kanabisit në hermafrodit?
• 9. Sfidat e tjera që mund të prekin kulturat e kanabisit
• 9. a. Mangësi ushqyesish
• 9. b. Problemet e ph-së
• 9. c. Probleme nga dëmtuesit
• 9. d. Problemet nga myku dhe sëmundjet
• 9. e. Çështjet me kontrollin e mjedisit
• 10. Në përfundim

Mutacionet te bimët e kanabisit janë një dukuri natyrore që mund të ndryshojë karakteristikat e bimës dhe janë më të shpeshta te gjethet, lulet dhe kërcelli. Tani, ekzistojnë disa mutacione që mund të prekin farat e kanabisit, në përgjithësi, shumica e mutacioneve që nuk sjellin deformim (ose keqformim) thjesht do ta bëjnë bimën tuaj të rritet ndryshe pa ndikuar në shëndetin e saj, duke ju lejuar të rritni bimë normalisht. Këto mutacione mund të sjellin gjethe me ngjyrë të ndryshme, të rritet një numër i pazakontë i majave (numri i “gishtave” në gjethe) apo edhe më shumë degë sesa duhet; Shumica e kultivuesve zgjedhin të mos rrisin bimë të mutacioneve, por mund të jetë argëtuese dhe mund të mësoni shumë duke parë se si rritet një bimë kanabisi e mutuar. Pra, këtu janë mutacionet më të zakonshme të kanabisit që do të lejojnë bimën tuaj të rritet normalisht dhe të japë rendiment të mirë nëse kultivohet siç duhet, natyrisht.

1. Numër i Pazakontë “Gishtash” në Gjethe

Një numër i pazakontë “gishtash” në çdo gjethe të madhe konsiderohet si një mutacion në disa raste, por mund të jetë edhe karakteristikë e gjenezës së atij strain-i. Megjithëse numri “standard” i majave (“gishtave”) është 7, është shumë e zakonshme të shihni strain-e hibride me më shumë ose më pak maja, varësisht nga përzierja gjenetike. Megjithatë, ka shumë mutacione të ndryshme që mund të prekin jo vetëm numrin e majave, duke zhvilluar më shumë ose më pak se zakonisht, por edhe se si rriten ato. Për shembull, disa strain-e mund të kenë deri në 11 maja apo më shumë, që mund të jetë për arsye gjenetike (nëse rriten normalisht), ose një mutacion nëse modeli është shumë i pazakontë, ashtu si në imazhin në vijim.

Siç mund të shihni në imazhet më sipër, ky mutacion mund të shfaqet në mënyra të ndryshme por në të gjitha rastet, gishtat e gjetheve do të rriten ndryshe nga ç’është e zakonshme. Tani, ky lloj mutacioni nuk shfaqet vetëm kur gjethet bëjnë shumë maja, por edhe kur gjethet kanë më pak maja se ç’duhet sipas strain-it përkatës. Këto gjethe me një gisht janë shumë të zakonshme te gjethet që zhvillohen kur një bimë fotoperiodike futet sërish në vegjetacion, por nuk do të ngatërroheni sepse rigjenerimi ndodh kur bima është tashmë në lulëzim dhe cikli i dritës kthehet në 12/12. Gjethet me një gisht dalin vetëm pas këtij ndryshimi, ndërsa kur shkaku është mutacioni, ato fillojnë të rriten që nga filizimi.

2. Formë e Pazakontë e Gjetheve

Përveç numrit të pazakontë të majave, gjethet e kanabisit mund të rriten edhe me forma të pazakonta që gjithashtu janë mutacione, ndonëse janë më të rralla se ndryshimi në numrin e majave. Në shumicën e rasteve, forma e gjetheve nuk ndikon te rritja e bimës, bima rritet normalisht por, natyrisht, me gjethe të ndryshme. Po ashtu mund të ndodhë mutacioni që prek vetëm disa gjethe, kështu që bima do të ketë gjethe të zakonshme krahas atyre të mutuarave.

