Hashishene: Ένα Τερπένιο που Δίνει στο Μαροκινό Χασίς το Μοναδικό του Άρωμα

• 1. Τι Είναι το hashishene;
• 1. a. Ο Λόγος που το Μαροκινό Χασίς Είναι Τόσο Δημοφιλές
• 2. Πώς Ανακαλύφθηκε Πρώτη Φορά το hashishene;
• 2. a. Άφθονο στο Μαροκινό Χασίς, αλλά Σπάνιο Αλλού
• 3. Γιατί το hashishene Υπάρχει στο Χασίς και Όχι στα Άνθη;
• 3. a. Όλα Έχουν να Κάνουν με τη Διαδικασία Παραγωγής Χασίς
• 3. b. Και Άλλα Τερπενοειδή Μπορεί να Παράγονται με τον Ίδιο Τρόπο
• 3. c. Ακόμα Πολλά Παραμένουν Μυστήριο
• 4. Άλλα Συχνά Τερπένια στην Κάνναβη
• 5. Συμπέρασμα
• 6. Εξωτερικές Πηγές

Το πιστεύετε ή όχι, το hashishene ανακαλύφθηκε από επιστήμονες ήδη από το 2014. Ωστόσο, αυτό το τερπένιο παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό εκτός της προσοχής της κοινότητας καλλιέργειας κάνναβης και μόλις πρόσφατα έγινε γνωστό στα μέσα της βιομηχανίας.

Τι Είναι το Hashishene;

Το Hashishene είναι ένα τερπένιο της κάνναβης που βρίσκεται στο μαροκινό χασίς και του προσδίδει αυτή τη μοναδική γήινη και ανθώδη γεύση. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι, για να αποκτήσεις hashishene, πρέπει να χειριστείς τα άνθη με έναν συγκεκριμένο τρόπο.

Συνέχισε να διαβάζεις και ίσως αλλάξεις γνώμη για τον παραδοσιακό τρόπο αποξήρανσης και ωρίμανσης της σοδειάς σου.

Βασικά, το hashishene είναι μια παραλλαγμένη μορφή του βήτα-μυρσενίου, ενός πολύ κοινού και γνώριμου τερπενίου που δεν είναι μοναδικό στην κάνναβη, αλλά βρίσκεται επίσης σε μεγάλες ποσότητες και σε άλλα φυτά, όπως μάνγκο, λυκίσκο, δάφνη και κριθάρι.

Το Hashishene και το μυρσένιο έχουν τον ίδιο τύπο—C10H16—και το ίδιο μοριακό βάρος, αλλά τα άτομα είναι διαφορετικά διατεταγμένα.

Ο ακριβής τύπος του hashishene φαίνεται αρκετά εκφοβιστικός — 5,5-dimethyl-1-vinylbicyclo[2.1.1]hexane. Ευτυχώς, οι επιστήμονες που ανακάλυψαν αυτήν την ουσία της έδωσαν ένα πολύ πιο σύντομο και αξέχαστο όνομα. Και αυτό το όνομα αντανακλά το θλιβερό γεγονός ότι αυτό το σπάνιο τερπένιο βρίσκεται μόνο σε μεγάλες ποσότητες σε ορισμένες μορφές χασίς. Συγκεκριμένα, στο μαροκινό χασίς που είναι τόσο οικείο στους Ευρωπαίους χρήστες, αλλά σχεδόν άγνωστο στις ΗΠΑ και αλλού.

Ο Λόγος που το Μαροκινό Χασίς Είναι Τόσο Δημοφιλές

Το Μαρόκο είναι μια χώρα στη Βόρεια Αφρική που σίγουρα υπερηφανεύεται για πολλά πράγματα. Και ένα από αυτά είναι το μαροκινό χασίς. Οι Ευρωπαίοι το αγαπούν για την ήπια αλλά μεθυστική του επίδραση και την αξέχαστη γεύση του — απαλή, γήινη, ανθώδης και γλυκιά. Οι ηρεμιστικές ιδιότητες του εφέ ίσως οφείλονται στο υψηλό επίπεδο CBD που κάποιοι υποστηρίζουν ότι διαθέτουν οι μαροκινές ποικιλίες. Μια άλλη πιθανή εξήγηση ίσως είναι οι μοναδικές πρωτόγονες μέθοδοι των παραγωγών χασίς στη χώρα αυτή. Αυτές οι μέθοδοι ίσως οδηγούν σε μεγαλύτερο ποσοστό αποδόμησης της THC σε κανναβινόλη, η οποία έχει ήπια μόνο ηρεμιστική δράση.

