Voordelen van Micro-organismen in Je Cannabis Tuin

• 1. Micro-organismen en cannabis
• 2. Hoe cannabisplanten beter laten groeien met gunstige bacteriën
• 3. Bacteriën
• 3. a. Symptomen van schadelijke bacteriën
• 4. Schimmels
• 4. a. Symptomen van schadelijke schimmels
• 5. Aaltjes
• 5. a. Symptomen van schadelijke aaltjes
• 5. b. Predatore aaltjes
• 6. Het belang van microben en gunstige bacteriën bij cannabis kweek
• 6. a. Voedingsstoffen beter beschikbaar maken
• 6. b. Wortelstelsel versterken
• 6. c. Voorkom overbemesting
• 6. d. Bestrijd plagen
• 7. Niet-gunstige microben en schimmels
• 8. Tot slot

Van nature bevat de bodem miljoenen micro-organismen, die zowel gunstig als schadelijk kunnen zijn voor cannabis zaden. Als biologische kweker probeer je alles te bieden wat je plant nodig heeft om gezond te groeien, en hier komen micro-organismen om de hoek kijken. Gunstige micro-organismen ontwikkelen een symbiotische relatie met je planten, stimuleren de groei en beschermen je plant.

1. Micro-organismen en cannabis

Micro-organismen zijn overal te vinden, van onze huid tot in ons eigen lichaam en bestaan hoofdzakelijk uit bacteriën, virussen en schimmels.

In sommige gevallen kunnen deze organismen schadelijk zijn, maar sommige ervan zijn essentieel voor mensen en alle andere levende wezens, inclusief cannabis. Wanneer het om cannabisplanten gaat, leven micro-organismen meestal in de rhizosfeer, het gebied rondom de wortels; dit betekent dat afhankelijk van de aanwezige micro-organismen, ze zeer gunstig of schadelijk kunnen zijn. Gunstige micro-organismen kunnen de groei van je plant stimuleren, beschermen tegen ziektes en insecten, en zelfs tekorten verhelpen. 

2. Hoe Cannabisplanten Beter Laten Groeien met Gunstige Bacteriën

Gunstige micro-organismen zijn alle soorten bacteriën, schimmels, virussen en aaltjes die in een symbiotische relatie met je cannabis kunnen leven, hoewel het ervan afhangt om welk micro-organisme en welke situatie het gaat of ze goed of slecht zijn.

Deze microscopisch kleine wezens breken mineralen af om ze beter beschikbaar te maken voor je planten, houden de bodem vrij van schadelijke micro-organismen en bevorderen plantengroei. Hoewel vogels geen micro-organismen zijn, vormen zij een goed voorbeeld: ze zijn gunstig omdat ze zaden verspreiden met hun uitwerpselen, maar kunnen ook aan je plant eten.

3. Bacteriën 

Bacteriën zijn een van de eerste levensvormen op aarde en komen voor in bijna alle leefomgevingen, van bodem en water tot radioactief afval. Deze micro-organismen kunnen parasitair zijn, maar hebben ook een symbiotische relatie met dieren en alle soorten planten. Er zijn veel gunstige bacteriën voor cannabis, waaronder de soorten Cyanobacteria en Arthrobacter.

Epifytische bacteriën

Epifytische bacteriën zijn bacteriën die op de bladeren, wortels, toppen en zaden kunnen leven, dus eigenlijk overal op het oppervlak van de planten, zoals Cyanobacteria.

Cyanobacteriën zijn micro-organismen die zuurstof produceren en afgeven als bijproduct van fotosynthese, ze veranderen zuurstofarme grond in zuurstofrijke bodem, wat gunstig is voor cannabis, vooral voor het transpiratieproces.

Endofytische bacteriën

Endofytische bacteriën zijn micro-organismen die in je planten leven en groei kunnen stimuleren, zelfs onder zware omstandigheden, zoals Arthrobacter. Deze bacteriën verbeteren de opname van voedingsstoffen, kunnen stress bestrijden en maken antibiotica aan om de plant te beschermen.