Sot ka shumë kultivues dhe përzgjedhës që i kërkojnë këto mutacione dhe përpiqen t’i stabilizojnë, prandaj mund të gjeni shumë strain-e që prodhojnë gjethe si këto që shihni në imazh. Kjo ndodh sepse kur një përzgjedhës gjen një mutacion, e kryqëzon derisa mutacioni i rastësishëm të bëhet një strain më vete, me pasardhës që gjithmonë tregojnë të njëjtën mutacion.

3. Bima Që Toptizohet Vet

Një bimë që toptizohet vetë bën në thelb atë që shumica e kultivuesve bëjnë me teknikat e trajnimit me stres të lartë — pra e pret kulmin. Kjo bën që bima të mos zhvillojë një cola kryesore (majë kryesore), por disa degë anësore, duke rezultuar në një bimë të shkurtër e të dendur, siç ndodh kur ndahen majat.

Kur bima juaj toptizohet vetë, nuk duhet të ketë problem përveçse bima juaj rritet si e prerë, por në disa raste, kjo mutacion i vetë-topping-ut mund të vijë bashkë me mutacione të tjera, si në imazhin e dytë ku bima ka zhvilluar gjethe me një gisht atje ku duhet të zhvillonin majën kryesore.

4. Filiza Binjake

Ashtu si tek qeniet e tjera të gjalla, edhe te bimët e kanabisit mund të dalin binjakë; Kjo ndodh kur dy filiza dalin nga një farë kanabisi, të dy këto filiza do të kenë potencialin të formojnë bimë të ndara dhe mund të rriten normalisht, por në disa raste njëra prej tyre mund të mbetet më e shkurtër dhe më e brishtë.

Kjo ndodh sepse filizi më i madh zakonisht do të dominojë hapësirën, ndërsa më i vogli do të ngordhë, kështu që mund t’i lini bashkë ose t’i ndani, në të dy rastet duhet të rriten normalisht.

5. Lule Që Rriten në Qendër të Gjetheve

Mutacionet nuk ndodhin gjithmonë vetëm të gishtat e gjetheve, por mund të shfaqen edhe në mënyra të tjera të çuditshme që do ju befasojnë. Ka raportime për lule që rriten në qendër të gjetheve të mëdha të kanabisit; siç mund ta dini, gjethet nuk përmbajnë shumë THC por kur ndodh ky mutacion, do të keni shumë rrëshirë që rritet nga qendra e çdo gjethe. Siç mund të shihni, po formohet një lule në qendër gjë që është plotësisht e pazakonshme.

Megjithëse nuk janë lule të mëdha, sigurisht që mund t’i tymosni ose të bëni ushqime, ekstrakte ose çfarë të doni; Tani, ky mutacion nuk bën që bima të prodhojë lule në gjethe, por thjesht krijon një vend lulëzimi aty. Do të thotë që bima mund të krijojë edhe qese poleni nëse është mashkull apo të kthehet në hermafrodit, prandaj, nëse ndodh kjo në hapësirën tuaj të rritjes, largojeni menjëherë që të mos polenizojë bimët femra. 

6. Gjethe me Model Ngjyrash të Pazakonshme

Modelet e pazakonta të ngjyrave zakonisht shkaktohen kryesisht nga:

• Virusi i mozaikut të duhanit;
• Ose nga variegacioni.

Këto modele ngjyrash shpesh ngatërrohen me TMV (virusi i mozaikut të duhanit) por ndryshe nga TMV, ky nuk shkaktohet nga një virus, por nga një mutacion gjenetik. Modelet e pazakonta të ngjyrës (variegacon) shfaqen zakonisht duke ndarë bimën, kërcellin ose lulet në dy pjesë, ku secila ka një ngjyrë tjetër. Askush nuk di saktësisht çfarë ngjyrash mund të shfaqen, por ka raste kur gjysma e gjetheve (ose bima e tërë) kthehet e bardhë, e verdhë, ose vjollcë. 