Όσον αφορά το χαρακτηριστικό άρωμα του μαροκινού χασίς, διάφοροι άνθρωποι προτείνουν διαφορετικές θεωρίες. Η επικρατούσα ιδέα είναι ότι υπάρχει κάτι μοναδικό στο χώμα του Μαρόκου, ειδικά στην κοιλάδα Rif. Το χώμα εκεί είναι εξαιρετικά φτωχό και ξηρό, και οι καλλιεργητές που προσπαθούν να καλλιεργήσουν μαροκινή κάνναβη σε εσωτερικό χώρο συμβουλεύονται να μην υπερτροφοδοτούν τα φυτά τους και να τους δίνουν την ελάχιστη ποσότητα νερού.

Υπάρχουν επίσης τα γενετικά Ketama (Ketama είναι μια μικρή αγροτική κοινότητα στο Μαρόκο) που συνδέεται με το πιο ποιοτικό χασίς. Λέγεται ότι ο μόνος τρόπος να αποκτηθεί η ίδια γεύση χασίς από ποικιλίες Ketama που καλλιεργούνται σε εσωτερικό χώρο είναι να χρησιμοποιηθεί το ντόπιο χώμα Ketama.

Όπως θα δούμε, οι επιστήμονες που απομόνωσαν πρώτοι το hashishene αμφισβήτησαν αυτές τις θεωρίες.

Πώς Ανακαλύφθηκε Πρώτη Φορά το Hashishene;

Στο τεύχος Νοεμβρίου 2014 του Journal of Chromatography δημοσιεύθηκε μια μελέτη για ένα νέο τερπένιο που θα μπορούσε να είναι αρωματικός δείκτης του χασίς. Ο δηλωμένος στόχος των ερευνητών ήταν να δημιουργήσουν μια τεχνολογία που θα βοηθούσε στον εντοπισμό λαθραίων χωρίς τη βοήθεια σκύλων-ανιχνευτών. Όπως συχνά συμβαίνει, τα αποτελέσματα ήταν πολύ διαφορετικά.

Οι επιστήμονες που εργάζονταν στο Πανεπιστήμιο της Νίκαιας στη Νότια Γαλλία εξέτασαν διάφορα δείγματα ρητίνης κάνναβης που κατασχέθηκαν από τις αρχές. Συνολικά, ανέλυσαν περίπου 15 γραμμάρια (περίπου μισή ουγγιά) χασίς «μάλλον προερχόμενο από το Μαρόκο». Οι συγγραφείς έμειναν έκπληκτοι από την ανίχνευση ενός τερπενοειδούς που κανένας ερευνητής κάνναβης δεν είχε περιγράψει ξανά.

Άφθονο στο Μαροκινό Χασίς, αλλά Σπάνιο Αλλού

Η ομάδα πρότεινε ένα όνομα για τη νέα ουσία—hashishene—που αντανακλά τη μοναδικότητά της.

Τα ευρήματα της ομάδας ήταν εντυπωσιακά: το ποσοστό hashishene άγγιζε το 14,9% του συνολικού περιεχομένου σε τερπένια σε ορισμένα δείγματα. Πριν από αυτό, αυτή η εξωτική χημική ουσία δεν ήταν ακριβώς άγνωστη στην επιστήμη, αλλά είχε βρεθεί μόνο σε μικρές ποσότητες και μόνο σε ένα φυτό — το Scotch Spearmint (Mentha cardiaca L).

Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα ήταν ότι, σε αντίθεση με το χασίς, τα αποξηραμένα άνθη κάνναβης είχαν ελάχιστη ποσότητα από το νέο αυτό τερπένιο. Τόσο λίγη, που είχε διαφύγει της προσοχής των φίλων της κάνναβης.

Σημείωσε ότι τα τερπένια γενικά έχουν απασχολήσει την έρευνα γύρω από την κάνναβη για αρκετό καιρό, ίσως όσο και τα ίδια τα κανναβινοειδή. Ο λόγος γι' αυτό είναι το λεγόμενο φαινόμενο συνοδείας. Το φαινόμενο συνοδείας σημαίνει ότι το high:

• δημιουργείται κυρίως από την THC,
• εξισορροπείται από την παρουσία CBD και άλλων κανναβινοειδών,
• ρυθμίζεται περαιτέρω από τα τερπένια, τα τερπενοειδή και τα φλαβονοειδή.