Arthrobacter bacteriën worden wereldwijd in de bodem aangetroffen en kunnen ook in cannabisplanten leven. Deze primitieve wezens voeden zich met herbiciden en pesticiden, waardoor ze schadelijke elementen uit de grond en planten verwijderen.

Schadelijke bacteriën 

Zoals hierboven gezegd, kunnen bacteriën gunstig zijn, maar ook slecht zijn voor mensen en planten, dus moet je weten welke bacteriën je aan de bodem toevoegt. Omdat bacteriën echter overal kunnen voorkomen – in de lucht, het water of zelfs op je huid – is het lastig om precies te weten welke je hebt.

Deze organismen zijn zo klein dat je ze niet met het blote oog kunt zien, dus je merkt pas dat je planten zijn besmet als je de symptomen ziet. Bacteriën zoals Erwinia amylovora en Agrobacterium tumefanciens bijvoorbeeld, zijn twee van de vele bacteriesoorten die je plant kunnen aantasten.

Symptomen van schadelijke bacteriën

• Vervormde groei
• Verminderde opbrengsten
• Rot
• Afstervende cellen
• Slappe bladeren

4. Schimmels

Schimmels omvatten onder andere meeldauw en paddenstoelen die veel voorkomen in de natuur. In cannabis zijn deze organismen berucht vanwege het veroorzaken van wortelrot of toprot, maar net als bacteriën kunnen ze afhankelijk van de situatie en het type schimmel ook gunstig zijn. Vooral een specifiek type schimmel, mycorrhiza, is voor cannabis voordelig: de plant levert voedsel, terwijl de schimmel opname van voedingsstoffen bevordert.

Ecto mycorrhiza

Ecto mycorrhiza is een type schimmel die niet in de wortels groeit, maar net buiten het wortelstelsel leeft en soms met het blote oog zichtbaar is. 

Een goed voorbeeld van deze schimmels is Trichoderma koningii, een wereldwijd voorkomende schimmel die volop gebruikt wordt in allerhande gewassen voor de werking als biopesticide, als alternatief voor schimmelziektebestrijding.

Endo mycorrhiza

Endo mycorrhiza is vergelijkbaar met ecto mycorrhiza, maar leeft in de wortels en biedt veel voordelen voor cannabis, bijvoorbeeld Rhizopogon amylopogon. Deze schimmel ontwikkelt een netwerk waardoor er nutriëntenuitwisseling plaatsvindt tussen schimmel en plant in ruil voor koolstof, dat cannabis tijdens de ademhaling aanmaakt.

Hoogwaardige aanbevolen producten met gunstige schimmels en bacteriën 

• Piranha - Dit top-product van onze vrienden bij Advanced Nutrients is een gouden medaille waard (samen met enkele andere producten) in de categorie beste toevoegingen – naar onze mening. Het komt in vloeibare vorm, waardoor het gemakkelijk toe te voegen is aan aarde of hydro, en schept een perfect wortelmilieu voor explosieve groei tijdens de vegetatieve en bloeifase. Het is een van de weinige producten op de markt die zowel een gezonde balans van gunstige schimmels en bacteriën bevat, wat het helaas wel wat duurder maakt.
• Mycoplant - Dit is een veel vriendelijker geprijsde optie die toch alle beste mycorrhizae-schimmels bevat. Glomus Intraradices is een van de meest gebruikte schimmels in biologische landbouw en werkt perfect samen met het wortelsysteem, zodat de plant makkelijker voedingsstoffen opneemt en krachtiger groeit.
• Great White - Als je op zoek bent naar een flinke boost van gunstige bacteriën en schimmels in je wortelzone, dan is Great White een absolute aanrader. Net als Piranha is dit product perfect uitgebalanceerd en bevat het zelfs 30 verschillende soorten schimmels en bacteriën. Het verschil is dat dit specifiek gericht is op het overplanten van stekken, maar je kunt het ook als reguliere toevoeging gebruiken, bijvoorbeeld elke 3 maanden. 