Këto mutacione nuk janë mangësi lëndësh ushqyese ose ndonjë problem tjetër dhe nuk mund të riparohen; bima do të rritet normalisht por do të ketë pjesë me ngjyrë të pazakontë. Kini parasysh që variegacioni nuk ndikon te bima, bima do të mund të rritet normalisht pavarësisht ngjyrave të çuditshme, gjithashtu mbani mend se ky mutacion është më i zakonshëm te gjethet ose kërcelli, por mund të prekë edhe bimën tërësisht, madje edhe lulet mund të bëhen të bardha, të verdha, vjollcë apo ndonjë ngjyrë tjetër — por mos u shqetësoni, fuqia mbetet e njëjtë, është thjesht ndryshim ngjyre.

7. Filiza me Tre Gjethe

Siç mund të dini, filizat e kanabisit zhvillohen fillimisht me 2 gjethe të rrumbullakëta (të quajtura kotiledone), por ndonjëherë filizi mund të ketë një mutacion dhe të rriten 3 gjethe. Kjo nuk ndikon në zhvillimin e bimës dhe ndonjëherë bima “e kalon” këtë dhe fillon të rritet normalisht, kështu që trajtojeni filizin me tre gjethe si zakonisht.

Por, në disa raste bima juaj nuk e “kaperxen” këtë dhe do të vazhdojë të zhvillojë tre gjethe dhe degë; Kjo nuk është keq, e vetmja gjë që ndikohet është pamja e bimës, por mund të jetë avantazh për ata që kultivojnë në SCROG ose duan të bëjnë LST me bimët e tyre. 

8. A Është Hermafroditizmi Një Mutacion?

Hermafroditizmi te kanabisi është një veçori natyrale, dhe megjithëse është mekanizëm mbrojtës i ndërtuar në kodin gjenetik të bimës, është një karakteristikë që ne si kultivues duam gjithnjë ta shmangim. Bimët e kanabisit hermafrodit zhvillojnë si karakteristika mashkullore ashtu edhe femërore, që do të thotë se ndërsa do të ketë vende lulëzimi me lule të formuara plotësisht, do të ketë edhe qese poleni që do të mbulojnë këto pika dhe shkaktojnë praninë e shumë farave. Kjo është një avantazh i madh evolucionar, pasi një bimë që polenizohet vetë do sigurojë përhapjen e linjës së vet gjenetike te gjenerata tjetër. Por, kur rrisni kanabis për konsum, gjëja e fundit që dëshironi janë fara në prodhimin tuaj. Një bimë kanabisi e polenizuar shpenzon shumicën e energjisë te prodhimi i farave të shëndetshme, gjë që zvogëlon energjinë për të rritur lulet më të mëdha dhe më të dendura të mundshme. Si rezultat, merrni rendiment më të vogël, më pak trikoma dhe shumë më pak terpene.

Çfarë e Shkakton Kthimin e Kanabisit në Hermafrodit?

Janë dy shkaqe të hermafroditizmit te kanabisi — shënuesit gjenetikë dhe stresi mjedisor. Disa strain-e kanabisi janë më të predispozuara nga ana gjenetike të bëhen hermafroditë, veçanërisht Sativa të pastra ose dominuese, që kanë shumë më shumë mundësi të ndodhin krahasuar me strain-et dominuese Indica. Sidomos Sativat e Tajlandës kanë përqindjet më të larta të hermafroditizmit nga të gjitha llojet e studiuara deri tani. 

Pavarësisht se sa të ndjeshme janë gjenetikisht, çdo bimë kanabisi ka mundësi të bëhet hermafrodit direkt nën ndikimin e stresit. Nëse një bimë në lulëzim “kupton” se kushtet e mjedisit nuk janë të përshtatshme për lulëzim apo polenizim, ajo mund të kalojë në “hermie” menjëherë. Ca faktorë stresi kanë ndikim të drejtëpërdrejtë në mundësinë që bima të bëhet hermie, ndër më të rëndësishmit janë:

• Dëmtime fizike të strukturës së bimës
• Ushqyerje e tepërt ose e pamjaftueshme
• Stres termik (kur uji për bimën është tepër i ftohtë ose i nxehtë)
• Ndërprerje të periudhës së ndriçimit
• Qarkullim dritash të panevojshme në hapësirën e rritjes
• Ambient tepër i ngrohtë
• Pakuftueshmëri ujitjeje ose tejkalim ujitjeje
• Infestime me dëmtues, myk, kërpudha ose viruse
• Përdorim i tepërt i pesticideve, fungicideve ose insekticideve
• Mos nxjerrja e korrjes në kohë 

Si të Siguroheni Që Bimët Tua Nuk Bëhen Hermie?