Γιατί το Hashishene Υπάρχει στο Χασίς και Όχι στα Άνθη;

Αν μια ουσία απουσιάζει από τα αποξηραμένα άνθη, αλλά στη συνέχεια εμφανίζεται μυστηριωδώς σε ένα προϊόν—χασίς—που παράγεται από αυτά, αυτό σημαίνει μόνο ένα πράγμα: υπήρχε κάποια χημική ένωση μέσα στα αποξηραμένα άνθη και αυτή μετατράπηκε σε μια άλλη ένωση κατά τη διάρκεια των επόμενων σταδίων.

Όλα Έχουν να Κάνουν με τη Διαδικασία Παραγωγής Χασίς

Οι επιστήμονες σύντομα ανακάλυψαν ότι το hashishene ήταν ουσιαστικά πολύ παρόμοιο με το μυρσένιο, το οποίο υπάρχει σε μεγάλες ποσότητες στα άνθη της κάνναβης και είναι πολύ γνώριμο στους λάτρεις της κάνναβης. Και τα δύο τερπένια έχουν τον ίδιο αριθμό και είδος ατόμων, αλλά στο hashishene είναι διατεταγμένα διαφορετικά.

Αυτή η αναδιάταξη, σύμφωνα με την υπόθεση της ομάδας, συμβαίνει λόγω του μοναδικού τρόπου που οι Μαροκινοί καλλιεργητές παράγουν το χασίς τους. Τοποθετούν τις κορυφές των φυτών που έχουν μαζέψει στις σκεπές των καλυβών τους, όπου ξηραίνονται κάτω από τον πλούσιο σε UV αφρικανικό ήλιο. Επιπλέον, όταν τα άνθη έχουν αποξηρανθεί με αυτόν τον τρόπο, ξεκινάει η μακρόχρονη διαδικασία κοσκινίσματος. Αυτή είναι επίσης περίοδος όπου το φυτικό υλικό εκτίθεται σταθερά στο άμεσο ηλιακό φως.

Ένας ακόμη παράγοντας είναι το οξυγόνο, και όλη η διαδικασία λέγεται φωτοοξείδωση. Αντίθετα, η κλασική καλή πρακτική των καλλιεργητών κάνναβης της Δύσης είναι να ΜΗΝ εκθέτουν τα άνθη που ξηραίνονται και ωριμάζουν σε άμεσο φως. Περιορίζουν επίσης την επαφή με το οξυγόνο, ωριμάζοντας αργά τα αποξηραμένα άνθη σε κλειστά γυάλινα βάζα. Το θέμα είναι ότι τόσο το φως όσο και το οξυγόνο αποδομούν την THC σε κανναβινόλη, μια ουσία με κάποια ηρεμιστική δράση αλλά ελάχιστη ψυχαγωγική αξία. Σε μια κουλτούρα που εστιάζει πάντα στην ισχύ, η ξήρανση της πολυπόθητης σοδειάς στον ήλιο μοιάζει βάρβαρη. Όμως, όπως είδαμε, μπορεί να έχει και τα πλεονεκτήματά της.

Και Άλλα Τερπενοειδή Μπορεί να Παράγονται με τον Ίδιο Τρόπο

Η ιστορία δεν τελειώνει με τη μετατροπή του μυρσενίου σε hashishene. Το ίδιο συμβαίνει και με άλλα, δευτερεύοντα τερπενοειδή. Δεν χρειάζεται να είσαι διδακτορικός στην επιστήμη της κάνναβης για να γνωρίζεις ότι τα άνθη αλλάζουν άρωμα, γεύση και επίδραση καθ' όλη τη διάρκεια της ωρίμανσης, της αποξήρανσης, της ωρίμανσης και ακόμη και της αποθήκευσης. Αυτό συμβαίνει διότι τα κύρια τερπένια υπόκεινται διαρκώς σε χημικές αντιδράσεις και αποτελούν πηγή σύνθεσης αμέτρητων τερπενοειδών.

Έτσι, όταν τα βότανά σου εκτίθενται στον ήλιο και στον άνεμο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλα τα τερπένια—όντας πτητικά—απλώς εξατμίζονται, αφαιρώντας το άρωμα και τη γεύση και περιορίζοντας τις αποχρώσεις του high. Κάποια τερπένια στην πραγματικότητα μετατρέπονται σε κάτι νέο, πολλές φορές ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Και το μαροκινό χασίς είναι μόνο ένα παράδειγμα.

Ακόμα Πολλά Παραμένουν Μυστήριο

Η αντίδραση μετατροπής του μυρσενίου σε hashishene έχει πλέον περιγραφεί γενικά από την επιστήμη. Επιπλέον, υπάρχουν εταιρείες που ισχυρίζονται ότι έχουν τελειοποιήσει τη διαδικασία και μάλιστα προσφέρουν καθαρό hashishene προς πώληση.