Schadelijke schimmels

Net zoals bij bacteriën kunnen schimmels ook schadelijk zijn voor mensen en planten. Schimmels worden aangetrokken tot cannabis als de luchtvochtigheid hoger is dan normaal en kunnen je plant volledig doen rotten.

Afhankelijk van het type schimmel is het soms moeilijk om ze op te merken, omdat ze meestal in het midden van de toppen, stengel of onderin de wortels beginnen. Je ziet ze pas als de infectie al ver gevorderd is. Schimmels als Botrytis cinerea (veroorzaker van toprot) en Podosphaera xanthii (verantwoordelijk voor meeldauw) behoren tot de meest voorkomende schimmels op cannabis. Schimmel begint vaak als wit poeder (meeldauw) of bruine rotplekken (toprot), die snel je hele plant aantasten als je niets doet. Ook al lijkt het aanvankelijk niet erg, schimmels kunnen uiteindelijk je hele oogst doden.

Symptomen van schadelijke schimmels

• Necrose
• Wit of grijs poeder op je plant
• Gele of doorzichtige vlekken
• Stengels die dunner worden en rotten

6. Aaltjes 

Aaltjes (ook wel rondwormen) zijn meestal parasitaire organismen die zich uitstekend weten aan te passen aan allerlei omgevingen. Deze kleine wormpjes leven in de bodem en zijn meestal schadelijk omdat ze de wortels van je plant kunnen consumeren, waardoor ziektes of wortelrot kunnen ontstaan.

Hoewel ze meestal schadelijk zijn, zijn er ook gunstige soorten zoals Steinernema feltiae, die zich voeden met varenrouwmuggen en trips, waardoor de behoefte aan pesticiden vermindert.

Schadelijke aaltjes

Schadelijke aaltjes vormen een behoorlijk risico voor je cannabis, omdat ze worden aangetrokken door organisch materiaal en vooral in de bodem wonen. Dit betekent dat ze in de bodem blijven en moeilijk op te merken zijn. Wanneer deze wormpjes je plant aanvallen, zie je symptomen die lijken op tekorten, zoals overbemesting of overbewatering, wat veel beginners op het verkeerde been zet.

Omdat aaltjes in de grond blijven, weet je vaak pas wat er aan de hand is als je plant er al erg slecht aan toe is en ze lastig zijn te bestrijden. Bedenk dat er ook aaltjessoorten zijn zoals Ditylenchus dipsaci, die op je plant leven en zich voeden met de stengels, takken en bladstelen. Deze veroorzaken dezelfde symptomen als andere aaltjes maar zijn makkelijker te identificeren.

Symptomen van schadelijke aaltjes

• Geremde wortelgroei
• Verwelkte bladeren
• Gele bladeren
• Vervormde stelen

Predatore aaltjes

Hoewel veel typen aaltjes je oogst kunnen schaden, zijn niet alle aaltjes een bedreiging. Bepaalde soorten aaltjes kunnen zelfs fungeren als een soort beveiligingssysteem tegen hun ongewenste soortgenoten. Monorchide aaltjes, Dorylaimide aaltjes, Steinernema feltiae en Heterorhabditis bacteriophora zijn vier soorten die je graag in je cannabiswortezone ziet. Ze werken elk op hun eigen manier, sommige eten simpelweg schadelijke aaltjes op, terwijl andere met een naaldachtig aanhangsel de ongewenste beestjes doorboren en een verlammend gif inspuiten. Daarna… eten ze ze op.

Nadat ze de schadelijke aaltjes (en andere parasitaire bodemdiertjes) hebben verteerd, worden de reststoffen vrijgegeven in een voor de plant opneembare voedingsvorm. Zo veranderen ongewenste plagen in plantenvoeding.
Wil je zelf gunstige aaltjes toevoegen aan het wortelsysteem van je oogst? Bezoek dan je lokale hydroponic shop en vraag daar eens wat ze in het assortiment hebben. Er zijn genoeg producten verkrijgbaar.

