• 1. Ön-Çiçeklerin İlk belirtileri
• 2. Erkek bitkilerin Özellikleri
• 3. Dişi bitkilerin Özellikleri
• 4. Hermafrodit bitkilerin Özellikleri
• 5. Feminizet tohumlar ya da klonlar kullanmak
• 5. a. Avantajları
• 6. Sonuç olarak

Cannabis tohumlarının cinsiyetini belirlemek, yani onların erkek mi dişi mi olduğunu öğrenmek, üreme projelerinden kapsamlı fenotip avcılığına kadar çeşitli nedenlerle oldukça önemlidir. Bitkilerinizin erkek mi dişi mi olduğunu nasıl ve ne zaman anlayacağınızı bilmek, iç mekanda yetiştiricilikte size büyük bir avantaj sağlar.  Cannabis iki evcikli bir bitkidir. Peki bu ne demek? Yani, bireysel bitkiler ya erkek ya da dişidir. Erkek bitkiler, polenle dolu küçük kesecikler şeklinde çiçekler üretir. Böcekler ve rüzgar, bu keseler olgunlaştığında poleni dağıtarak dişi çiçeklerin döllenmesini sağlar.

Dişi çiçekler, infloresans olarak bilinen çiçek, sap ve yaprak demetleri oluşturur. Birçok acemi yetiştirici, tomurcukların kendisini çiçek olarak adlandırma hatasını yapar. Ancak aslında tomurcuklar birçok küçük çiçek demetidir. Gerçek cannabis çiçeklerinde iki stigma (tomurcukların etrafında görünen saç benzeri çıkıntılar), brakt adı verilen koruyucu bir doku ve stigmanın tabanında brakt içinde bulunan bir ovül bulunur. Erkek poleni stigma ile temas ettiğinde ovülü döller ve brakt dokusu içinde bir tohum gelişir. Cannabis'in iki evcikli yapısı onu bitki dünyasında oldukça eşsiz kılar. Çoğu bitki tek evciklidir, yani aynı bitkide hem erkek hem de dişi organları bulunur. Cannabis bitkisinin erkek ya da dişi olabilmesi, yetiştiriciler için problem yaratabilir.

Çoğu insan esrarı, güçlü dişi çiçeklerden stok yapmak için yetiştirir, erkek polen keseleri için değil. Neyse ki, feminizet tohumların ortaya çıkışı bu problemi neredeyse tamamen çözdü; çünkü bu tohumlar %99 oranında dişi bitki üretir. Ancak diğer genetiklerde %50 erkek, %50 dişi olma şansı vardır. Küçük gibi görünse de, yetiştirme alanında bir erkek bitki olması dişi çiçeklerin gücünü ve kalitesini ciddi şekilde azaltabilir. Döllenme sonrası dişi bitkiler tohum oluşturur ve istenen kannabinoid bileşiklerini üretmeye daha az kaynak ayırır. Ayrıca, kimse tohumu bol tomurcukları içmek istemez! Neyse ki, erkek polen keseleri tamamen gelişmeden önce erkek bitkiyi dişiden ayırt etmek kolaydır. Bu makalede, Cannabis bitkilerinizin cinsiyetini nasıl anlayacağınızı, hangi özelliklere dikkat etmeniz gerektiğini ve nelerin ters gidebileceğini anlatıyoruz.

1. Ön-Çiçeklerin İlk Belirtileri

Tohumdan yetiştirdiğinizde, Cannabis bitkileri yaşam döngüsünün en erken evresinde kök, yaprak ve sap üretimine odaklanacaktır. Eğer bitkiyi, 5-6 hafta boyunca, %75’e yakın yüksek nemde ve 18 saat ışık altında büyütürseniz ön-çiçekler oluşmaya başlar. Ön-çiçekler, cannabis bitkisinin cinsiyeti hakkında ilk ipuçlarını verir. Bu özel bitki dokuları, dalların ana gövdeyle birleştiği düğüm noktalarında gelişir. Başlangıçta küçük olsalar da, hem erkek hem dişi ön-çiçekler kendilerine özgü ayırt edici özellikler gösterir.

Dişi ön-çiçekler daha damla şeklinde olup küçük stigmalara sahiptir. Buna karşılık, erkek ön-çiçekler daha küresel şekilli olup stigma taşımazlar. Ön-çiçekler hızla gelişebilir, bu nedenle bitkileriniz vejetatif evreden çiçeklenme aşamasına geçiş yaparken bu bölgeleri dikkatlice gözlemlemelisiniz. 