Παρόλα αυτά, υπάρχουν αρκετά άγνωστα που παραμένουν. Ενώ η φωτοοξείδωση εξ ορισμού βασίζεται στην παρουσία οξυγόνου και στην έκθεση στο ηλιακό φως, πιθανότατα εμπλέκονται και κάποιες άγνωστες ακόμη χημικές ουσίες. Πιστεύεται ότι αυτοί οι φωτοευαισθητοποιητές λειτουργούν ως καταλύτες, αλλά το τι ακριβώς είναι και πώς συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις μέσα στην κάνναβη μένει ακόμα να ανακαλυφθεί.

Άλλα Συχνά Τερπένια στην Κάνναβη

Μυρσένιο

Αναλύσαμε παραπάνω πως το μυρσένιο είναι ο πρόδρομος του hashishene, αλλά δεν μιλήσαμε λεπτομερώς για το ίδιο το τερπένιο, οπότε ας το κάνουμε τώρα. Το μυρσένιο είναι στην πραγματικότητα το πιο άφθονο τερπένιο στην κάνναβη και εκτιμάται ότι αποτελεί έως και το 65% όλων των τερπενίων της κάνναβης. Βρίσκεται σε περίπου στο 1/5 των σύγχρονων ποικιλιών κάνναβης και είναι υπεύθυνο για το όμορφο γήινο, πευκώδες και βοτανικό υπόγευση που όλοι γνωρίζουμε και αγαπάμε. Όσον αφορά τα πιθανά οφέλη για την υγεία, το μυρσένιο θεωρείται ότι βοηθά σε:

• Διαταραχές ύπνου
• Άγχος
• Κατάθλιψη
• Μυϊκούς σπασμούς
• Στρες
• Φλεγμονή

Το μυρσένιο βρίσκεται σε όλο το φυτικό βασίλειο, με υψηλές συγκεντρώσεις σε μάνγκο, λυκίσκο, θυμάρι, φύλλα δάφνης και λεμονόχορτο.

Λιμονένιο

Το λιμονένιο είναι το πιο αρωματικό από όλα τα τερπένια που βρίσκονται στη μαριχουάνα, με ποικιλίες όπως Sour Diesel και Super Lemon Haze να το αναδεικνύουν πραγματικά. Έχει ένα ξεκάθαρα εσπεριδοειδές και έντονο άρωμα, γι' αυτό και είναι τόσο δημοφιλές στις διασταυρώσεις, αλλά επίσης εκτιμάται για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Πιστεύεται ότι προσφέρει τα εξής οφέλη:

• Ανύψωση διάθεσης
• Αντιβακτηριακές ιδιότητες
• Αντιμυκητιακές ιδιότητες
• Βοήθεια με την κατάθλιψη

Το λιμονένιο απαντάται κυρίως στην οικογένεια των εσπεριδοειδών, με υψηλές συγκεντρώσεις σε λεμόνια και πορτοκάλια, καθώς και στο λεμονόχορτο.

Λιναλοόλη

Η λιναλοόλη είναι από τα πιο διακριτικά τερπένια που υπάρχουν στην κάνναβη, αλλά και αυτή δίνει στο φυτό το κλασσικό άρωμα "χόρτου". Είναι το άρωμα που θα βρείτε σε ποικιλίες όπως OG Kush και Amnesia Haze, με ήπιο ανθώδες και πικάντικο χαρακτήρα. Συχνά χρησιμοποιείται λόγω των πιθανών ιατρικών της ωφελειών, όπως:

• Βοήθεια στην ανακούφιση του πόνου
• Αντιφλεγμονώδης δράση
• Ηρεμιστικά αποτελέσματα
• Αντιμετώπιση αϋπνίας
• Πιθανές αντικαρκινικές ιδιότητες

Βρίσκεται ευρέως στη φύση, ιδιαίτερα στη λεβάντα, και χρησιμοποιείται επίσης σε σαπούνια και καθαριστικά προϊόντα.

Τερπινολένιο

Το τερπινολένιο είναι άλλο ένα από τα διακριτικά τερπένια που βρίσκονται στη μαριχουάνα, αλλά προσφέρει ένα εξαιρετικό ανθώδες και βοτανικό άρωμα. Συχνά εμφανίζεται ως άρωμα μήλου ή πασχαλιάς και χρησιμοποιείται ευρέως στη βιομηχανία καλλυντικών χάρη στο ευαίσθητο άρωμά του. Έχει επίσης πιθανές φαρμακευτικές δράσεις που περιλαμβάνουν βοήθεια με:

• Ανακούφιση άγχους
• Ανακούφιση κατάθλιψης
• Ανακούφιση πόνου
• Αντιφλεγμονώδεις δράσεις
• Βοήθεια με το στρες

Συναντάται σε πολλά φυτά με πολύ υψηλές συγκεντρώσεις σε βελόνες πεύκου και κωνοφόρα δέντρα.