Qëllimi këtu është të minimizoni ose shmangni totalisht çdo situatë stresi nga ato të listuara më lart gjatë dhe para periudhës së lulëzimit. Ofrimi i kushteve optimale mjedisore është thelbësor, si dhe kryerja e të gjitha trajnimeve të bimës në fazën vegjetative ose para-lule. Duhet të bëni shumë para se knopat të fillojnë të zhvillohen si duhet, ndryshe mund të keni probleme me hermiet. Mbajtja pastër e hapësirës së rritjes ndihmon që të ulni rrezikun e infestimeve nga dëmtues, myk, kërpudha ose viruse, dhe parandalimi është gjithmonë arma më e mirë kundër këtyre problemeve. Gjithsesi, duhet të bëni kontrolle ditore për këto.

Kontrolloni rregullisht të gjitha timer-at për të siguruar që nuk ka ndërprerje të papritura apo ndryshime të periudhave të ndriçimit, dhe izoloni zonën nga drita sa më mirë të jetë e mundur. Nëse keni sisteme të tjera automatike, siç janë timerat për vaditje, kontrollin e temperaturës apo lagështirës, kontrollini edhe ato disa herë në javë. Ujitja me solucion të balancuar është shumë e rëndësishme, prandaj investoni në një matës pH dhe një laps TDS ose EC. Sasia korrekte e ujit varet nga stili i rritjes dhe eksperienca. Për fillestarët, këshillohet gjithmonë kultivimi në kokosi - vaditeni deri kur të shihni rreth 25% tejmbushje (runoff).

Nuk mund të kontrolloni gjenetikën e një strain-i kanabisi, por mund të zgjidhni strain-e që kanë probabilitet më të ulët të bëhen hermie. Të gjitha bankat e besueshme të farave duhet të kenë vlerësime të klientëve të mëparshëm të disponueshme, ndaj lexoni me kujdes përvojat e të tjerëve për secilin strain që dëshironi të rrisni. Fara të zakonshme, jo të feminizuara kanë pak më pak probabilitet për të bërë hermie, por atëherë ju duhet të përballeni me rrezikun që një pjesë (ose gjithë) kultura të rezultojë mashkull - gjë që është edhe më keq se një bimë hermie apo femër e polenizuar.

Çfarë të Bëni Nëse Një nga Bimët Tua Shfaq Hermafroditizëm?

Nëse një ose më shumë bimë fillojnë të shfaqin tipare mashkullore dhe femërore në fillim të fazës së lulëzimit keni dy opsione. Nëse bima shfaq vetëm disa qese poleni, dhe duket si një problem lokal që nuk është përhapur në të gjithë bimën, mund t’i hiqni qeset shumë kujdesshëm. Mund të përdorni piskatore, por ruhuni të mos i plasni. Kjo nuk garanton që nuk do të dalin të tjera, por ekziston mundësia që bima të vazhdojë lulëzimin normal. Megjithatë, është e riskshme sepse mund të anashkaloni ndonjë nga qeset e vogla të polenit që më pas mund të polenizojë gjithë kulturën. Katastrofë.

Praktika më e rekomanduar është të hiqni bimën nga kultura dhe ta eliminoni. Kjo siguron që nuk ka mundësi që pjesa tjetër të preket. Nëse dalloni lule mashkullore a praninë e tyre drejt fundit të lulëzimit, keni edhe një mundësi tjetër - karantinoni bimën nga pjesa tjetër, hiqni qeset e polenit sa më me kujdes, dhe korë më herët… Sigurisht, mund të përfundoni me disa fara, por s’ka kuptim të hidhni të gjithë prodhimin e mrekullueshëm që keni kultivuar me aq kujdes, thjesht sepse përmban pak fara. Këto lule janë të përshtatshme për t’u përdorur, si për tymosje ashtu dhe për përgatitje ushqimesh apo koncentratesh.

