Τι είναι τα φλαβονοειδή στην κάνναβη;

• 1. Τι είναι τα φλαβονοειδή;
• 2. Τα πιο κοινά φλαβονοειδή
• 2. a. Φλαβονόλες
• 2. b. Φλαβανόνες
• 2. c. Ανθοκυανίνες
• 2. d. Ισοφλαβονοειδή
• 2. e. Άλλα φλαβονοειδή
• 3. Κανφλαβίνες
• 4. Φλαβονοειδή και το φαινόμενο συνοδείας (entourage effect)
• 5. Πώς να μεγιστοποιήσετε τα οφέλη των φλαβονοειδών
• 6. Συμπεράσματα

Φυτά από σπόρους θηλυκοποίησης παράγουν εκατοντάδες διαφορετικές χημικές ενώσεις, όπως κανναβινοειδή και τερπένια. Και τα δύο, κανναβινοειδή και τερπένια, είναι υπεύθυνα για τον τύπο του εφέ (high) που βιώνετε όταν καταναλώνετε κάνναβη, αλλά πρόσφατη έρευνα ανακάλυψε έναν νέο τύπο χημικής ένωσης που πιστεύεται επίσης ότι επηρεάζει το εφέ. Τα φλαβονοειδή είναι χημικές ενώσεις υπεύθυνες για τη γεύση του φυτού κάνναβης ενώ παίζουν και σημαντικό ρόλο στα διακριτικά χρώματα που μπορούν να έχουν τα φυτά κάνναβης.

1. Τι είναι τα φλαβονοειδή;

Τα φλαβονοειδή ανήκουν σε μια μεγαλύτερη ομάδα χημικών ενώσεων που ονομάζονται πολυφαινόλες και βρίσκονται σε φυτά, φρούτα και λαχανικά. Έχετε υπόψη ότι δεν είναι όλες οι πολυφαινόλες φλαβονοειδή, αν και έχουν ομοιότητες· υπάρχουν περίπου 4.000 διαφορετικά φλαβονοειδή από ένα σύνολο 8.000 πολυφαινολών, που σημαίνει ότι όλα τα φλαβονοειδή είναι πολυφαινόλες αλλά όχι όλες οι πολυφαινόλες είναι φλαβονοειδή. Όπως αναφέρθηκε, τα φλαβονοειδή βρίσκονται στα περισσότερα φυτά και είναι υπεύθυνα για τα διαφορετικά χρώματα, αρώματα και γεύσεις που διαθέτουν τα φυτά ενώ παίζουν ρόλο και στην προστασία και αναπαραγωγή του φυτού. Αυτό συμβαίνει γιατί ορισμένα φλαβονοειδή εκπέμπουν έντονη οσμή που απομακρύνει έντομα, ενώ άλλα εκπέμπουν άρωμα που προσελκύει ορισμένους επικονιαστές, βοηθώντας έτσι στην αναπαραγωγή και τη διασπορά των σπόρων.

Τα φλαβονοειδή επηρεάζουν επίσης το άρωμα και τη γεύση της κάνναβης αλλά, σε αντίθεση με τα τερπένια και τα κανναβινοειδή, τα φλαβονοειδή βρίσκονται σε άλλα μέρη του φυτού κάνναβης, όπως τα στελέχη, τα φύλλα και τους σπόρους, οπότε παρόλο που συχνά απορρίπτονται, τα φύλλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σούπερ υγιεινά smoothies. Εκτός από το ότι είναι ευεργετικά για τα φυτά, τα φλαβονοειδή είναι ωφέλιμα και για τον άνθρωπο. Όπως αποδεικνύεται, όπως και τα τερπένια, τα φλαβονοειδή διαθέτουν αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιοξειδωτικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες. Δεν υπάρχουν ακόμη συγκεκριμένα δεδομένα που να το επιβεβαιώνουν, αλλά οι επιστήμονες λένε πως μια σαφής ένδειξη είναι η χαμηλότερη εμφάνιση χρόνιων ασθενειών όπως στεφανιαία νόσος, υπέρταση και εγκεφαλικό σε περιοχές όπου οι άνθρωποι καταναλώνουν πολλά φρούτα και λαχανικά, όπως η Μεσόγειος.