Άλφα-Πινένιο και Βήτα-Πινένιο

Το άλφα και βήτα-πινένιο είναι δύο τερπένια με πολλές ομοιότητες, και τα δύο απαντώνται στην κάνναβη, αλλά έχουν λίγο διαφορετικά αρώματα. Το άλφα-πινένιο έχει περισσότερο γήινο, ξυλώδες άρωμα, ενώ το βήτα-πινένιο είναι ελαφρώς πιο γλυκό και ανθώδες. Και τα δύο έχουν πιθανές φαρμακευτικές ιδιότητες, όπως:

• Βοήθεια στο άσθμα
• Αντιφλεγμονώδεις δράσεις
• Αντιοξειδωτικές ιδιότητες
• Πρόληψη διαταραχών μνήμης
• Πιθανά αντικαρκινικά οφέλη

Και τα δύο βρίσκονται ευρέως στη φύση, με υψηλές συγκεντρώσεις σε βελόνες πεύκου, δεντρολίβανο και βασιλικό.

Καρυοφυλλένιο

Το καρυοφυλλένιο είναι το τελευταίο τερπένιο που εξετάζουμε και συχνά αποκαλείται «πικάντικο» ή «ξύλο». Είναι το τερπένιο που δίνει στις ποικιλίες Jack Herer και Girl Scout Cookies τη μοναδική τους γεύση, με δυνατό άρωμα πιπεριού, γαρυφάλλου, κανέλας και βότανου. Είναι το μοναδικό τερπένιο που έχει αποδειχθεί ότι δεσμεύεται στον υποδοχέα CB2, πράγμα που σημαίνει ότι τροποποιεί τη δράση των κανναβινοειδών στο σώμα μας. Θεωρείται επίσης ότι προσφέρει τα εξής οφέλη υγείας:

• Ανακούφιση πόνου
• Αντιφλεγμονώδεις δράσεις
• Ανακούφιση άγχους
• Βελτίωση διάθεσης

Το βρίσκουμε σε διάφορα φυτά, όπως μαύρο πιπέρι, ρίγανη, βασιλικό και λυκίσκο.

Συμπέρασμα

Η ανακάλυψη ενός νέου τερπενίου και η πιθανή εξήγηση της σύνθεσής του έχει πολλές προεκτάσεις. Πρώτον, μπορεί να βοηθήσει στην πράξη όσους θέλουν να μάθουν πώς να φτιάξουν χασίς που να έχει ακριβώς τη γεύση του παραδοσιακού προϊόντος του Μαρόκου. Δεύτερον, ρίχνει φως σε μια ολόκληρη κατηγορία χημικών αντιδράσεων που ενδέχεται να παράγουν πολλά νέα τερπενοειδή. Και τρίτον, δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι το hashishene, αυτό το νέο αστέρι στην ομάδα των συστατικών της κάνναβης, θα μπορούσε να έχει μοναδικές θεραπευτικές ιδιότητες. 

Άλλωστε, η επιστήμη της κάνναβης βρίσκεται ακόμα στα σπάργανα και σίγουρα θα μάθουμε ακόμα πολλά για αυτό το καταπληκτικό φυτό.

Εξωτερικές Πηγές

1. Πολυδιάστατη ανάλυση των πτητικών συστατικών της κάνναβης: Ταυτοποίηση του 5,5-dimethyl-1-vinylbicyclo[2.1.1]hexane ως πτητικού δείκτη του χασίς, της ρητίνης του Cannabis sativa L., Marie Marchini et al., Journal of Chromatography, Τόμος 1370, 28 Νοεμβρίου 2014, σελ. 200-215
2. Cannabis Sativa L.: συνολική ανασκόπηση των αναλυτικών μεθοδολογιών για τον χαρακτηρισμό κανναβινοειδών και τερπενίων, Giuseppe Micalizzi et al., Journal of Chromatography, Τόμος 1637, 25 Ιανουαρίου 2021
3. Η επίδραση της ακτινοβόλησης αποξηραμένων ανθέων κάνναβης στα επίπεδα κανναβινοειδών, τερπενίων και στις αντικαρκινικές ιδιότητες των εκχυλισμάτων, Olga Kovalchuk et al., Biocatalysis and Agricultural Biotechnology, Τόμος 29, Οκτώβριος 2020