Çfarë të Bëni me Farat nga Bima Hermie?

Kjo është paksa një çështje e debatueshme ndër kultivuesit e kanabisit. Disa thonë se këto fara duhet të hidhen, të tjerë mendojnë se pasi farat trashëgojnë gjithë informacionin gjenetik nga “nëna”, nëse keni rritur një farë feminizuar që u bë hermie, të gjitha farat e reja duhet të jenë gjithashtu feminizuara. Por, mbani parasysh që të gjitha kanë trashëguar edhe shënuesit gjenetikë të hermafroditizmit, ndaj nëse doni të eliminoni shanset e hermieve në rritjet tuaja, thjesht hidhini këto fara dhe filloni nga e para.

9. Sfidat e Tjera që Mund të Prekin Kulturat e Kanabisit

Përveç mutacioneve të bimëve, ekziston një gamë sfidash të tjera që mund të ndikojnë negativisht në rritjen dhe zhvillimin e kanabisit. Nga mangësitë ushqyese te infektimet nga dëmtuesit e sëmundjet, deri te temperaturat e larta ose kushtet jo të përshtatshme të mjedisit, shumë prej tyre mund të parandalen me kujdesin dhe vëmendjen e duhur.

Mangësi Ushqyesish

Bimët e kanabisit kërkojnë një gamë të elementëve ushqyes thelbësorë për rritje optimale. Tre makronutrientët kryesorë janë azoti (N), fosfori (P) dhe kaliumi (K) — por ka shumë të tjerë po aq të rëndësishëm për shëndetin dhe vitalitetin e bimës. Kur ka mangësi të këtyre elementëve, bima humbet shendetin, çon në verdhëzim të gjetheve, rritje të dobësuar apo madje edhe vdekje.

Mangësi Azoti

Azoti është një nga nutrientët më të rëndësishëm për kanabisin, sidomos gjatë fazës vegjetative. Kur niveli i azotit është i ulët ose i pamjaftueshëm, mund të shihet ngadalësim i rritjes dhe një rënie e përgjithshme e shëndetit. Mangësia e azotit nis nga gjethet më të ulëta që verdhen e më pas zverdhen plotësisht.

Mangësi Fosfori

Nëse nuk ka sasi të mjaftueshme fosfori, kanabisi vështirë se prodhon enzimën e duhur për rritje të shëndetshme. Kjo ndikon drejtpërdrejt te vegjetacioni që ngec dhe lulet do të kenë gjithashtu rritje të ngadaltë. Mungesa e fosforit zakonisht nis nga gjethet e poshtme që marrin ngjyrë të gjelbër të errët ose blu-vjollcë, dhe gradualisht forcohen e thahet.

Mangësi Kaliumi

Një nga mangësitë më serioze, mangësia e kaliumit shpesh shkaktohet nga disbalancimi i elementëve të tjerë ose kushtet mjedisore. Shenjat nisin nga majat e gjetheve që zverdhen ose marrin ngjyrë kafe, ato skajet mund të duken të djegura dhe zhvillimi ngadalësohet shumë.

Mangësi Mikronutrientësh

Përveç tre makronutrientëve kryesorë, bimët e kanabisit kanë nevojë edhe për shumë mikronutrientë për rritje dhe shëndet optimal: kalcium, hekur, magnez, zink, si edhe bor, molibden e squfur. Mungesa e tyre çon në rritje të ngadaltë, fishje, verdhëzim të gjetheve dhe probleme të tjera. Për guidën e plotë të mangësive dhe zgjidhjet mund të lexoni këtë udhëzues.

Problemet e pH-së

Problemet me pH lidhen drejtpërdrejt me mangësitë ushqyese, si te uji ashtu dhe te substrati. Nëse pH-i i ujit ose i solucionit është shumë acidik ose shumë alkalin, bima nuk mund të përthithë nutrientët thelbësorë — pra nuk i shfrytëzon dot.  