2. Τα πιο κοινά φλαβονοειδή 

Παρόλο που τα τερπένια είναι πιο γνωστά στον κόσμο της κάνναβης, τα φλαβονοειδή βρίσκονται σε υψηλότερες συγκεντρώσεις από τα τερπένια. Οι επιστήμονες έχουν ήδη εντοπίσει πάνω από 20 διαφορετικά φλαβονοειδή στην κάνναβη, τα οποία βασικά χωρίζονται σε τρεις κύριες ομάδες:

• Φλαβονόλες; 
• Φλαβανόνες;
• Ισοφλαβονοειδή και;
• Ανθοκυανίνες, μεταξύ άλλων.

Φλαβονόλες

Οι φλαβονόλες είναι μια κατηγορία φλαβονοειδών που περιλαμβάνει την καμφερόλη και την κουερσετίνη, και οι δύο αυτές χημικές ουσίες έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες και μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Συνεχιζόμενες έρευνες αξιολογούν αυτή την κατηγορία για τις πιθανές ωφέλειες στην υγεία. Μέχρι στιγμής, ερευνητές τις έχουν εξετάσει σε ειδικά μοντέλα που έχουν αξιολογήσει αντιφλεγμονώδεις και αντικαρκινικές ιδιότητες. Πιο συγκεκριμένα, μελέτες στην φλαβονόλη καμφερόλη έδειξαν πως το μόριο ενδέχεται να συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου για καρκίνο του παγκρέατος — μία από τις πιο θανατηφόρες μορφές καρκίνου.

Επιπλέον, πρόσθετη έρευνα υποδεικνύει ότι η κουερσετίνη έχει αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην καταπολέμηση συμπτωμάτων διαφόρων καταστάσεων, όπως το άσθμα και η αρθρίτιδα. Δεδομένου ότι η φλεγμονή παίζει καθοριστικό ρόλο σε πολλές μορφές χρόνιων παθήσεων, η πρόσληψη φλαβονόλων μέσω της κάνναβης και άλλων διατροφικών πηγών θα μπορούσε να βοηθήσει στην ευεξία μας και να μας διατηρήσει πιο υγιείς για περισσότερο.

Φλαβονόλες

Φλαβανόνες

Οι φλαβανόνες έχουν επίσης αντιοξειδωτικές ιδιότητες αλλά το βασικό όφελος είναι ότι βοηθούν στην απομάκρυνση μορίων που μπορούν να βλάψουν τα κύτταρά σας, ενδεχομένως προστατεύοντάς σας από καρκίνο και διάφορες ασθένειες. Αυτή η φλαβονοειδής ένωση μπορεί επίσης να μειώσει τη χοληστερόλη και προσφέρει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

Φλαβανόνες

Αν ψάχνετε για μια ποικιλία που προσφέρει όλα τα οφέλη για την υγεία των φλαβανόνων, ρίξτε σίγουρα μια ματιά στην άκρως εσπεριδοειδή Orange Sherbet Auto!

Οι φλαβανόνες βρίσκονται κυρίως στα εσπεριδοειδή γιατί είναι από τις ενώσεις που δίνουν την πικρή γεύση στα φρούτα.

Ανθοκυανίνες

Αυτό το φλαβονοειδές πιστεύεται ότι έχει τόσο αντιφλεγμονώδεις όσο και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, και βρίσκεται κυρίως στα παρακάτω τρόφιμα:

Ανθοκυανίνες

Οι ανθοκυανίνες είναι ίσως το πιο γνωστό φλαβονοειδές επειδή δίνουν στα φυτά, τα φρούτα και τα λαχανικά τα διακριτικά τους μπλε, μωβ ή κόκκινα χρώματα. Πέρα από τα εντυπωσιακά χρώματα, αυτές οι χρωστικές έχουν κι άλλους σημαντικούς βιολογικούς ρόλους. Αντανακλώντας συγκεκριμένα μήκη κύματος φωτός, λειτουργούν ως φυσικό αντηλιακό του φυτού που προστατεύει τους ιστούς από τις επιβλαβείς επιδράσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας. Επιπλέον, βοηθούν στη ρύθμιση της ανάπτυξης του φυτού και επίσης δρουν ως αντιοξειδωτικά που προστατεύουν τα κύτταρα από τη φθορά των ελευθέρων ριζών. Εκτός φυτών, οι ανθοκυανίνες είναι σημαντικό κομμάτι και της ανθρώπινης διατροφής. Συνεχιζόμενες μελέτες δείχνουν ότι διαθέτουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες που προστατεύουν τα κύτταρα μας από οξειδωτικές βλάβες που συνδέονται με τη ζημιά στο DNA και πολλές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου. Αυτά τα πολύχρωμα μόρια σχετίζονται επίσης με τη βελτίωση της νοητικής λειτουργίας και ίσως διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας και της λειτουργίας του εγκεφάλου όσο μεγαλώνουμε.

Ισοφλαβονοειδή

Τα ισοφλαβονοειδή παίζουν ρόλο στο μεταβολισμό και την ορμονική ισορροπία επειδή έχουν φυτο-οιστρογονική δράση που μιμείται τα οιστρογόνα. Αυτό σημαίνει ότι τα ισοφλαβονοειδή θα μπορούσαν να ωφελήσουν γυναίκες πριν και μετά την εμμηνόπαυση στην αντιμετώπιση καταστάσεων και συμπτωμάτων που προκαλούνται από έλλειψη οιστρογόνων. Κατά την εμμηνόπαυση, τα επίπεδα οιστρογόνων μειώνονται φυσιολογικά, προκαλώντας μια σειρά συμπτωμάτων που μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα ζωής μιας γυναίκας, όπως απώλεια οστικής μάζας, αλλαγές στη διάθεση και εξάψεις. Τα ισοφλαβονοειδή ίσως βοηθήσουν στην αντιμετώπιση αυτών των συμπτωμάτων σε ορισμένες γυναίκες, λειτουργώντας ως φυτικό υποκατάστατο των οιστρογόνων. Επειδή αυτή η ένωση δρα με παρόμοιο τρόπο στο σώμα, ενδέχεται να βοηθήσει στη μείωση της έντασης των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης. Μπορείτε να το σκεφτείτε παρόμοια με το πώς η THC και άλλα κανναβινοειδή μιμούνται τα φυσικά ενδοκανναβινοειδή του σώματος.

Ισοφλαβονοειδή

Άλλα φλαβονοειδή

Όπως προαναφέρθηκε, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι υπάρχουν πάνω από 4.000 φλαβονοειδή αλλά ακόμα δεν τα γνωρίζουμε όλα και ξέρουμε ελάχιστα για εκείνα που γνωρίζουμε. Οι ανθοκυανίνες, οι φλαβονόλες, οι φλαβανόνες και τα ισοφλαβονοειδή είναι τα βασικά φλαβονοειδή που ξέρουμε, όμως υπάρχουν και άλλα φλαβονοειδή για τα οποία παρόλο που γνωρίζουμε ότι υπάρχουν και πού υπάρχουν, δεν γνωρίζουμε αρκετά, όπως:

• Κατεχίνες και;
• Χαλκόνες.

Αυτά τα φλαβονοειδή βρίσκονται σε μπανάνες, μήλα, αχλάδια και ροδάκινα μεταξύ άλλων φρούτων και προσφέρουν αντιβακτηριακές, αντικαρκινικές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, αλλά χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να κατανοήσουμε καλύτερα τις κατεχίνες, τις χαλκόνες και όλα τα υπόλοιπα φλαβονοειδή.