8. Het Belang van Microben en Gunstige Bacteriën bij Cannabis Kweek

Er zijn heel wat voordelen te halen uit zorgvuldig omgaan met je bodem en het toevoegen van de juiste micro-organismen. Het kan wat extra werk zijn, maar het is het zeker waard.

Voedingsstoffen beter beschikbaar maken

Hoewel voedingsstoffen vaak ruim aanwezig zijn in de bodem, heeft cannabis soms toch moeite met het opnemen van NPK of andere belangrijke voedingselementen. Deze moeten eerst door micro-organismen worden afgebroken, zodat de plant ze gemakkelijk kan opnemen. Micro-organismen rondom de wortels breken essentiële voedingsstoffen af tot kleinere delen die makkelijker worden opgenomen en produceren ook andere elementen, zoals ijzer, dat cannabis in kleine hoeveelheden gebruikt. Bacteriën zoals Azotobacter vinelandii en Rhizobia doen bijvoorbeeld aan nitrificatie, waardoor ammoniak omgezet wordt in nitrieten. Zo komt stikstof (N) makkelijker beschikbaar voor de wortels.

Wortelstelsel versterken

Bepaalde micro-organismen verbeteren het vermogen van de wortels om water en voedingsstoffen op te nemen, doordat ze een uitgebreid netwerk vormen dat aansluit op de wortels. Glomus intraradices is zo’n schimmel die een netwerk vormt en het mogelijk maakt voor je plant om water en voeding te bereiken zonder te hoeven wachten tot de wortels er zelf komen, terwijl de plant bovendien beschermd wordt.

Voorkom overbemesting

Hoewel voedingsstoffen onmisbaar zijn voor groei, kan een overschot tekorten veroorzaken en de groei verstoren. Sommige micro-organismen, zoals Bacillus streptomyces, verwijderen niet alleen restanten van pesticiden en toxines, maar breken ook overtollige voeding af, zodat je overbemesting voorkomt.

Bestrijd plagen

Omdat planten en micro-organismen in een harmonieuze relatie leven die voor beide partijen gunstig is, werken ze samen om plagen te bestrijden en te elimineren die de plant willen aanvallen.

9. Niet-Gunstige Microben en Schimmels

Zoals je in dit artikel hebt gelezen, zijn er veel voordelen aan het hebben van micro-organismen en schimmels in je cannabistuin. Het is echter ook belangrijk om te weten dat er behoorlijk wat niet-gunstige micro-organismen en schimmels zijn. Deze kunnen levensbedreigende effecten hebben op je planten, dus het is belangrijk om te weten waar je op moet letten. In het volgende deel behandelen we vijf veelvoorkomende niet-gunstige microben en schimmels die je tegen kunt komen.

Fusarium

Ten eerste is er Fusarium-schimmel, een type schimmel dat grote schade aan kan richten in een cannabistuin als het niet snel wordt aangepakt. Deze schimmel verspreidt zich razendsnel en kan binnen enkele dagen de hele tuin overnemen. Het kan verwelking, groeivertraging en verkleuring van de bladeren veroorzaken; in extreme gevallen leidt dit tot plantsterfte. Fusarium kan ook toxines produceren die schadelijk zijn voor mensen, dieren en andere planten in de omgeving. Fusarium is het eerst zichtbaar op de bladeren van cannabisplanten. Ze krijgen lichte nerven, waarbij het groen langzaam verdwijnt. Je kunt ook een wattenachtige substantie op de stengels zien verschijnen.

Pythium

Pythium is een bodembewonende schimmel die dol is op een te natte ondergrond. De effecten van Pythium op cannabis kun je doorgaans voorkomen met goede kweekpraktijken. Ten eerste is het belangrijk om overbewatering te voorkomen door voor goede drainage en beluchting te zorgen. Daarnaast moet je nat maken van het blad vermijden, want zo kan Pythium zich gemakkelijk door de tuin verspreiden. Let altijd goed op tekenen van een Pythium-besmetting, zoals verkleuring en verwelking van het blad.