Işık döngüsünde değişiklik gerektiren fotoperiyodik bitkiler iç mekanda büyütülüyorsa, bu kritik zamanın ne zaman başladığını tam olarak bilirsiniz. Fakat dış mekanda yetiştirilen fotoperiyodik strainler, doğal ışık döngülerine göre çiçeklenir ve daha düzenli kontrol gerektirir. Otomatik çiçeklenen, yani autoflowering bitkiler ise, genetik iç saatlerine göre çiçek açarlar; bu yüzden büyüme döngüsünün 3–4. haftalarında çok dikkatli bakmanız gerekir. Bitkileriniz 6. veya 7. internoduna ulaştığında, erkek mi dişi mi olduklarını görsel olarak ayırmaya başlayabilirsiniz. Tohumdan çiçeklenmeye geçen Cannabis bitkilerinde, ön-çiçeklerin ilk belirtilerini görebilmek için yine 3-4 hafta gerekir. Bunlar, cannabis bitkisinin cinsiyetini gösteren ilk işaretlerdir ve küçük bir erkek veya dişi ön-çiçek olabilir. Bazı çeşitler ön-çiçekleri diğerlerinden daha hızlı üretebilir; fakat bütün bitkiler yaklaşık aynı anda cinsiyetini gösterir. Erkek bitkileri erkenden tanımlama konusunda endişelenmeye gerek yoktur, çünkü polen üretebilmeleri için çok daha fazla zamana ihtiyaçları vardır.

2. Erkek Bitkilerin Özellikleri

Düzenli (cinsiyeti belli olmayan) tohumlarla çalışan yeni başlayan bir yetiştiricinin en büyük korkusu, bir erkek bitkinin tüm ürünü döllendirmesine izin vermektir. Eğer amacınız tüm dişileri toplamak ve erkekleri zamanında çıkarmaksa, onları polen keseleri oluşmadan önce almakta hiçbir sakınca yoktur. Erkek Cannabis bitkileri de ön-çiçeklerini tıpkı dişilerde olduğu gibi aynı yerlerde üretir. Bu da başlangıçta iki bitki arasındaki farkı ayırt etmeyi zorlaştırabilir ve kesin olarak bir erkek bitkiye sahip olduğunuzu anlamak için birkaç hafta gerekebilir.

Üst internodlar arasında, küçük oval şekilli minik toplar göreceksiniz. Olgunlaştıkça, bunların ince bir sapla bağlı olduğunu ve zamanla büyüyüp yeşile döndüğünü fark edeceksiniz. Erkek özelliklerini net olarak görene kadar aceleci davranmayın ve bahçeden herhangi bir bitkiyi atmayın. Yanlışlıkla bir dişi bitkiyi atma riskine girmeyin.

3. Dişi Bitkilerin Özellikleri

Dişi ön-çiçekleri tespit etmek çok daha kolaydır; sadece ince, kıl şeklinde pistil aramanız yeterlidir. Bunlar internodlar arasından çıktığında beyaz bir kirpik ya da ince bir çimen bıçağı gibi görüneceklerdir. Zamanla, yeni sürgünler arasında beyaz tüyler çıkmaya başlar ve fark etmek oldukça zor olabilir. Dişi ön-çiçek olarak tanımladığınız yeri iki kez kontrol edin ve net bir beyaz pistil görene kadar bekleyin.

Pistillerin ilk belirtileri çıktıktan sonra, ilerleyen haftalarda dişi bitkiler bolca pistil göstermeye başlar. Bu aşamada bitkinin çiçek üretimine ve tomurcuk oluşumuna teşvik edilmesi için yüksek oranda Fosfor ve Potasyum gerekir. Trikomları kontrol etmek için büyüteç veya lupa kullanmanız faydalı olur. Bir dişi bitkiye sahip olduğunuzdan emin olmanız bir iki hafta sürebilir.

4. Hermafrodit Bitkilerin Özellikleri

Erkek ve dişi cannabis bitkilerinin yanı sıra, bir de üçüncü bir “cinsiyet” vardır: hermafroditler. Peki, hermafrodit cannabis bitkisi nedir? Hermafrodit (yetiştiriciler arasında 'hermie' diye bilinir) hem erkek hem de dişi üreme organlarını geliştirir. Bu, cannabis’in doğal bir özelliğidir ve stres ya da hasar aldığında bitkide bu durum oluşabilir. Bitkinin genetik kodunun devamını sağlamak amacıyla kendini döllendirebilir. 

Ancak, tüketim amacıyla cannabis yetiştiriyorsanız hermafrodit bitkiler istenmez. Tek bir hermafrodit bitki, tüm mahsulünüz için döllenme riski oluşturur, bu da aşağıdaki sebeplerle kötüdür: Döllenen dişi cannabis bitkileri enerjilerini tohum üretimine harcayarak, tomurcuk kalitesini, verimini ve yetiştiriciliğinizden aldığınız keyfi azaltır.