3. Κανφλαβίνες

Εκτός από τα φλαβονοειδή που αναφέρθηκαν σε αυτό το άρθρο, υπάρχουν και κάποια αποκλειστικά για τα φυτά κάνναβης. Αυτά είναι τα Cannflavin-A, Cannflavin-B και Cannflavin-C. Οι κανφλαβίνες εντοπίστηκαν για πρώτη φορά το 1986 όταν οι ερευνητές βρήκαν ότι οι αντιφλεγμονώδεις τους ιδιότητες ήταν τριάντα φορές ισχυρότερες από την ασπιρίνη. Πριν από μερικά χρόνια οι επιστήμονες ανακάλυψαν πώς σχηματίζονται οι κανφλαβίνες στην κάνναβη και σύμφωνα με μελέτη του 2020, οι κανφλαβίνες ίσως να μπορούν ακόμη και να θεραπεύσουν τον καρκίνο του παγκρέατος, όμως αυτά τα ευρήματα αποτελούν μόνο την αρχή.

Δυστυχώς, η απαγόρευση της κάνναβης δυσκόλεψε τους επιστήμονες να μελετήσουν περισσότερο τις κανφλαβίνες γιατί, αν και οι κανφλαβίνες δεν είναι παράνομες, τα φυτά κάνναβης είναι. Και μέχρι πρόσφατα, η κατοχή, η καλλιέργεια και η χρήση κάνναβης ήταν ακόμη παράνομη, κάνοντας την έρευνα σε φλαβονοειδή αποκλειστικά της κάνναβης πρακτικά αδύνατη. Αυτό σημαίνει ότι, παρόλο που γνωρίζουμε τα οφέλη τους, χρειαζόμαστε πολλά περισσότερα δεδομένα για να κατανοήσουμε πώς μπορούμε να επωφεληθούμε στο μέγιστο από όλες τις ωφέλιμες χημικές ενώσεις όπως τα κανναβινοειδή, τα τερπένια και τα φλαβονοειδή που παράγονται από τα φυτά κάνναβης.

4. Φλαβονοειδή και το φαινόμενο συνοδείας (Entourage Effect)

Τα φλαβονοειδή πιθανόν παίζουν ρόλο στο φαινόμενο συνοδείας (entourage effect) επειδή ευθύνονται εν μέρει για τη γεύση και το άρωμα των φυτών κάνναβης. Για όσους δεν ξέρουν τι είναι το entourage effect, αναφέρεται στο πώς οι διάφορες ενώσεις της κάνναβης όπως τα κανναβινοειδή, τα τερπένια και τα φλαβονοειδή δρουν συνεργικά για να παρέχουν πιο πλήρες αποτέλεσμα. Αυτό συμβαίνει γιατί τα φλαβονοειδή βοηθούν στη μεγαλύτερη βιοδιαθεσιμότητα των κανναβινοειδών στο σώμα, αλλά και επηρεάζουν το πώς τα κανναβινοειδή μεταφέρονται στο σώμα και πώς αλληλεπιδρούν με τους υποδοχείς κανναβινοειδών.

Εκτός αυτών, οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα φλαβονοειδή μπορούν να επηρεάσουν ένα συγκεκριμένο ένζυμο που εμπλέκεται στο μεταβολισμό της THC και της CBD. Για όλους αυτούς τους λόγους, πάντα να προτιμάτε πλήρους φάσματος (full-spectrum) εκχυλίσματα αντί για απομονωμένες ενώσεις (isolates).