Het lastige aan Pythium is dat je vaak pas iets aan de bladeren ziet wanneer een groot deel van het wortelstelsel al beschadigd is. Daarom zijn deze goede teeltpraktijken zo belangrijk. Zie je symptomen? Onderneem dan direct actie en gebruik een geschikt biologisch fungicide. Ter preventie is het verstandig om goede hygiëne in de tuin te hanteren, zoals schone kleren en handen, schone gereedschappen en het regelmatig reinigen van gieters en voedingsbakken.

Rhizoctonia

Dit is een andere soort schimmel die kan ontstaan door overbewatering. Rhizoctonia kan ook worden overgebracht door plaaginsecten als trips of bladluizen. Zie je deze plagen in je tuin, pak ze dan zo snel mogelijk aan. Rhizoctonia op cannabis herken je meestal aan donkere, droge plekken op de bladeren. Ook kunnen zwarte of bruinrot-achtige plekken op de stengels ontstaan. Om aantasting van je cannabisplanten te voorkomen, zorg je ervoor dat ze nooit te nat staan en controleer je altijd op tekenen van plagen. Dit klinkt vanzelfsprekend, maar het is een cruciaal onderdeel van het kweken dat niet overgeslagen mag worden.

Alternaria

Dit type schimmel vind je vaak op bladeren wat hoger op de plant. Het is herkenbaar aan kleine zwarte of grijze cirkelvormige vlekjes, die kunnen uitgroeien tot grotere donkere plekken op je cannabisblad. Alternaria op cannabis is lastig te bestrijden en kan flinke schade veroorzaken. Neem vroeg maatregelen en controleer je tuin extra goed om verdere verspreiding te voorkomen. Vroege detectie is cruciaal – zie je symptomen, pak dan meteen door voordat het erger wordt.

De eerste stap in de preventie van Alternaria is het verwijderen van afval en dode plantenresten in je tuin. Dat maakt het voor de schimmel onaantrekkelijk om zich te vestigen. Ook is het verhogen van de luchtcirculatie in je kweekruimte belangrijk om vochtdreiging te minimaliseren. Zo voorkom je dat Alternaria en andere ongewenste micro-organismen of schimmels zich kunnen ontwikkelen.

Botrytis

Botrytis op cannabis kan desastreus zijn en aanzienlijke oogst- en plantverliezen opleveren. Botrytis is een schimmelziekte die planten infecteert bij veel vocht en warme temperaturen, wat leidt tot grijswitte, pluizige vlekken op bladeren en toppen. Deze plekken krijgen een donker centrum terwijl de schimmel ouder wordt en enorme hoeveelheden sporen verspreidt. Omdat de sporen via de lucht verspreiden, kan de ziekte zich door je hele tuin verplaatsen en tot totale oogstverlies leiden. Dit is een van de redenen waarom onderhoud en inspectie van je planten zo belangrijk is. Tien minuten plantinspectie is veel makkelijker dan alles moeten weggooien en opnieuw beginnen.

10. Tot slot

Hoewel het voor nieuwe kwekers wat ingewikkeld kan lijken, hoeft het toevoegen van gunstige micro-organismen aan je tuin absoluut niet moeilijk te zijn. Je kunt biologische voedingsstoffen kopen in je growshop, of je maakt ze gewoon zelf via compost of KNF thuis. Er zijn dus meerdere eenvoudige en effectieve manieren om ze toe te voegen. Heb je zelf ervaring met gunstige of schadelijke micro-organismen? Deel dan gerust je tips en advies met andere kwekers via de reacties hieronder!

Externe referenties:

1. Application of Microorganisms. - Li, Wen-Jun. (2020).
2. Characterization of Soil Microorganism from Humus and Indigenous Microorganism Amendments. Mycobiology. - Jan, Umair & Feiwen, Rui & Masood, Jan & Se, & Chun, Chul. (2020).
3. Microorganisms, Biofertilizers, and Sustainable Agriculture Part A. - Mitra, Debasis & Mahakur, Bhaswatimayee & Khoshru, Bahman & Mohapatra, Pradeep. (2020).