Bitkilerinizin hermafrodit olmasını nasıl önlersiniz?

Bir bitkinin cinsiyetini etkileyen iki temel faktör vardır: çevresel stres ve genetik. Bazı cannabis strainleri (özellikle saf Sativa'lar) hermafroditizme çok daha yatkındır. Son yıllarda tohum bankaları ve ticari yetiştiriciler bu genetik anomaliyi azaltmak için çok çalıştı ve güvenilir bir kaynaktan tohum satın alıyorsanız (ipucu - bizden alın, tohumlarımızda genetik hermie riski %0’dır) endişelenmeniz gerekmez. Fakat en iyi genetikte bile, çevresel stres veya hasar nedeniyle bitki hermie'ye dönüşebilir. Altın kural çiçeklenme döneminde stresten tamamen kaçınmaktır. Sağlıklı bir dişi bitkinin hermie’ye dönüşmesine sebep olabilecek durumlar şunlardır:

• Grow odasında aşırı sıcaklık (28C’nin üzerinde)
• Ürünün fazla gübrelenmesi
• Çok soğuk veya çok sıcak su kullanmak. Her zaman oda sıcaklığında su kullanın
• Işık dönemlerinde değişiklik. Elektrik kesintileri düzeltilmezse odayı hızla hermie haline getirebilir
• Bitkinin fiziksel hasar alması. Yaprak budaması sırasında çok dikkatli olun ve bir seferde fan yapraklarının %30’undan fazlasını almayın.
• Aşırı veya yetersiz sulama da bu soruna yol açabilir.

Mahsulünüzde bir hermie olduğundan şüpheleniyorsanız, en iyi çözüm onu ayırıp (maalesef) öldürmektir. Eğer bitki çiçeklenmenin ilerleyen safhasında hermie olduysa iki seçeneğiniz var. Sadece birkaç küçük erkek polen kesesi geliştiyse bunlar dikkatlice alınabilir. Hermie bitkisini mahsulden ayırın ve cımbız ile polen kesesini patlatmadan dikkatlice çıkarın. Birden fazla polen kesesi oluştuysa onu tamamen ortadan kaldırma vakti gelmiştir.

5. Feminizet Tohumlar ya da Klonlar Kullanmak

Bitkiniz olgunlaşmadan önce cinsiyetini kesin olarak belirlemenin tek yolu, ondan klon almaktır. Bu, herhangi bir bitkiden klon alınarak yapılabilir. %100 dişi olduğu garantili cannabis tohumları veya klonlarla yetiştirmek, ister küçük ölçekli ister ticari ölçekli yetiştiriciler için pek çok avantaja sahiptir.

Dallardan birini kesin, küçük bir saksıya ortam ile yerleştirip birkaç gün köklenmesini bekleyin. Klonun kökleri geliştikten sonra 12/12 ışık döngüsüne alın. Çok geçmeden bitki olgunluğa ulaşacak ve cinsiyetini gösterecektir; çünkü klonlar ana bitkinin DNA’sını taşır ve cinsiyetini de gösterir. Unutmayın, bu yöntem otomatik çiçeklenen bitkilerde kullanılamaz; çünkü bunlar yaşa bağlı olarak çiçeklenir, fotoperiyoda değil. Eğer amacınız sadece mümkün olduğunca fazla dişi bitki yetiştirmekse ve bir yetiştiricilik projeniz yoksa, feminizet tohumlar veya klonlar en pratik çözümdür.

Avantajları

• Ürettiğiniz bitkinin %100 dişi olacağı garanti edilir; böylece çiçeklenmeden önce yetiştirme alanından bitki almak gerekmez. Bu, alan, besin ve büyüme ortamı israfını önler.
• Büyük ölçekli Sea of Green sistemleri kurulabilir; erkek bitkiler hakkında endişelenilmez. Yani mahsul, polenle çapraz bulaşmaz ve ticari olarak değersiz hale gelmez.
• Onaylanmış klonlarla çalışmak, zaten denenmiş-genetikle ilerlemek anlamına gelir. Genellikle çok istenen klonlar başka bir yetiştirici tarafından onaylanabilir ya da internette bol bilgi bulunabilir.

6. Sonuç Olarak

Düzenli tohumlarla çalışırken erkek ve dişi Cannabis bitkilerini tanımak, tamamen dişi bir mahsul elde etmek için çok önemlidir. Herhangi bir bitkiyi atmadan önce acele etmemenizi, erkek bitkileri polen keseleri oluşana kadar gözlemlemenizi tavsiye ederiz.