Kjo njihen si bllokimi i pH-së ose i nutrientëve, dhe shpesh diagnostikohet gabimisht sepse ngjan me symptomat e mangësive. Për të shmangur këto probleme, matni gjithmonë pH-në e ujit/emailit gjatë ujitjes dhe kontrolloni edhe pH-në e uji që del nga vazoja. Mund të përdorni një matës të pH-së së tokës që t’ju ndihmojë të dini më shumë për ç’po ndodh në rrënjë, por për sa kohë vaditeni me ujë brenda rangut optimal nuk duhet të keni probleme të tilla.

Probleme nga Dëmtuesit

Si të gjitha bimët, edhe kultura e kanabisit mund të preket nga dëmtuesit. Dëmtuesit më të zakonshëm janë marimangat e vogla, afidet, mizat e bardha dhe madje edhe kërmijtë, por lista është e pafundme. Mënyra më e mirë për ta mbajtur prodhimin pa dëmtues është parandaloja. Përfshini kontrolle të rregullta për shenja dëmtuesish dhe largoni çdo bimë të prekur, vendosni kurthe ngjitëse ose përdorni pluhur Diatomaceous Earth mbi tokë dhe rreth vazo, si edhe mbani kulturën të pastër dhe të ajrosur.

Kulturat në ambient të hapur preken më shumë nga dëmtuesit se sa ato indoor, por kjo nuk do të thotë se indoor s’duhet kujdes. Për rritje brenda, pastërtia është më e rëndësishmja: dezinfektoni mjetet e përdorura, pastroni rregullisht muret, dyshemenë dhe bëni pastrim të plotë mes qarkullimeve të kulturave.

Problemet nga Myku dhe Sëmundjet

Myku dhe sëmundjet mund të jenë po aq shkatërruese sa dëmtuesit. Sëmundje si myku pluhuros, fitoplazmat, myku i zezë etj, të gjitha mund të dëmtojnë rëndë prodhimin. Mënyra më e mirë për t’i parandaluar është të mbani ajrosje të mirë, lagështirë të kontrolluar dhe mjete të pastra. Po ashtu, përdorni gjithmonë lëndë ushqyese cilësore — kjo ngaqë sot tregu është mbushur me ushqyes të lirë e të dobët. Zgjidhni marka si APTUS, CANNA, House & Garden dhe Advanced Nutrients ose marka të tjerë të njohur.

Çështjet me Kontrollin e Mjedisit

Çështjet e kontrollit të mjedisit janë ndër më sfidueset për kultivuesit modern të kanabisit. Nëse mjedisi nuk është i kontrolluar mirë, mund të shfaqen probleme si fishja, bllokimi i nutrientëve, dëmtuesit apo sëmundjet.

Menaxhimi i duhur i mjedisit siguron që keni konditat e sakta për bimët: faktohet lagështira, temperatura, qarkullimi i ajrit, intensiteti i dritës dhe pH — të gjitha duhet të jenë në rangun optimal. Për rezultate të mira, përdorni një kombinim pajisjesh si kondicionerë, dehumidifikues, ventilatorë, gjeneratorë CO2 dhe higrometra.

10. Në Përfundim

Mutacionet nuk janë gjithmonë diçka e keqe — ndonjëherë paraqiten në mënyrë interesante që jo vetëm ju mësojnë diçka të re, por edhe ju japin mundësinë të shikoni diçka të rrallë që nuk e kishit menduar, si një filiz me tre gjethe apo binjak!

Shumica e mutacioneve nuk janë të dëmshme, por këtu keni një tabelë që ju ndihmon të kuptoni cili mund të jetë skenari më i keq për secilin prej tyre. Nëse keni parë apo keni kultivuar bimë kanabisi të mutuar, ndajeni eksperiencën tuaj dhe lini koment më poshtë!

Referenca të jashtme:

1. Breeding me mutacione te bimët. - Brock, R.. (1957). 
2. Mekanizmi i mutacioneve të ngjyrave të gjetheve: një përmbledhje. - Zhao, Ming-Hui & Li, Xiang & Zhang, Xin-Xin & Zhang, Heng & Zhao, Xi-Yang. (2020). 
3. Mutacionet somatike dhe evolucioni në bimë. - Schoen, Daniel & Schultz, Stewart. (2019).