5. Πώς να μεγιστοποιήσετε τα οφέλη των φλαβονοειδών

Τα φλαβονοειδή βρίσκονται στην κάνναβη αλλά και σε άλλα φυτά και φρούτα, και είναι εξαιρετικά σημαντικά αφού είναι υπεύθυνα για τη χρωματική απόχρωση των λουλουδιών και των φρούτων αλλά και βοηθούν τα φυτά να προσελκύσουν επικονιαστές και να αντισταθούν σε έντομα. Ακόμα δεν υπάρχουν πολλά δεδομένα για τις άμεσες επιδράσεις των φλαβονοειδών, αλλά πιστεύεται ότι δρουν συνεργιστικά με τα κανναβινοειδή και τα τερπένια, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητά τους. Εάν ενδιαφέρεστε να εκμεταλλευτείτε στο έπακρο τα οφέλη των φλαβονοειδών, θα πρέπει να επιλέξετε τον τρόπο κατανάλωσης που προσφέρει τα περισσότερα. Κι ενώ δεν είναι 100% επιβεβαιωμένο επειδή λείπει η έρευνα, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο καλύτερος τρόπος να μεγιστοποιήσετε την κατανάλωση φλαβονοειδών είναι τρώγοντας ανθούς κάνναβης… αλλά γιατί;

Το να καπνίσετε ένα τσιγάρο ή να κάνετε bong, για παράδειγμα, εκθέτει τα φλαβονοειδή στη φωτιά, κάτι που μπορεί να ενεργοποιήσει ορισμένα φλαβονοειδή αλλά θα καταστρέψει άλλα. Αυτό σημαίνει πως ο καλύτερος τρόπος είναι να ΜΗΝ τα εκθέτετε σε υψηλές θερμοκρασίες, ενώ τα βρώσιμα, τα έλαια και τα βάμματα μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματικοί τρόποι κατανάλωσης φλαβονοειδών, ανάλογα με το πώς κάνετε αποκαρβοξυλίωση των ανθών σας, καθώς συνιστάται να επιλέγετε χαμηλές θερμοκρασίες. Θυμηθείτε ότι θερμοκρασίες πάνω από 70 με 75 °C μπορούν να τα καταστρέψουν, οπότε προσπαθήστε να μείνετε κάτω από αυτό το όριο. Υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να μάθουμε για τα φλαβονοειδή, τα οφέλη τους και τον καλύτερο τρόπο να μεγιστοποιήσουμε την παραγωγή τους, αλλά όπως γνωρίζετε, η κάνναβη παραμένει παράνομη στις περισσότερες περιοχές και είναι δύσκολο να γίνει έρευνα.

6. Συμπεράσματα

Τα φλαβονοειδή βρίσκονται στα περισσότερα φυτά, συμπεριλαμβανομένης της κάνναβης, και έχουν πολλά οφέλη για την υγεία που μπορούν να σας προστατεύσουν από διάφορες παθήσεις. Ωστόσο, τα περισσότερα φλαβονοειδή βρίσκονται στα φύλλα και τα κλαδιά της κάνναβης, οπότε για να λάβετε αυτά τα οφέλη πρέπει να τα καταναλώσετε.

Ένας υπέροχος τρόπος να καταναλώσετε φλαβονοειδή κάνναβης είναι να αναμείξετε τα φύλλα σε γεύματα και ροφήματα, όπως σαλάτες και smoothies. Επομένως, αν αναρωτιέστε πώς να καταναλώσετε φλαβονοειδή κάνναβης, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα μεγάλα φύλλα-βεντάλιες για να φτιάξετε σούπερ θρεπτικά smoothies. 

Αν γνωρίζετε κάποιο tip που θα βοηθήσει άλλους καλλιεργητές να καταναλώσουν φλαβονοειδή κάνναβης, μοιραστείτε το στα σχόλια παρακάτω!

Εξωτερικές αναφορές

1. Cannflavins - From plant to patient: A scoping review - Simon Erridge, Nagina Mangal, Oliver Salazar, Barbara Pacchetti and Mikael H Sodergren.
2. The Hallmarks of Flavonoids in Cancer. Molecules. - Ponte, Luis & Pavan, Isadora & Mancini, Mariana & Silva, Luiz & Morelli, Ana & Severino, Matheus & Bezerra, Rosangela & Simabuco, Fernando. (2021). 
3. Flavonoids in the Treatment of Neuropathic Pain. - Rao, Prashant & Mainkar, Ojas & Bansal, Nitin & Rakesh, Neal & Haffey, Paul & Urits, Ivan & Orhurhu, Vwaire & Kaye, Alan & Urman, Richard & Gulati, Amitabh & Jones, Mark. (2021).